Nga Aurenc Bebja*, Francë – 15 Mars 2026
Gazeta hungareze “Új Ifjúság” ka botuar, me 23 prill 1968, në faqen n°9, intervistën ekskluzive të Mbretëreshës Geraldinë në Madrid me reporterin e gazetës gjermane “Neue Post”, të cilën Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :
Dëshmia e gruas së Zogut
Epoka e mbretërve tashmë ka perënduar; ata po zhduken ngadalë në humnerën e historisë. Nganjëherë gazetarët i nxjerrin nga mërgimi i tyre, kur duan të shkruajnë diçka “që ende e intereson lexuesin”. Në një gazetë perëndimore hasëm intervistën e mëposhtme me një mbretëreshë të internuar me origjinë hungareze, Geraldinën, ish-mbretëreshën e Shqipërisë, e lindur kontesha Apponyi, e cila sot jeton në Spanjë.
Kush është kjo grua dhe si jeton ajo sot ? Le të kujtojmë pak ngjarjet historike. Shqipëria për më shumë se një mijë vjet ka qenë nën sundime të ndryshme. Pas luftërash të pafundme dhe të rënda, në vitin 1922 Ahmet Zogu, një udhëheqës me prejardhje nga një familje e vjetër shqiptare, arriti të marrë pushtetin në duart e tij. Fillimisht u vetëshpall (në fakt është zgjedhur) president i republikës, pastaj në shtator të vitit 1928 u kurorëzua si Mbret i Shqipërisë me emrin Zogu I. Ai sundoi për dhjetë vjet e gjysmë, derisa në pranverën e vitit 1939 italianët pushtuan Shqipërinë dhe Mbreti Zog, së bashku me bashkëshorten e tij, u detyrua të shkojë në mërgim.
Çfarë shkruajnë sot gazetat për këtë mbretëreshë në ekzil ?
- Ajo ka një pasuri tmerrësisht të madhe.
- Është e varfër si miu i kishës dhe mbahet nga fisnikët që jetojnë në mërgim.
- Në Los Gavillanes, pranë vilës së Fabiolës, mbretëreshës së Belgjikës, ndodhet vila e saj luksoze.
Në të vërtetë, Geraldina jeton në Madrid. Dhe reporteri e përshkruan kështu takimin e tij me të :
Adresa e saj nuk gjendet në librin e telefonit, por në postë, kundrejt disa qindra pesetash, megjithatë ma treguan. Kopshti përpara shtëpisë, e lyer me ngjyrë rozë, është mjaft i pa mirëmbajtur. Qepenat janë të ulura; duket se mbretëresha nuk e pëlqen diellin.
— Çfarë të bëj, a të bie thjesht ziles ? Ndoshta është më mirë të telefonoj, mendova me vete.
U dëgjua një zë i thellë dhe i ngjirur i një gruaje.
U prezantova dhe pastaj pyeta nëse mund të flisja me Madhërinë e Saj, mbretëreshën.
Meqë nuk e kuptova në çfarë gjuhe foli zëri i mëparshëm, fola në anglisht dhe mora përgjigje po në anglisht :
— Këtu flet Mbretëresha e Shqipërisë.
— Uau ! Një mbretëreshë në linjë! Papritur nuk dija si të reagoja. Belbëzova diçka nga hutimi dhe pastaj i shpjegova se doja të flisja me të.
— Nuk më pëlqen të jap intervista — u përgjigj këtë herë në gjermanisht, por me një shqiptim të pastër hungarez. Nuk jam interesante. Dhe mbi të gjitha nuk më pëlqen të merrem me politikë.
— Ju siguroj se nuk do të flasim për politikë. Por do të doja të njihesha me një mbretëreshë.
— Dhe çfarë prisni nga kjo ? Mirë pra, nuk ka gjë, ju pres në orën pesë pasdite.
Vrapova shpejt në dyqanin më të afërt të luleve dhe zgjodha një tufë me lule pranverore. Vajza shitëse e luleve u habit shumë kur shkrova se lulet duhej të dërgoheshin në adresën e një mbretëreshe. Ndoshta mendoi se edhe unë isha mbret.
Mbretëresha Geraldinë është përshkruar në mënyra të ndryshme. Thuhej se ishte një grua me pamje të ashpër dhe me syze. Një zonjë e dëshpëruar, e keqe dhe grindavece. Por që kur fola me Geraldinën në telefon, nuk besoja se ajo ishte e tillë.
Kur i rashë ziles, derën e hapi një grua e re spanjolle dhe më çoi në një dhomë të thjeshtë, por të rregulluar me shumë shije. Nuk prita gjatë. U dëgjuan hapa gruaje që po afroheshin dhe Geraldina hyri brenda. Me shikimin e parë kuptova se ajo nuk i ngjante Liz Taylorit, por më tepër Lil Dagoverit. Por ajo kishte padyshim temperamentin e Marika Rökk. Manikyrin e thonjve e kishte saktësisht në të njëjtën nuancë me buzëkuqin e saj.
— Ju lutem, uluni zotëri. Çfarë do të pini, një vermut apo më mirë një sheri ?
Ajo nxori vetë gotat nga bufeja antike.
— Si duhet t’ju drejtohem ? Jam në siklet : “Lartmadhëria Juaj” apo “Lartmadhëria Juaj Mbretërore” ?
— A nuk mendoni se “Madame” është plotësisht e mjaftueshme ?
Pastaj ajo vuri re me kënaqësi se unë nuk pi duhan.
— Nëse më lejoni, Madame, do ta filloj me një pyetje paksa të guximshme. Si jetoni, nga çfarë jetoni dhe si e shihni të ardhmen ?
— Po bëni shumë pyetje. Do të përgjigjem shkurt. Për të ardhmen dëshiroj vetëm një gjë : paqe dhe qetësi. Gjithmonë kam frikë se po më ndjekin, se edhe nga këtu do të duhet të largohem përsëri.
Madame flet ngadalë ; më pëlqen që bën kaq shumë gabime në të folur.
— Do të doja të jetoj aq sa ta shoh Lekën, djalin tim, të martohet dhe të ketë shumë fëmijë të bukur. Shpresoj… — dhe Geraldina buzëqesh e lumtur.
— Pra dëshironi të bëheni gjyshe. Dhe mendoni se djali juaj mund të bëhet mbret dhe ju përsëri mbretëreshë një ditë ?
— Djali im është dy metra i gjatë. Sot është njëzet e tetë vjeç dhe pas vdekjes së të atit, në vitin 1961, në hollin e një hoteli në Paris, në prani të tridhjetë patriotëve shqiptarë të mërguar, ai mori simbolikisht fronin shqiptar. Ai e përforcoi këtë me një betim, duke premtuar se do të mbrojë integritetin territorial të Shqipërisë. Natyrisht, e di se e gjithë kjo ishte vetëm një skenë si në operetë. Shqipëria nuk do të jetë më kurrë një mbretëri dhe gjithmonë do të mbetet nën sundimin komunist. Por ne thamë se nuk do të bënim politikë ! — buzëqeshi me një buzëqeshje paksa dinake.
— Sa për mua, nuk mendoj kurrë të jem një mbretëreshë që sundon. Sepse, e dini — shtoi ajo me besim — është diçka tjetër të sundosh pranë një bashkëshorti mbretëror. Kur munda të ulesha pranë burrit tim, e pranova me mirënjohje që populli shqiptar më kishte dashur aq shumë mua, një konteshë hungareze. Por të sundosh ? Gjithmonë sundojnë burrat, sepse nëse gratë do të bashkoheshin, do të arrinin shumë në politikë. Ato madje mund ta shpëtonin edhe çështjen e paqes në botë.
Sipas revistës “Neue Post”