TO : Dr. Elmi Berisha

President

VATRA

In appreciation, and awe, for VATRA’s contributions and successes since 1912 in the propagation throughout America and the world of a vibrant and positive image of the Albanian peoples, their homelands and the Albanian cause. Let me express the admiration of one who shares VATRA’s goal of increased recognition and understanding of the history, the culture, the struggles of the Albanian people in their collective quest for lasting peace and prosperity in the Balkans and beyond.

In my capacity as Head of the Kosovo Verification Mission (KVM), supervising fourteen hundred international verifiers scattered throughout Kosova, I witnessed firsthand the struggles, the courage and commitment to democracy of that Albanian population. Since the liberation of Kosova in 1999 and it’s Declaration of Independence and the creation of a new, sovereign nation in 2008, I have been privy to many of VATRA’s efforts to promote peace, democracy and economic prosperity for Albanians wherever they live, I applaud your many past successes and promise of more to come.

With total respect,

Ambassador

William G. Walker

Prof.Dr.Fejzulla BERISHA/

Themelimi i shtetit të Kosovës mbi boshtin e partneritetit me SHBA-në

Kosova është ndër shembujt e rrallë në historinë moderne ku një popull i shtypur arriti të fitojë lirinë dhe të ndërtojë shtetësi përmes një përkrahjeje të drejtpërdrejtë dhe të palëkundur nga një fuqi botërore: Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ky fakt historik nuk është vetëm kujtim i një ndërhyrjeje humanitare të vitit 1999, por një gurthemel që përcakton drejtimin e natyrshëm të politikës së jashtme dhe të brendshme të Kosovës.

Në këtë kontekst, çdo qeveri që synon të sigurojë zhvillim të qëndrueshëm, njohje të reja, siguri kombëtare dhe integrim ndërkombëtar të Kosovës, duhet të ketë një orientim të qartë dhe të padiskutueshëm proamerikan. Kjo nuk përjashton ndërtimin e marrëdhënieve me vende të tjera, por përcakton boshtin mbi të cilin mbështetet ekzistenca dhe mbijetesa e shtetit të Kosovës.

2. Roli themelor i SHBA-së në lindjen e shtetit të Kosovës

Shteti i Kosovës u ndërtua mbi themelet e ndërhyrjes ushtarake të NATO-s në vitin 1999, ndërhyrje e cila ishte e mundur vetëm për shkak të vullnetit politik të Shteteve të Bashkuara për të ndaluar spastrimin etnik të shqiptarëve nga regjimi serb i Sllobodan Millosheviqit. SHBA jo vetëm që udhëhoqi këtë fushatë, por edhe vendosi legjitimitetin e një intervenimi humanitar pa rezolutë të OKB-së – një veprim i paprecedent që i dha popullit shqiptar të Kosovës shansin për të jetuar i lirë.

Operacioni “Allied Force” u realizua në një kohë kur Rusia kundërshtonte ashpër çdo ndërhyrje në “çështjet e brendshme” të Jugosllavisë. Megjithatë, SHBA vendosi të veprojë nëpërmjet NATO-s, duke siguruar për Kosovën një rrugë drejt çlirimit dhe vetëvendosjes. Ky akt e ka vendosur Kosovën përjetësisht në borxh moral dhe politik ndaj SHBA-së.

3. Konsolidimi institucional dhe shpallja e pavarësisë – produkt i mbështetjes amerikane

Pas ndërhyrjes, SHBA luajti një rol thelbësor në fazën e administrimit ndërkombëtar të Kosovës përmes UNMIK-ut, dhe më pas në përgatitjen për pavarësi. Draftimi i Kushtetutës së Republikës së Kosovës, krijimi i institucioneve të sigurisë dhe zhvillimi i strukturave demokratike u bënë në koordinim të ngushtë me ekspertë dhe institucione amerikane.

Ambasadori amerikan Frank Wisner ishte i dërguari i posaçëm i SHBA-së në bisedimet për statusin e Kosovës, ndërsa SHBA ishte ndër shtetet e para që e njohu pavarësinë më 18 shkurt 2008. Për më tepër, njohjet që pasuan ishin kryesisht rezultat i ndikimit diplomatik të Uashingtonit.

4. Siguria kombëtare dhe transformimi i FSK-së – vetëm përmes aleancës me SHBA-në

Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK), që po kalon në fazën e transformimit në ushtri të mirëfilltë, është produkt i një procesi të mbikëqyrur dhe të financuar pjesërisht nga SHBA. Pa praninë e KFOR-it të udhëhequr nga NATO dhe pa partneritetin ushtarak me SHBA-në, Kosova do të mbetej e pambrojtur ndaj kërcënimeve të jashtme dhe të brendshme.

Në vitin 2023, SHBA furnizoi Kosovën me raketat anti-tank Javelin dhe mbështeti rritjen e kapaciteteve mbrojtëse përmes programeve të FMS (Foreign Military Sales). Asnjë vend tjetër nuk ka treguar nivel të tillë besimi dhe angazhimi në sigurinë e Kosovës.

5. Politika e jashtme dhe pengesat për njohje të reja – rëndësia e koordinimit me SHBA-në

Në një botë ku diplomacia bëhet gjithnjë e më e ndërlikuar, Kosova nuk mund të përballojë luksin e vetëizolimit ose të zhvillimit të një politike të jashtme autonome, në kundërshtim me qëndrimet e aleatëve perëndimorë. Çdo shkëputje nga boshti amerikan është në të njëjtën kohë dobësim i pozitës ndërkombëtare të Kosovës.

Dom Lush Gjergji/

Zhegra – “vendlindja” ime e dytë – Kujtimet shkojnë dhe vijnë, janë si mjegulla që e bart fryma andej dhe këndej; si rrezet e diellit, që ndriçojnë dhe ngrohin; si koha dhe dita që agon, vazhdon dhe së fundi perëndon, vjen nata… Kujtimet lidhen me përjetime, gufojnë, vijnë dhe shkojnë, pa pasur ndonjë drejtim apo orientim, janë në ne, edhe pse ne shpesh nuk i zotërojmë.

Me Zhegër më lidhin shumë kujtime dhe përjetime, sepse këtu kalova tre vitet e shkollës tetëvjeçare, klasën e gjashtë, të shtatë dhe të tetë.

Këtu rashë në lum, më rrëshqiti këmba nga vigu i lumit, rrezikova jetën, por më ka shpëtuar njeriu i mirë dhe guximtar, për mua anonim, por mik, shok dhe vëlla i çmuar dhe i dalluar, ai që ma ka shpëtuar jetën.

Këtu përjetova lindjen e Agim Ramadanit, dhe me dy shokë dola mbi shkollë për të mbledhur disa lule të barit apo të livadhit natyror, për t’ia uruar Babai të Agimi, tashmë të ndjerit baca Hysni Ramadanit me këto fjalë: T’u ritët Djali!

Këtu përjetova që zhegrasitë, jo vetëm se na nderonin dhe përkrahnin, por ishin njerëz përparimtarë, aq sa edhe kur e shkelnim tokën e tyre pjellore, pasi që toka kishte rrëshqit, dhe ne nuk kishin rrugëdalje tjetër përpos hapjes së një rrugice të re nëpër tokën pjellore. Pronari i kësaj toke, në vend të sulmit apo kritikës, jepte këtë dëshmi: fëmijët e Stubllës janë dallim dhe shembull për të mirë për të gjithë ne: ata ose luten bashkërisht, ose bisedojnë dhe përsërisin lëndët mësimore, janë shumë zelltarë dhe të sjellshëm.

Këtu i mora themelet për mësimet, studimet dhe jetën time të mëvonshme.

Jo rastësisht Zhegra lindi, ka edukuar dhe frymëzuar “Luanin e Karadakut”, edhe më tepër “Luanin e Kosovës dhe të Shqiptarisë”, i cili nuk diti çka është frika, nënshtrimi, servilizmi, por me jetë dhe me vepër – gjak, ujiti Lulen e lirisë, pavarësisë dhe demokracisë, pluralizmit, gjithmonë me vëllazëri universale gjithë shqiptare, pa kalkulime, sepse liria ka një çmim: jetën, gjakun, dashurisë, flijimin dhe dhurimin e plotë.

E tillë ishte dhe uroj që të jetë Zhegra jonë, “djepi” i Agim Ramadanint dhe shumë të tjerëve!

Faton Bislimi/

Prej më shumë se dhjetë seancash, Kuvendi i Republikës së Kosovës nuk po arrin të konstituohet. Kjo është më shumë se dështim institucional – është një krizë e rëndë politike, morale dhe tashmë edhe e besimit qytetar. E paimagjinueshme në një demokraci që synon konsolidimin.

Deputetët, të zgjedhurit e popullit, që kanë për obligim kushtetues, detyrim politik dhe mbi të gjitha barrë morale për të ofruar zgjidhje, janë bërë pengesë e procesit demokratik. Dy taborre politike janë ngulitur në qëndrime që më shumë burojnë nga inatet e egos dhe interesat e ngushta partiake sesa nga përkushtimi ndaj shtetit dhe qytetarëve.

Njëra palë ngulë këmbë në të drejtën kushtetuese për të propozuar kryetarin e Kuvendit. Pala tjetër, në të drejtën për të votuar kundër apo për të abstenuar. Por askush nuk merr përgjegjësinë për të gjetur zgjidhje. Asnjëra palë nuk ka numrat për të ecur vetë – të dyja kanë, megjithatë, fuqinë për të bllokuar.

Ky nuk është më një ngërç politik – ky është abuzim. Abuzim me votën e qytetarit. Abuzim me mandatin. Keqpërdorim i funksionit publik. Qoftë me vetëdije apo jo, kjo sjellje përbën dëm të drejtëpërdrejtë ndaj interesit të shtetit të Kosovës dhe ndaj themeleve të saj institucionale.

Nuk jam jurist, por besoj se ekziston bazë ligjore që, kur dikush e keqpërdor pozitën që ka, t’i ndalohet ushtrimi i asaj pozite. Në çdo vend demokratik, abuzimi me pozitën publike bartë pasoja, përfshirë përjashtimin apo ndalimin nga funksionet e tilla, dhe kjo do duhej të vlente edhe për të gjithë deputetët!

Është koha që ky precedent të trajtohet seriozisht. Nëse për dhjetë herë me radhë dështon përmbushja e detyrës më bazike – konstituimi i Kuvendit – atëherë problemi nuk është tek procedurat, por tek vullneti. Tek përgjegjësia që mungon. Dhe për këtë, përgjegjësia duhet të jetë reale: politike, morale dhe ligjore.

Kosova ka nevojë për udhëheqje të përgjegjshme, jo për bllokadë të qëllimshme. Ka nevojë për dialog e zgjidhje, jo për grindje sterile. Ka nevojë për përfaqësues që punojnë për shtetin, jo për partinë apo vetveten.

Zgjedhjet nuk janë një çlirim nga përgjegjësia – janë vetëm fillimi i saj. Dhe kur kjo përgjegjësi nuk përmbushet, atëherë populli dhe drejtësia duhet të veprojnë.

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra në bashkëpunim me Qendrën Kulturore “Nënë Tereza” të Kishës Katolike “Zoja e Shkodrës” do të promovojë librin “Kryqtari i Fundit” të diplomatit Virgjil Kule.

Promovimi zhvillohet ditën e Shtunë më 3 Maj 2025 ora 11 Am në Qendrën Kulturore “Nënë Tereza” të Kishës Katolike “Zoja e Shkodrës” në adresën:

361 W Hartsdale Ave, Hartsdale, NY 10530.

Kumtuesit në promovim:

Dr. Elmi Berisha

Frank Shkreli

Gjekë Gjonlekaj

Dr. Iris Halili

Dr.Paulin Marku

Dr. Afrim Shabani

Akri Çipa

Virgjil Kule

Moderimi: Sokol Paja

Ju mirëpresim.