Prof. Dr. Fejzulla BERISHA/
Në një epokë të karakterizuar nga transformime të thella në arkitekturën globale të arsimit të lartë—ku konkurrueshmëria, ndërkombëtarizimi dhe standardizimi sipas modeleve evropiane dhe transatlantike janë bërë kritere themelore të vlerësimit institucional—liderët universitarë nuk maten më vetëm me kapacitetin administrativ, por me aftësinë për të prodhuar vizion strategjik dhe për ta materializuar atë në rezultate të matshme.
Në këtë kontekst, figura e Prof. Dr. Jusuf Zejnelit shfaqet si një ndër përfaqësimet më të artikuluara të lidershipit modern akademik shqiptar. Në krye të Universitetit të Tetovës, ai ka ndërtuar një model drejtimi që tejkalon kufijtë tradicionalë të administrimit universitar, duke e orientuar institucionin drejt një paradigme të re: atë të universitetit të hapur, konkurrues dhe të integruar në rrjetet ndërkombëtare të dijes.
I. Universiteti i Tetovës: nga rezistencë arsimore në institucion të konsoliduar
Universiteti i Tetovës përfaqëson një nga rastet më domethënëse në historinë moderne të arsimit shqiptar. I lindur si një akt i rezistencës arsimore dhe identitare në rrethana politike të kufizuara, ky institucion ka evoluar gradualisht drejt një entiteti të konsoliduar akademik.
Nën drejtimin e Prof. Dr. Zejnelit, ky transformim ka hyrë në një fazë cilësisht të re. Universiteti nuk perceptohet më vetëm si një hapësirë e edukimit në gjuhën shqipe, por si një qendër e prodhimit të dijes, kërkimit shkencor dhe inovacionit akademik, me aspirata të qarta integruese në Hapësirën Evropiane të Arsimit të Lartë (EHEA).
II. Lidershipi strategjik: nga administrimi në qeverisje akademike
Një nga dimensionet më të dallueshme të drejtimit të Prof. Dr. Zejnelit është transformimi i rolit të rektorit nga një funksion formal-administrativ në një funksion strategjik të qeverisjes institucionale.
Reformat e ndërmarra nën udhëheqjen e tij përfshijnë:
-Ristrukturimin e programeve studimore, në përputhje me standardet e Procesit të Bolonjës dhe kërkesat e tregut ndërkombëtar të dijes;
-Institucionalizimin e kërkimit shkencor, përmes stimulimit të publikimeve në revista me impakt ndërkombëtar dhe pjesëmarrjes në projekte konkurruese;
-Digjitalizimin e proceseve akademike dhe administrative, si mekanizëm për rritjen e efikasitetit dhe transparencës;
-Konsolidimin e parimit të meritokracisë, si bazë e rekrutimit dhe avancimit akademik.
Ky model ka krijuar një kulturë institucionale të re, ku cilësia nuk trajtohet si aspiratë normative, por si standard operacional.
III. Internacionalizimi si proces substancial
Ndryshe nga shumë institucione ku ndërkombëtarizimi mbetet në nivel deklarativ, në rastin e Universitetit të Tetovës ai është shndërruar në një proces substancial dhe të institucionalizuar.
Përmes pjesëmarrjes aktive në programin Erasmus+, universiteti ka arritur:mobilitet të konsiderueshëm të studentëve dhe stafit akademik;zhvillim të projekteve të përbashkëta kërkimore me universitete evropiane;transferim të praktikave më të avancuara akademike.
Ky proces ka kontribuar në krijimin e një identiteti të ri institucional, të orientuar drejt standardeve ndërkombëtare dhe ndërveprimit global.
IV. Dimensioni transatlantik: strategji e avancimit akademik
Një element veçanërisht inovativ i vizionit të Prof. Dr. Zejnelit është orientimi i qartë drejt bashkëpunimit me botën akademike amerikane, e cila përfaqëson një nga qendrat kryesore të prodhimit të dijes në nivel global.
Vendosja e lidhjeve me universitete prestigjioze si Harvard, Columbia dhe Georgetown ka krijuar një platformë të re të bashkëpunimit akademik, e cila përfshin:organizimin e konferencave ndërkombëtare;ligjërata nga ekspertë të njohur ndërkombëtarë;krijimin e urave akademike për studentët dhe studiuesit shqiptarë;shkëmbimin e praktikave në fusha kyçe si sundimi i ligjit, demokracia dhe qeverisja.
Ky dimension e ka pozicionuar Universitetin e Tetovës në një trajektore të re zhvillimi dhe afirmimi ndërkombëtar.
V. Diplomacia akademike dhe “soft power”-i universitar
Në teorinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, universitetet konsiderohen aktorë të rëndësishëm të “soft power”-it. Në këtë drejtim, Prof. Dr. Zejneli ka demonstruar një qasje të avancuar, duke e përdorur universitetin si instrument të diplomacisë akademike.
Bashkëpunimet me organizata ndërkombëtare dhe rrjete akademike kanë rezultuar në:projekte në fushën e qeverisjes së mirë;iniciativa për promovimin e transparencës dhe demokracisë;përfshirje aktive të studentëve në programe ndërkombëtare.
Ky rrjetëzim e ka shndërruar universitetin në një nyje të rëndësishme të dialogut akademik dhe institucional.
VI. Rezultatet dhe indikatorët e performancës
Efektiviteti i këtij lidershipi reflektohet në indikatorë të matshëm:rritje e ndjeshme e marrëveshjeve ndërkombëtare;përmirësim i cilësisë së mësimdhënies dhe kërkimit;pjesëmarrje e shtuar në projekte evropiane;avancim në rrjete dhe rankime akademike rajonale.
Këto rezultate e pozicionojnë Universitetin e Tetovës si një aktor serioz në hapësirën evropiane të arsimit të lartë.
VII. Konkursi për rektor: dilema e vazhdimësisë
Shpallja e konkursit për rektor të ri e vendos universitetin përballë një zgjedhjeje strategjike: vazhdimësi apo ndërprerje e reformave.
Në teorinë e qeverisjes institucionale, ndërprerja e proceseve të suksesshme shpesh prodhon stagnim, ndërsa vazhdimësia e lidershipit të dëshmuar siguron konsolidim dhe progres.
Në këtë prizëm, mandati i Prof. Dr. Zejnelit përfaqëson një kapital institucional që nuk duhet fragmentuar.
VIII. Rizgjedhja si nevojë institucionale
Argumenti për një mandat të dytë nuk është i natyrës personale, por i karakterit strategjik dhe institucional.
Praktikat ndërkombëtare dëshmojnë se faza e dytë e mandateve shpesh lidhet me konsolidimin e reformave dhe thellimin e proceseve transformuese. Në këtë kuptim, vazhdimësia e këtij lidershipi do të mundësonte:thellimin e partneriteteve ndërkombëtare;rritjen e pjesëmarrjes në projekte të mëdha kërkimore;konsolidimin e standardeve akademike;avancimin në rankime globale.
IX. Profili i rektorit modern shqiptar
Prof. Dr. Jusuf Zejneli përfaqëson një tipologji të re të rektorit shqiptar: një figurë që ndërthur integritetin akademik me menaxhimin strategjik dhe diplomacinë ndërkombëtare.
Ai dëshmon se universiteti nuk është më vetëm një institucion i transmetimit të dijes, por një aktor aktiv në sistemin global të prodhimit të saj.
Nëse universitetet janë motorë të zhvillimit kombëtar, atëherë lidershipi është mekanizmi që i vë ata në lëvizje. Në këtë kuptim, modeli i ndërtuar nga Prof. Dr. Jusuf Zejneli përfaqëson një shembull të qartë se si vizioni, profesionalizmi dhe angazhimi strategjik mund të transformojnë një institucion dhe ta pozicionojnë atë në hartën ndërkombëtare të arsimit të lartë.
Vazhdimësia e këtij Rektor i Universitetit të Tetovës në Republikën e Maqedonisë së Veriut nuk është thjesht një opsion—ajo paraqitet si një domosdoshmëri për konsolidimin e arritjeve dhe për avancimin e mëtejmë të akademisë shqiptare në një botë gjithnjë e më konkurruese dhe të ndërlidhur.