Nga Cafo Boga

Master në Diplomaci/

Qeveria e Malit të Zi ka ndërmarrë së fundmi një hap që mund të konsiderohet ndër vendimet më të rëndësishme mjedisore në historinë moderne të vendit. Me miratimin e propozimit për Rrjetin Ekologjik Natura 2000, ajo ka njohur zyrtarisht Lumin Buna (Bojana), Adën, Plazhin e Madh (Velika Plaža), Valdanosin, Kriporen e Ulqinit (Ulcinj Salina), Liqenin e Shasit (Šasko Lake), si dhe habitatet detare përreth, si pjesë të ardhshme të rrjetit ekologjik evropian.

Ky vendim meriton vlerësim. Ai meriton vlerësim sepse pranon se pasuritë natyrore të Malit të Zi nuk janë thjesht një thesar kombëtar, por pjesë përbërëse e trashëgimisë së përbashkët natyrore të Evropës.

Po ashtu, ai është rezultat i më shumë se një dekade pune të palodhur shkencore dhe profesionale nga ekspertë të mjedisit, studiues, universitete, institucione publike dhe organizata të shoqërisë civile, të cilët identifikuan dhe dokumentuan vlerat e jashtëzakonshme ekologjike të këtyre zonave.

Megjithatë, rëndësia e këtij vendimi shkon shumë përtej një njoftimi të zakonshëm për mbrojtjen e mjedisit. Ai përfaqëson një nga angazhimet më të rëndësishme politike dhe ligjore që Mali i Zi ka marrë në rrugën e tij drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Më shumë se një politikë mjedisore

Shumë lexues mund të pyesin me të drejtë: Çfarë është Natura 2000 dhe pse ka një rëndësi kaq të madhe? I krijuar mbi bazën e Direktivës së Shpendëve (2009/147/EC) dhe Direktivës së Habitateve (92/43/EEC), Natura 2000 përbën rrjetin më të madh të koordinuar të zonave të mbrojtura në Bashkimin Evropian. Qëllimi i tij nuk është të ndalojë zhvillimin ekonomik, por të sigurojë që zhvillimi të ecë paralelisht me ruajtjen e habitateve më të vlefshme natyrore dhe të specieve të rrezikuara me rëndësi evropiane.

Në këtë kuadër, zhvillimi nuk ndalohet; ai drejtohet dhe rregullohet. Projektet mund të realizohen vetëm pasi të provojnë, përmes vlerësimeve të mirëfillta shkencore, se nuk do të shkaktojnë dëme të konsiderueshme në habitatet e mbrojtura dhe nuk do të cenojnë objektivat e ruajtjes për të cilat këto zona janë shpallur pjesë e rrjetit Natura 2000.

Për Malin e Zi, këto detyrime shkojnë edhe më tej.

Mbrojtja e mjedisit qëndron në zemër të Kapitullit 27 – Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike, një prej kapitujve më kompleksë dhe më sfidues të negociatave për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Ndryshe nga shumë kapituj të tjerë, të cilët kërkojnë kryesisht përafrimin e legjislacionit me acquis communautaire, Kapitulli 27 kërkon mbi të gjitha zbatim praktik.

Kjo do të thotë se Mali i Zi duhet të dëshmojë se ligjet mjedisore zbatohen në mënyrë të njëtrajtshme, se planet urbanistike respektohen, se habitatet e mbrojtura ruhen, se ekosistemet e degraduara restaurohen kur është e nevojshme dhe se çdo zhvillim i ardhshëm është në përputhje me standardet evropiane të mbrojtjes së natyrës.

Këto detyrime përforcohen më tej nga një korpus më i gjerë i legjislacionit evropian, përfshirë Direktivën Kuadër për Ujërat (2000/60/EC), e cila u kërkon shteteve të parandalojnë degradimin e lumenjve dhe ujërave bregdetare, duke i rikthyer ato në një gjendje të mirë ekologjike. Po aq të rëndësishme janë edhe procedurat evropiane për vlerësimin e ndikimit në mjedis, të cilat zbatohen për çdo projekt që mund të ketë pasoja të rëndësishme mbi natyrën.

Së bashku, këto instrumente ligjore vendosin një parim të thjeshtë, por themelor:

Mbrojtja e mjedisit nuk është më çështje vullneti politik; ajo është një detyrim ligjor.

Bashkimi Evropian, në fund të procesit të negociatave, nuk do ta gjykojë Malin e Zi nga premtimet që ka bërë, por nga peizazhet që ka arritur të mbrojë.

Pse Buna dhe Ada kanë një rëndësi kaq të madhe

Pak rajone në Evropën Juglindore e ilustrojnë më mirë rëndësinë e këtij angazhimi sesa Komuna e Ulqinit.

Së bashku me pellgun e Liqenit të Shkodrës, Lumi Buna, Ada, Plazhi i Madh, Valdanosi, Kriporja e Ulqinit dhe Liqeni i Shasit përbëjnë një nga peizazhet ekologjike më të çmuara të Evropës Juglindore. Ligatinat, dunat ranore, pyjet breglumore, lagunat dhe habitatet detare të kësaj zone mbështesin një biodiversitet të jashtëzakonshëm, ndërkohë që shërbejnë si një prej korridoreve më të rëndësishme të migrimit të shpendëve ndërmjet Evropës dhe Afrikës.

Vetë Lumi Buna është zemra ekologjike e këtij sistemi.

Fushat përmbytëse, pyjet, ligatinat dhe gryka e lumit mbështesin qindra lloje bimësh dhe kafshësh, mbrojnë brigjet nga erozioni, zbusin përmbytjet, mbështesin peshkimin, zhvillimin e turizmit dhe kontribuojnë drejtpërdrejt në ekonominë dhe cilësinë e jetës së të gjithë rajonit të Ulqinit.

Ky nuk është thjesht një peizazh i bukur

Është një infrastrukturë natyrore e gjallë, shërbimet ekologjike të së cilës nuk mund të zëvendësohen lehtësisht pasi të jenë humbur.

Një peizazh i ruajtur ndër shekuj

Rëndësia e vendimit të sotëm bëhet edhe më e qartë kur shihet në dritën e historisë.

Për më shumë se dy mijë vjet, Ulqini ka kaluar nën administrimin romak, bizantin, venedikas, osman, jugosllav dhe, së fundi, malazez. Secila prej këtyre periudhave ka lënë gjurmët e veta historike, kulturore dhe arkitekturore.

Megjithatë, pavarësisht luftërave, ndryshimeve politike dhe sistemeve të ndryshme shtetërore, peizazhi natyror përreth Bunës, Adës dhe bregdetit përreth mbeti në thelb i paprekur. Edhe gjatë periudhës së ish-Jugosllavisë, zhvillimi turistik u realizua duke respektuar karakterin natyror të kësaj zone. Hotelet dhe infrastruktura turistike u ndërtuan pa cenuar integritetin ekologjik të Bunës, Adës, deltës së tyre, Plazhit të Madh dhe mjedisit bregdetar përreth.

Ironikisht, presioni më i madh mbi këto pasuri natyrore është shfaqur pikërisht gjatë periudhës moderne demokratike.

Pas shpërbërjes së Jugosllavisë dhe pavarësisë së Malit të Zi, privatizimi i shpejtë, zbatimi i dobët i ligjeve urbanistike dhe ndërtimet e pakontrolluara filluan të ndryshojnë gradualisht pjesë të rëndësishme të bregdetit. Tokat publike kaluan gjithnjë e më shumë në pronësi private, ndërsa ndërtime të ligjshme dhe të paligjshme filluan të shtrihen drejt zonave me ndjeshmëri të lartë ekologjike. Me dobësimin e besimit te zbatimi i ligjit, shumë qytetarë krijuan bindjen se ndërtimi pa planifikim ose pa lejet përkatëse nuk sillte pasoja reale.

Pasojat tashmë po bëhen gjithnjë e më të dukshme.

Pjesë të mëdha të Ulqinit janë urbanizuar me ritme të shpejta, shpesh duke humbur hapësira të gjelbra dhe pa u shoqëruar me infrastrukturën e nevojshme. Ndërsa Plazhi i Madh, falë statusit të tij dhe pronësisë publike, ka shmangur deri tani nivelin e ndërtimeve që shihen në pjesë të tjera të bregdetit, por e njëjta gjë nuk mund të thuhet për segmente të caktuara të Bunës dhe Adës. Pikërisht për këtë arsye vendimi i Qeverisë së Malit të Zi për përfshirjen e kësaj zone në rrjetin Natura 2000 merr një rëndësi të jashtëzakonshme.

Ai i jep vendit një mundësi historike jo vetëm për të njohur zyrtarisht vlerat e këtyre peizazheve, por për t’i mbrojtur ato përpara se dëmet të bëhen të pakthyeshme.

Sprova e Parë e Vërtetë e Malit të Zi

Nëse miratimi i rrjetit ekologjik Natura 2000 përfaqëson një premtim të Malit të Zi ndaj Evropës, askund ky premtim nuk do të vihet në provë më shumë sesa përgjatë brigjeve të Lumit Buna dhe në Adë.

Pak vende e ilustrojnë më mirë sfidën e harmonizimit të zhvillimit ekonomik me mbrojtjen e mjedisit.

Problemi nuk është zhvillimi.

Komunitetet kanë jetuar dhe janë zhvilluar përgjatë Bunës prej shekujsh. Turizmi ka qenë dhe mbetet një nga shtyllat kryesore të ekonomisë së Ulqinit dhe duhet të vazhdojë të jetë i tillë. Askush nuk e vë në diskutim nevojën për investime apo zhvillim ekonomik.

Pyetja e vërtetë është nëse zhvillimi i ardhshëm do të respektojë shtetin ligjor, planifikimin urban, shëndetin publik dhe një nga ekosistemet më të vlefshme të Evropës, apo nëse interesat afatshkurtra private do të mbizotërojnë mbi interesin publik.

Fatkeqësisht, në disa pjesë të Bunës dhe Adës, kjo pyetje tashmë ka filluar të marrë përgjigje.

Gjatë viteve të fundit janë ndërtuar shtëpi pushimi, restorante, mole dhe objekte të tjera përgjatë brigjeve të lumit dhe në Adë, shpesh në zona ku planifikimi urban mbetet i paplotë dhe ku mungojnë ose janë të pamjaftueshme sistemet moderne të furnizimit me ujë dhe kanalizimeve. Nëse secili prej këtyre objekteve përmbush kërkesat ligjore dhe mjedisore është çështje që u takon institucioneve kompetente ta verifikojnë. Ajo që nuk mund të mohohet, megjithatë, është ndikimi kumulativ që zhvillimi i pakontrolluar po ushtron mbi një nga ekosistemet më të brishta të Adriatikut.

Pasojat mjedisore shkojnë shumë përtej arkitekturës apo planifikimit urban.

Në mungesë të sistemeve moderne të kanalizimeve dhe trajtimit të ujërave të zeza, çdo ndërtim i ri rrit rrezikun që ujërat e patrajtuara të përfundojnë në lumë. Një lumë që përdoret për not, peshkim, lundrim, turizëm dhe që strehon habitate të mbrojtura ndërkombëtarisht nuk mund të shndërrohet në një kanal shkarkimi të ujërave të zeza.

Kjo nuk është më vetëm një çështje mjedisore.

Është një çështje e shëndetit publik.

Një lumë i pastër mbron komunitetin, ekonominë dhe turizmin. Një lumë i ndotur rrezikon cilësinë e jetës, peshkimin, rekreacionin, bizneset lokale dhe mirëqenien e çdo qytetari që varet prej tij.

Pasojat tashmë janë të dukshme.

Gjatë vizitave të mia të shumta përgjatë Bunës ndër vite, kam qenë dëshmitar i drejtpërdrejtë i ndryshimeve që duhet të shqetësojnë çdo qytetar që e vlerëson këtë peizazh të jashtëzakonshëm natyror. Deri para pak kohësh, pjesa më e madhe e brigjeve të sipërme të lumit ruante karakterin e saj natyror. Sot, ndërtimet kanë filluar të shtrihen edhe në zona si Fraskanjeli, një nga segmentet më piktoreske të Bunës.

Shqetësues nuk janë vetëm ndërtimet.

Edhe më shqetësuese është mënyra se si ato po realizohen.

Për të krijuar parcela ndërtimi, po priten pyjet breglumore që prej shekujsh kanë mbrojtur brigjet e Bunës. Këto pyje nuk janë thjesht grupe pemësh. Ato janë sistemi natyror mbrojtës i lumit. Rrënjët e tyre stabilizojnë brigjet, zvogëlojnë erozionin, përthithin ujërat e përmbytjeve, filtrojnë ndotësit përpara se të arrijnë në lumë, rregullojnë temperaturën e ujit përmes hijëzimit dhe krijojnë habitat për qindra lloje shpendësh, peshqish, zvarranikësh, amfibësh dhe organizmash të tjerë.

Kur ky sistem natyror shkatërrohet, ai nuk mund të zëvendësohet thjesht duke mbjellë pemë të reja diku tjetër. Natyrës i duhen dekada, e shpesh edhe shekuj, për të rikthyer atë që mund të humbasë brenda pak ditësh.

A do ta shfrytëzojë Mali i Zi këtë mundësi historike, apo do ta humbasë atë?

Po aq shqetësues është edhe presioni gjithnjë në rritje mbi rrugën historike publike që shtrihet përgjatë bregut lindor të Lumit Buna.

Për breza me radhë, kjo rrugë ka lidhur fshatrat Fraskanjel, Shën Gjergj dhe Shtoj me grykëderdhjen e Bunës dhe bregdetin e Adriatikut. Fillimisht, pronat private shtriheshin deri në brigjet e lumit, ndërsa banorët gëzonin të drejtën tradicionale të kalimit përgjatë tij. Në vitin 1963, autoritetet e atëhershme jugosllave e sistemuan këtë rrugë për të lehtësuar patrullimin kufitar. Me kalimin e viteve, ajo u shndërrua në një korridor të domosdoshëm publik që përdoret çdo ditë nga banorët, fermerët, peshkatarët, shërbimet emergjente dhe vizitorët.

Sot, ndërsa ndërtimet vazhdojnë të afrohen drejt brigjeve të lumit, lind pyetja legjitime nëse kjo rrugë historike publike do të ruhet edhe për brezat e ardhshëm.

Kjo nuk është thjesht çështje komoditeti.

Bëhet fjalë për aksesin e shërbimeve emergjente, sigurinë publike, ruajtjen e të drejtave tradicionale të kalimit, administrimin e përgjegjshëm të bregdetit dhe, mbi të gjitha, për parimin se trashëgimia natyrore u përket të gjithë qytetarëve, e jo atyre që vitet e fundit kanë uzurpuar brigjet e lumit, duke pretenduar se veprojnë me miratimin e autoriteteve lokale ose shtetërore.

Megjithatë, ende ka arsye për optimizëm.

Dëmet mjedisore, ndonëse serioze, mbeten të përqendruara në zona relativisht të kufizuara të Bunës dhe Adës. Kjo do të thotë se Mali i Zi ende ka mundësi të ndryshojë drejtim përpara se këto presione të përhapen në të gjithë sistemin ekologjik. Parandalimi i degradimit të mjedisit është gjithmonë më pak i kushtueshëm dhe shumë më efektiv sesa përpjekja për të rikthyer ekosistemet pasi dëmi të jetë bërë i pakthyeshëm.

Buna nuk ka nevojë për një tjetër deklaratë.

Ajo ka nevojë për mbrojtje.

Dhe koha për ta mbrojtur është tani.

Mbajtja e Premtimit ndaj Evropës

Buna nuk është thjesht një nga pasuritë natyrore më të çmuara të Malit të Zi. Përgjatë një pjese të madhe të rrjedhës së saj, ajo përbën kufirin natyror ndërmjet Malit të Zi dhe Shqipërisë përpara se të derdhet në Detin Adriatik. Ujërat, ligatinat, peshqit, shpendët dhe biodiversiteti i saj përbëjnë një trashëgimi të përbashkët natyrore, mbrojtja e së cilës nuk mund të arrihet nga një shtet i vetëm.

Ndotja nuk ndalet në kufi. As erozioni. As shkatërrimi i habitateve.

Çdo dëmtim në njërin breg të lumit ndikon pashmangshëm edhe në tjetrin. Për këtë arsye, mbrojtja e Bunës dhe Adës kërkon bashkëpunim të ngushtë ndërmjet Malit të Zi dhe Shqipërisë, të mbështetur mbi shkencën, transparencën dhe një vizion të përbashkët për ruajtjen e një prej ekosistemeve lumore më të rëndësishme të Evropës.

Por përgjegjësia nuk përfundon këtu.

Me miratimin e rrjetit Natura 2000, Mali i Zi ka marrë përsipër një angazhim të qartë në kuadër të Kapitullit 27 të negociatave për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Ky angazhim duhet të pasqyrohet jo vetëm në ligje dhe dokumente zyrtare, por mbi të gjitha në veprime konkrete.

Edhe Bashkimi Evropian ka një rol të rëndësishëm në këtë proces. Mbështetja teknike, bashkëpunimi institucional dhe monitorimi i vazhdueshëm nuk duhet të perceptohen si ndërhyrje në punët e brendshme të Malit të Zi, por si një partneritet për mbrojtjen e një trashëgimie natyrore që i përket jo vetëm këtij vendi, por mbarë Evropës.

Mbajtja e këtij premtimi nuk kërkon masa të pamundura.

Ajo kërkon vullnet politik, institucione funksionale dhe zbatim të barabartë të ligjit.

Përparësi duhet t’u jepet rishikimit të të gjitha ndërtimeve brenda zonave të mbrojtura, ruajtjes së pyjeve breglumore dhe aksesit publik përgjatë lumit, investimeve në sisteme moderne të ujësjellësit dhe kanalizimeve, restaurimit të habitateve të dëmtuara, forcimit të bashkëpunimit me Shqipërinë për administrimin e këtij sistemi të përbashkët lumor dhe zbatimit të pandërprerë e transparent të legjislacionit mjedisor.

Asnjëra prej këtyre masave nuk është kundër zhvillimit.

Përkundrazi.

Ato janë kushtet themelore për një zhvillim të qëndrueshëm që garanton se investimet e sotme nuk do të shkatërrojnë burimet natyrore mbi të cilat do të mbështetet ekonomia e nesërme.

Problemi nuk ka qenë asnjëherë zhvillimi.

Problemi është nëse zhvillimi do të udhëhiqet nga ligji dhe interesi publik apo nga interesat afatshkurtra private.

Përfundim

Mali i Zi ka hedhur një hap të rëndësishëm duke njohur Bunën, Adën, Plazhin e Madh, Valdanosin, Kriporen e Ulqinit dhe Liqenin e Shasit si pjesë të trashëgimisë së përbashkët natyrore evropiane përmes rrjetit Natura 2000.

Tani fillon sprova e vërtetë.

Mbrojtja e njërit prej ekosistemeve më të rëndësishme të Adriatikut nuk do të varet nga deklaratat politike apo dokumentet zyrtare, por nga zbatimi i ligjit, planifikimi i përgjegjshëm dhe guximi për ta vendosur interesin publik mbi përfitimin afatshkurtër.

Për shekuj me radhë, Buna, Ada dhe delta e tyre kanë mbijetuar si një nga mrekullitë natyrore të Adriatikut.

Sot ato ndodhen në një udhëkryq.

Nëse do të vazhdojnë të mbijetojnë, kjo do të varet nga vendimet që marrim sot.

“Ne nuk e trashëgojmë Tokën nga të parët tanë; ne e marrim atë hua nga fëmijët tanë.”

Gurthemeli i vazhdimësisë kushtetuese dhe i shtetësisë së Republikës së Kosovës.

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

1. Shteti si proces i vazhdueshëm kushtetues

Në mendimin bashkëkohor juridik dhe në teorinë e marrëdhënieve ndërkombëtare, shteti nuk shfaqet si një akt i vetëm i vullnetit politik, por si një proces i gjatë dhe i ndërlikuar historik, institucional dhe normativ. Ky proces ndërtohet mbi tri themele të pandashme: legjitimitetin demokratik, vazhdimësinë kushtetuese dhe pranimin ndërkombëtar.

Në këtë kuptim, momentet e krizës kushtetuese shndërrohen në pika kthimi historike, ku rendi juridik ose shpërbëhet, ose rikonfirmohet përmes aktit të sovranitetit popullor. Pikërisht në këtë kategori hyn edhe Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990, një akt themelor që shënoi rilindjen juridike të subjektivitetit politik të Kosovës.

Ajo përfaqëson jo vetëm një reagim ndaj një krize të thellë kushtetuese, por edhe një akt të vetëdijshëm të ripohimit të rendit juridik dhe të dinjitetit politik të një populli në rrethana të jashtëzakonshme historike.

2. Kriza kushtetuese e Jugosllavisë dhe shuarja e autonomisë së Kosovës

Kushtetuta e Jugosllavisë e vitit 1974 kishte ndërtuar një strukturë federale me elemente të avancuara autonomie për njësitë përbërëse, ku Kosova gëzonte një status të veçantë kushtetues me kompetenca të gjera institucionale.

Megjithatë, fundi i viteve ’80 solli një kthesë radikale politike dhe kushtetuese. Përmes ndryshimeve të vitit 1989, autonomia substanciale e Kosovës u suprimua në mënyrë të njëanshme, duke vendosur një model të centralizuar administrimi nga Beogradi.

Ky proces u shoqërua me pasoja të thella shoqërore dhe institucionale: përjashtim masiv i shqiptarëve nga institucionet publike;shuarje të funksionimit autonom të organeve kushtetuese;kontroll të drejtpërdrejtë administrativ dhe policor;cenim sistematik i të drejtave themelore të njeriut.

Në aspektin krahasues historik, ky proces i ngjan rasteve të degradimit të autonomive kushtetuese në situata të tjera ndërkombëtare, si në shtetet baltike nën pushtimin sovjetik apo në rastet e centralizimeve autoritare në federata të shpërbëra të shekullit XX.

3. Deklarata e 2 Korrikut si akt i konstitucionalizmit të rezistencës

Në këtë sfond historik, Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990 nuk mund të kuptohet thjesht si akt politik, por si shprehje e një vetëdijeje juridike të organizuar, e cila synonte mbrojtjen e rendit kushtetues në kushte të shkeljes së tij.

Në doktrinën moderne juridike, ky fenomen njihet si konstitucionalizëm i rezistencës, ku e drejta shndërrohet në instrument mbrojtës të rendit kushtetues dhe jo në vegël të pushtetit.

Përmes këtij akti:u riafirmua subjektiviteti kushtetues i Kosovës;u kërkua barazia në kuadër të federatës;u shpreh vazhdimësia e vullnetit politik të popullit.

Në këtë kuptim, Deklarata përbën një akt të rikonfirmimit kushtetues, të krahasueshëm me proceset historike të vendeve baltike, ku aktet e sovranitetit kushtetues shënuan fillimin e rikthimit të pavarësisë shtetërore.

4. E drejta ndërkombëtare dhe parimi i vetëvendosjes

Parimi i vetëvendosjes së popujve përbën një nga shtyllat themelore të së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore dhe është i mishëruar në Kartën e Kombeve të Bashkuara, në Paktet Ndërkombëtare për të Drejtat e Njeriut të vitit 1966, Aktin Final të Helsinkit të vitit 1975, si dhe në Dokumentin e Parisit për një Evropë të Re dhe të Bashkuar të vitit 1990.

Ky parim përfshin dy dimensione: vetëvendosjen e brendshme, që nënkupton pjesëmarrjen demokratike dhe autonominë institucionale;vetëvendosjen e jashtme, e cila në raste të jashtëzakonshme lidhet me të drejtën e shkëputjes.

Në këtë dritë, rasti i Kosovës shfaqet si një shembull i veçantë i një procesi të gjatë të mohimit të vetëvendosjes së brendshme, i cili më pas evoluoi në kërkesë për vetëvendosje të jashtme.

5. Vazhdimësia kushtetuese (1990–2008)

Deklarata e 2 Korrikut 1990 shënoi fillimin e një zinxhiri të pandërprerë kushtetues dhe politik, i cili përfshin:Kushtetutën e Kaçanikut (1990);Referendumin e vitit 1991;institucionet paralele të Republikës së Kosovës;rezistencën paqësore të viteve ’90;luftën çlirimtare të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës;ndërhyrjen humanitare të NATO-s (1999); administrimin ndërkombëtar sipas Rezolutës 1244;shpalljen e pavarësisë së Kosovës (2008).

Ky proces dëshmon ekzistencën e një vazhdimësie të qartë juridike dhe politike, e cila përbën bazën e shtetësisë së Republikës së Kosovës.

6. Vështrim krahasues dhe jurisprudencë ndërkombëtare

Në opinionin këshillëdhënës të vitit 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë konstatoi se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk përbënte shkelje të së drejtës ndërkombëtare, duke konfirmuar se e drejta ndërkombëtare nuk përmban ndalim të përgjithshëm për aktet e deklarimit të pavarësisë.

Ky interpretim ka rëndësi të veçantë, sepse e vendos procesin e Kosovës brenda një kuadri më të gjerë të praktikës ndërkombëtare, ku shtetformimi shpesh është rezultat i ndërthurjes së faktorëve juridikë, politikë dhe historikë.

Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990 mbetet një nga aktet më të rëndësishme të historisë kushtetuese të Kosovës. Ajo përfaqëson pikën e parë të institucionalizimit të vullnetit politik të popullit të Kosovës dhe gurthemelin e vazhdimësisë së saj kushtetuese.

Në një kuptim më të gjerë, ajo dëshmon se shtetësia e Kosovës nuk është produkt i një momenti të izoluar historik, por rezultat i një procesi të gjatë juridik dhe politik, i cili gjen rrënjët e tij në aktin kushtetues të 2 Korrikut 1990 dhe kulmon me konsolidimin e Republikës së Kosovës si shtet i pavarur dhe sovran.

Shqiptarët kanë arsye të veçanta për ta kujtuar këtë histori të përbashkët me rastin e 250-vjetorit të Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Për ta, Amerika ka qenë më shumë se një superfuqi globale. Ajo ka qenë vazhdimisht mburoja e lirisë së tyre, garantuesja e drejtësisë dhe aleatja strategjike që ka kontribuar në korrigjimin gradual të padrejtësive historike. Aleanca me Amerikën nuk duhet parë thjesht si një marrëdhënie tradicionale ndërmjet aleatëve, por si një komponent jetik i arkitekturës së sigurisë, stabilitetit dhe emancipimit politik të shqiptarëve në të gjithë rajonin ballkanik.

Nga Prof.dr Skender Asani

250-vjetori i shpalljes së Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës përbën një nga momentet më të rëndësishme të reflektimit historik dhe politik të epokës bashkëkohore. Ky jubile nuk është vetëm kremtim i lindjes së një shteti që, me kalimin e kohës, u shndërrua në fuqinë kryesore politike, ekonomike dhe ushtarake të botës, por edhe festim i triumfit të një ideje që kapërceu kufijtë gjeografikë të Amerikës dhe u ngulit në vetëdijen politike të njerëzimit modern. Në një kohë kur pjesa më e madhe e botës vazhdonte të jetonte nën hijen e monarkive absolute dhe strukturave aristokratike, etërit themelues të Amerikës guxuan të krijonin një rend të ri politik të mbështetur jo mbi privilegjet e trashëguara, por mbi sovranitetin e qytetarit, sundimin e ligjit dhe liritë themelore njerëzore.

George Washingtoni, Thomas Jeffersoni, Benjamin Franklini, John Adamsi, James Madisoni dhe Alexander Hamiltoni mund të kenë pasur dallime në pikëpamjet e tyre filozofike dhe politike, por ata ishin të bashkuar në bindjen se liria është e pamundur pa institucione të forta dhe se demokracia nuk mund të ekzistojë pa përgjegjësi qytetare. Pikërisht kjo filozofi e shndërroi Republikën Amerikane në një nga eksperimentet politike më të suksesshme të historisë moderne. Madhështia e Amerikës nuk qëndron vetëm në fuqinë materiale të saj, por mbi të gjitha në aftësinë për ta bërë lirinë parimin organizues të jetës politike dhe shoqërore. Për këtë arsye, ndikimi i Revolucionit Amerikan nuk mbeti i kufizuar në brigjet e Atlantikut, por u shndërrua në burim frymëzimi për popujt që kërkonin të drejtën për vetëvendosje, përfaqësim dhe dinjitet kombëtar.

Në këtë kuptim, jubileu i 250-vjetorit të lirisë amerikane ka një domethënie të veçantë edhe për popullin shqiptar. Historia e Amerikës për shqiptarët nuk është vetëm historia e një superfuqie botërore, por historia e një aleati që në momentet më vendimtare të ekzistencës kombëtare u shfaq si mbrojtës i drejtësisë dhe i lirisë. Marrëdhëniet shqiptaro-amerikane nuk janë produkt i rastësisë historike dhe as rezultat i interesave të përkohshme gjeopolitike. Përkundrazi, ato janë ndërtuar mbi një bashkësi të thellë vlerash dhe mbi një vizion të përbashkët për lirinë, demokracinë dhe orientimin perëndimor.

Në fillim të shekullit XX, kur fuqitë e mëdha po ridizenjonin hartën politike të Evropës dhe planet për copëtimin përfundimtar të Shqipërisë kërcënonin seriozisht vetë ekzistencën e shtetit shqiptar, presidenti amerikan Woodrow Wilson u shndërrua në zërin më të fuqishëm në mbrojtje të së drejtës së popullit shqiptar për të mbijetuar si komb. Në Konferencën e Paqes në Paris dhe në Versajë ai kundërshtoi përpjekjet për ta zhdukur Shqipërinë nga harta politike e Evropës, duke u mbështetur në parimin e vetëvendosjes së kombeve. Nga këndvështrimi i studimit historik, ndërhyrja e Wilsonit përfaqëson një nga momentet më vendimtare për ruajtjen e vazhdimësisë politike të kombit shqiptar. Nuk është teprim të thuhet se, pa vizionin dhe autoritetin e tij moral, trajektorja e historisë shqiptare do të kishte qenë krejtësisht ndryshe.

Megjithatë, historia e marrëdhënieve shqiptaro-amerikane nuk përfundoi në Versajë. Padrejtësitë e shkaktuara nga konferencat ndërkombëtare lanë një pjesë të madhe të kombit shqiptar jashtë kufijve të shtetit shqiptar, ku për dekada me radhë ai mbeti nën hegjemonitë rajonale dhe u përball me diskriminim, represion dhe mohimin e të drejtave kombëtare. Vetëm fundi i shekullit XX dhe ndryshimet e mëdha gjeopolitike e rikthyen Shtetet e Bashkuara si faktor vendimtar në Ballkan, ndërkohë që Lufta e Ftohtë kishte imponuar kufizime të shumta në trajtimin e çështjes shqiptare.

Një nga aspektet më të veçanta të politikës amerikane ndaj shqiptarëve ka qenë vazhdimësia strategjike. Mbështetja amerikane për të drejtat e shqiptarëve shfaqi një shkallë të jashtëzakonshme qëndrueshmërie, pavarësisht ndryshimeve ndërmjet administratave republikane dhe demokrate. Ky konsensus dëshmoi se çështja shqiptare nuk konsiderohej si një interes i përkohshëm në politikën e jashtme amerikane, por si pjesë e një vizioni më të gjerë që lidhej me stabilitetin e Ballkanit dhe me mbrojtjen e idealeve mbi të cilat ishte themeluar vetë Amerika.

Ky angazhim arriti kulmin në vitin 1999 me ndërhyrjen e Aleancës së Atlantikut të Veriut, të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, kundër regjimit të Slobodan Millosheviqit. Kjo nuk ishte vetëm një ndërhyrje ushtarake dhe as thjesht një reagim ndaj një katastrofe humanitare. Ajo përbënte një pikë kthese në historinë moderne të Ballkanit, sepse i dha fund një periudhe të gjatë politikash hegjemoniste dhe riafirmoi parimin se liria dhe dinjiteti njerëzor nuk mund të sakrifikohen në altarin e kalkulimeve gjeopolitike.

Rasti i Kosovës përbën një nga shembujt më të rëndësishëm të ndërhyrjes humanitare të komunitetit euroatlantik në fushën e marrëdhënieve ndërkombëtare.

Në shumë studime strategjike amerikane, Kosova konsiderohet një nga sukseset më të rëndësishme të politikës së jashtme amerikane pas Luftës së Ftohtë. Ndihma amerikane nuk përfundoi me çlirimin e Kosovës, por vazhdoi në proceset e shtetndërtimit, zhvillimit institucional dhe konsolidimit ndërkombëtar. Në këtë mënyrë, Amerika dëshmoi se përkushtimi i saj nuk shprehet vetëm përmes përdorimit të forcës, por edhe përmes ndërtimit të paqes dhe institucioneve demokratike.

Ky partneritet i jashtëzakonshëm nuk u krijua brenda natës. Për më shumë se një shekull, breza të tërë patriotësh, intelektualësh, organizatash dhe elitash shqiptare në Shtetet e Bashkuara punuan që çështja shqiptare të bëhej pjesë e vetëdijes politike amerikane. Ky përkushtim shumëbrezor krijoi një kapital besimi që do të jepte frytet e tij në momentet më kritike të historisë kombëtare shqiptare. Kjo dëshmon se marrëdhëniet strategjike nuk ndërtohen rastësisht, por mbi besueshmëri dhe ideale të sprovuar nga koha.

Në këtë rrugëtim, figura e Shën Nënë Terezës merr një domethënie të veçantë. Shqiptarja që u shndërrua në ndërgjegjen morale të botës dhe që u nderua me titullin prestigjioz “Qytetare Nderi e Shteteve të Bashkuara të Amerikës”, u bë ura natyrore ndërmjet shqiptarëve dhe vlerave universale të humanizmit dhe lirisë. Me thjeshtësinë dhe autoritetin e saj moral, ajo pati mundësinë t’u drejtohej presidentëve amerikanë në emër të popullit të saj. Ajo mbetet një nga figurat e pakta të huaja që e mori këtë nderim sa ishte ende gjallë, krahas Winston Churchillit.

Në kontekstin e transformimeve të vazhdueshme të sistemit ndërkombëtar dhe rivaliteteve gjithnjë e më të theksuara gjeopolitike, një nga imperativët themelorë të vizionit politik dhe orientimit afatgjatë të kombit shqiptar mbetet ruajtja e partneritetit strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Përvoja historike ka dëshmuar se qendrat hegjemoniste në Ballkan dhe më gjerë janë përpjekur vazhdimisht të dobësojnë lidhjet shqiptaro-amerikane, sepse e kanë kuptuar se vetëm përmes shkëputjes së shqiptarëve nga aleanca me Shtetet e Bashkuara mund të krijohen kushtet për rikthimin e logjikave të vjetra të dominimit dhe ekuilibrave të imponuar. Në këtë perspektivë, aleanca me Amerikën nuk duhet parë thjesht si një marrëdhënie tradicionale ndërmjet aleatëve, por si një komponent jetik i arkitekturës së sigurisë, stabilitetit dhe emancipimit politik të shqiptarëve në të gjithë rajonin ballkanik.

Në këtë kuptim, ruajtja dhe konsolidimi i orientimit strategjik drejt Shteteve të Bashkuara të Amerikës nuk përbën vetëm një zgjedhje politike, por një imperativ historik dhe një detyrim strategjik ndaj brezave të ardhshëm. Historia e shekullit XX ka dëshmuar se sa herë shqiptarët kanë ecur në harmoni me Shtetet e Bashkuara dhe me botën e lirë perëndimore, kanë fituar më shumë siguri, më shumë liri dhe më shumë perspektivë për përparim dhe afirmim kombëtar. Çdo devijim nga ky orientim ka pasur një kosto të lartë historike dhe ka sjellë humbjen e objektivave strategjike. Për rrjedhojë, përgjegjësia e elitave politike dhe shtetërore shqiptare nuk mund të reduktohet vetëm në ruajtjen e miqësisë tradicionale me Amerikën, por duhet të përfshijë konsolidimin e kësaj marrëdhënieje si një orientim të përhershëm gjeostrategjik.

Ky mbetet garancia më e fortë për sigurinë, zhvillimin dhe perspektivën e ardhshme të kombit shqiptar në një botë të karakterizuar nga pasiguri, konkurrencë e ripërtërirë ndërkombëtare dhe kërcënime të vazhdueshme ndaj rendit demokratik.

Shqiptarët kanë arsye të veçanta për ta kujtuar këtë histori të përbashkët me rastin e 250-vjetorit të Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Për ta, Amerika ka qenë më shumë se një superfuqi globale. Ajo ka qenë vazhdimisht mburoja e lirisë së tyre, garantuesja e drejtësisë dhe aleatja strategjike që ka kontribuar në korrigjimin gradual të padrejtësive historike.

Ashtu si etërit themelues që krijuan një republikë të mbështetur mbi fuqinë e ideve dhe bindjen se liria është themeli i rendit politik, edhe historia moderne e shqiptarëve dëshmon se kombet nuk mbijetojnë vetëm përmes forcës ushtarake apo pasurisë materiale, por përmes mençurisë për të ndërtuar aleanca të qëndrueshme dhe për të qëndruar në anën e duhur të historisë.

Dhe nëse shekulli XX dëshmoi se miqësia me Amerikën u shndërrua në një faktor vendimtar për mbijetesën dhe emancipimin politik të popullit shqiptar, sfida e shekullit XXI mbetet ruajtja dhe forcimi i kësaj aleance strategjike, sepse në të nuk qëndron vetëm kujtesa e së kaluarës, por edhe siguria, stabiliteti dhe perspektiva e ardhshme e kombit shqiptar.

“Kosova është vendi më proamerikan në botë, por edhe Amerika është vendi më pro-Kosovë në botë”.

Prof.Dr.Fejzulla BERISHA

Marrëdhëniet ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Kosovës përbëjnë një nga shembujt më domethënës të partneritetit strategjik në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare. Nëse shumica e aleancave ndërmjet shteteve ndërtohen mbi interesa të përkohshme politike, ekonomike ose ushtarake, aleanca amerikano-shqiptare është ndërtuar mbi themele shumë më të thella dhe më të qëndrueshme: lirinë, demokracinë, dinjitetin njerëzor, sundimin e ligjit, respektimin e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, si dhe besimin e ndërsjellë.

Rrallëherë në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare hasen raporte kaq të qëndrueshme, kaq miqësore dhe kaq të mbështetura mbi vlera universale, sa marrëdhëniet ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe dy shteteve shqiptare. Këto marrëdhënie nuk janë produkt i rastësisë, por rezultat i një historie të gjatë bashkëpunimi, solidariteti dhe mbështetjeje reciproke.

Nga mbrojtja që Presidenti Woodrow Wilson i bëri shtetit shqiptar pas Luftës së Parë Botërore, te roli vendimtar i Presidentit Bill Clinton dhe i NATO-s në çlirimin e Kosovës, e deri te mbështetja e vazhdueshme e administratave amerikane për konsolidimin e demokracisë dhe integrimin euroatlantik të Shqipërisë dhe Kosovës, Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë qenë dhe mbeten aleati më i madh dhe miku më besnik i shqiptarëve.

I. RRËNJËT HISTORIKE TË MARRËDHËNIEVE AMERIKANO-SHQIPTARE

Emigracioni shqiptar në SHBA; Roli i Fan S. Nolit dhe Faik Konicës;Federata Panshqiptare “Vatra”; Gazeta “Dielli”;Kontributi i diasporës shqiptaro-amerikane në afirmimin e çështjes kombëtare shqiptare.

II. PRESIDENTI WOODROW WILSON DHE MBROJTJA E SHTETIT SHQIPTAR

Konferenca e Paqes në Paris;Kundërshtimi i copëtimit të Shqipërisë; Parimi i vetëvendosjes së popujve;Rëndësia historike e qëndrimit të Wilsonit për kombin shqiptar.

III. MARRËDHËNIET SHQIPËRI-SHBA GJATË SHEKULLIT XX

Vendosja e marrëdhënieve diplomatike;Periudha e Luftës së Ftohtë; Rënia e komunizmit;Mbështetja amerikane për tranzicionin demokratik në Shqipëri.

IV. AMERIKA DHE ÇËSHTJA E KOSOVËS

Shpërbërja e Jugosllavisë;Paralajmërimi i Li Presidentit George H. W. Bush;Aktivizimi i diplomacisë amerikane;Masakra e Reçakut si pikë kthese.

V. PRESIDENTI BILL CLINTON DHE NDËRHYRJA E NATO-S

Roli i Presidentit Bill Clinton;

Madeleine Albright, Richard Holbrooke, Wesley Clark dhe William Walker;Ndërhyrja humanitare e NATO-s;Çlirimi i Kosovës;Rëndësia juridike dhe morale e ndërhyrjes.

VI. SHBA-JA DHE PAVARËSIA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS

Deklarata historike e Presidentit George W. Bush në Tiranë;Shpallja e pavarësisë së Kosovës;Njohja e menjëhershme nga SHBA-ja;Mbështetja për konsolidimin e shtetit të Kosovës.

VII. SHQIPËRIA SI ALEATE STRATEGJIKE E SHBA-SË

Anëtarësimi në NATO;Partneriteti në fushën e sigurisë;Kontributi në misionet paqeruajtëse;Rëndësia gjeostrategjike e Shqipërisë.

VIII. DIASPORA SHQIPTARO-AMERIKANE DHE LOBIMI NË UASHINGTON

Joseph DioGuardi dhe Shirley Cloyes DioGuardi;Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane;Kongresi amerikan;Roli i komunitetit shqiptaro-amerikan.

IX. ORIENTIMI EUROATLANTIK I SHQIPËRISË DHE KOSOVËS

NATO dhe Bashkimi Evropian;Partneriteti strategjik me SHBA-në; Demokracia dhe sundimi i ligjit; Siguria rajonale.

X. ALEANCA AMERIKANO-SHQIPTARE NË SHEKULLIN XXI

Bashkëpunimi ekonomik;Investimet strategjike;Energjia dhe infrastruktura;Teknologjia dhe inteligjenca artificiale;Arsimi, shkenca dhe inovacioni;Siguria kibernetike dhe mbrojtja.

XI. ALEANCA SHBA–SHQIPËRI–KOSOVË NË KRAHASIM ME ALEANCAT E TJERA BOTËRORE

SHBA–Britania e Madhe;SHBA–Izraeli;SHBA–Japonia; Franca–Gjermania;Veçantia historike, morale dhe emocionale e aleancës amerikano-shqiptare.

Në historinë moderne të kombeve ekzistojnë aleanca të fuqishme dhe partneritete strategjike me rëndësi të jashtëzakonshme. Megjithatë, rrallëherë hasen marrëdhënie të ndërtuara mbi kaq shumë besim, mirënjohje, sakrifica dhe vlera të përbashkëta sa marrëdhëniet ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Kosovës.

Për shqiptarët, Amerika është simbol i lirisë, demokracisë dhe drejtësisë. Për Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Shqipëria dhe Kosova përfaqësojnë partnerë të besueshëm dhe një histori suksesi të politikës së jashtme amerikane në Evropën Juglindore.

Prandaj, aleanca ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Kosovës mund të konsiderohet, me plot të drejtë, si një nga aleancat më të fuqishme, më të qëndrueshme dhe më të veçanta në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe në rruzullin tokësor.

Ajet Delaj/

Nuk dëshiroj të ndalem shumë në shkaqet se përse po protestojnë shqiptarët, pasi barra e arsyeve është aq e gjatë sa nuk do të mjaftonte një roman i tërë. Nëse duam vërtet të themi diçka për arsyet, duhet të nisemi nga e kundërta, pra çfarë kanë lënë pa bërë sunduesit antishqiptarë të 36 viteve të fundit, e po të doni mund të themi përgjatë 81 viteve të fundit, pasi nuk kanë lënë gjë pa bërë në kurriz e në dëm të Shqipërisë dhe shqiptarëve.

Ajo çfarë dua të theksoj në këtë shkrim të shkurtër është dëmi që duan të lënë pas establishmenti i korruptuar i Tiranës në prag të theqafjes së tyre, ekzaktësisht atë çfarë bëri ideatori dhe tutori i tyre në fundin e theqafjes së tij në vitin 1990, kur shqiptarët shpresonin aq shumë. Është shumë interesante se si këto dy situata apo momente historike për Shqipërinë dhe shqiptarët ngjajnë aq shumë në vizion, shpresë dhe ëndrra, por edhe në tentativat e forcave të errësirës për ta lënë të keqen mes nesh, duke tentuar hapur t’i varrosin këto shpresa dhe ideale.

Fatkeqësisht, në tentativën e parë të shqiptarëve për të lënë pas errësirën komuniste, misionarët e saj, me Ramizin në krye, ia dolën jo pa sukses në misionin dhe projektin e tyre për të mbajtur përsëri në duart e tyre të ardhmen e shqiptarëve. Prandaj jemi sot këtu ku jemi dhe shqiptarët kanë mbushur rrugët e Shqipërisë dhe të botës kundër trashëgimtarëve të errësirës dhe projektit të tyre të shkombëtarizimit.

Shikoni, ju lutem, me vëmendje se si misionarët e errësirës së djeshme dhe sundimtarët e korruptuar të sotëm janë të njëjtët dhe i përkasin të njëjtit projekt.

Në çastin e fundit të ndërrimit të xhaketave në vitin 1990, ideatori dhe tutori i këtyre që i kanë hipur në zverk shqiptarëve, në vend që të bënin kërkesë për në Bashkimin Evropian, e futën Shqipërinë në Konferencën Islamike dhe, në vend që të vendosnin themelet e sistemit kapitalist nepermjet shēnjtērisē sē pronës private, ua vodhën edhe një herë shqiptarëve pronat, si në vitin 1946, duke i futur shqiptarët në një rreth vicioz krimi, që deri tani u ka kushtuar më së paku 10 mijë jetë dhe një Zot e di se ku do të ndalet.

Shikoni aktin e fundit të forcave të errësirës dhe antishqiptarisë, ku revoltën e rinisë së mrekullueshme shqiptare kundër hajnisë, tradhtisë dhe poshtërsisë së tyre të pafund mundohen ta paraqesin në sytë e botës si një revoltë ndaj familjes Trump, një tentativë e ndyrë në bashkëpunim me të majtën ekstreme këtu në Amerikë, duke i bërë një dëm të madh interesit kombëtar të Shqipërisë dhe shqiptarëve.

Ne shqiptarët nuk duhet të biem pre e këtij projekti dhe propagande kriminale që establishmenti i korruptuar i Tiranës kërkon t’u lërë shqiptarëve si trashëgimi, pasi shqiptarët kurrë nuk kanë qenë kundër investimeve perëndimore në Shqipëri e aq më pak kundër investimeve të familjes Trump. Përzierja e familjes Trump në këtë histori është bërë nga mendje perverse të rrjetit globalist, ku padyshim establishmenti i korruptuar i 36 viteve të fundit është pjesë e rëndësishme e tij.

Përveç propagandës mediatike gjoja spontane, por të mirëkalkuluar, se familja Trump po investon në jugun e Shqipërisë, nuk ekziston asnjë dokument zyrtar apo transaksion që tregon se pjesëtarët e familjes së Presidentit Trump janë të përfshirë në grabitjen e pronave të shqiptarëve nga forcat e errësirës, e atyre qe grabitjen e pronave te shqiptareve e kanë filluar në vitin 1946 dhe nuk është ndalur akoma. SPAK me të drejtë ka filluar hetimin e thelluar të grabitjes sē pronave në jug të Shqipërisë qe do te ishte mire ta shtrinte ne tere Shqipērine duke bllokuar miliona dollarë dhe qindra llogari banker.

A mund të thotë kush se është ndonjë prej ketyre llogarive apo parave te familjarve të familjes Trump?

Shikoni me vëmendje propagandën e shtuar sikur ne po bëhemi pjesë e Bashkimit Evropian tani, në një kohë kur ai ka arritur në fundin e tij, duke tentuar hapur armiqësimin e shqiptarëve me Administratën Amerikane të Presidentit Trump, gjë që ka filluar që në vitin 2016 nëpërmjet CNN-it dhe vazhdon edhe sot me një koordinim, fatkeqësisht, në dëm të Shqipërisë dhe shqiptarëve, deri në majat më të larta të së majtës ekstreme amerikane dhe mediave të tyre të fuqishme.

Shqiptarët, mos harroni se Administrata e Presidentit Trump në dokumentin prej 29 faqesh të dhjetorit 2025 i përkufizon shqiptarët dhe Shqipërinë si interes strategjik te Amerikës që ndikon drejtpërdrejt në sigurinë kombëtare të Amerikës.

Shqiptarët kanë qenë dhe duhet të mbeten populli më proamerikan në Evropë dhe nuk duhet të bien pre e projekteve antishqiptare të lindjes nëpërmjet falangave të tyre në Tiranë, pasi është Amerika krijuesja dhe mbrojtësja e dy shteteve shqiptare në Ballkan.

Shpreh bindjen e plotë se rinia shqiptare, me protestën e tyre të mrekullueshme tërësisht në shërbim të Shqipërisë dhe shqiptarëve, do të dijë ta mbajë dhe ta përfaqësojë orientimin proamerikan të shqiptarëve, duke e zbukuruar protestën e tyre edhe pak më shumë me flamuj amerikanë.

Fatmirësisht, interesi kombëtar i shqiptarëve është në unison të plotë me interesat strategjike të Shteteve të Bashkuara në Gadishullin Ilirik dhe nuk duhet lejuar që falangat e establishmentit të korruptuar të Tiranës t’i dëmtojnë këto interesa dhe vetë të ardhmen e Shqipërisë dhe shqiptarëve. Antiamerikanizmi i establishmentit të korruptuar të Tiranës vjen nga fakti se me supportin Amerikan e zgjimin e rinisë së mrekullueshme shqiptare ndëshkimi i këtyre antishqiptareve po afron.