Valon Nikçi/

I was honored to join Congressman George Latimer at a recent meeting with the AHEPA organization and learn more about the incredible work they are doing to strengthen our communities.

A meaningful moments for me was meeting Tom Dusha, the chapter leader, whose parents immigrated from Albania in the 1920s. Having the opportunity to speak with Tom in Albanian was truly special—a reminder that our heritage and shared values continue to unite generations.

I was also grateful to gladly accept the invitation to become a member of AHEPA.

One of the greatest blessings of being involved in the community is the opportunity to meet remarkable people who dedicate their lives to making a difference. Every conversation teaches me something new, every story inspires me, and every connection motivates me to do even more for our communities here in New York and beyond.

Together, through collaboration, service, and civic engagement, we can build stronger communities and create a better future for everyone.

LET’S MAKE IT HAPPEN!!!

In memoriam nga Rafael Floqi

Tolo Kareco

24 Prill, 1937  – 20 Korrik, 2026

Dr. Teodor “Tolo” Kareco, banues në Troy të Michiganit, u nda nga jeta të hënën, më 20 korrik 2026, në moshën 89-vjeçare, i rrethuar nga familja e tij.

Bashkëshort i përkushtuar, baba, gjysh, stërgjysh, profesor dhe ekonomist i respektuar, aktivist Tolo Kareco la pas një jetë të pasur me punë, dije, përgjegjësi dhe dashuri për njerëzit.

Për publikun ishte Dr. Teodor Kareco, ekonomisti, pedagogu dhe autori i studimeve mbi ekonominë dhe historinë shqiptare. Për miqtë dhe të afërmit ishte Tolo, siç e thërrisnin që nga Gjirokastra. Ndërsa për fëmijët, nipërit dhe mbesat ishte thjesht “Babushi”: njeriu i dashur, këshilltari i urtë dhe pika që e mbante familjen të bashkuar.

Nga Gjirokastra në Michigan

Tolo Kareco lindi më 24 prill 1937 në Gjirokastër, në familjen e Vasil dhe Ana Karecos.

Në Shqipëri ndërtoi një karrierë të respektuar si profesor dhe ekonomist, duke shërbyer edhe në poste të larta shtetërore, përfshirë detyrën e zëvendëskryeministrit në qeveritë e para pas 1990 . Formimi akademik dhe puna në institucionet shtetërore i dhanë mundësinë ta njihte ekonominë shqiptare jo vetëm përmes teorisë, por edhe përmes politikave të zhvillimit, statistikave dhe organizimit ekonomik.

Në moshën 58-vjeçare emigroi në Shtetet e Bashkuara. Ishte një moshë kur shumë njerëz mendojnë për përfundimin e karrierës, por Tolo zgjodhi të fillonte përsëri. Emigracionin nuk e pa si fundin e jetës së tij profesionale, por si një kapitull të ri, që duhej përballuar me të njëjtin seriozitet, disiplinë dhe optimizëm.

Në Michigan punoi për shumë vite si kontabilist i lartë drejtues pranë Handleman Company në Troy. Në një mjedis të ri profesional, dëshmoi se përvoja dhe aftësitë e fituara në Shqipëri mund të shndërroheshin në sukses edhe në Amerikë.

Pas përfundimit të punës pranë kompanisë, nuk u tërhoq nga jeta aktive. Filloi të punonte në mënyrë të pavarur, duke ndihmuar individë dhe familje me deklaratat tatimore dhe çështjet e kontabilitetit. Punoi me krenari dhe përkushtim deri në moshën 85-vjeçare.

Për Tolon, puna nuk ishte vetëm një mjet jetese. Ajo ishte mënyrë për të ruajtur pavarësinë, dinjitetin dhe lidhjen me komunitetin. Njerëzit e konsideronin një burim të besueshëm këshillash, një mendje të thellë dhe një dëgjues të vëmendshëm. Shumë veta i drejtoheshin jo vetëm për çështje financiare, por edhe sepse e dinin se tek ai do të gjenin mirëkuptim dhe një fjalë të menduar mirë.

Ai dinte të dëgjonte pa paragjykuar dhe të këshillonte pa u imponuar.

Optimizmi ishte pjesë e filozofisë së tij. Tolo kishte përjetuar ndryshime të mëdha politike, ekonomike dhe personale. Kishte lënë vendlindjen në një moshë të pjekur dhe kishte nisur nga e para në një vend të ri. Megjithatë, zgjidhte gjithmonë të shihte përpara. 

Ekonomisti që kërkoi të rishkruante historinë përmes fakteve

Veprimtaria intelektuale e Dr. Teodor Karecos përfshin libra, tekste mësimore dhe studime mbi zhvillimin ekonomik, industrializimin, bujqësinë dhe historinë politike të Shqipërisë.

Së bashku me Besim Bardhoshin botoi më 1974 librin “Zhvillimi ekonomiko-shoqëror në Shqipëri 1944–1974”. Ndër punimet e tij përmendet edhe teksti “Organizimi dhe planifikimi në ndërmarrjet industriale”, si dhe puna si bashkëredaktor i “Fjalorit të termave të planifikimit, shqip-frëngjisht-rusisht”.

Një nga veçoritë e punimeve të tij ishte ndërthurja e ekonomisë me historinë. Ai nuk e shihte zhvillimin ekonomik thjesht si një varg shifrash. Për të, ekonomia ishte pjesë e historisë së shoqërisë dhe lidhej me pronësinë, institucionet dhe politikën.

Vepra përfaqësuese e periudhës së tij të vonë ishte “Reforma agrare demokratike 1930 – Bujqësia e Shqipërisë në vitet 1930–1938”, botuar më 2013.

Një nga veçoritë kryesore të punimeve të Karecos ishte bashkimi i analizës ekonomike me kërkimin historik. Ai nuk e shihte ekonominë thjesht si një varg statistikash, normash apo planesh, por si një proces të lidhur me pronësinë, institucionet, politikën dhe marrëdhëniet shoqërore.

Interesi i tij për ekonominë shqiptare para Luftës së Dytë Botërore ishte i hershëm. Që në vitin 1965 ai botoi në revistën “Studime Historike” punimin “Rreth zhvillimit të forcave prodhuese në industri gjatë viteve 1920–1940”. Në periudhën e mëvonshme ai e zgjeroi këtë kërkim, duke sfiduar shumë prej interpretimeve tradicionale për ekonominë e Mbretërisë Shqiptare.

Vepra më përfaqësuese e kësaj faze është: “Reforma agrare demokratike 1930 – Bujqësia e Shqipërisë në vitet 1930–1938”, botuar nga “ADA” në vitin 2013, me 435–436 faqe dhe ISBN 978-9928-4184-5-6. WorldCat

Në këtë libër Kareco argumenton se reforma agrare e vitit 1930 nuk duhet parë vetëm përmes kufizimeve dhe rezultateve të saj të pjesshme. Punimi i tij “Reforma agrare demokratike nga një monark”, i botuar në revistën “Studime Historike”, u dallua për krahasimin ndërmjet reformës së vitit 1930 dhe reformës agrare të ndërmarrë nga regjimi komunist pas vitit 1944. Qasja e tij u vlerësua për përpjekjen që fenomeni të analizohej në kontekstin ekonomik, juridik dhe politik të kohës. Instituti i Historisë

Studiuesi që sfidoi versionet zyrtare

Në vitet e demokracisë, Kareco u bë gjithnjë e më kritik ndaj historiografisë së periudhës komuniste. Ai kërkonte që historia ekonomike dhe politike të rishikohej mbi bazën e dokumenteve, statistikave dhe krahasimit të burimeve.

Shprehja “historia duhet rishkruar” për të nuk nënkuptonte fshirjen e së kaluarës, por verifikimin e saj.

Kjo prirje u shfaq edhe në librin polemik “Jo 28 000 dëshmorë partizanë, vetëm 3500 – Të korrigjojmë mashtrimet e historiografisë komuniste”, botuar më 2015. Në të, Kareco vuri në diskutim një nga shifrat simbolike të historiografisë komuniste. Përfundimet e tij shkaktuan debate dhe kundërshtime të forta. Vetë drejtues të institucioneve historike vlerësuan se shifrat e paraqitura prej tij kërkonin shqyrtim të mëtejshëm. Open Library

Pavarësisht nëse pranohet apo kundërshtohet përfundimi i tij, puna e Karecos pati meritën që kërkoi kthimin te listat emërore, dokumentet dhe kriteret konkrete. Ai e konsideronte statistikën jo si një zbukurim propagandistik, por si një mjet verifikimi. Shkrimet e tij të periudhës amerikane, të nënshkruara shpesh nga Michigan-i, tregojnë një autor të drejtpërdrejtë, polemik dhe herë-herë të ashpër. Ai nuk shkruante për të ruajtur ekuilibra artificialë. Kërkonte të provokonte debat, të rrëzonte mite dhe të detyronte lexuesin të rikthehej te burimet. Pikërisht kjo mënyrë shkrimi i solli njëkohësisht mbështetës dhe kundërshtarë.

“Na la Babushi !”

Lajmin e hidhur ma dha djali i tij, Andi. Me lot në sy dhe me zërin që mezi i bindej, më tha vetëm:

“Na la Babushi…”

Brenda këtyre tri fjalëve kishte dhimbje, dashuri, mirënjohje dhe një botë të tërë kujtimesh. Ishte përmbledhja më e shkurtër, por ndoshta më e plotë, e marrëdhënies së Teodor Karecos me njerëzit e tij më të afërt.

Familja nuk humbi vetëm një prind dhe gjysh. Humbja e saj ishte njeriu tek i cili mund të mbështetej, këshilltari që dinte të dëgjonte me durim dhe pika e qëndrueshme që i mbante të gjithë së bashku.

Tolo nuk e shprehte dashurinë përmes fjalëve të mëdha. Ai e dëshmonte me kujdesin e përditshëm, përgjegjësinë dhe praninë e vazhdueshme.

Për 61 vjet ishte bashkëshorti i dashur i së ndjerës Olimbi Kareco. Jeta e tyre e përbashkët ishte një rrugëtim dashurie, përkushtimi dhe sakrifice, nga Shqipëria në Shtetet e Bashkuara, gjer sa atë e mori Covidi.

Ai ishte babai i dashur i Eliana Adhamit, bashkëshortes së Gjergjit, dhe i Andi Karecos, bashkëshortit të Natalias, gruar ukrainase qё është adaptuar aq mirë si nuse shqiptare. Ishte gjyshi i përkushtuar i Angie Adhamit, bashkëshortes së Wilson Merkajt, si dhe i Matthew dhe Alexander Karecos. Ishte gjithashtu stërgjyshi krenar i Aurora dhe Isabel Merkajt.

Nipërit, mbesat dhe stërmbesat ishin gëzimi më i madh i jetës së tij. Për ta, ai ishte edhe ura që i lidhte me rrënjët familjare, me Gjirokastrën dhe Shqipërinë.

Ai u mësoi se dija duhet të shoqërohet me punë, se suksesi nuk ka kuptim pa ndershmëri dhe se familja është pasuria më e qëndrueshme që mund të ketë njeriu.

Sa herë që e takoje Tolon, ndjeje një kënaqësi të veçantë. Për mua kjo afërsi kishte edhe domethënie familjare, sepse ishim kushërinj nga ana e nënës sime. Takimet me të nuk ishin thjesht biseda me një ekonomist apo studiues të njohur. Ishin takime me një të afërm, me një gjirokastrit të mençur dhe me një njeri që mbante brenda vetes kujtesën e një kohe të gjatë.

Karizma e tij nuk ishte e zhurmshme apo e imponuar. Ajo buronte natyrshëm nga sjellja e ngrohtë, humori, zgjuarsia dhe vëmendja që u kushtonte njerëzve.

Mund të bisedoje me të për ekonominë, historinë, politikën, jetën në Shqipëri apo emigracionin në Amerikë. Por mund të flisje po aq lirshëm edhe për familjen, Gjirokastrën dhe shqetësimet e përditshme.

Tolo dinte shumë, por nuk mburrej me dijen e tij. Përvojën nuk e përdorte për t’u ngritur mbi të tjerët, por për t’i ndihmuar njerëzit qё të merrnin sa më shumë atë qё ju takonte nga taksat. Kur largoheshe nga një takim me të, ndjeje se kishe marrë diçka me vete: një mendim, një këshillë apo ngrohtësinë e një bisede të sinqertë.

Trashëgimia e Babushit

Dr. Teodor Kareco la pas libra dhe studime që do të mbeten pjesë e historisë së mendimit ekonomik shqiptar. Por trashëgimia e tij më e madhe nuk kufizohet në biblioteka.

Ai la shembullin e një njeriu të përkushtuar ndaj punës, dijes, miqve, komunitetit dhe, mbi të gjitha, familjes.

Dashuria që mbolli vazhdon të jetojë te fëmijët, nipërit, mbesat dhe stërmbesat. Ajo do të jetojë në kujtimet familjare, në historitë që do të përsëriten rreth tryezës dhe në mësimet që brezat më të rinj morën prej tij.

Fjalët “Na la Babushi” shënojnë ndarjen fizike, por jo fundin e pranisë së tij. Një baba, gjysh dhe stërgjysh si Tolo nuk largohet plotësisht. Ai mbetet në karakterin e fëmijëve, në dashurinë e nipërve dhe në vlerat që familja do të përcjellë nga një brez te tjetri.

Për ne që patëm privilegjin ta njihnim, ai do të mbetet Toloja ynë: gjirokastriti i mençur dhe i dashur, ekonomisti i përkushtuar dhe njeriu i thjeshtë që dinte shumë, por nuk mburrej kurrë me dijen e tij.

U prehtë në paqe Dr. Teodor “Tolo” Kareco. Kujtimi, veprat dhe shembulli i tij do të mbeten të gjalla te familja, miqtë dhe komuniteti që e deshi dhe e respektoi.

Dear AAWO “Motrat Qiriazi” Sisters! On behalf of the Board of Directors, we are thrilled to announce that Eva Milo Burnazi has been appointed as our new president , effective July 1, 2026. Many of you already know Eva as she has served with dedication as AAWO Board Secretary for the past 15 years. During all these years Eva was instrumental in compliance and documentation spearheading our recent fundraising events and seminars to empower women in our community. Because of this deep organizational knowledge Eva is uniquely positioned to lead our board into its next chapter of growth.

“My mission is to continue empowering women in our community, to make sure that they find a place to learn get inspired and make a new friend. To make alliances and unite Albanian women’s organizations in our community. Together we are stronger.”

As we celebrate this new chapter of our organization, we also want to extend our gratitude to our outgoing President, Beti Beno, Esq. who has led this organization for the past 10 years and worked tirelessly to build a stronger voice for the Albanian women’s organizations to celebrate and honor our heritage. We are grateful that Beti Beno, Esq will continue to support our mission and be head of our advisory board. It is all about sisterhood standing together and supporting each other. Together we will succeed, together we are stronger.

The AAWO “Motrat Qiriazi” is a 33-year-old organization. To get here we give a special thank you and gratitude to the founder, our past presidents’ volunteers, and past AAWO employes that have contributed and shaped this organization.

As we say thanks to all the sisters who are part of this organization, we encourage you to become members and volunteer today and in the future.

https://aawomq.org

Please join us in congratulating Eva on her new role President of AAWO “Motrat Qiriazi”.

With gratitude

AAWO “Motrat Qiriazi”

Board of Directors

Sokol Paja/

Kostë Çekrezi në historinë e Federatës Vatra, gazetës Dielli e mbarë mërgatës shqiptaro-amerikane përbën një nga emrat më të respektuar e më të dalluar të shqiptarizmës e kombëtarizmës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Madhështia e patriotëve matet me trashëgiminë që u lënë brezave. Mirënjohja e shërbestarëve të atdheut në altarin e lirisë vlerësohet me dashurinë për kombin dhe mbrojtjen ndërkombëtare të historisë, interesit dhe identitetit kombëtar. Në historinë kombëtare, kontributi i mërgatës së Amerikës ka qenë vendimtar në ekspozimin e çështjes kombëtare në botën perëndimore dhe institucionet shtetërore amerikane.

Kostë Çekrezi ishte pa dyshim një nga figurat më të shquara e me kontribute të jashtëzakonshme në publicistikë, diplomaci, polemikë, përkthime e histori. Çekrezi në studimet e shkrimet e tij si editor i Diellit, dhe në gazetat e kohës kontribuoi fuqishëm në mbrojtjen e pavarësisë së Shqipërisë, konsolidimit të shtetit shqiptar, ekspozoi rrezikun kombëtar të shqiptarëve dhe mbrojti interesat kombëtare të Shqipërisë në arenën ndërkombëtare duke qenë një zë referencial e atdhetar për kohën që jetoi e veproi. Në shekullin e kaluar, pena e mprehtë e Kostë Çekrezit, vizioni dhe mençuria e tij ishte ndër më brilantet duke e radhitur atë mes elitës intelektuale shqiptare që veproi e frymëzoi në patriotët në mërgim.

Vepra “Shqipëria, e kaluara dhe e tashmja” mbetet si një kontribut mjaft i çmuar i Kostë Çekrezit për historinë e Shqipërisë e shqiptarëve, botuar nga Universiteti i Kolumbias, New York 1919, me hyrje nga Charles D. Hazen profesor i Historisë Moderne, Universiteti i Kolumbias, vepra historike trajton në detaje sipas Çekrezit histori e vlera nga Shqipëria që shihej prej të huajve si “Vend nisterioz”, “Toka e mrekullive”, “Shqipëria e panjohur”, “Më e errët se Afrika e errët” e cilësime të tjera që i ishin atribuuar Shqipërisë, vendit i cili banohet nga njerëzit më të vjetër në Evropën Juglindore.

Në parathënie Çekrezi thekson se nëpër Europë në vitet 20 njerëzit po ushqenin fantazitë më të çmendura rreth kushteve të Shqipërisë ku paraqiteshin ide shumë të paqarta rreth ekzistencës dhe historisë së saj. Çekrezi në parathënie shprehet se rreth mesit të shekullit të kaluar, etnologët dhe historianët, të kalibrit dhe reputacionit të Hahn, Muller, Meyer dhe të tjerëve, i kushtuan shumë kohë kërkimeve në fushën interesante të origjinës së racës shqiptare teksa citon studiuesin Z. J. D. Bourchier në “Enciklopedinë Britanike” ku shprehet se “vendosmëria me të cilën kjo racë e shquar ka ruajtur fortesat e saj malore gjatë një serie të gjatë shekujsh deri më tani është vlerësuar pak nga bota e jashtme”.

Çekrezi hedh dritë dhe anatemon librat e rëndomtë që janë shkruar mbi historinë e Shqipërisë dhe ngre për diskutim çështje që kanë të bëjnë me gjendjen e Shqipërisë prej luftës Ballkanike e kohës së pavarësisë dhe trajtimi ndërkombëtar i çështjes komplekse shqiptare. Një vend të veçantë thekson Çekrezi i dedikohet mosmarrëveshjes së ashpër në lidhje me Shqipërinë Jugore ose “Epirin e Veriut” dhe pretendimet përkatëse shqiptare dhe greke, ku shkrimet e z. H. N. Brailsford, H. Charles Woods dhe M. Léon Lamouche janë autoritative mbi këtë debat historik.

Vepra historike e faktuese e Çekrezit “Shqipëria, e shkuara dhe e tashmja” përveç tjerash trajton edhe origjinën e shqiptarëve, gjuhën, kulturën dhe traditat, historinë e lashtë, aspekte të shtetformimit pas pavarësisë dhe problemet e pretendimet e fqinjëve. Çekrezi me veprën e tij i paraqiti botës perëndimore një burim të fuqishëm e të pakontestueshëm historik mbi historinë e pasur shqiptare duke anatemuar teza e vepra mediokre në dëm të historisë sonë kombëtare.

ALBANIAN YELLOW PAGES 2026/

On November 2025, for the first time ever MOIA released “Little Albania in the Bronx” Map Illustration. The Albanian-American story in New York City is one of remarkable growth and enduring spirit. Since the early 20th century, this community has built a profound home here, with its heart firmly anchored in the Bronx. Today, New York City is proud to be home

to a diverse and vibrant community of more than 100,000 Albanian New Yorkers united by

national roots and pride.

Along the streets of Crescent Avenue and Arthur Avenue, you will find central community spaces hosting annual celebrations that draw families from every borough and beyond. It is where generations unite to connect, to rejoice, and to uphold their shared heritage with profound pride. This neighborhood is a living, breathing piece of the homeland, from the smell

of byrek aroma to the tapping sounds of traditional Albanian dances during festivals. Through unbreakable family bonds, thriving businesses, and cherished traditions, the Albanian New

Yorkers stay connected to their roots.

Swipe for more details.

All New Yorkers can get a FREE download of this illustration by visiting nyc.gov/immigrantheritage or call Albanian Yellow Pages office 718-584-1620 to get a copy.