Prof. Afrim Krasniqi/

Le të jemi të qartë: MAS nuk ka qenë dhe nuk është prej shumë vitesh as ministri arsimi, as shkence, as edukimi. Ka qenë dhe është një strukturë burokratike, partiake dhe korruptive kundër shkencës, kundër arsimit cilësor, kundër dijes dhe edukimit qytetar. Kishte të drejtë Presidenti J. Milei kur e mbylli dhe prej atëherë vendi i tij u rrit në kuotat e renditjes globale për arsimin. Vetë KM e ka parë dhe vijon ta shoh MAS si post për qokë/dhuratë për ndonjë nga bashkëpunëtorët e vet të paaftë të mbetur pa poste. Nuk ka vend tjetër europian ku ministri i arsimit dhe zv/ministri të kapen 100% plagjiaturë me titujt e tyre dhe ata jo vetëm të mos penalizohen, por të promovohen në poste më të larta. Nuk ndodh askund që qeveria të kontaktojë studentë të huaj për të arritur kuotat minimale të klasave për të shpëtuar universitete partiake që nuk prodhojnë as shkencë, as arsim, as dije.

Le të kujtojmë: rilindasit e donin dijen, shkrinë gjithçka patën për dijen. Këta që abuzojnë me emrin e tyre duan betonin dhe po bëjnë gjithçka vetëm për betonin. Për ta dija, libri, studentët dhe shkenca janë bezdi, harxhim parash dhe kohe, shkaktojnë alergji dhe vetë KM të vetmin libër që promovon në emër të Shqipërisë është libri i tij me vizatime. Studenti simbol i djeshëm është në juridik, është nga zona elektorale e ministres recituese, por si universiteti ashtu edhe ministrja/deputete recituese heshtën. Zgjodhën anën e policisë, forcës, pushtetit.

Studentët dhe protestuesit reaguan. Në formë tjetër nga ajo thellësisht paqësore e muajve të fundit dhe brenda 30 minutash u pa se dje, milionat e harxhuara për trajnimin e oficerëve të policisë apo retorika e shtetit “europian” nuk kanë vlerë. Ata nuk dinë të menaxhojnë as një situatë normale proteste. E beri policia në Kosovë ca ditë më parë dhe në kushte shumë më të vështira e në fund u përqafua me qytetarët protestues, kurse këta tanët duket se kanë kryer vetëm një shkollë, atë të ish repartit dhunues 326. Disa prej tyre janë bërë deputetë e kryetarë bashkie, disa janë ende oficerë policie.

Pyetja thelbësore nuk është debati për detaje dhe diskutime mbi videot online, por thelbi, – çfarë duhet të bëj tjetër një qytetar, një komunitet, një qytet, një shoqëri që të dëgjohet, të respektohet?

Nis letra dhe peticione. Heshtje dhe refuzim.

Bën protestë paqësore 3 muaj. Heshtje për kërkesat, fushatë denigruese ndaj protestuesve.

Flet me zë të lartë. Nuk të dëgjojnë dhe me arrogancë të thonë “pusho”.

Flet kundër korrupsionit dhe vijojnë skandalet e reja të korrupsionit.

Kërkon arsim cilësor dhe meritokraci dhe të vendosin ministër plagjiatë dhe individë pa asnjë meritë profesionale.

Kërkon të mbrohet hapësira publike dhe të përgjigjet duke prishur lulishtet e vetme që kanë mbetur në Tiranë, një bllok masiv betoni përpara Dajtit dhe pas Pallatit të Kulturës.

Flet për nevojën e shtetit të së drejtës dhe të thonë se vetëm Partia ka të drejtë dhe mund të ofrojnë drejtësi.

Flet për papunësinë dhe krizën e emigrimit dhe përgjigja, marrëveshje me Indinë, Vietnamin, Bangladeshin, etj, për të zëvendësuar të pabindurit këtu.

Kërkon shkolla të reja, mjedise sociale dhe sporti, por bashkia/qeveria ua merr hapësirën shkollës e publikut për pallate betoni, 1 maji në Tiranë dhe fusha e sportit te Ali Demi janë viktimat e fundit.

Ndaj nuk ka dilemë, midis pushtetit arrogant dhe abuzues dhe studentëve, gjithnjë me studentët dhe për studentët. Midis sistemit oligarkik dhe patronazhist dhe qytetarëve të lirë, gjithnjë me qytetarët e lirë dhe për qytetarët e lirë. Midis plagjiatorëve elita të emëruara të regjimeve dhe dijes, aftësisë dhe lirisë akademike, për dijen, meritokracinë dhe lirinë akademike.

The Promise of Europe and the Price of Waiting.

By Cafo Boga, M.A. in Diplomacy – October 13,2026

In Samuel Beckett’s Waiting for Godot, two men spend their days waiting for someone who never arrives, hopeful that tomorrow will finally bring what yesterday did not. For nearly three decades, the Western Balkans have been doing something remarkably similar.

Since the collapse of communism and the wars that followed the disintegration of Yugoslavia, membership in the European Union has been presented as the region’s destination—and often as the answer to its political, economic and institutional problems. Governments changed. Billions were spent on foreign assistance. Reforms were announced, laws adopted and accession negotiations opened. Yet the destination kept moving further away.

Now, just as Montenegro and Albania appear closer to membership than ever before, Brussels is considering another condition: future members could remain under enhanced supervision for democratic governance and the rule of law for as long as 15 years after accession, with financial sanctions and even suspension of certain membership rights in cases of serious democratic backsliding.

The concern is understandable. The EU does not want another Hungary—a country that met the requirements for membership and subsequently weakened democratic institutions. But the proposal raises a larger question: After nearly three decades of preparing the Western Balkans for membership, why is the European Union still so uncertain about the democratic institutions it helped these countries build? Perhaps the time has come to examine not only whether the Western Balkans have failed Europe, but whether Europe chose the right strategy for the Western Balkans.

A Transition That Was Never Properly Managed

When communism collapsed, countries such as Albania were expected almost overnight to transform authoritarian political systems and centrally planned economies into functioning democracies and competitive market economies.

But democracy requires much more than elections, political parties and a constitution. It requires independent courts, professional public administration, property rights, transparent financial institutions, free media, effective regulatory agencies and, above all, a political culture that accepts limits on power.

After decades of authoritarian rule—and in Albania’s case, extreme isolation—many of these institutions either did not exist or had little experience functioning independently. At precisely the same time, enormous amounts of formerly state-controlled wealth—factories, businesses, agricultural land, natural resources and valuable real estate—became available for privatization.

It was a dangerous combination: weak institutions, inexperienced governments, enormous economic opportunity and newly available private wealth.

What should have been an orderly transition toward democratic capitalism too often became something resembling the Wild West of the Balkans. Political influence and economic opportunity became intertwined. Those with connections could become wealthy quickly, while the institutions that should have protected the public interest were themselves still being created.

This is where the Western approach deserves examination.

The West certainly did not abandon the region. The European Union, the United States, USAID, OSCE, United Nations, World Bank and others invested substantial financial and human resources. Important reforms were introduced, infrastructure improved, civil society developed and new institutions were created.

Much good was accomplished, but assistance was frequently fragmented among projects, consultants, contractors, conferences, training programs and successive funding cycles. Too often, success could be demonstrated by money disbursed, people trained, legislation drafted or reports completed rather than by whether institutions became capable of functioning independently.

Training judges is not the same as creating an independent judiciary. Passing anti-corruption legislation is not the same as reducing corruption. Conducting elections is not sufficient if political power gradually overwhelms the institutions intended to restrain it. After three decades, the appropriate question is no longer how much assistance was provided, but what it ultimately produced.

The real measure of foreign assistance should be what remained after the money was spent.

Did the Western Balkans Need a Marshall Plan?

Following the Second World War, Europe confronted destruction on a scale almost unimaginable today. Cities and industries were devastated, economies shattered, millions displaced, and even defeated enemy countries had to be reconstructed and transformed into reliable members of a new European order. The United States responded with the Marshall Plan. Beginning in 1948, approximately $13 billion was committed over roughly four years. But its significance went far beyond money: it combined financing, technical expertise, economic planning, institutional cooperation and a clearly defined strategic purpose.

The Marshall Plan alone did not rebuild democratic Europe. European leadership, domestic institutions, American security guarantees and later European integration were also essential. Nevertheless, the result remains one of the remarkable achievements of the postwar era: devastated countries—and former enemies—became prosperous democracies and reliable partners.

The Western Balkans required a different kind of reconstruction. Their cities had not been destroyed on the scale of postwar Europe, but after decades of authoritarian government much of the institutional infrastructure necessary for democracy and market capitalism had to be reconstructed or created.

Perhaps what the region needed was its own version of a Marshall Plan—not simply more money, but a coherent strategy.

Such a strategy could have brought together experienced European and American professionals with domestic governments to build independent courts, professional civil services, credible regulatory institutions, transparent privatization systems and competitive market economies. It could have had a defined timetable, adequate financing, independent oversight and measurable objectives—with the ultimate purpose of making outside assistance progressively unnecessary.

Perhaps such an undertaking would have required ten or fifteen years. Nearly thirty years have now passed, and Brussels is contemplating another 15 years of extraordinary supervision after accession.

Surely that should cause us to ask whether something was fundamentally wrong with the original model.

Albania and the Contradictions of European Integration

Albania illustrates many of these contradictions.

For decades, EU membership has been presented as the country’s overriding national objective. Yet serious concerns continue over corruption, political accountability, public procurement, media independence, the judiciary and the concentration of political and economic power. Demonstrations in Tirana have increasingly challenged Prime Minister Edi Rama’s government and demanded greater accountability. Some protesters have gone further, calling for criminal investigations and the arrest of political leaders. Such accusations must be determined by independent courts, not by demonstrations, but the political dissatisfaction itself cannot be dismissed.

Meanwhile, European officials continue to engage closely with Albania’s leadership and frequently praise its progress toward European integration. Diplomatic engagement is necessary, but there is a difference between recognizing a government as the legitimate negotiating partner and appearing to provide political endorsement.

The EU should ask whether, in its desire for stability and geopolitical cooperation, it has sometimes become too comfortable with powerful political leaders and insufficiently attentive to the democratic institutions beneath them. A government that is convenient for Brussels is not necessarily evidence of a healthy democracy at home. There is also an uncomfortable contradiction within the European Union itself. Hungary has demonstrated the EU’s limited ability to reverse serious democratic backsliding once it occurs inside the Union; existing mechanisms have often proved cumbersome and politically difficult to enforce.

Yet Brussels now proposes stronger safeguards primarily for future members, risking the creation of two classes of membership. If judicial independence, democracy and the rule of law are fundamental European principles, they should apply equally to old members and new ones. The Western Balkans need reform. But so does the European Union.

National Interest Does Not End at the Door of Europe

The debate over accession must also address something too often treated as secondary: national interest. The slogan increasingly heard in Tirana—“Albania is not for sale”—should not be interpreted as hostility toward foreign investment. Albania needs foreign capital and should welcome legitimate investors regardless of whether they come from Europe, the United States, Israel, the Middle East or elsewhere.

But Albania is also a very small country with limited land, an extraordinary coastline, valuable agricultural resources, forests, mountains and natural assets that, once permanently transferred, may never return to public control. Economic development does not require selling strategic national assets. For major investments involving state-owned land, particularly coastal and agricultural property, Albania should seriously consider long-term leases—perhaps 99 years—instead of permanent sale. Investors would receive sufficient security to develop their projects, while Albania would retain ownership of the underlying land and continue receiving revenue from it.

Private property rights must, of course, be respected. But strategically important public land and natural resources belong not merely to the government that happens to hold office today; they are part of the inheritance of future generations. Before completing accession negotiations, Albania should determine which strategic assets require permanent protection and negotiate accordingly.

European integration should strengthen a country’s future—not require it to surrender legitimate national interests.

Should the Western Balkans Still Join the European Union?

After thirty years of waiting, repeated conditions and now the possibility of another 15 years of post-accession supervision, it is reasonable to ask whether joining the EU is still worth it. That question should not be dismissed as anti-European.

The European Union has become increasingly bureaucratic. Its decision-making can be slow and cumbersome. National interests frequently obstruct collective action, while migration, economic disparities, democratic backsliding and disagreements over sovereignty continue to test the Union.

Membership also has costs. Countries surrender some freedom of action, accept an enormous body of European regulation and expose domestic businesses and agriculture to stronger competition. Freedom of movement can accelerate the departure of young and skilled citizens from smaller and poorer countries.

For Albania and Montenegro, these are legitimate concerns. But the alternative must also be examined realistically.

The Western Balkans are geographically, economically and strategically part of Europe. Their principal markets, investors and trading relationships are closely connected to the continent. Remaining outside the EU would not insulate them from European rules; in many areas, they would still have to adapt to those rules while having little influence over writing them.

Membership offers access to the single market, European development funds, greater investment opportunities, freedom of movement, stronger legal protections and, eventually, a seat at the table where European decisions are made. For small countries, that matters.

There is also a strategic reality: in an increasingly unstable world, small states benefit from belonging to larger political and economic structures.

So despite my criticism of the process, I believe Albania and Montenegro should remain firmly on the path toward EU membership—but they should change the way they travel that path. They should stop behaving as though membership itself will solve their problems. Prosperity, better government and independent institutions should not have to wait for EU membership.

Albania and Montenegro do not need permission from Brussels to fight corruption, strengthen courts, improve education, modernize agriculture, protect national resources or create professional public administrations. Those are responsibilities of sovereign governments. A country incapable of governing itself successfully outside the European Union will not suddenly become well governed because it enters it.

Stop Waiting for Godot

The Western Balkans should continue toward Europe—but they should stop waiting for Europe to transform them. Albania, Montenegro and their neighbors should develop national economic and institutional strategies capable of succeeding whether accession comes in 2028, 2035 or later. They should build stronger democratic institutions, competitive economies and professional administrations, protect strategic national resources, and negotiate with Brussels from increasing strength rather than permanent dependency.

At the same time, the EU should undertake an honest assessment of three decades of assistance to the region: how much was spent, what succeeded, what failed and, most importantly, what survived after international support ended.

The responsibility for the disappointing results is shared. Western Balkan leaders must answer for corruption, weak institutions and failures of governance. International organizations should account for whether decades of assistance produced lasting results rather than permanent dependency. And the European Union should ask whether its enlargement strategy produced genuine transformation or merely managed an increasingly permanent transition.

The answer is not to abandon Europe. But neither is it to wait indefinitely for Europe. The lesson of the Marshall Plan was not that America rebuilt Europe while Europeans watched. Outside resources and expertise, combined with European leadership and responsibility, helped devastated countries rebuild themselves until they could stand on their own.

That should remain the ambition for the Western Balkans.

Albania, Montenegro and their neighbors should continue toward Europe—but they must build their countries as though Europe may not arrive tomorrow.

Europe should be a partner in their future, not the author of it. And perhaps that is the real lesson of Waiting for Godot: hope may give us a destination, but it cannot substitute for action. There comes a time when waiting itself becomes the problem.

Ambasador Flamur Gashi/

Medvegja, Bujanoci, Presheva, Pazari i Ri dhe Sanxhaku–Gjithmonë në zemrën time! Ka lidhje që nuk lindin nga detyrat shtetërore dhe nuk përfundojnë me mbarimin e tyre. E tillë është lidhja ime shumëvjeçare me shqiptarët e Medvegjës, Bujanocit, Preshevës dhe me njerëzit e Pazarit të Ri e të Sanxhakut.

Nga këto treva kam disa prej shokëve më të mirë e më të ngushtë të jetës. Miqësi të sprovuara nga koha, të ndërtuara mbi besim, respekt dhe përkushtim të ndërsjellë. Kam qenë shpesh mes tyre, në vendlindjet e tyre, në Shqipëri, Kosovë dhe në mërgatë, kudo ku ata jetojnë. Vizitat shtetërore e diplomatike, takimet me përfaqësuesit politikë, bashkëpunimi me mërgatën, vizitat e nxënësve e arsimtarëve në Shqipëri dhe angazhimi për mbrojtjen e të drejtave të tyre janë pjesë e kësaj lidhjeje të pandërprerë.

Por mbi çdo funksion e detyrë kanë qëndruar gjithmonë njerëzit dhe përgjegjësia ndaj tyre!

Medvegja – kërkon vëmendje të veçantë për pasivizimin e adresave, shpërnguljen dhe ruajtjen e pranisë shqiptare në vendlindje.

Bujanoci – ka nevojë për arsim në gjuhën shqipe, përfaqësim të drejtë institucional, zhvillim ekonomik dhe perspektivë për të rinjtë.

Presheva – kërkon respektimin e të drejtave kombëtare, forcimin e institucioneve dhe mbështetje për zhvillim e qëndrueshmëri.

Pazari i Ri dhe Sanxhaku – meritojnë përkujdesje të veçantë për njohjen e historisë, ruajtjen e trashëgimisë dhe rigjallërimin e vetëdijes për rrënjët e origjinën shqiptare te familjet dhe komunitetet që e trashëgojnë këtë prejardhje, me respekt për vetëpërcaktimin e secilit.

Të gjithë shqiptarët jemi një!

Çamëria, Pazari i Ri, Sanxhaku, Rozhaja, Plava, Gucia, Tivari, Ulqini dhe Malësia janë pjesë e kujtesës sonë historike, e dhimbjes për ndarjet dhe padrejtësitë që ka përjetuar kombi ynë. Janë plagë që vazhdojnë të dhembin në ndërgjegjen e çdo atdhetari shqiptar.

Por kujtesa historike nuk duhet të mbetet vetëm dhimbje. Ajo duhet të na bashkojë në mbrojtjen e gjuhës, identitetit, dinjitetit dhe të drejtave tona për bashkim.

Kur bëhet fjalë për çështjet kombëtare, dallimet partiake e krahinore nuk duhet të na ndajnë!

Në prag të zgjedhjeve parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi, rëndësia e bashkëpunimit dhe e përfaqësimit politik merr një vëmendje të veçantë. Në këto zgjedhje merr pjesë edhe Koalicioni Shqiptar, me numrin 17 në fletëvotim.

Pjesëmarrja e lirë dhe e ndërgjegjshme në zgjedhje është një mundësi për çdo qytetar me të drejtë vote që të shprehë bindjet dhe të ndikojë në përfaqësimin demokratik.

Të dashur bashkëkombës të Medvegjës, Bujanocit, Preshevës, Pazarit të Ri dhe Sanxhakut!

Organizohuni, informohuni dhe merrni pjesë sa më gjerësisht në zgjedhje!

Votoni:

Koalicioni Shqiptar – 17

Shqipëria dhe Kosova kanë përgjegjësi të veçantë që mbrojtja e të drejtave të shqiptarëve të këtyre trevave të jetë pjesë e vazhdueshme e angazhimit shtetëror e diplomatik, jo vetëm në ditë zgjedhjesh.

Asnjë shqiptar nuk duhet të ndihet i harruar vetëm sepse jeton përtej kufijve shtetërorë!

Kufijtë mund të ndajnë shtetet, por nuk mund të shuajnë kujtesën, miqësinë dhe përkatësinë kombëtare.

Medvegjë, Bujanoc, Preshevë, Pazar i Ri dhe Sanxhak!

Ju kam pasur dhe do t’ju kem gjithmonë në zemër e në mendje.

Unë jam pjesë e juaja, ashtu siç ju jeni pjesë e imja!

VETËM TË BASHKUAR FITOJMË!

Agim Aliçkaj/

Zgjedhja e znj. Justina Shiroka-Pula Presidente e Republikës së Kosovës dhe miratimi i Projektligjit për Gjykatën Speciale nga Kuvendi i Kosovës, pas një periudhe të gjatë bllokadash të panevojshme institucionale, përbëjnë zhvillime madhore për shtetin dhe popullin e Kosovës. Ishte ky një moment vendimtar për daljen nga kriza, përpara se vendi të rrëshqiste drejt një kaosi politik dhe institucional me pasoja të rënda. Zhvillimet e fundit, veçanërisht vendimi i kontestuar i Dhomave të Specializuara në Hagë lidhur me katër ish-udhëheqësit e UÇK-së, duket se ndikuan në vetëdijesimin e faktorëve politikë për seriozitetin e situatës.

Më në fund, mbizotëruan zërat e arsyes dhe përgjegjësia shtetërore. Përpjekjeve të Serbisë dhe faktorëve të tjerë për destabilizimin dhe dobësimin e Kosovës iu dha një goditje e rëndësishme. Meritë të veçantë për tejkalimin e krizës kanë Kryeministri Albin Kurti, Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, dhe të gjithë ata që kontribuuan në arritjen e kompromisit. Ata dëshmuan se bashkëpunimi është i mundur kur interesi shtetëror vendoset mbi interesat personale dhe partiake.

Zhbllokimi i institucioneve përbën një hap të rëndësishëm drejt respektimit të vullnetit demokratik të popullit, të shprehur në tri procese zgjedhore, përmes të cilave qytetarët i dhanë besimin Kryeministrit Kurti dhe koalicionit të tij për një mandat të ri qeverisës. Tani, populli pret me të drejtë rezultate konkrete: rritjen e mirëqenies, zhvillimin ekonomik, forcimin e institucioneve demokratike, sundimin e ligjit dhe konsolidimin e shtetit. Populli e dha besimin me votë. Tani është radha e Qeverisë ta arsyetojë atë besim me punë dhe rezultate!

PRESIDENTJA E RE – MUNDËSI PËR NJË FRYMË TË RE

Përvoja akademike, profesionale dhe institucionale e Presidentes Justina Shiroka-Pula krijon mundësi për një qasje të re, më bashkëpunuese dhe gjithëpërfshirëse në udhëheqjen e institucionit të Presidentit. Prioritetet e saj duhet të jenë forcimi i unitetit institucional, bashkëpunimi ndërmjet forcave politike dhe përfaqësimi dinjitoz ndërkombëtar i Kosovës. Rëndësi të veçantë duhet t’i kushtojë forcimit të marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, aleatin tonë kryesor strategjik, si dhe integrimit euroatlantik, anëtarësimit në NATO dhe sigurimit të njohjeve të reja ndërkombëtare.

Presidentja duhet të jetë Presidente e të gjithë qytetarëve, jo përfaqësuese e një partie politike. Ajo duhet të bashkëpunojë ngushtë me Qeverinë dhe Kuvendin, duke ruajtur pavarësinë kushtetuese dhe dinjitetin e institucionit. Roli i saj në nxitjen e dialogut ndërmjet pozitës dhe opozitës mund të jetë shumë i rëndësishëm për parandalimin e krizave të ardhshme. Mospajtimet politike janë pjesë e demokracisë, por nuk duhet të shndërrohen në bllokada që paralizojnë shtetin.

KOSOVA DUHET TA NDRYSHOJË MËNYRËN E ZGJEDHJES SË PRESIDENTIT

Nga kjo krizë duhet të nxjerrim një mësim jetik: Kosova ka nevojë për ndryshime kushtetuese dhe ligjore që do ta pamundësonin keqpërdorimin e zgjedhjes së Presidentit për bllokimin e institucioneve. Sipas mendimit tim, zgjidhja më demokratike dhe më e qëndrueshme është zgjedhja e Presidentit drejtpërdrejt nga populli. Nëse kjo nuk mund të realizohet së shpejti, duhet të shqyrtohet ndryshimi i rregullave dhe interpretimit kushtetues për kuorumin në zgjedhjen e Presidentit.

Interpretimin sipas të cilit kërkohet prania e të paktën 80 deputetëve edhe në raundin përfundimtar, kur për zgjedhjen e Presidentit kërkohen 61 vota, e konsideroj problematik. Ai krijon mundësi që mungesa e deputetëve të përdoret për bllokimin e shtetit.

Këtë dukuri nuk do ta quaja demokratike, por “bllokadokratike”. Sigurimi i shumicës prej 61 deputetësh në Kuvend nuk është aspak i lehtë. Një forcë politike apo koalicion që e arrin këtë shumicë ka legjitimitetin për të qeverisur dhe duhet të ketë mundësi reale t’i ushtrojë përgjegjësitë kushtetuese.

Natyrisht, të drejtat e opozitës dhe komuniteteve joshumicë duhet të respektohen plotësisht, por ato nuk duhet të keqpërdoren për paralizimin e institucioneve. Çdo reformë duhet të bëhet në përputhje me Kushtetutën dhe përmes procedurave demokratike.

INTERESI SHTETËROR MBI INTERESAT PARTIAKE

Nga përvoja ime shumëvjeçare në veprimtarinë kombëtare shqiptaro-amerikane, përkrah Joe dhe Shirley DioGuardit, jam bindur se Kosova është më e fortë kur udhëheqësit e saj bashkëpunojnë dhe ruajnë marrëdhëniet e fuqishme me Amerikën. Liria, pavarësia dhe shtetndërtimi i Kosovës kanë kërkuar sakrifica të jashtëzakonshme të popullit tonë dhe mbështetje vendimtare të Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve tanë. Askush nuk ka të drejtë ta rrezikojë të ardhmen e këtij shteti për interesa të ngushta politike.

Shpresoj që zgjedhja e Presidentes Shiroka-Pula dhe marrëveshja që mundësoi daljen nga kriza të shënojnë fillimin e një periudhe të re stabiliteti, bashkëpunimi dhe përparimi.

Kosova është më e rëndësishme se çdo individ dhe çdo parti politike. Interesi shtetëror dhe kombëtar duhet të mbizotërojë gjithmonë mbi interesat personale dhe partiake! E lumtur dhe e lavdishme qoftë rruga jote, Kosova jonë Dardane!

Prof. Lush Culaj/

Me kërkesat e vazhdueshme parlamentare, si dhe këmbënguljen e Qeverisë problemi çam u bë objekt ridis-kutimi në sesionin e 50 të Këshillit të Lidhjes së Kom­beve, që u mbajt nga 4 deri më 9 qershor 1928. Mehdi Frashëri, përfaqësues i Shqipërisë, me këtë rast mbajti fjalim në të cilin shprehu qartë qëndrimet e Qeverisë duke dëshmuar se ajo kishte dhënë prova të shumta, prova të sakrificave maksimale, por, fatkeqësisht, Qeveria greke nuk i kishte pranuar pro­pozimet shqiptare.

Si në mbledhjen e 5 qershorit, ashtu edhe në vijimin e saj më 9 qershor, pati polemika të ashpra ndërmjet përfaqësuesit shqiptar, Mehdi Frashëri, dhe përfaqësuesit grek, Politis, lidhur me çështjen çame. I ndodhur në pozitë të vështirë, në mungesë të fakteve, përfaqësuesi grek përsëriste shpesh shabllone, duke thënë: “Pala shqiptare s’ka të drejtë të përzihet në çështjet e brendshme të një vendi tjetër, se çamët ishin shtetas grekë dhe se pretendimi i shtetit shqiptar për t’u hequr si mbrojtës i tyre përbënte një shkelje të sovranitetit grek”.

Me gjithë buxhetin e limituar dhe kërkesat jashtë­zakonisht të mëdha, Parlamenti shqiptar përkujdesej për trajtimin e duhur në suaza të mundësive buxhetore edhe për atdhetarët që i kishin kryer shërbime atdheut dhe familjet e tyre pas vdekjes.

Se në raste të caktuara Parlamenti trajtonte edhe kërkesa individuale të personave të caktuar që u shkileshin të drejtat njerëzore dëshmon edhe diskutimi i kërkesës të Ragip Çakiçit dhe Mustafë Goricës nga Selaniku. Në mbledhjen e datës 30.5.1927 njoftohet se të lartëpërme­ndurit e kishin pasurinë e tyre në Greqi dhe se autoritetet greke po donin t’ua konfiskonin. U theksua se kjo është shkelje e marrëveshjes, sepse në mes dy shteteve ka marrëveshje sipas të cilës nënshtetasit shqiptarë në Greqi dhe nënshtetasit grekë në Shqipëri ta kenë të drejtën mbi pronësinë e tyre. Me atë rast kërkohet nga Qeveria që të marrë masat e duhura te Qeveria greke për moskon-fiskimin e tokave të shqiptarëve.

Në diskutimin e tij edhe deputeti Eshref Frashëri kërkoi që Qeveria të marrë masat e duhura për këtë çështje, kurse deputeti Vuçiterni, krahas këtij problemi me shqiptarët në Greqi ngriti një para­lelizëm edhe me shqiptarët në Jugosllavi. Duke thek­suar se ishte dëshmitar i marrëveshjeve, si me Greqinë, ashtu me Jugosllavinë, deputeti Vuçiterni theksoi se në ato marrëveshje ekzistonte një nen, ku theksohej se nën­shtetasit duhet të gëzonin të drejtat e kombit më favori­zues. Ai i bëri apel qeverisë që të bëjë protestat e duhuara ndaj Greqisë dhe Jugosllavisë ashtu që të respektohen marrëveshjet.

Edhe në mbledhjen e datës 31.10.1927 deputeti Eshref Frashëri kërkon nga Ministria e Punëve të Jashtme dhe Qeveria e re që t’i përmbahen planit dhe programit qeveritar duke theksuar: “Programi i Qeverisë të re në politikën e jashtme përmban edhe dy pika të cilat janë pasuria e shqiptarëve në Greqi dhe çështja e minoriteteve. Ai konstatoi se zgjidhja e këtyre dy çështjeve do të ishte nder për Qeverinë shqiptare, si dhe do të marrë urimet e atyre të mjerëve që po vuajnë. Greqia ka dhënë vazhdi­misht premtime për zgjedhjen e këtyre dy çështjeve, por këto premtime nuk janë realizuar.” Ai apeloi që, nëse Greqia nuk i mban premtimet e dhëna, atëherë Qe­veria shqip­tare çështjen ta ngrejë në Lidhjen e Kombeve. Naty­risht se ky deputet, krahas çështjes së shqiptarëve që po vuanin në Greqi, e ngre edhe çështjen e shqiptarëve që po vuanin në Jugosllavi dhe kërkon edhe në këtë rast që, nëse nuk realizohen premtimet në rrugë qeveritare, atëherë ankesat të parashtroheshin në Lidhjen e Kombeve.

Ministri i Jashtëm shqiptar, Iljaz Vrioni, theksoi para parlamentarëve se, kur ishte në Lidhjen e Kombeve, e kishte takuar ministrin e Jashtëm të Greqisë Mihalokopulo dhe ia kishte paraqitur shqetësimet e lartpërmendura dhe se Qeveria e kishte kryer punën e vet. Deputeti Sali Vuçiterni, duke e përgëzuar kabinetin e ri qeveritar dhe duke besuar në atdhetarinë e tyre dhe përpjekjet për mbro­jtjen e minoriteteve kërkoi që qeveria ta ketë prioritet mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve të ngelur jashtë Shqipërisë. Ai nuk u pajtua me ministrin Vrioni se e ka kryer punën Qeveria vetëm me ngritjen e kësaj çështjeje në momente të caktuara.

Prapë e mori fjalën deputeti Eshref Frashëri, i cili nuk u pajtua me ministrin Vrioni që deklaroi se “ne e kryem detyrën tonë”, kurse në përgjigjen dhënë deputetit Sali Vuçiterni thotë se teoritikisht e kemi kryer detyrën tonë d.m.th. që janë berë protestat.

Deputeti Frashëri këmbëngul se detyra nuk është kryer duke aluduar se detyra kryhet kur të shihen rezultate konkrete në përmirësimin e të drejtave të minoriteteve. Ministri Vrioni, duke u arsyetuar me faktin se kanë bërë përpjekje, i përgjigjet deputetit Frashëri se një ministër nuk mund t’i nxjerrë zorrët jashtë dhe e fton deputetin Frashëri si një patriot, siç e quan ai, të shkojë në ministri që t’i japë shpjegimet shtesë lidhur me këtë çështje. Deputeti Frashëri u shpreh se, pasi qenka fshehtësi që nuk mund ta thotë ministri, atëherë nuk duhet ta thotë as jashtë parlamentit. Duke e arsyetuar punën e Ministrisë të Jashtme, Vrioni thekson se, me gjithë vështirësitë, Shqipëria nuk ka qenë asnjëherë më kryelartë se sot në politikën e jashtme.

Në polemikën që vazhdoi, deputeti Frashëri theksoi se ai është i vetëdishëm se po punohet (por lë të nënkuptohet se nuk ka rezultate të dukshme), por mendon se pasi nuk po shihen të paktën nga ata (parlamentarët) rezultate konkrete të protestohet edhe në Lidhjen e Kombeve. Përfundimisht ministri Vrioni lë të nënkuptohet se për këtë problematikë ka edhe gjëra që nuk mund të thuhen në parlament dhe e fton sërish se, nëse dëshiron të informohet personalisht në detaje deputeti Frashëri të shkojë në Ministrinë e Jashtme.

Edhe në mbledhjen e datës 21. 11. 1927. deputeti Eshref Frashëri e ngriti çështjen e pasurive të shqiptarëve që ndodheshin në Greqi, duke pohuar se ministri i Jashtëm shqiptar ka deklaruar në parlament se është dakorduar me ministrin e Jashtëm grek Mihajlokopulos dhe se kjo çë­shtje do të rregullohet.

Meqenëse deputeti Frashëri ndo­dhej në atë periudhë në Greqi dhe e kishte parë nga afër se Greqia nuk po i mbante premtimet, ky apeloi përsëri se çështja t’i drejtohej Lidhjes të Kombeve. Duke u deklaruar se ai dhe Shqipëria dëshirojnë fqinjësi të mirë dhe miqësi me Greqinë, theksoi se miqësia nuk bazohet vetëm në fjalë të bukura e në premtime, por në vepra konkrete.

Duke këmbëngulur se çështja duhet të dërgohet për zgjidhje në Lidhjen e Kombeve deputeti Frashëri thoshte se do të zgjidhët në favorin e kërkesave shqiptare, sepse, siç thotë ai, Shqipëria po i respekton të gjitha të drejtat e minoriteteve.