Nga Rafael Floqi
SHBA-ja po përballet me një nga shpërthimet më të rrezikshme të dimrit, teksa Vorteksi Polar – një masë gjigante ajri arktik – është zhvendosur nga Poli i Veriut drejt jugut, duke bllokuar vendin në temperatura ekstreme, erëra shkatërruese dhe stuhi dëbore që po paralizojnë jetën e përditshme.
Vorteksi Polar është një rreth i madh ajri jashtëzakonisht të ftohtë që zakonisht rrotullohet mbi Arktik. Kur ky sistem dobësohet ose zhvendoset, ajri polar “shkëputet” dhe zbret drejt jugut, duke sjellë temperatura nën zero, erëra të forta dhe kushte ekstreme dimërore në SHBA, Evropë dhe Kanada. Meteorologët e përshkruajnë këtë fenomen si një burg akulli që hap dyert dhe lëshon të ftohtin ekstrem mbi qytetet.
Whiteout dhe përplasje masive në Michigan
Pasojë direkte e këtij ftohti ekstrem ishin kushtet whiteout, ku bora dhe era zhdukën plotësisht pamjen. Në Michigan, mbi 100 automjete u përplasën zinxhir në autostradën Interstate 196, në Zeeland Township, duke krijuar një skenë kaotike që autoritetet e quajtën “jashtëzakonisht të rrezikshme”.
Aksidenti ndodhi në Interstate 196, në Zeeland Township, Michigan, rreth orës 10:19 paradite me orën EST. Rruga është mbyllur për të gjithë qarkullimin. Zyra e Sherifit të Qarkut Ottawa dhe Menaxhimi i Emergjencave të Qarkut Ottawa njoftuan se autobusë po transportojnë njerëzit e bllokuar në rrugë larg vendit të aksidentit. Drejtuesit e mjeteve këshillohen të qëndrojnë në automjetet e tyre derisa të kenë mundësi të hipin në autobus.
Shkollat Publike të Hudsonville dhe shërbimet e transportit publik të Holland, Michigan, po ofrojnë transport drejt Shkollës së Mesme Hudsonville.
Policia e Shtetit të Michiganit vlerëson se 30 deri në 40 kamionë të mëdhenj (semi-trucks) ishin të përfshirë në përplasje. Shumë persona janë lënduar, por nuk janë raportuar viktima.
Kushtet whiteout kanë shkaktuar disa aksidente të hënën, me disa prej tyre që përfshinin 15 automjete ose më shumë. Një pjesë e rrugës U.S. Route 131 është mbyllur në Kalamazoo, Michigan, për shkak të aksidenteve të shumta.
Kamionë të mëdhenj kanë qenë të përfshirë edhe në aksidentet në zonën e Kalamazoo-s, me disa kamionë që janë kthyer anash (jackknifing) në rrugë.
Policia e Shtetit të Michiganit konfirmoi se 30–40 kamionë të mëdhenj ishin të përfshirë në aksident, disa prej të cilëve u kthyen anash si lodra nga era e fortë. Dhjetëra persona u lënduan, por për mrekulli nuk pati viktima. Autostrada u mbyll plotësisht, ndërsa autobusë emergjence u dërguan për të shpëtuar shoferët e bllokuar mes stuhisë së borës.
Amerika nën akull
Më shumë se 230 milionë amerikanë u zgjuan me temperatura nën zero. Në Mesperëndimin e Sipërm, ndjesia e ftohtit nga era arriti deri në -40 gradë, duke krijuar kushte ku ngrirja e lëkurës mund të ndodhë brenda 10 minutash. Qytete të mëdha si Chicago, Milwaukee dhe Minneapolis u shndërruan në zona rreziku ekstrem.
Shërbimi Kombëtar i Motit lëshoi paralajmërime për stuhi dimërore, erëra të dhunshme dhe dëborë nga efekti i liqeneve, ndërsa autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të shmangin udhëtimet e panevojshme.
Më e keqja ende nuk ka ardhur
Meteorologët paralajmërojnë se një valë e dytë arktike po vjen, edhe më e fortë, duke mos i lënë rajonit kohë për t’u rimëkëmbur. Ky “pushtim i akullit” mund të sjellë stuhi të reja dimërore edhe në Jug dhe në Bregun Lindor — zona që rrallë përballen me dëborë të tillë.
Vorteksi Polar është zgjuar dhe Amerika është futur në një betejë të ashpër me dimrin.