Nue Oroshi/

Politika në trojet shqiptare, që nga pushtimi i ideologjisë komuniste fatkeqësisht është duke vuajtur nga sindromi i kuq, ku ka 80 vjet që ende nuk e ka marrë vehtën.Vetëm një periudhë kohore 1990-2026, sa ka bërë politikë ish Presidenti Rugova, shqiptarët kanë pasur një orientim djathtistë dhe me koncepte të pastërta kombëtare të orientimit perëndimor. Kjo periudhë kohore ka krijuar edhe miqtë perëndimorë, ku na ndihmuan që ta fitojmë shtetin e dytë shqiptarë, Republikën e Kosovës. Me kalimin e kohës politikat e majta në të gjitha trojet shqiptare janë duke e dëmtuar rëndë çështjen shqiptare. Pak ju dukën komunistëve dhe majtistëve që e shkatërruan identitetin kombëtar shqiptar për 50 vjet, por atë e vazhduan edhe tri dekada post komuniste. Kjo është duke u bërë në mungesë të një partie të djathtë politike e cila do të punonte me konceptet programore të Lidhjes se Dytë të Prizrenit dhe Blokut Kombtar Indipendent. Këto dy organizata politike, kanë qenë organizata kombëtare që në programin e tyre e kanë pas Bashkimin Kombëtar, Shqipërinë Etnike.

Të dyja këto organzata politike janë udhëhequr nga intelektualët më atdhetarë që ka pas Shqipëria Etnike. E kur sheh aftësitë intelektuale të personave që ishin pjesë e këtyre dy organizatave dhe i krahason me dy filiale të Beogradit, Partinë Komuniste të Shqipërisë dhe Partinë Komuniste të Kosovës, jo vetëm që të vjen të vjellësh por edhe të loton me lot gjaku se ku është katandisur shqiptaria nga viti 1945 e deri në vitin 2026, më një ndryshim në periudhën kohore 1990-2006, ku u luftua për Pavarsinë e Kosovës. Pavarësia u arritë falë politikës diplomacisë së Presidentit Rugova, qendresës heroike të djemve dhe vajzave të UÇK, që mbi 90 përqind ishin nga familjet që ishin me LDK-në. E kur vendoset qershia mbi tortë ishin bombardimet e NATO-së që e dogjën forcën e shovinisteve dhe terroristeve të Beogradit.

Por ajo që është e dhimshme është fakti se orientimi politikë i shqiptarëve prap vazhdon me komunizëm, majtizëm, sorosizëm, islam politikë dhe shumë ideologji të zeza që Shqipërinë Etnike janë duke e dërguar drejt një humnere të thellë. Do ishte mirë që bashkërisht të gjithë komunistët e neokomunistët, sorosistët, përfaqësuesit e Islamit politik dhe shumë të tjerë, që u takojnë rrymave antikombëtare në të gjitha trojet etnike shqiptare ti fusim në një burg të madh me emrin: “Burgu i Tradhëtarve të Kombit“, madje në këtë burg të ndërtohet edhe një mural me emrat dhe mbiemrat e tradhëtarve të kombit.Meqenëse e djathta në Evropë është duke u forcuar dhe se shpejti do ta qeverisë Evropën, është e udhës që edhe në trojet shqiptare të fillon një lëvizje e re politike me emrin: E Djathta Shqiptare. Kjo lëvizje politike ti bashkoj të gjitha ato familje që historikisht e kanë luftuar komunizmin në të gjitha trojet shqiptare. Në të kundërten vetëm do të ndërrohen forcat e majta politike dhe do ta dëmtojnë deri në palcë çështjen shqiptare.

Nuk ecët përpara çështja shqiptare duke i ngritur në kupë të qiellit figurat historike tradhtare siç ishin kriminelët komunist Enver e Fadil Hoxha, të cilët vranë vëllezërit e tyre në vitin 1945 dhe ishin vetëm një mashë e zezë e komunistëve jugosllav. Por shqiptarët historikishtë sa herë që kanë ardhur në fund të zhdukjes dhe iu ka rrezikuar ekzistenca kombëtare kanë ditë të organizohën. E këtij organizimi duhet t´i prijë një forcë e re politike, e cila që në nenin e parë të statusit duhet ta ketë bashkimin kombëtar. E kjo organizatë është e Djathta Shqiptare. Shqiptarë të dashur heshtja është pajtim. Kurse pajtimi me tradhëtinë kombëtare nuk është gjysëm tradhti por tradhëti e plotë.

Lutfi Dervishi/

Edhe nëse sot, pas 51 ditësh, protesta mbyllet, disa gjëra nuk kthehen më pas.

1. Krijoi një opozitë qytetare përtej opozitës institucionale dhe ndërtoi rrjete besimi mes qytetarëve, profesionistëve, artistëve, studentëve dhe sipërmarrësve që nuk ekzistonin më parë.

2. E ktheu mjedisin nga një kauzë e ambientalistëve në një çështje kombëtare dhe nxori në pah dy Shqipëri paralele, atë të interesit publik dhe atë të interesit privat.

3. E bëri flamingon simbol të rezistencës qytetare, ndoshta edhe fjalën e vitit.

4. Vendosi SPAK-un dhe GJKKO-n nën vëzhgimin dhe presionin e qytetarëve, jo vetëm të politikës.

5. Zbuloi fytyrën e një pjese të medias, kush informon, kush hesht dhe kush propagandon.

6. Riktheu diasporën në protestë, si me praninë e saj, ashtu edhe me mbështetjen publike.

7. Përmirësoi imazhin e Shqipërisë si një shoqëri që reagon dhe nuk pranon gjithçka në heshtje. Në të njëjtën kohë, dobësoi imazhin ndërkombëtar të kryeministrit si reformator modern, duke e zhvendosur vëmendjen te problemet e demokracisë, shtetit të së drejtës dhe qeverisjes.

8. Krijoi një adresë të re politike. Për çdo skandal, njerëzit tashmë e dinë se përgjigjja nuk është vetëm Facebook-u, por edhe sheshi.

9. Nguliti idenë se prona private është e shenjtë, por shteti nuk është pronë private.

10. E detyroi qeverinë të dalë nga zona e rehatisë. Ministra, deputetë dhe zyrtarë që prej vitesh nuk jepnin llogari, u detyruan të dalin nëpër ekrane.

11. Rriti koston politike të çdo vendimi të diskutueshëm dhe kujtoi se edhe një shumicë parlamentare nuk e zëvendëson legjitimitetin shoqëror. Qeveria duhet të kuptojë se nuk mund të sillet si pronare e pronës publike, por si administratore e deleguar nga qytetarët.

12. Krijoi një brez të ri aktivistësh që fituan përvojë organizimi, komunikimi dhe rezistence pa qenë pjesë e partive. Tregoi se një protestë mund të jetë masive edhe pa flamuj partie e pa lider tradicional, duke bashkuar njerëz me bindje të ndryshme rreth një kauze të përbashkët.

13. E futi çështjen e Sazanit, Zvërnecit dhe mbrojtjes së bregdetit në agjendën ndërkombëtare.

14. Rihapi debatin për kufijtë e pushtetit ekzekutiv dhe kontrollin qytetar mbi të.

15. Po lë një precedent. Protestat e ardhshme nuk do të nisin nga zero, sepse modeli i organizimit dhe i qëndresës tashmë ekziston.

Protestat zakonisht maten me atë që rrëzojnë. Kjo protestë mund të matet edhe me atë që ndërtoi.

Ajo po hedh bazat e një kulture të re qytetare, dhe po ngulit idenë se njerëzit nuk janë thjesht spektatorë të vendimeve që merren për ta, por aktorë që mund t’i kundërshtojnë ato në mënyrë të organizuar.

Protesta i dha fund rolit pasiv të qytetarit përballë ekranit të televizorit apo celularit dhe u dha të gjithëve mundësinë të besojnë se reagimi i tyre ka peshë.

Mbi të gjitha, krijoi një pikë pa kthim. Që tani e tutje, çdo vendimmarrje e rëndësishme do të duhet të llogarisë edhe reagimin qytetar.

Vendi ka ndryshuar, edhe nëse jo të gjithë janë ende gati ta pranojnë.

Rafaela Prifti/

Before the kickoff of the 2026 final at MetLife Stadium, here is a special salute to the breakout teams that captured our hearts with their “we belong here” performances: Kosova, Scotland, DR Congo, Jordan, Uzbekistan, Morocco, Norway (in quarter-finals) and others. A standout among them is Cabo Verde. In their first-ever World Cup, they played both finalists, Spain and Argentina without losing a single game in regular time.

Representing an island nation of around 530,000 people in their historic international soccer debut, the Blue Sharks took defending champion Argentina to their limit. Not only did Cape Verde come incredibly close to pulling off one of the biggest upsets in the tournament’s history, but they proved to the world that they belong on the biggest stage of the sport, finishing their historic run with no regulation losses (including a 0-0 draw with Spain) and earning the respect of fans worldwide.

Beyond the championship’s crowning fairy tale of the Atlantic islands, the 2026 expansion of the World Cup to 48 teams, instead of the old 32 format, provided a platform for nations that have historically been sidelined to etch their names into football history.

Kosova in the playoffs of FIFA 2026 – A non-UN member state raised its flag, igniting hopes of fans and nations around the world! Their presence in the later stages symbolized a shifting dynamic in global football, proving that geopolitical size and traditional footballing pedigree are no longer the sole prerequisites for international success.

Scotland Forever – Around 50,000 Scotland fans packed Boston for two group stage matches and forged lasting bonds with America’s cradle of liberty. In just over a week, the Tartan Army drank the bars dry and won Boston’s heart in the process.

Conversely, the 2026 FIFA World Cup redefined the boundaries of international football, most notably through changes in ticket pricing and blatant commercialization. Perhaps the defining narrative of the 2026 World Cup will be the overturning of the red-card decision for the US team, an outcome viewed as a sign of corruption at the intersection of politics and sport.

Some of the most prominent “losers” of 2026 were the established powerhouses, Brazil, Germany, etc. Teams that boasted massive budgets, star-studded lineups, and generations of World Cup pedigree completely unraveled, leaving their fanbases in shock. While these heavyweights may view their early exits as a total failure, the true losers are those who fail to respect the changing landscape of the sport.

Foto: www.bozemandailychronicle.com

(Nga vazhdimësia e identitetit kombëtar shqiptar te realiteti shtetëror i Shqipërisë dhe Kosovës: një analizë historike, juridike dhe krahasimore mbi vetëvendosjen, integrimin dhe rolin e së drejtës ndërkombëtare)

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Shqipëria Natyrale ndërmjet historisë, identitetit dhe së drejtës ndërkombëtare

Koncepti i Shqipërisë Natyrale përfaqëson një nocion historik, kombëtar dhe juridik që lidhet me vazhdimësinë e identitetit shqiptar, me gjuhën, kulturën, traditat dhe kujtesën historike të një kombi që ka ruajtur vetëdijen e tij përballë ndryshimeve të shumta politike dhe territoriale.

Ky koncept nuk duhet kuptuar vetëm si një çështje gjeografike apo si një ide politike e një periudhe të caktuar, por si një proces historik i afirmimit të një identiteti kombëtar dhe i zhvillimit të institucioneve politike shqiptare.

Në kushtet e rendit ndërkombëtar bashkëkohor, Shqipëria Natyrale duhet analizuar në raport me dy parime themelore të së drejtës ndërkombëtare: të drejtën e popujve për vetëvendosje dhe respektimin e integritetit territorial të shteteve. Këto parime kërkojnë një qasje të ekuilibruar, ku historia, vullneti i qytetarëve dhe normat ndërkombëtare trajtohen në harmoni.

Nga kombi shqiptar te krijimi i shteteve shqiptare

Historia shqiptare është një rrugëtim i gjatë i ruajtjes së identitetit kombëtar dhe i përpjekjes për organizim politik. Rilindja Kombëtare Shqiptare krijoi bazën ideologjike dhe kulturore për formimin e shtetit shqiptar, i cili u shpall i pavarur më 28 nëntor 1912.

Megjithatë, zhvillimet ndërkombëtare të fillimit të shekullit XX sollën ndarjen e hapësirave me shumicë shqiptare jashtë kufijve të shtetit të ri shqiptar. Kjo krijoi një dallim ndërmjet kufijve politikë dhe hapësirës së identitetit kombëtar.

Në këtë kuptim, Shqipëria Natyrale shpreh vazhdimësinë historike dhe kulturore të kombit shqiptar, pa u kufizuar vetëm në aspektin territorial. Ajo lidhet me ruajtjen e identitetit dhe me aftësinë e shqiptarëve për të ndërtuar institucione demokratike në përputhje me zhvillimet ndërkombëtare.

Kosova dhe realizimi i së drejtës për vetëvendosje

Kosova paraqet një kapitull të veçantë në historinë moderne shqiptare dhe në zhvillimin e së drejtës ndërkombëtare. Për dekada me radhë, çështja e Kosovës ishte e lidhur me kërkesat për barazi politike, mbrojtje të identitetit dhe të drejtën për të përcaktuar të ardhmen e saj.

Pas krizës së viteve 1998–1999 dhe ndërhyrjes ndërkombëtare, Kosova kaloi nën administrimin ndërkombëtar sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Procesi politik dhe diplomatik për përcaktimin e statusit përfundimtar përfundoi me shpalljen e pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008.

Rasti i Kosovës është një rast i veçantë në marrëdhëniet ndërkombëtare, i formuar nga rrethana historike, juridike dhe politike të veçanta. Mendimi këshillues i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë i vitit 2010 vlerësoi se deklarata e pavarësisë së Kosovës nuk kishte shkelur të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare.

Pavarësia e Kosovës përfaqëson një etapë të rëndësishme të procesit historik shqiptar: krijimin e një shteti të ri me institucione demokratike dhe me përgjegjësi në sistemin ndërkombëtar.

Vetëvendosja dhe integriteti territorial në praktikën ndërkombëtare

E drejta ndërkombëtare moderne përballet vazhdimisht me sfidën e harmonizimit të së drejtës së popujve për vetëvendosje me parimin e integritetit territorial të shteteve.

Përvoja botërore tregon se çështjet kombëtare janë zgjidhur në mënyra të ndryshme, varësisht nga rrethanat historike dhe politike.

Bashkimi i Gjermanisë në vitin 1990 paraqet shembullin e ribashkimit të një kombi të ndarë për dekada. Ndarja paqësore e Çekosllovakisë në Republikën Çeke dhe Sllovaki tregon një model tjetër të transformimit politik. Rastet e Eritresë dhe Sudanit të Jugut dëshmojnë se vetëvendosja mund të realizohet përmes proceseve të njohura ndërkombëtarisht. Ndërsa modeli i Irlandës së Veriut tregon rëndësinë e dialogut dhe marrëveshjeve politike në trajtimin e çështjeve të identitetit kombëtar.

Këto raste tregojnë se çdo çështje kombëtare duhet të analizohet sipas veçorive të saj historike dhe juridike, pa përdorur modele të njëjta për të gjitha situatat.

Shqipëria dhe Kosova: një vizion i përbashkët për të ardhmen

Në shekullin XXI, realiteti shqiptar përfaqësohet nga dy shtete sovrane: Republika e Shqipërisë dhe Republika e Kosovës. Këto dy shtete kanë histori të përbashkët, gjuhë dhe kulturë të njëjtë, por veprojnë në kuadrin e rendit juridik ndërkombëtar si shtete të pavarura.

Bashkëpunimi ndërmjet tyre në ekonomi, arsim, kulturë, shkencë, infrastrukturë, siguri dhe diplomaci përbën formën më të avancuar të afirmimit kombëtar në kushtet moderne.

Ky bashkëpunim nuk bie ndesh me të drejtën ndërkombëtare, por përputhet me frymën evropiane të bashkëpunimit ndërmjet shteteve. Bashkimi Evropian dëshmon se identitetet kombëtare mund të ruhen dhe njëkohësisht të ndërtohen hapësira të përbashkëta zhvillimi.

Shqipëria Natyrale si vizion historik

Shqipëria Natyrale, në kuptimin historik dhe juridik, përfaqëson vazhdimësinë e identitetit kombëtar shqiptar dhe procesin e afirmimit të tij përmes institucioneve demokratike, vetëvendosjes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Republika e Shqipërisë dhe Republika e Kosovës janë sot dy shtete shqiptare që përfaqësojnë një etapë të re historike. E ardhmja e tyre lidhet me forcimin e demokracisë, zhvillimin ekonomik, integrimin evropian dhe bashkëpunimin strategjik.

Një komb, dy shtete dhe një vizion historik – kjo është shprehja e një realiteti të ri shqiptar, ku identiteti kombëtar dhe përgjegjësia ndërkombëtare ecin së bashku.

Prof. Dr. Pal Nikolli/

Projektligji që hap mundësinë e shitjes së tokës bujqësore te të huajt rikthen një nga debatet më të rëndësishme të një shteti modern: a mund të trajtohet toka vetëm si një pasuri ekonomike, apo ajo mbart një vlerë shumë më të madhe se çmimi i tregut?

Në pamje të parë, një ekonomi e hapur dhe globalizimi krijojnë idenë se toka, njësoj si çdo pasuri tjetër, mund të blihet dhe të shitet nga kushdo që ka kapitalin e nevojshëm. Investimet e huaja shpesh sjellin teknologji, kapital, vende pune dhe mundësi zhvillimi. Por historia e shteteve tregon se toka nuk ka qenë kurrë një mall i zakonshëm. Ajo ka qenë gjithmonë pjesë e sigurisë kombëtare, e identitetit kulturor dhe e kontrollit mbi territorin.

Prandaj, debati për shitjen e tokës bujqësore të huajve nuk mund të kufizohet vetëm te pyetja: “Sa para mund të sjellë kjo?” Pyetja më e rëndësishme është: “Çfarë pasoja mund të ketë kjo për të ardhmen e vendit?”

I. Toka si themel i sovranitetit.

Që nga qytetërimet e lashta, toka ka qenë e lidhur me pushtetin dhe ekzistencën politike. Në qytet-shtetet antike, pronësia mbi tokën ishte e lidhur me statusin qytetar dhe me përgjegjësinë ndaj komunitetit. Në Europën mesjetare, toka përbënte bazën e rendit shoqëror dhe politik. Edhe shtetet moderne, pavarësisht zhvillimit të kapitalizmit dhe tregut të lirë, kanë ruajtur kufizime për pronësinë e huaj mbi toka me rëndësi strategjike.

Kjo nuk ka qenë shenjë izolimi, por një mënyrë për të ruajtur një ekuilibër midis zhvillimit ekonomik dhe interesit kombëtar.

Edhe vendet më liberale në botë kanë vendosur kufizime për tokat bujqësore, zonat kufitare, brigjet detare dhe territoret me rëndësi strategjike. Arsyeja është e thjeshtë: kush kontrollon tokën, kontrollon një pjesë të rëndësishme të ekonomisë, ushqimit dhe zhvillimit të ardhshëm të një vendi.

II. Rreziku i kthimit të tokës në objekt spekulimi.

Përvoja e disa vendeve pas rënies së komunizmit në Europën Lindore është një paralajmërim i rëndësishëm. Hapja e tregut të tokës solli investime dhe kapital, por në disa raste krijoi edhe përqendrime të mëdha të pronësisë në duart e kompanive ose individëve të huaj.

Problemi nuk është vetë prania e kapitalit të huaj. Problemi lind kur një shtet nuk ka strategji dhe lejon që toka të shndërrohet vetëm në objekt spekulimi financiar.

Nëse toka bujqësore blihet për prodhim modern, zhvillim rural, teknologji bujqësore dhe punësim, ajo mund të jetë një mundësi zhvillimi. Por nëse blihet për qëllime spekulative, për pritje të rritjes së çmimeve apo për kontroll afatgjatë të territoreve me vlerë të veçantë, atëherë lind një problem strategjik.

Një vend i vogël me burime të kufizuara duhet të mendojë jo vetëm për fitimin e sotëm, por edhe për sigurinë ekonomike të brezave të ardhshëm.

III. Shqipëria: një rast që kërkon kujdes të veçantë.

Shqipëria nuk është një vend me hapësira të pafundme territoriale. Ajo ka një territor të kufizuar, një vijë bregdetare me vlerë të jashtëzakonshme ekonomike dhe strategjike, si dhe një proces ende të ndërlikuar të zgjidhjes së çështjeve të pronësisë pas ndryshimeve të sistemit.

Në këto kushte, çdo politikë që prek tokën kërkon një debat të gjerë kombëtar, profesional dhe institucional.

Pyetja nuk duhet të jetë nëse Shqipëria duhet të jetë e hapur apo e mbyllur ndaj investimeve të huaja. Një vend që kërkon zhvillim nuk mund të refuzojë kapitalin dhe teknologjinë e huaj. Por hapja ekonomike nuk duhet të nënkuptojë heqjen dorë nga kontrolli mbi pasuritë strategjike.

Një shtet i përgjegjshëm duhet të vendosë rregulla të qarta:

– kufizime për sipërfaqet që mund të blihen;

– mbrojtje për tokat bujqësore me rëndësi kombëtare;

– kontroll të veçantë për zonat turistike dhe bregdetare;

– transparencë të plotë mbi pronarët realë të kapitalit;

– kritere që garantojnë zhvillim dhe jo thjesht blerje pasurie.

Në shumë vende të botës, alternativa ndaj shitjes së pakufizuar është përdorimi i qirave afatgjata, partneriteteve me vendasit dhe modeleve që lejojnë investimin pa humbur kontrollin strategjik mbi territorin.

IV. Toka dhe kujtesa kombëtare.

Për shqiptarët, toka ka një dimension të veçantë historik dhe emocional. Ajo lidhet me familjen, trashëgiminë, vendbanimet, kujtesën e brezave dhe përpjekjen shekullore për të ruajtur identitetin kombëtar.

Kjo nuk do të thotë që toka duhet të mbyllet ndaj botës. Përkundrazi, Shqipëria ka nevojë për investime, por ato duhet të jenë pjesë e një vizioni kombëtar zhvillimi.

Një shtet që shet pasuritë e veta pa një strategji afatgjatë mund të fitojë të ardhura të përkohshme, por mund të humbasë mundësi të rëndësishme për të ardhmen.

V. Përfundim: zhvillim po, por jo në kurriz të sovranitetit.

Toka shqiptare nuk është thjesht një sipërfaqe e regjistruar në kadastër dhe as një mall që matet vetëm me çmimin për metër katror. Ajo është bazë e ekonomisë, e sigurisë ushqimore, e zhvillimit territorial dhe e identitetit kombëtar.

Investimi i huaj duhet mirëpritur kur sjell zhvillim, teknologji dhe mirëqenie. Por një shtet i mençur nuk e shndërron territorin e vet në një treg pa kufij.

Shqipëria ka nevojë për kapital, por ka nevojë edhe për vizion. Ka nevojë për zhvillim, por edhe për përgjegjësi historike. Sepse toka nuk është vetëm pronë private; ajo është hapësira ku ndërtohet e ardhmja e një kombi.