Rafael Floqi/
Çdo janar, Shtetet e Bashkuara ndalen për një ditë dhe kthejnë vështrimin drejt një figure që nuk i përket vetëm historisë amerikane, por ndërgjegjes universale: Dr. Martin Luther King Jr. Kjo ditë nuk është vetëm një kujtim i një lideri të madh të të drejtave civile; është një thirrje morale që na rikujton se drejtësia, barazia dhe dinjiteti njerëzor nuk arrihen asnjëherë përfundimisht, por duhet të mbrohen e ringrihen brez pas brezi.
Martin Luther King ndryshoi Amerikën jo përmes fuqisë së armëve, por përmes fuqisë së ndërgjegjes. Ai nuk ishte thjesht një orator brilant; ai ishte ndërtues i një etike të re politike—një etike që i vendosi dashurinë, jo urrejtjen, në qendër të lëvizjes shoqërore. Në kohën kur segregacioni ishte i ligjëruar dhe racizmi i institucionalizuar, King pati guximin të besonte se Amerika mund të arrinte idealet e saj, se Kushtetuta dhe Deklarata e Pavarësisë nuk ishin dokumente të zbrazëta, por premtime për të gjithë.
“I have a dream” nuk ishte thjesht një frazë poetike; ishte një akt politik. Ishte shpallja e një vizioni për një shoqëri ku fëmijët e bardhë dhe të zinj do të luanin bashkë pa frikë; ku njeriu do të gjykohej sipas karakterit, jo ngjyrës së lëkurës; ku Amerika do të çlirohej nga kontradiktat e veta morale. Ky vizion, edhe sot, mbetet busull morale në një botë të trazuar, ku ndarjet racore, ekonomike dhe kulturore marrin forma të reja.
MLK Day është gjithashtu një ditë reflektimi për rolin e protestës paqësore. King e dinte se dhuna nuk ndërton institucione të qëndrueshme. Ai e dinte se hakmarrja nuk mund ta zëvendësonte drejtësinë. Udhëheqja e tij, në marshimin e Selmës, në Montgomery, në fjalimet para Senatit dhe në kishat e jugut, tregoi se protestat paqësore kanë një forcë transformuese më të madhe se çdo revoltë.
Në këtë ditë, ne kujtojmë jo vetëm triumfet, por edhe çmimin e paguar. Martin Luther King e dha jetën për kauzën që besoi. Por martirizimi i tij nuk e zbehu lëvizjen—përkundrazi, e bëri më të fortë. Ai e kuptoi se njeriu nuk është i plotë nëse jeton vetëm për veten e tij; jetëgjatësia morale e një kombi matet me aftësinë për të mbrojtur më të pambrojturit.
Sot, në një epokë të globalizuar dhe të polarizuar, MLK Day na vë përballë disa pyetjeve thelbësore:
A po ecim drejt barazisë apo po kthehemi pas në ndarje?
A jemi të gatshëm të dialogojmë me tjetrin apo izolohemi në kampet tona ideologjike?
A i shërben fuqia njerëzve apo njerëzit janë bërë peng i fuqisë?
Këto pyetje nuk janë vetëm amerikane; ato janë universale. Edhe komunitetet shqiptaro–amerikane, si çdo komunitet imigrantësh, kanë përfituar nga rruga që hapën MLK dhe lëvizja për të drejtat civile. Pa këtë lëvizje, Amerika nuk do të ishte vendi i mundësive që njohim sot. Prandaj, kjo ditë është edhe dita jonë.
Martin Luther King na mësoi se ndryshimi nuk nis me qeveritë, por me njerëzit; nuk nis me ligje të mëdha, por me gjeste të vogla; nuk nis me urrejtjen e armikut, por me fitimin e mikpritjes së tjetrit. Ai na la një trashëgimi të thjeshtë, por të jashtëzakonshme: shpresën. Shpresën se çdo epokë mund të përmirësohet; shpresën se e drejta mund të mundë padrejtësinë; shpresën se dashuria është më e fortë se frika.
Në Martin Luther King Day, ne nuk përkujtojmë një njeri të vetëm, por vlerat që ai mishëroi. Kjo ditë na kujton se demokracia është një projekt i përhershëm, një punë e përditshme, një betejë jo për të triumfuar mbi dikë, por për të fituar lirinë e përbashkët. Dhe mbi të gjitha, na kujton se çdo ëndërr e madhe fillon me një zë të vetëm—zërin e një njeriu që guxon të thotë të vërtetën.
Në fund, MLK Day na fton që ëndrrën e tij ta bëjmë pjesë të realitetit tonë: të punojmë për një shoqëri më të drejtë, më njerëzore dhe më të bashkuar. Sepse ëndrra e Martin Luther King-ut nuk është e së kaluarës; ajo është detyra e së ardhmes.