Nga Frank Shkreli

Shkoi në amshim në moshën 76-vjeçare lahutari i njohur i Malësisë së Madhe, Jonuz Delaj, njëkohësisht, edhe një nga figurat më autentike të folklorit shqiptar. I lindur në Nikç të Kelmendit, Malësi e Madhe, ai kishte filluar t’i binte lahutës që në moshë të re. Ashtu si pothuaj shumica e lahutarëve të shekullit të kaluar të atyre trojeve edhe Jonuz Delaj është frymëzuar nga vepra madhore, “Lahuta e Malësisë” e At Gjergj Fishtës. Kryetari i Bashkisë, Malësi e Madhe, Z. Tonin Marinaj duke shprehur ngushëllimet e tija familjes dhe kolegëve të tij, për këtë burrë të talentuar dhe të merituar tha se vepra e Jonuz Delajt to “mbetet e përjetshme për të gjithë malësorët” dhe për të gjithë shqiptarët. 

Në një njoftim të botuar në portalin e Bashkisë, Malësia e Madhe, jepet lajmi i zi se Malësia dhe mbarë Kombi shqiptar humbi një nga zërat më të rrallë të saj. Një ruajtës të trashëgimisë kombëtare dhe një dritë që ndriçoi kulturën dhe shpirtin e malësorve dhe të gjithë shqiptarëve. Shqiptaria humbi Jonuz Delajn, artistin e madh, Lahutarin e radhë, të “pa-arratishëmin”, siç e cilësoi këngëtari i njohur malësor Nikollë Nikëprelaj. Me lahutën në duar dhe me zemrën plot dashuri për traditën, ai i këndoi historisë sonë dhe trimërisë. Zëri i tij nuk ishte thjesht muzikë, por identitet, ishte një frymë që bashkonte brezat, thuhet në njoftimin e Bashkisë Malësi e Madhe.  Këtë instrument muzikor Jonuz Delaj ka thënë se e ka trashëguar nga babai dhe gjyshi që ishin mjeshtra të lahutës. Si motit, Lahuta dhe pushka ishin binom i çdo familje malësore. Thuhej në ato kohëra, se fëmijët bëheshin ose të pushkës ose të lahutës. 

Por sot, në heshtjen e maleve të Malësisë së Madhe, ku jehona e lahutës ka qenë gjithmonë frymëmarrja e shpirtit shqiptar, sot ndjehet një mungesë e thellë. Është shuar një zë që nuk ishte, thjesht, i një njeriu, por i një epoke i një kujtese dhe i një tradite të lashtë. Largimi nga kjo jetë i lahutarit të madh, Jonuz Delaj, është një humbje e pazëvendësueshme për kulturën kombëtare shqiptare. Ai nuk ishte vetëm interpretues i lahutës. Ai ishte një ruajtës i historisë, një rrëfimtar i gjallë I trimërive dhe i dhimbjeve të popullit shqiptar, Në lahutën e tij kumbonin legjendat e kreshnikëve të maleve tona, sakrificat e të parëve dhe krenaria e Malësisë. Çdo varg i kënduar prej tij, mbante mbrenda shqpirtin e një kombi që nuk harroi kurrë rrenjët dhe identitetin e vet të lashtë.  Me një përkushtim të rrallë dhe dashuri të thellë për traditën, ai me një numër të vogël lahutarësh të tjerë, arrijti ta mbajë gjallë një art që sot rrezikohet të zbehet nga koha. Në odat dhe festivatlet e shumta ku ai kçndonte, njeëzit nuk dëgjonin vetëm muzikë. Ata përjetonin histori, ndjenin emocion dhe lidheshin me identitetin e tyre stërgjyshor.

Sot, ndërsa Jonuz Delaj nuk është më midis nesh, trashëgimia që la pas mbetet e pavdeshme. Lahuta e tij do të vazhdojë të jetojë në kujtesën e atyre që e kanë dëgjuar, në zemërat e atyre që e deshën dhe në duart e brezave, që shpresojmë se do frymëzohen prej tij në të ardhmen.

U prehsh në paqe, o mjeshtër i madh i lahutës, Jonuz Delaj. Zani yt as i lahutës tënde nuk do shuhen kurrë, sepse jehona do të vazhdojë të dëgjohet ndër male, në histori dhe në shpirtin e çdo malësori e shqiptari, kudo që gjënden sot nepër botë.!

Frank Shkreli

Youtube — Jonuz Delaj – “malsoret janë ma te naltë se malet”—Këngë me lahutë

Youtube —Jonuz Delaj – Kanga e Nores nga viti 1976

                                                              At Gjergj Fishta dhe vepra e tij, Lahta e Malcisë, frymëzues të lahutar[ve si Jonuz Delaj

                       Jonuz Delaj, Lahutari i Malësisë së Madhe dhe i mbarë Kombit shqiptar u nda nesh: i frymëzuar nga vepra madhore, “Lahuta e Malësisë” e At Gjergj Fishtës.

Jonuz Delaj (I pari nga e djathta në foto me disa lahutarë nga Rugova) njihet si një ndër lahutarët që ka mbajtur gjallë këngën epike në zonën e Shqipërisë së Veriut dhe Kosovës. Ai ka kënduar për trimat e Malësisë, nderin dhe historitë e fisit. Figura e tij lidhet me odat tradicionale ku lahuta ishte qendër e kuvendit. 

Luan Rama/

Saimir Strati është gjithnjë befasues, gjithnjë në kërkim të një ideje të re, pasuar kjo me një imazh në mozaik, pasi bota e tij është mozaiku. Me beretën e tij të përhershme, siluetë e pandryshueshme që nuk mund ta përjashtosh nga portreti i tij, ky artist e ka bërë mozaikun pjesë të tij jetësore, frymë, ku me siguri figurat që i shfaq jeta e përditëshme ai i shikon përmes imazhit mozaik, një vështrim sa i lashtë aq dhe modern. Duke punuar me mozaikun në qytezat antike të Apolonisë, Bylis apo Amantias për vite me rradhë mendoj se dhe ëndrrat e tij sot janë mozaikale, dehja e tij artistike gjithashtu, thua se artizanët e hershëm të lashtësisë e dërguan këtë pinjoll drejt botës moderne që do të vinte. Dhe ky përjetim i përgjëruar ka sjellë tek ai frutet e veta siç na e tregojnë dhe 11 çmimet rekord në Guinnes.

E takova para dy ditësh në Ekspozitën Ndërkombëtare të artit pamor të hapur para dy ditësh në Carrousel du Louvre, ku piktorja Valerijana Krasniqi, kishte kuruar veprat e pesë artistëve mes të cilëve dhe Ramë Dardania, Jacqueline Bislimi apo Eve Monnier. Krijimet e Stratit bien menjëherë në sy dhe impakti viziv është i menjëhershëm pasi koncepti i tij është sa i thjeshtë e i qartë aq dhe i fuqishëm artistikisht. « Rrëfimi » është një gjetje e bukur për rrëfimin e mëkatit, të cilët të krishterët e bëjnë tek prifti në intimitetin e kishës, pas grilave të drunjta, ndërkohë që Strati na e prezanton përmes një figurë gruaje nudo, me barkun shtatzënë (ndoshta në një mozaik tjetër do na jetë një burrë) përtej një rrjete, e cila në fakt është një mozaik gozhdash të vogla vendosur në mënyrën e tij, ashtu siç përdor ai zakonisht objekte industriale apo tapa, kokra kafeje, etj.

Po aq interesante janë dhe tablotë e tjera krijuar me guacka. Mozaiku “Cadra” apo “Shiu” përmes një rrjedhjeje guackash të ngjitura, të krijon përshtypjen e shiut që bie. Janë copëza guackash të bardha apo të zeza e të hirta, ashtu siç shohim shiun përmes dritës që i bie. Nga ekspozita në ekspozitë Strati ka krijuar universin e tij mozaikal duke eksploruar hapësira e teknika të reja në vepra të thjeshta por që krijojnë estetikisht të bukurën që na rrëmben. Atë mund ta quajmë “Njeriu-Mozaik”!

Kristo Çipa/

(Disa mendime rreth gjendjes aktuale të këngës vendçe shqiptare)

Një ndër mrekullitë kulturore të trashëgimisë botërore është kënga jonë vendçe, e cila është në fronin prestigjioz të saj, atje ku i takon, por me emër të tjetërsuar. Objekti i këtij shkrimi nuk është ky deformim, por gjendja aktuale e kësaj kënge dhe disa mendime se si mund të qetësohen zhgënjimet dhe mund të drejtohen disa deformime. Shpesh disa opinionistë, që në fakt nuk kanë lidhje me këtë këngë, por si dashamirës apo me vendorigjinë nga këto treva, duan të bëjnë shpjegimin e origjinës së saj mbi një hipotezë që është sa pa baza, po aq edhe fluturake. Kënga s’mund të lindë nga vajtimi, ashtu si edhe e qeshura s’mund të lindë nga të qarët, apo dita s’mund të lindë nga nata. Ato kanë pika lidhjeje, por janë gjendje shpirtërore apo fenomene natyrore krejt të kundërta. Kënga vendçe s’mund të jetë imitim i zërave të natyrës, përderisa vetë njeriu është qenia që ka prodhuar tinguj dhe zëra më përpara nga krejt qeniet mbi tokë.

Kënga është gjendje shpirtërore e vetë njeriut dhe vatra familjare ka qenë “skena” ku është “kompozuar” dhe ka bërë provat e para kjo këngë. Bohoritja, logatja, ligjërimi janë nënshtresa të kësaj kënge që tregojnë se kënga nuk mund të lindë nga vajtimi, se vajtimi kurrë nuk u bë dot shumëzërësh.

Gjatë këtyre 36 viteve të ndryshimeve të thella dhe të shpejta që pësoi shoqëria shqiptare, pa dyshim që edhe gjendja burimore e këngës vendçe pësoi ndryshime të mëdha. Baza e saj ka qenë kryesisht fshati, i cili gati sa nuk është tharë si burim kënge për vetë arsyen që njerëzit emigruan si jashtë dhe brenda vendit dhe atje ku shkuan, në forma nga më të larmishmet, krijuan grupe kënge për të zbrazur shpirtin. Kjo situatë la pak mundësi që të kemi tashmë grupe autoktone dhe, për rrjedhojë, edhe variante kënge burimore dhe origjinale, siç janë Dukati, Himara, Piluri, Lunxhëria, Bënça etj.

Ky ndryshim demografik ka sjellë nevojën e krijimit të një komisioni me përbërje institucionale dhe pjesëmarrje të drejtuesve të shumë grupeve dhe shoqatave kulturore për ta kornizuar (jo kontrolluar) këtë këngë për të qenë sa më afër burimores dhe autoktones.

Në integrimin e përgjithshëm rajonal, europian dhe botëror të folklorit në përgjithësi dhe këngës vendçe në veçanti, pjesëmarrja në shoqatat e mëdha ndoshta do të ishte një ndër udhët më efikase, por fatkeqësisht këto shoqata kanë dekada që janë monopolizuar dhe më shpejt do të futemi në BE se sa në këto shoqata. Pjesëmarrja në evenimentet që organizojnë këto shoqata ka qenë shumë e kufizuar për shumicën dërrmuese të grupeve dhe shoqatave të këngës vendçe, për të mos thënë që është vetëm në një dorë. Dhe jo vetëm që është monopolizuar në një dorë, por edhe cilësia e përfaqësimit ka qenë mjaft e dobët, duke paraqitur si ajkë të këngës vendçe edhe këngë të tilla si “Lidhe qenin ti moj qëne!”. Këta përfaqësues duhet të dinë se atë që ka monopol gjeniu nuk mund t’ia marrë në dorë njeriu!

Kënga vendçe dhe folklori në përgjithësi në vendin tonë sot vuan nga mungesa e drejtuesve profesionistë dhe tekst- e melodi-bërësve, duke lënë një boshllëk të madh në cilësinë e këngës vendçe. Perlat e mëdha të këngës vendçe shqiptare kanë pasur edhe autorë të mëdhenj. Mungesa e këtyre vjershëtorëve ka lënë hapur shtegun për të rikthyer në këtë këngë edhe tekste të vjetra pa pikën e vlerës dhe me subjekte jashtë realitetit që jetojmë. Kënga jonë vendçe është e bukur dhe me vlerë se ajo është para së gjithash bashkëkohore. Realiteti është brumi ku gatuhet shumëzërshja.

Vetëofrimi i shumë lëvruesve të kësaj kënge si specialistë folklori është sot një dukuri sa donkishoteske, po aq edhe dëmprurëse. Ministria e Kulturës si institucion qendror dhe Qendra e Veprimtarive Folklorike Kombëtare duhet t’i dalin për zot këtij fenomeni. Ne sot kemi të gjallë personalitete të mëdha si Zhani Ciko, Bardhosh Gaçe, Afërdita Onuzi, Shaban Sinani, Naxhi Kasoruho, Ermir Dizdari, Thoma Gaqi, etj., që kanë njohje dhe mendim të thellë për folklorin në përgjithësi dhe këngën vendçe në veçanti, të cilët mund të kualifikojnë edhe personalitetet në rritje të kësaj kënge.

Përveç problemeve në mangësitë e ruajtjes dhe transmetimit të këngës vendçe, kemi edhe dukuri pozitive që na bëjnë optimistë për jetëgjatësinë e kësaj kënge. Kemi shumë të rinj e të reja, fëmijë të shkollave 9-vjeçare dhe nxënës të shkollave të mesme që e dashurojnë dhe e interpretojnë këtë këngë. Ashtu siç një sportist i ri gjurmohet dhe stimulohet, edhe këngëtari apo këngëtarja e re duhet të ketë të njëjtin fat apo përkrahje. Sigurisht që kjo bëhet me anë të bartësve të folklorit që sot janë ende gjallë dhe mund ta kryejnë këtë mision pranë shkollave, por kjo në mënyrë institucionale, nën drejtimin e shtetit.

Fidanishtja e këngës vendçe nga shoqëria duhet konsideruar si vend i shenjtë.

Vlerësimi moral i bartësve të kësaj kënge sot është futur në një qerthull pa rrugëdalje. Të vlerësosh një këngëtar të ri apo të rivlerësosh një të vjetër ka pak hapësirë, për të mos thënë se është gati e pamundur.

Kjo rregullohet vetëm me ligj dhe jo të mbyllet si tani me ligj.

Saimir Kadiu/

Akademik, pedagog, psikolog, historian i arsimit shqiptar, shkrimtar i shquar i letërsisë për fëmijë, një nga intelektualët më të shquar shqiptarë të shekullit XX…

Bedri Dedja ishte Jules Verne i letërsisë shqiptare për fëmijë, që shkruante me dashurinë dhe sinqeritetin e Antoine de Exupery… prandaj mbetet një shkrimtar i paharruar…

Veprat e Bedri Dedjes janë një pasuri e letërsisë shqipe për fëmijë, ku arti letrar ndërthuret me pedagogjinë dhe psikologjinë, duke krijuar një univers edukues e imagjinativ që ka ushqyer breza të tërë lexuesish. Ai njihet si “babai i letërsisë për fëmijë” në Shqipëri.

Dedja e vendos fëmijën në qendër të botës letrare, duke i dhënë zë, ndjenja dhe ëndrra.

Veprat e tij nuk janë thjesht rrëfenja, por bartin mesazhe edukative për solidaritetin, dashurinë, respektin dhe atdhetarizmin.

Ai përdor shqipen me finesë, duke e bërë të thjeshtë për fëmijët, por njëkohësisht të bukur dhe të ngrohtë për lexuesin e rritur.

Shkrimet e tij shpesh ndërthurin elemente fantastike me realitetin, duke krijuar një hapësirë ku fëmijët mësojnë të ëndërrojnë.

Veprat e Bedri Dedjes mund të përshkruhen si “kopsht i gjallë i fëmijërisë shqiptare”. Çdo libër i tij është si një dritare ku fëmijët shohin botën me sy të pastër, ku gëzimi dhe kurioziteti bashkohen me mësime të jetës. Ai e trajton fëmijërinë jo si një fazë kalimtare, por si një univers të plotë, ku ndjenja e pafajësisë dhe e fantazisë është e shenjtë.

Dedja arrin të krijojë një harmoni mes artit dhe edukimit, duke e bërë letërsinë e tij jo vetëm të bukur, por edhe të dobishme. Në veprat e tij, fjala është lojë, por edhe mësim; është këngë, por edhe thirrje për dashuri e solidaritet.

Po përmend vetëm disa nga titujt më të njohur dhe të rëndësishëm të tij:

• “Kalamajtë e pallatit tim” – Një roman i dashur që pasqyron jetën e fëmijëve në një pallat, lojërat dhe miqësitë e tyre.

• “Heroizmat e Fatbardh Pikaloshit” – Aventurat e një personazhi plot humor dhe fantazi, shumë i dashur për lexuesit e vegjël.

• “Nëpër korridoret e thella të Jonit” – Një roman me elemente fantastike dhe aventurore.

• “Kacimicrri rreth globit” – Një histori plot fantazi dhe udhëtime imagjinare.

• “Alarmet e qytetit Sdikuisht” – Një roman me ngjarje të pazakonta, ku fëmijët përballen me sfida të veçanta.

• “Si katër çiliminj u bënë biznesmenë” – Një vepër me humor dhe mesazhe edukative për sipërmarrjen dhe bashkëpunimin.

• “I fundit i Kastriotëve” – Roman historik i përshtatur për fëmijë, që sjell figurën e Skënderbeut në një formë të thjeshtë e të kuptueshme.

• “Shoku i braktisur” (1957) – Një nga romanet e hershme, që trajton miqësinë dhe vetminë.

• “Udhëtimi i fundit i Agimit” – Një roman me elemente fantastike dhe mesazhe për guximin e fëmijëve.

• “Mëngjeset e mia me diell” – Një vepër e mbushur me optimizëm dhe dashuri për jetën.

• “Shkolla jonë” – Një roman edukativ që pasqyron jetën e fëmijëve në shkollë….

Nëse dëshironi t’i bëni një dhuratë të çmuar dhe të paharruar një fëmije, i dhuroni kolanën e veprës për fëmijë të Bedri Dedjes…

Foto: “Akademik Bedri Dedja” (vepër e Adrian Devollit)

Kristaq  BALLI

George D. Boria (1903-1990) (i njohur ndryshe edhe si “Bratko”) konsiderohet si një nga fotografët e suksesshëm shqiptaro – amerikanë që ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e pasqyrimit të ngjarjeve të Luftës II Botërore dhe pas saj, fillimisht në Europë e më tej në rajonet e Lindjes së Largët (Japoni, Kore, Tailandë, Tibet, Vietnam, Kamboxhia, etj) ku ai ushtroi aktivitetin e tij fotografik posaçërisht si fotograf zyrtar pranë komandantit të Shtabit të Gjeneralëve të Fuqive Aleate, gjeneralit të famshëm amerikan Douglas McArthur. Ai punoi edhe më tej në Japoni si fotograf deri në vitin 1961. Njihet edhe si fotografi i familjes perandorake Hirohito.  Pinakoteka e tij prej më se 30.000 foto e negativa  është dhuruar  prej tij Memorialit të gjeneralit strateg McArthur në Norfolk, Virxhinia, ShBA. Veç shumë serive fotografike të ruajtura në disa muze e institucione të njohur amerikanë, si dhe në Muzeun e Artit Oriental “Bratko”, Korçë, nga ky koleksion, para pak kohësh,  janë botuar tre katalogë  luksozë me foto me ngjyra nga situata dhe rimëkëmbja e Japonisë pas Luftës  II Botërore (1947-1961), të cilët kanë patur një jehonë të gjerë në opinionin japonez e më gjerë. Veprimtaria e tij fotografike është pasqyruar edhe në shtypin shqiptar, ku ai vlerësohet si një prej fotografëve që ka një vend nderi në aradhën e fotografëve shqiptarë të shek. XX. 

Gjithashtu në Shqipëri ai njihet si një prej filantropëve të mëdhenj, pasi i la me testament qytetit të Korçës Muzeun e Artit Oriental “Bratko”, godinën e re të ndërtuar prej tij  dhe koleksionin vetiak të pasur, të  rrallë e ekzotik me objekte nga arti dhe etnologjia e vendeve të Lindjes së Largët, i vetmi i këtij lloji në Ballkan.

Por George D. Boria njihet gjithashtu si artist i suksesshëm në një zhanër artistik figurativ shumë të veçantë,  origjinal e autentik të quajtur “scissors” (prerje me gërshërëz), me të cilin ai u bë i njohur dhe penetroi në studiot e mëdha hollivudiane si teknicien dhe piktor realizuas i filmave të atëhershëm “cartoon” duke dizenjuar karaktere personazhesh të dashur për fëmijët. Ai ka punuar si artist krijues në filmat e animuar  të studiove  hollivudiane “Cuby the Bear”, “Lost World” , “Tony the Cub” që rivalizonte filmin e njohur sot si  “Miki Maus”, etj., me çrast ai u bë i njohur dhe jehona e famës së tij u pasqyruar edhe në shtypin  amerikan e atë të Korçës të viteve ’20, që e cilësonte  si një “artist me famë të çkëlqyerë në Hollivud…” (Gazeta “Zëri i Korçës, 20.07.1929)

Në Muzeun e Artit Oriental Bratko, krahas të tjerash, ndodhet një cikël me 10 punime të tij artistike në zhanrin “scissorets”, apo “silhuette” (siluetë) nga qindra e qindra të tilla që ai ka realizuar gjatë dy dekadave të para të aktivitetit të tij në ShBA. 

Në vitin 1921 kur ishte vetëm 18 vjeç ai emigroi nga Korça  në ShBA i pajisur me talentin e tij artistik të një “pikture” grafike të veçantë  e rrallë të lëvruar edhe në ShBA. Tepër optimist, kurajoz, i vendosur, i sigurt, i pasionuar e erruptiv,  krahas shkollës, edukimit, kultivimit, punës në fushën e kinematografisë së animuar, ai e lëvroi masivisht shpikjen e pikturës së tij “scissorets”  së cilës i nevojitej vetëm një gërshërëz dhe një talent e dorë mjeshtri, me të cilat ai krijonte profile e  karaktere portretesh grafike, torse, silueta e figura të plota të bazuara në tipare, detaje e elementë të veçantë tipike  e origjinale dhe të rikrijuara me fantazi e lirizëm e humor të jashtzakonshëm artistik. Ai i realizonte ato spontanisht e privatisht për njerëz të zakonshëm  apo figura publike që pranonin, i dëshironin dhe i pëlqenin  ato. Madje, në San Francisko, për këtë qëllim, ai kishte edhe një studio ku i punonte, por njëkohësisht ai realizoi ato edhe duke shëtitur në shumë shtete të Amerikës si dhe në udhëtimet e gjata me vaporët turistikë sidomos gjatë viteve të depresionit, kur të pasurit lundronin me to për t’u shplodhur e rigjeneruar gjendjen e rëndë shpirtëtore. Me to ai ka krijuar një galeri tërë personazhesh nga të gjitha grupimet shoqërore amerikane të asaj kohe.

Boria shprehej për teknikën e tij se … “Ka diçka magjepsëse për siluetën, që është e vështirë ta përcaktosh. Ndoshta imagjinata jonë befasohet nga fakti që shumë detaje të vogla është e nevojshme të lihen jashtë(të harrohen) në bërjen e një siluete. Silueta ka formë ose model, por ajo nuk ka drita dhe hije, si në pikturat e tjera – dhe, prandaj, jemi të prirur të çuditemi se çfarë natyre është përcaktimi i këtij përjashtimi(harrese); ose, ndoshta, siluetat na interesojnë pasi ato ngjajnë me misterin që na rrethon gjatë natës. Sepse kjo ndodh vetëm gjatë natës, ose në mugëtirë të thellë, kur ne i shohim ato në jetën reale”. (Online) Pas 20 vitesh krijuese artistike në këtë zhanër pikture, Borja pohon  se në vitin 1940 “Lashë gërshërën time të argjendtë dhe kurrë nuk e mora atë. Sepse kishte aq shumë gjera të tjera për të bërë” (nga një intervistë e tij e gjatë në gazetën Montgomery Journal, 31 Gusht, 1989, pra pak muaj para vdekjes)

Si dëshmi simbolike, tejet e përkryer e  domethënëse e këtij aktiviteti krijues artistik, së fundi,  më ka rënë në dorë një foto e rrallë dhe e panjohur deri sot në opinionin shqiptar,  e cila shpreh në mënyrë sintetike të gjithë  botën artistike të artit “scissorets”, por edhe përsosmërinë e kompozimit  e pasqyrimit të marrëdhënieve të vetë artistit me personazhin a modelin, veprën dhe mjetet e punës. Një fotosimbol i rrallë që thotë gjithçka që me vështrimin e parë.

Djaloshi në foto është autori vetë, pra G. Boria. Shumë simpatik  e fotozhenik, një xhentëlmen i vërtetë,  me tipare mjaft të bukura, origjinale  e tërheqëse të portretit të tij të mermertë, ku mjekra e vogël, buzët e holla, hunda e rregullt e në proporcion të përkryer me fytyrën, sytë e vegjël, të zinj zhbirues që harkohen nga vetulla po aq të zeza, xigomatikët e balli i lëmuar prej ku kurorëzohet  një brerore flokësh të zinj të ndritshëm e të valëzuar, ëmbëlsia e  pamjes e  ndriçuar nga një rrezëllim shpirtëror thuajse engjëllor  brishtësie, dëlirësie, pafajësie e sinqeriteti, pra gjithçka e gdhendur bujarisht deri në përkryerje, nuk mund  të mos joshnin vëmendje e kërshëri. Pse jo,  portreti i tij  i ngjan kartolinave të artistëve hollivudianë, të cilët ishin idhuj bukurie e simpatie të asaj kohe, veçanërisht nga vajzat a zonjushat e përkora e adhuruese pas tyre.  Në dorën e djathtë mban gërshërën e argjendtë, ndërsa në të majtën veprën e tij, siluetën profil të bukuroshes përbri, që është në fakt ylli i famshëm i kinematografisë  “Paramount Pictures”, Clara Bow, e cila me qëndrimin e saj impozant plot sharm sensualiteti,   i qëndron Georges si një partnere e vërtetë e një filmi hollivudian. Një kompozim unik fotografik që nuk mund ta përfytyrosh më organik e më mirë të  imagjinuar, kombinuar e realizuar, thuajse  si një kartolinë unikale e viteve ‘20. Nuk kemi të dhëna për autorin e shkrepjes së këtij kompozimi fotografik, por njohja e thellë e jetës dhe veprimtarisë së George D. Borias më siguron se ideja për këtë fotografi është e tij.

George D. Boria mbetet në historinë e personaliteteve të shquar shqiptaro – amerikanë si një artist, fotograf e filantrop i përmasave të epërme krijuese e humane.

■ ■  ■