Featured – Page 26 – Dielli

Ministri i Arsimit dhe i Shkencës së Maqedonisë së Veriut z.Jeton Shaqiri dhe veprimtari Nazar Mehmeti vizituan Vatrën

October 16, 2023 by s p

Sokol Paja/

New York, 15 Tetor 2023 – Ministri i Arsimit dhe i Shkencës së Maqedonisë së Veriut z.Jeton Shaqiri i shoqëruar nga veprimtari e kontributori i madh i çështjes kombëtare z.Nazar (Nick) Mehmeti, Drin Ahmeti – biznesmen, Shpëtim Latifi Këshilltar i Posaçëm i Ministrit Shaqiri, Pleurat Halili – sipërmarrës dhe Bleron Baraliu aktivist i komunitetit shqiptar në New York, vizituan Federatën Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA.

Ata u pritën nga kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha, shefi i kabinetit Dr. Pashko Camaj, z.Elio Ahmetaj veprimtar i çështjes kombëtare, z.Gjokë Deçkaj anëtar i Këshillit të Vatrës dhe Editori i gazetës “Dielli”. Ministri i Arsimit dhe i Shkencës së Maqedonisë së Veriut z.Jeton Shaqiri në fjalën e tij vlerësoi Vatrën dhe shoqatat patriotike shqiptaro-amerikane për kontribut në dobi të çështjes kombëtare. Ministri Shaqiri i ofroi bashkëpunim të ngushtë Vatrës në fushën e edukimit dhe arsimimit, ekspozoi situatën politike në Maqedoni, situatën e shqiptarëve në politikbërjen e shtetit të Maqedonisë dhe platformën për zhvillimin e arsimit shqip në diasporë.

Kontributori i madh i çështjes kombëtare z.Nazar (Nick) Mehmeti shprehu vlerësimin dhe nderim për veprimtarinë dhe punën e Vatrës. Drin Ahmeti – biznesmen deklaroi se Vatra është institucion i shenjtë që mban gjallë lidhjen e shqiptarëve me Amerikën.

Në fjalën e mirëseardhjes kryetari z.Berisha i falenderoi për vizitën prezantoi para miqve historinë, veprimtarinë dhe kontributin e Federatës Vatra në dobi të çështjes kombëtare e komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe trojet etnike kombëtare. Z.Berisha i garantoi miqtë se Vatra e ka prioritet në veprimtarinë lobuese në Uashington çështjen e shqiptarëve sidomos në trojet etnike.

POLITIKANË SHQIPTARË NGA MAQEDONIA E VERIUT VIZITUAN VATRËN

October 13, 2023 by s p

Sokol Paja/

New York, 13 Tetor 2023 – Politikanët shqiptarë nga Maqedonia e Veriut z.Bilall Kasami – kryetar i Lëvizjes “Besa”, z.Afrim Gashi – deputet i Parlamentit të Maqedonisë së Veriut dhe kryetar i partisë “Alternativa” dhe z.Orhan Murtezani zëdhënës i partisë politike “Alternativa” vizituan Federatën Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA. Ata u pritën nga kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha, shefi i kabinetit Dr. Pashko Camaj, z.Paulin Mrnaçaj këshilltar për siguri dhe inteligjencë në Vatër dhe Editori i gazetës “Dielli”. Në fjalën e mirëseardhjes kryetari z.Berisha prezantoi para miqve historinë, veprimtarinë dhe kontributin e Federatës Vatra në dobi të çështjes kombëtare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe trojet etnike.

z.Bilall Kasami – kryetar i Lëvizjes “Besa” në fjalën e tij njoftoi për një bashkim opozitar për të bërë ndryshim në Maqedonisë e Veriut, diskutoi për situatën politike në Republikën e Maqedonisë dhe faktorin politik shqiptar shtetformues dhe opsionet për përmirësim të gjendjes së shqiptarëve në Maqedoni nëpërmjet angazhimit dhe vendimmarrjes politike.

z.Afrim Gashi – deputet i Parlamentit të Maqedonisë së Veriut dhe kryetar i lëvizjes “Alternativa” në fjalën e tij u shpreh: “Vatra është simboli më i mirë i trashëgimisë së shqiptarëve në botë. Jetëgjatësia e Vatrës tregon peshën, rolin dhe rëndësinë për shqiptarinë. Çdo shqiptar duhet ti shpreh mirënjohje Vatrës” tha ai. Gjatë diskutimit z.Gashi analizoi situatën e shqiptarëve në Maqedoni, në vendimmarrje politike publike, menaxhim pushteti dhe efektet demografike e politike të shqiptarëve në Maqedoni si pasojë e sllavizimit dhe përpjekjeve të Beogradit. Politikanët shqiptarë të Maqedonisë së Veriut ngritën shqetësim për asimilimin e shqiptarëve në Luginën e Preshevës nëpërmjet pasivizimit të adresave të shqiptarëve. Vatra ofroi mbështetje dhe garantoi se përkrah çdo formacion që ka synim përmirësimin e jetës së shqiptarëve dhe prioritet kryesor çështjen kombëtare e të mirën e shqiptarëve kudo ata veprojnë e punojnë.

SHKOLLA SHQIPE NË BOLZANO, GJUHA DHE IDENTITETI KOMBËTAR I SHQIPTARËVE NË ITALI

October 12, 2023 by s p

Esmeralda Sadiku mësuese në shkollën shqipe “Artur Lleshi” në Bolzano, Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Bolzano, Itali, nëpërmjet mësimit të gjuhës, kulturës shqipe dhe historisë kombëtare. Me mësuesen Esmeralda Sadiku bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I SHKOLLËS SHQIPE NË BOLZANO

Shkolla shqipe Bolzano është pjesë e shoqatës “Nënë Tereza” Trento me president z.Gentian Shero. Ajo ka hapur dyert e saj për herë të parë më 29.09.2018. Hapja e kësaj shkolle ishte tashmë një domosdoshmëri për komunitetin shqiptar në Bolzano, pasi mungonte një shkollë shqipe në këtë qytet. Ne jemi mësuar t’i quajmë shkolla, por në të vërtet janë kurse që zhvillohen çdo të shtunë pasdite nga mësues vullnetarë. Ky është viti i gjashtë shkollor për shkollën tonë, e cila nuk e ka ndërprerë aktivitetin e saj as gjatë pandemisë, duke zhvilluar mësimin online në Zoom. Në janar të 2021 shkolla jonë mori emrin “Artur Lleshi” i cili ishte njëri prej krijuesve të shoqatës “Nënë Tereza” e një nga mbështetësit kryesor të shkollave shqipe. Artur Lleshi humbi jetën si pasojë e një infarti në 8 dhjetor 2020. Në këtë vit shkollor shkolla jonë e nis rrugëtimin e saj me 85 nxënës të rregjistruar nga mosha 4 -15 vjeç. Mësimi zhvillohet në dy orare nga 75 miuta secili e në këto orare kemi gjithsej pesë grupe nxënësish të ndarë sipas nivelit dhe moshës. Së bashku me kolegët e mi Irfan Muslija e Elona Lapi japim mësim çdo të shtunë.

MËSIMI SHQIP NË DIASPORË, SFIDË PËR ÇDO MËSUES

Zhvillimi i mësimit të gjuhës shqipe në diasporë është një sfidë e vërtet për çdo mësues, pasi klasat janë mikse, pra niveli ose mosha e fëmijëve në një grup nuk është i njëjtë, gjithashtu përballesh me fëmijë që vijnë nga krahina të ndryshme e flasin dialekte të ndryshme ose që flasin veç italisht. Në vitet e para librat e sjella nga autoritetet shqiptare ishin të papërshtatshme për moshën dhe nivelin e nxënësve tanë. Prej dy vitesh QBD na ka pajisur me paketën e librave e cila është fryt i marrëveshjes e punës së përbashkët së ministrive të arsimit të shtetit shqiptar dhe atij kosovar. Kjo paketë është e ndarë në tri nivele dhe i përshtatet më shumë klasave tona. Megjithatë jam e mendimit që mësuesi duhet btë jetë një arkitekt i mirë i ndërtimit të orë së mësimit duke e përshtatur çdo material me nivelin e nxënësve në klasë. Bashkëpunimi me prindërit e bën më të lehtë procesin e të nxënit dhe anën organizative. Me prindërit e shkollës sonë kemi pasur gjithmon një bashkëpunim të frytshëm, ky është edhe një nga treguesit e vazhdimësisë dhe zgjerimit të shkollës sonë. E gjithë kjo është në të mirë të asaj që së bashku po mbjellim tek kjo gjeneratë e re. Për shembull vitin e kaluar së bashku me prindërit zhvilluam një eskursion në Vienë, për të vizituar muzeun ku ndodhen armët e heroit tonë kombëtar Gjergj Kastrioti – Skënderbeu. Gjatë pandemisë me grupi e adoleshentëve ndoqa projektin mësimor “Të njohim vlerat më të larta shqiptare”. Besa, trimëria, nderi, gruaja shqiptare ishin argumentat tona të bazuara në librin “Tregime të motshme shqiptare” të Mitrush Kutelit.

MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI FORMË E RUAJTJES SË IDENTITETIT KOMBËTAR TË SHQIPTARËVE NË ITALI

Tashmë jemi përballë gjeneratës së tretë të emigracionit shqiptar në Itali. Sot më shumë se kurrë është e nevojshme frekuentimi i shkollave shqipe. Duhet të edukojmë te këta fëmijë dashurinë për gjuhën (një ndër gjuhët më të vjetra në Europë), historinë e shkruar me gjak në çdo cm të saj ,traditat e kulturën shqipe. Me këto filiza të reja të lindura në dhe të huaj duhet punuar shumë e me shumë kujdes. Duhet të mbjellim te ta farën e dashurisë e krenarisë për gjithçka të bukur shqipe, pasi një pemë nuk mund të egzistojë pa rrënjë të forta.

ITALIANËT MBËSHTESIN MËSIMIN SHQIP

Shpesh na shohin me admirim për nismen tonë. Dëshira për të çuar përpara trashëgimninë tonë kulturore i habit, mendojnë se ne kur vijmë këtu leme pas gjithcka e nis këtu një jetë e re. Na përgëzojnë për kurset tona dhe punën që bëjmë me brezin e ri. Vitin e kaluar në një takim të titulluar “Të mësosh shqip në Alto Adixhe”, ku moren pjesë aksesorë të kuturës në komunën e Bolzanos, një prej personaliteteve u shpreh: “Ne kemi shumë për të mësuar nga ju dhe nisma juaj, nga dashuria e krenaria me të cilën flisni për vendin e rrënjët tuaja. Për fat të keq tek ne është zbehur mjaft kjo gjë”. Gjej rastin të falenderoj dhe CNA e cila na mundëson sallën e saj, me kushte optimale, për të zhvilluar mësimin çdo të shtunë dhe e gjithë kjo falas.

MËSIMDHËNIE PËRMES TEKNOLOGJISË, VËSHTIRËSITË NË MËSIMDHËNIE PËR FËMIJËT ME DYGJUHËSI

Salla në të cilën ne zhvillojmë mësimin është e kompletuar me linjë interneti e videoprojektor, çka na jep mundësinë ta zhvillojmë mësimin duke përfshirë edhe teknologjinë bashkëkohore. Të mësojmë nëpërmjet lojës, figurave ngjyrosjes, të ndërlidhim njohuritë teorike me video të ndryshme e bën më interesante orën e mësimit. Filmat vizatimor, përrallat, librat me figura janë pjesë e orëve tana të mësimit. Vështirësitë mbeten prezente, pasi në zonën tonë kemi dygjuhësi (italisht -gjermanisht). Një fëmijë që në vitet e para të shkollës gjendet përpara tri gjuhëve. Ndërhyrja e familjes, e folura shqip në shtëpi është shumë e rëndësishme për të ruajtur vazhdimësinë, pasi duhet të jemi të vetëdijshëm se kurset tona nuk mjaftojnë, janë pak orë.

KUSH ËSHTË MËSUESE ESMERALDA SADIKU?

Jam rritur në qytetin e Cerrikut, në një familje të thjeshtë çame, me dashurinë për origjinën, traditat, guzhinën e fisnikërinë e tumankuqeve. Studimet e para i ndoqa në qytetin tim. Në vitin 2003 jam dipllomuar në degën Gjuhë – Letërsi pranë Universitetit “Aleksandër Xhuvani” Elbasan. Për 9 vite kam punuar si mësuese në shkollat e qytetit tim duke kaluar nga gjenerata në gjeneratë. Sot nxënësit e mi janë juristë, ekonomistë, mjekë,dentistë etj e unë krenohem me çdo arritje të tyren, ashtu si emocionohem e përlotem nga urimet e tyre çdo 7 Mars. Prej vitit 2018 jap mësim në shkollën shqipe “Artur Lleshi” në Bolzano. Bashkë me fëmijët e çdo hap të tyrin rritem dhe unë si mësuese. Në shtator të 2019 kam marrë titullin “Ambasadore e Kombit” për kontributin tim në shkollën shqipe në çdo fushë të saj. Në shkurt të 2021 jam njohur nga shteti shqiptar si mësuese në diasporë. Misioni im vazhdon ende…

“Gjergj Kastrioti”, trashëgimi kulturore identitare shqiptare në Michigan

October 11, 2023 by s p

Sokol Paja/

Grupi artistik “Gjergj Kastrioti” në Michigan përbën një krenari dhe arritje komunitare shqiptare në Detroit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në përpjekje për të ruajtur kulturën dhe trashëgiminë identitare shqiptare në mërgatën e Amerikës. Nën drejtimin e koreografes Joli Agolli Paparisto, talenti dhe puna e fëmijëve të “Gjergj Kastrioti” jo vetëm që ka krijuar një traditë të shkëlqyer artistike por përbën një identitet e krenari të veçantë për komunitetin dhe kombin tonë. Koreografja Joli Agolli Paparisto shprehet për gazetën “Dielli” të Vatrës se “Grupi artistik “Gjergj Kastrioti” është themeluar në vitin 2006 në Kishën e Shën Palit nga motra Lilianë Marku dhe rapsodi Fran Gjoka. Që nga ajo kohë ka pasur një rritje fantastike të grupit. Aktivitetet ku ne kemi marrë pjesë dhe performanca e grupit vit pas viti ka qenë e jashtëzakonshme. Ky grup artistik ka qenë frymëzim për shumë të rinj shqiptarë që kanë ëndrra artistike. Grupi artistik “Gjergj Kastrioti” i shërbyer komunitetit në çdo event, ka luajtur një rol të pakrahasueshëm në ruajtjen e kulturës së pasur e identitetit kombëtar shqiptar në Michigan. Talenti i këtyre fëmijëve të mrekullueshëm, puna në vazhdimësi, ndjekja e ëndrrave të tyre artistike ka bërë jehonë dhe jashtë Amerikës. Pjesëmarrja për herë të tretë në Festivalin Folklorik Kombëtar të Gjirokastrës, pjesëmarrja në turne e spektakle jashtë Amerikës, vlerësimet me çmime për stil dhe krijimtari, na kanë bërë krenarë si shqiptarë mbi të gjitha” shprehet për “Diellin” koreografja Paparisto. Më tej ajo shton: “Për çdo sukses jemi gëzuar se është vlerësuar puna artistike e artistëve të rinj, këmbëngulja, përkushtimi, investimi i prindërve dhe ëndrrat që ata kanë për të ardhmen. Është mahnitëse të shikosh sesi fëmijët shqiptarë të lindur jashtë Shqipërisë e duan Shqipërinë njësoj si të ishin lindur e rritur aty. Përcjellja e atdhedashurisë te brezat ka qenë një punë fenomenale që grupi artistik “Gjergj Kastrioti” e ka bërë ndër vite” shpjegon për “Diellin” koreografja Joli Agolli Paparisto. Veprimtaria artistike e grupit Gjergj Kastrioti i bën një shërbim të shkëlqyer kulturës dhe identitetit tonë kombëtar shqiptar. Ky grup me të rinj e të reja që kërcejnë shqip, vallëzojnë shqip e përformojnë magjitë e artit shqiptar janë pa dyshim një krenari e pastër identitare kombëtare shqiptare. Ky grup artistik shënon një sakrificë, një kënaqësi shpirtërore, një përpjekje të vazhdueshme dhe krenare për ruajtjen e identitetit kulturor kombëtar shqiptar në mërgatën e Amerikës. “Kultura është shpirti i një kombi” përfundoi fjalën e saj për “Diellin” drejtuesja e grupit artistik “Gjergj Kastrioti”, koreografja Joli Agolli Paparisto.

SHKOLLA SHQIPE “IBRAHIM KODRA”, GJUHA DHE IDENTITETI KOMBËTAR I SHQIPTARËVE NË ITALI

October 2, 2023 by s p

Donika Zeneli Qoshi mësuese në shkollën shqipe “Ibrahim Kodra” në Rozzano, Milano, Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Milano, Itali, nëpërmjet mësimit të gjuhës, kulturës shqipe dhe historisë kombëtare. Me mësuesen Donika Zeneli Qoshi bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

SHKOLLA SHQIPE “IBRAHIM KODRA” NË MILANO

Shkolla shqipe në komunën e Rozzanos u inagurua më 24 shtator 2023. Pati një pjesmarrje nga komuniteti shqiptar i zonës se jugut të Milanos. Ideja e themelimit ishte e të gjithë prindërve dhe bashkëatdhetarëve shqiptarë që duan që fëmijët e tyre të mos humbasin gjuhën dhe kulturën shqiptare. Vitet e fundit vumë re që fëmijët tanë që frekuentojnë shkollat publike italiane nuk kanë pasur mundësi që ta mësojnë gjuhën shqipe brënda këtyre shkollave si në Gjermani, Zvicër, Suedi etj. Hapja e shkollës shqipe “Ibrahim Kodra” është një projekt që i vjen në ndihmë fëmijëve dhe prindërve. Përpjekjet janë të shumta dhe të mundimshme, siç ju thashë vetëm pas 15 vjetësh arritëm të sigurojmë ambjentin e dhënë për tu frekuentuar 1 herë në javë. Nuk kemi mbeshtetje financiare nga autoritet shqiptare dhe italiane dhe shkolla do të mbahet hapur nga puna vullnetare e mësuesve që sakrifikojnë fundjavat për përhapur dije me shumë dashuri. Grupi themelues i shkollës shqipe “Ibrahim Kodra” janë: Skënder Zeneli përfaqësues i komunitetit tonë, Laura Olldashi shkrimtare dhe ish-mësuese e gjuhës dhe letërsisë shqipe, Denada Quku psikologe dhe ish-pedagoge pranë universitetit të A.Moisiu në Durrës, Enkelejda Mece administratore ligjore e shkollës sonë ka mbaruar degen Ekonomi në universitetin Bicoça në Milano, rrjedh nga një familje patriotësh përmetarë, Lumo Kolleshi mësues i gjuhës shqipe në Shqipëri prej 40 vjetësh. Mësimi do të zhvillohet çdo të dielë nga ora 9.00 deri më 12.30

NJË SHKOLLË ME EMRIN E PIKTORIT TË MADH IBRAHIM KODRA

Emrin e shkollës shqipe “Ibrahim Kodra” e zgjodhëm në respekt të piktorit me famë ndërkombëtare që ka jetuar dhe punuar pranë në qytetin e Milanos, në Akademinë e Brerës në Milano të Italisë. Piktori Ibrahim Kodra është një figurë e artit italian me origjinë shqiptare. Ka lindur në Ishëm të Durrësit, talenti i tij do të spikatet nga krytari i bashkisë së Durrësit të kohës, do të dërgohet për studime në Tiranë, me ndihmën e oborrit mbretëror do të dërgohet me studime në Romë e më pas në Milano. Stili i tij modern në pikturë do të habisë edhe profesorët e tij në Akademinë e Breras ku më pas do të punonte si profesor. Ai i përket stilit të veçantë të Kubizmit ku do të ishte miku i preferuar i Pikasos. Pas vendosjes së komunizmit nuk mund të kthehej në Shqipëri për shkak se stili i tij ishte i ndaluar. Flitet që të ketë pikturuar rreth 6000 kuadro.

PRINDËR REGJISTRONI FËMIJËT NË SHKOLLË

Në cermoninë e inagurimit të shkollës shqipe “Ibrahim Kodra” morën pjesë kryetari i Fondazionit “Ibrahim Kodra” në Milano, oficerja e Diasporës në Milano Luljeta Cobanaj dhe shumë shqiptarë me origjinë arbëreshe etj. Patëm gjithashtu një përkrahje morale nga Konsullja e Shqipërisë në Milano Z.nja Anila Pojani dhe stafi i saj. Mesazhi ynë është një thirrje që i bëjmë prindërve që të rregjistrojnë femijët e tyre në kurset e gjuhës shqipe, duke i dhënë mundësinë për të mesuar ta lexojnë dhe shkruajnë mirë gjuhën e mëmës, është një pasuri e madhe për çdo fëmijë. Fëmijët bilinguistë janë një hap përpara përsa i përket edhe mësimit të gjuhëve të tjera.

SHKOLLA SHQIPE RËNDËSI TË VEÇANTË PËR GJUHËN SHQIPE

Me ndihmën e zotit Skënder Zeneli që është përfaqsues i komunitetit shqiptar të Rozzanos, të Laura Olldashit që është shkrimtare dhe të mësueseve Donika Zeneli Qoshi, Enkelejda Mece, Denada Quku, Lumo Kolleshi, Diamanta Gjata, arritëm ti japim jetë kësaj shkolle që do ti vijë në ndihmë për mësimin e gjuhes shqipe fëmijëve me origjinë shqiptare që kanë lindur dhe po rriten këtu, gjithashtu janë të mirëpritur të gjithë ata që kanë dëshirë të mësojnë gjuhën shqipe të frekuentojnë kurset që do të zhvillohen pranë shkollës sonë. Shkolla ka një rëndesi në mësimin e gjuhes në mënyrat didaktike dhe pedagogjike te përcaktuara nga Ministria e Arsimit në Shqipëri ku na mbeshtet me trajnimet e bëra për mësuesit e Diasporës por dhe me tekstet e botuara për ti ardhur në ndihmë mësimdhënies në mënyrë efikase.

KUSH ËSHTË DONIKA ZENELI QOSHI?

Donika Zeneli Qoshi është ish- mësuese letërsie pranë gjimnazit Sami Frashëri në qytetin e Belshit në Elbasan. Ka mbaruar universitetin Aleksandër Xhuvani në Elbasan në degën gjuhë-letërsi. Në Milano punon në fushën e shëndetësisë dhe ndjek studimet në universitetit Humanitas në degën e Infermierisë. Vjen nga qyteti arsimdashës i Elbasanit, nga qyteti i Dhaskal Todrit, Aleksandër Xhuvanit, Lef Nosit, Aqif Pashës, Kostandin Kristoforidhit e shumë patriotëve të shquar për kontributin e tyre në shërbim të çështjeve kombëtare.