
Gëzim Mekuli/
Në Norvegji, një tragjedi e thellë njerëzore ka hapur një debat të ashpër publik. Djali i diplomatëve Terje Rød-Larsen dhe Mona Juul ka vdekur, ndërsa në javët dhe muajt e fundit familja e tyre kishte qenë nën mbulimin mediatik të pandërprerë.
Në këtë klimë të rëndë mediatike, janë ngritur kritika të forta ndaj mediave norvegjeze mënyrën se si gazetarët e kanë mbuluar dyshimin e lidhjes së çiftit norvegjez me Epstein.
Ka mendime dhe akuza që shkojnë deri aty sa e thonë se presioni publik, spekulimet dhe ekspozimi i vazhdueshëm në media mund të kenë ndikuar në vetëvrasjen e djalit të çiftit norvegjez.
Edhe pse këto mbeten pretendime të pakonfirmuara zyrtarisht, vetë fakti që media po fajësohet për vetëvrasjen e të riut 25 vjeçar tregon për një krizë serioze të besimit dhe etikës në raportimin mediatik.
Tragjedia familjare ka rikthyer në vëmendje një të vërtetë të thjeshtë, por shpesh të harruar: ekziston një kufi mes kritikës dhe vrasjes së karakterit të njeriut. Dhe ky kufi, në këtë rast, duket se është shkelur.
Në muajt e fundit, raportimi mediatik mbi familjen e njohur norvegjeze nuk ka qenë vetëm kritik; Ai ka qenë dyshues, gjykues, spekulativ, agresiv dhe, në momente të caktuara, i pamëshirshëm.
Të nderuar lexues,
Kur çdo detaj i jetës së dikujt përflitet nga mediat në mënyrë më të keqe dhe pa asnjë empati, kur dokumente të nxjerra jashtë kontekstit shndërrohen në tituj dhe kur hamendja merr peshën e faktit, atëherë nuk kemi më të bëjmë me gazetari hulumtuese; Kjo gazetari është ndëshkim publik dhe vrasje e karakterit të njeriut.
Më problematik është fakti se në këtë mbulesë mediatike nuk janë kritikuar vetëm çifti diplomatik, por është përgojuar edhe familja e tyre.
Pra në hijen e mbulesës mediatike janë përmendur familja dhe fëmijët. Të përmendur me emër dhe mbiemër ose të nënkuptuar, të lidhur me rrethana që fëmijët dhe familja nuk i kanë zgjedhur dhe, mbi të cilat nuk kanë pasur asnjë kontroll, kufiri mes interesit publik dhe shkeljes së dinjitetit njerëzor është zhdukur plotësisht.
Ky është aspekti më i errët i kësaj historie të zezë mediatike: mënyra se si opinioni publik, i ushqyer nga media, mund të bëhet jonjerëzor, nxitës dhe shtyes për të vrarë veten. Sepse në një shtet të së drejtës ekzistojnë rregulla; askush nuk gjykohet pa prova, askush nuk mbahet përgjegjës për të bëmat e të tjerëve. Fëmiu nuk ka faj nëse prindi i tij hulumtohet nga gazetarët. Por në “gjykatën” e opinionit publik, këto rregulla nuk vlejnë. Aty mjafton një dyshim. Dhe dyshimi, sapo hidhet në hapësirën publike, dehumanizon fëmiun dhe familjen.
Të dashur lexues,
Për mediat shqiptare në Prishtinë, Tiranë dhe Shkup, kjo histori e zezë mediatike nuk duhet parë si diçka e largët. Përkundrazi, kjo gazetari është një pasqyrë e një realiteti që tek ne është edhe më i ashpër, më jonjerëzor dhe biles as që mirret ndokush seriozisht me këtë çështje problematike të shoqërisë sonë.
Në mediat shqiptare, sidomos tani në prag të fushatës zgjedhore, logjika e raportimit mediatik rrëshqet drejt shpifjeve dhe sensacionalizmit; Kufiri mes faktit dhe dëshirave personale të gazetarëve bëhet i paqartë, ndërsa presioni për klikime, ndikim politik dhe ekonomik e shtyn gazetarinë drejt vrasjes së karakterit të fëmijëve dhe familjes në përgjithësi.
Duhet rithënë se në botën shqiptare fëmijët dhe familjarët janë viktimat e padukshme të mbulimit mediatik. Fëmijët dhe rrethi familjar përfshihen në lajme dhe “analiza” që nuk i kanë zgjedhur, përdoren si municion për të shkatërruar figura publike kundërshtare dhe ekspozohen ndaj një publiku që nuk njeh kufij. Në këto raste, nuk kemi të bëjmë me interes publik, por me një formë të pastër linçimi publik.
Po, është e lehtë të arsyetohet gjithçka në emër të transparencës. Por transparenca nuk mund të jetë alibi për mungesë empatie dhe profesionalizmi. Nuk mund të jetë arsye për të normalizuar vrasjen e karakterit të kundërshtarit, apo për të kthyer jetët private të tyre në spektakël publik vetëm pse kështu të ka urdhëruar padroni.
E në prag të fushatës zgjedhore në Prishtinë rreziku është shumë i qartë: përdorimi i gjuhës së egër, i akuzave dhe i “zbulimeve” që nuk janë gjë tjetër veçse gjysmë të vërteta apo rrena të paketuara si skandale. Në këtë klimë të helmuar, dëmi nuk është vetëm politik; Ai është njerëzor sepse po dehumanizohet familja shqiptare si institucion.
Dhe pikërisht këtu qëndron mësimi më i rëndësishëm nga ajo që ka ndodhur dje në Norvegji: kur media e humbë kufirin, pasojat nuk ndalen te partia; ato marrin jetë.
Konsekuent deri në fund: Një pyetje e thjeshtë, por e pakëndshme për gazetarët shqiptarë: deri ku jeni gati të shkoni për një titull më shumë klikime dhe përfitime? Sepse nëse përgjigjja juaj është “pa kufi”, atëherë problemi nuk është më vetëm te media shqiptare; Është te shoqëria jonë në tërësi.
Foto: https://insights.som.yale.edu/…/study-an-abundance-of…



