• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Ali Hashorva, gjirokastriti që ngriti shkollën shqipe përtej kufijve të Shqipërisë

August 24, 2026 by s p

Ambasador Flamur Gashi/

Ka njerëz që nuk kërkojnë vend në histori, por është historia ajo që ua ka borxh atë vend. Njëri prej tyre është Ali Hashorva, pedagogu, intelektuali dhe patrioti gjirokastrit që meriton një vend nderi në historinë e arsimit dhe të çështjes kombëtare shqiptare. I formuar për filozofi dhe pedagogji në Firence, pedagog në Normalen e Gjirokastrës dhe më pas drejtor i Normales së Elbasanit, Ali Hashorva ishte një nga personalitetet e shquara të arsimit shqiptar.

Por vepra që e ngriti figurën e tij në përmasa mbarëkombëtare lidhet mbi të gjitha me shkollën shqipe në Kosovë dhe në trojet e tjera shqiptare jashtë kufijve të vitit 1913. Në vitin 1941, ministri i Arsimit Ernest Koliqi ia besoi drejtimin e Misionit të Jashtëzakonshëm Shkollor. Në shkresën e 23 qershorit, Koliqi shprehte “besim të plotë” tek ai dhe e cilësonte misionin një “detyrë të shenjtë kombëtare e me randësi historike”.

Ali Hashorva nuk e drejtoi Misionin nga një zyrë në Tiranë. Mori familjen dhe shkoi në Kosovë. Udhëtoi në terren, studioi gjendjen e arsimit, evidentoi nevojat, organizoi kurset e shqipes dhe punoi për hapjen e shkollave e dërgimin e mësuesve. Në Kosovë njerëzit i ndiqnin pjesëtarët e Misionit me një pyetje që edhe sot të prek: “Kur po na vijnë mësuesët e Shqipnisë?”

Hashorva shkruante:

“Fryma shqiptare po buçet në të gjitha anët e Kosovës.”

Pas dekadash mohimi të gjuhës dhe shkollës shqipe, shqiptarët kërkonin atë që u takonte:

MËSUESIN. ABETAREN. SHKOLLËN SHQIPE.

Dhe mësuesit erdhën.

Dhjetëra në fillim, më pas qindra nga Shqipëria dhe nga radhët e shqiptarëve të Kosovës të shkolluar në Shqipëri. Mes tyre kishte figura që do të linin gjurmë në arsimin dhe kulturën shqiptare, si Mehmet Gjevori, Qamil Batalli, Lorenc Antoni e shumë të tjerë.

Shkolla shqipe u shtri nga Prishtina, Prizreni, Peja e Gjakova, drejt Tetovës, Gostivarit, Dibrës, Strugës e Ulqinit, ndërsa Misioni mbërriti deri në Pazarin e Ri.

Përmasat e veprës flasin vetë:

173 shkolla fillore në vitin shkollor 1941–1942, krahas shkollave të mesme e gjimnazeve të ulëta.

264 mësues në një nga fazat e zgjerimit të rrjetit.

Rreth 400 mësues në vitin shkollor 1943–1944.

Mbi 25.000 nxënës.

Në Prishtinë u hap edhe Normalja, për të përgatitur mësuesit shqiptarë të së ardhmes.

Këto nuk janë thjesht shifra.

Janë përmasat e një rilindjeje arsimore dhe kombëtare.

Edhe emrat e shkollave e dëshmojnë frymën e asaj ndërmarrjeje:

“Skënderbej”, “Ismail Qemali”, “Hasan Prishtina”, “Isa Boletini”, “Naim Frashëri”, “Gjergj Fishta”, “Lidhja e Prizrenit”, “28 Nëntori”…

Mjafton t’i lexosh.

Fëmija shqiptar nuk po mësonte vetëm të shkruante.

Po mësonte kush ishte.

Ali Hashorva dhe bashkëpunëtorët e tij e shihnin Prishtinën si:

“Qendër drite e bashkimi shpirtëror”.

Sot, kur Prishtina është kryeqyteti i Republikës së Kosovës dhe qendra e saj universitare, kulturore e institucionale, këto fjalë marrin një peshë të jashtëzakonshme.

Por Ali Hashorva na la edhe një fjali që përmbledh ndoshta gjithë madhështinë e Misionit:

“Te mësuesi kosovarët gjetën vetvetën.”

Këtu është thelbi.

Sepse ata mësues nuk çuan vetëm alfabetin.

Çuan gjuhën, dijen, historinë dhe kujtesën kombëtare.

Në themel të kësaj ndërmarrjeje qëndron edhe Ernest Koliqi shkrimtari dhe ministri shkodran që pati vizionin dhe vendosmërinë për ta kthyer shkollën shqipe në një mision kombëtar.

Dhe meriton respekt të veçantë Mustafa Merlika-Kruja firmëtar i Pavarësisë së vitit 1912 dhe Kryeministri i kohës, për të cilin Kosova kishte qenë prej dekadash pjesë e idealit kombëtar shqiptar.

E gjithë kjo ndodhi në rrethanat e rënda dhe kontradiktore të Luftës së Dytë Botërore dhe të pushtimit. Historia nuk duhet as të fshihet, as të zbukurohet.

Por asnjë debat ideologjik nuk mund ta zhbëjë një të vërtetë:

SHKOLLAT U HAPËN.

MËSUESIT SHKUAN.

ABETARET MBËRRITËN.

FËMIJËT SHQIPTARË MËSUAN SHQIP.

Dhe ajo farë dha fryte për breza.

Nxënësit u bënë mësues. Prej tyre dolën profesorë, shkrimtarë, artistë, studiues e intelektualë që ndërtuan jetën arsimore dhe kulturore të Kosovës dhe të trojeve të tjera shqiptare.

Prandaj Shqipëria duhet ta nderojë Ali Hashorvën.

Gjirokastra duhet të krenohet me të.

Por borxhin më të madh të mirënjohjes ia ka Kosova.

Sepse kur Kosovës i duhej mësuesi, ai erdhi. Kur i duhej abetarja, ajo mbërriti. Kur i duhej shkolla shqipe, qindra burra e gra u vunë në shërbim të saj.

Dhe në krye të atij Misioni ishte një gjirokastrit:

ALI HASHORVA.

Sot përulemi me respekt, dashuri dhe mirënjohje para veprës së tij.

Nderim Ali Hashorvës, Ernest Koliqit dhe Mustafa Merlika-Krujës.

Nderim qindra mësuesve, burrave dhe grave, të njohur e të panjohur që morën rrugën drejt Kosovës dhe trojeve të tjera shqiptare për t’i shërbyer një ideali shumë më të madh se vetja.

Sepse atdheut nuk i shërbehet vetëm me pushkë.

I shërbehet edhe me libër, me dije dhe me shkollë.

Kufijtë e vitit 1913 i ndanë trojet shqiptare.

Por mësuesi shqiptar i kapërceu ata kufij dhe e ribashkoi kombin përmes gjuhës.

Kjo ishte vepra e tyre.

Kjo është trashëgimia e tyre.

Dhe Kosova, mbi të gjitha, nuk duhet t’i harrojë kurrë.

Filed Under: Komunitet

Regjistrimi për Vitin e Ri Shkollor 2026–2027 ka filluar!

August 22, 2026 by s p

Shkolla Shqipe DFW, në kuadër të AACC TX – Komunitetit Shqiptar Amerikan në Texas, ju fton të regjistroni fëmijët tuaj për vitin e ri shkollor.

📅 Mësimi fillon të dielën, më 23 Gusht 2026, në ora 11:00 AM.

Ejani të mësojmë, ruajmë dhe përcjellim së bashku te brezat e rinj gjuhën, kulturën dhe traditat tona shqiptare! 🇦🇱❤️

📍 AACC TX

350 E Southwest Pkwy, Lewisville, TX 75067

▶️ Regjistrimi Online:

https://forms.gle/cvM9tEuoNGGDAXEG8

Filed Under: Komunitet

ARTI QË BËHET DASHURI DHE NDIHMË

August 18, 2026 by s p

AFC/

Stilistja e mirenjohur Mirela Nurçe në bashkëpunim me organizatën tonë Albanians Fighting Cancer USA organizon nje “Fashion Show”, Sfilate Humanitare veshjesh për të na dhuruar talentin, punën dhe artin e saj. Ky event do te zhvillohet tek ambientet e studios të artistit me famë botërore Fadil Berisha Photography në New York.

🏥Me ketë iniciativë humane që ajo ka marrë, 100% e të ardhurave nga veshjet që do qepen nga Mirela, do t’i kalojnë organizates sonë Albanians Fighting Cancer USA, në mbështetje të Spitali ‘ihsan Çabej’ Lushnje, qytetit të saj të dashur të lindjes.

🎁Me këtë nismë, synojmë të dyfishojmë shumën prej $10,000 që kemi mbledhur nga 69 doatore që dhuruan bujarisht, për të siguruar një inkubator të RI për foshnjat e porsalindura.

Ky inkubator do të bëjë një ndryshim të madh: foshnjat e Lushnjës që kanë nevojë për kujdes në inkubator nuk do të kenë më nevojë të transferohen në Spitalin e Fierit, por do të mund të marrin kujdesin e nevojshëm pranë nenave të tyre, në Spitalin e Lushnjës.

🌐 Vizitoni website-in e Mirelës. www.tonni86couture.com

💃Nëse pëlqeni veshjet e koleksionit dhe dëshironi të porosisni, bëni pagesën përmes WhatsApp-it, duke përdorur ikonën në këtë postim dhe ne ju dërgojme adresën e emilit të Mirelës.

📸Fotografoni veshjen që ju pëlqen dhe dërgojeni në emailin e Mirelës per te komunikuar me tej për detaje.

Merrni pjesë në sfilatë dhe mbështesni këtë kauzë duke bërë porosinë direkt me artisten Mirela Nurçe.

📍 Fadil Berisha Studio, 603 W 44th St 3rd floor New York, NY 10036

📅 Saturday, September 26, 2026

🕔 5:00 PM

🧵✂️ART THAT BECOMES LOVE AND SUPPORT

Fashion designer Mirela Nurçe, in collaboration with our organization Albanians Fighting Cancer USA, is organizing a humanitarian Fashion Show, featuring a showcase of her designs, to share her talent, hard work, and art with all of us.

The event will take place at the studio of world-renowned photographer and artist Fadil Berisha Photography in New York.

🏥With this meaningful humanitarian initiative, 100% of the proceeds from the garments created by Mirela will be donated to our organization, Albanians Fighting Cancer USA, in support of Hospital in Lushnjë, her beloved hometown.

🎁Through your support, we aim to double the $10,000 already raised through the generosity of 69 donors, with the goal of purchasing a NEW incubator for newborn babies.

This incubator will make a BIG difference: babies in Lushnjë who require incubator care will no longer need to be transferred to Fier Hospital. They will be able to receive the care at Lushnjë Hospital, close to their moms.

Mirela’s art will become care, hope, and life for the most fragile newborns of her beloved hometown.

🌐Visit Mirela’s website: www.tonni86couture.com

💃 If you love a garment from the collection and would like to place an order, make your payment through WhatsApp using the icon on this post, and we will provide you with Mirela’s email address.

📸Take a photo of the garment you like and send it to Mirela’s email to communicate directly with her about the details.

Join us at the Fashion Show in person and support this cause by placing your order directly with artist Mirela Nurçe.

📍 Fadil Berisha Studio, 603 W 44th St 3rd floor New York, NY 10036

📅 Saturday, September 26, 2026

🕔 5:00 PM

Lushnje, Albania Lushnje underground

Filed Under: Komunitet

NË KUJTIM TË CALVIN “CAL” LAWRENCE

August 17, 2026 by s p

Një jetë në shërbim të komunitetit dhe një mik i çmuar i shqiptarëve.

Me dhimbje dhe pikëllim të thellë morëm lajmin për ndarjen nga jeta të Calvin “Cal” Lawrence, ish-Kryetar i Village of Wappingers Falls, shërbyes i devotshëm publik, patriot amerikan dhe, mbi të gjitha, një mik i madh dhe i sinqertë i komunitetit shqiptaro-amerikan.

Në emër të Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA”, të strukturave dhe anëtarësisë së saj, si dhe në emrin tim personal, i shpreh familjes Lawrence, të afërmve, miqve dhe gjithë komunitetit të Wappingers Falls ngushëllimet tona më të sinqerta për këtë humbje të madhe.

Cal Lawrence ishte më shumë se një zyrtar publik. Ai ishte një burrë i fjalës, një qytetar fisnik, një udhëheqës me integritet dhe një njeri që e kuptonte shërbimin publik si përgjegjësi ndaj njerëzve dhe jo thjesht si detyrë institucionale.

Për dekada të tëra, ai dha kontribut të çmuar në jetën publike dhe qytetare të zonës së Wappingers Falls dhe Dutchess County, duke fituar respektin e njerëzve për përkushtimin, afërsinë dhe gatishmërinë e tij për t’i shërbyer komunitetit.

Për ne shqiptarët e Amerikës, Cal Lawrence do të kujtohet në mënyrë të veçantë si një mik i afërt, besnik dhe i respektuar i komunitetit shqiptar në këtë pjesë të shtetit të New York-ut. Ai qëndroi pranë shqiptarëve për shumë vite, i respektoi ata, i mirëpriti dhe e çmoi kontributin e tyre në shoqërinë amerikane.

Në kohë kur komuniteti ynë ndërtonte dhe forconte praninë e tij në jetën qytetare amerikane, miq si Cal Lawrence kishin një rëndësi të veçantë. Ai ndërtoi ura miqësie dhe mirëkuptimi dhe tregoi me veprat e tij se miqësia ndërmjet njerëzve dhe komuniteteve nuk matet vetëm me fjalë, por me besnikëri, respekt dhe qëndrueshmëri ndër vite.

Prandaj, sot nuk po ndahemi vetëm nga një ish-kryetar dhe një personalitet i respektuar publik. Komuniteti shqiptaro-amerikan po humbet një mik të vjetër të shtëpisë së tij.

Federata Panshqiptare e Amerikës “VATRA”, e cila për më shumë se një shekull ka ruajtur dhe kultivuar miqësinë shqiptaro-amerikane, do ta kujtojë me respekt Calvin “Cal” Lawrence si një prej atyre amerikanëve të mirë që me miqësinë dhe dashamirësinë e tyre kanë qëndruar pranë shqiptarëve dhe kanë ndihmuar në forcimin e lidhjeve tona me komunitetin dhe institucionet amerikane.

Cal ishte udhëheqës, shërbyes i komunitetit, mik dhe patriot. Këto fjalë, të vendosura edhe në nderimin që i është bërë pas ndarjes nga jeta, përmbledhin denjësisht karakterin dhe trashëgiminë që ai lë pas.

Njerëzit e mirë largohen fizikisht, por gjurmët e tyre mbeten në jetën e atyre që patën fatin t’i njohin.

Cal Lawrence la gjurmë. Ai la pas respektin e një komuniteti të tërë, kujtimin e një shërbyesi të përkushtuar publik dhe mirënjohjen e shumë shqiptarëve që tek ai gjetën një mik të sinqertë të tyre dhe të kauzës së miqësisë shqiptaro-amerikane.

Në këto momente dhimbjeje, mendimet dhe lutjet tona janë me familjen Lawrence dhe me të gjithë ata që e deshën dhe e respektuan.

Lamtumirë, miku ynë i çmuar Cal.

Komuniteti shqiptaro-amerikan do të të kujtojë me respekt dhe mirënjohje.

U prehsh në paqe!

I përjetshëm qoftë kujtimi dhe vepra jote!

Dr. Elmi Berisha

Kryetar

Federata Panshqiptare e Amerikës “VATRA”

New York, SHBA

Filed Under: Komunitet

Pozitë e opozitë, për hir të atyre që flijuan gjithçka për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës

August 12, 2026 by s p

Harry Bajraktari/

Uluni, bisedoni. Krijoni institucionet. Mos e bllokoni përparimin e vendit. Të gjithë shqiptarë jeni. Pse të mos bashkoheni? Për shekuj me radhë, sa e sa njerëz janë sakrifikuar dhe kanë vuajtur për këto troje. Ngado që shkon në Kosovë, nga veriu në jug, kemi varreza të atyre që kanë dhënë jetën për një Kosovë të lirë e të pavarur. E ju, prej dy vitesh, nuk po arrini t’i krijoni institucionet e Kosovës.

Është për të ardhur keq!

Zhvillimin e Kosovës ua kemi borxh dëshmorëve të kombit tonë, falë të cilëve sot jetojmë të lirë në Kosovën e pavarur.

Ju, të zgjedhurit e popullit, nuk keni të drejtë ta mbani peng zhvillimin e Kosovës për poste, inate apo interesa partiake.

Kosova nuk është pronë e asnjë partie politike. Nëse nuk veproni tani, historia do t’ju gjykojë.

🇺🇸 Amerika dhe miqtë tanë na kanë ndihmuar atëherë kur populli ynë kishte më së shumti nevojë. Por Amerika nuk mund ta çojë Kosovën përpara, nëse ne nga brenda nuk i kryejmë detyrat dhe obligimet tona.

Puna për Kosovën ende nuk ka mbaruar. Serbia vazhdon të ketë apetite ndaj Kosovës. Çdo ditë e më shumë po na kërcënon. Me përcarje dhe këtë bllokadë politike, vetëm Serbisë po i bëni qejfin.

Populli i Kosovës dhe populli shqiptar, brenda dhe jashtë atdheut, po ju pret.

VEPRONI PËR TË MIRËN E VENDIT

Filed Under: Komunitet

  • « Previous Page
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • …
  • 410
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • VINÇENC PRENNUSHI – NJË JETË MES FJALËS, BESIMIT DHE LIRISË
  • Kur Kristo Dako dhe Mihal Grameno i kërkuan Wilsonit të mbronte Shqipërinë
  • Demografia dhe gjeopolitika e Vilajetit të Kosovës në prag të Konferencës së Paqes në Paris (1919)
  • Triumfi kujtesës mbi diktaturën
  • Një mundësi e shkëlqyer për fëmijët shqiptarë
  • NËNË TEREZA, SIMBOLI I BASHKIMIT TË SHQIPTARËVE
  • “Memorandumi i SANU-së dhe projekti serbomadh: Doktrina ideologjike, luftërat shkatërruese dhe çështja e Kosovës”
  • “Shqipëria ka qenë toka e njeriut të lirë… e njeriut të ashpër dhe zemërmirë…”
  • FROM GONXHE OF SKOPJE TO THE UNIVERSAL MOTHER TERESA
  • “NJË ÇARJE NË PERDEN E SHQIPËRISË”
  • 𝐑𝐞𝐳𝐨𝐥𝐮𝐭𝐚 𝟓𝟐𝟐 – 𝐊𝐮𝐫 𝐊𝐨𝐧𝐠𝐫𝐞𝐬𝐢 𝐀𝐦𝐞𝐫𝐢𝐤𝐚𝐧 𝐧𝐝𝐞𝐫𝐨𝐢 𝐒𝐤𝐞̈𝐧𝐝𝐞𝐫𝐛𝐞𝐮𝐧: 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫 𝐒𝐡𝐪𝐢𝐩𝐞̈𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐝𝐡𝐞 𝐄𝐯𝐫𝐨𝐩𝐞̈𝐧
  • KUR POLITIKA E DITËS E BLLOKON SHTETIN
  • Join us as we celebrate the 7th Anniversary of Albanians Fighting Cancer USA!
  • Përfaqësimi politik i shqiptarëve në Mal të Zi
  • 10 VITE NGA SHENJTËRIMI

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT