Saimir Kadiu/
Akademik, pedagog, psikolog, historian i arsimit shqiptar, shkrimtar i shquar i letërsisë për fëmijë, një nga intelektualët më të shquar shqiptarë të shekullit XX…
Bedri Dedja ishte Jules Verne i letërsisë shqiptare për fëmijë, që shkruante me dashurinë dhe sinqeritetin e Antoine de Exupery… prandaj mbetet një shkrimtar i paharruar…
Veprat e Bedri Dedjes janë një pasuri e letërsisë shqipe për fëmijë, ku arti letrar ndërthuret me pedagogjinë dhe psikologjinë, duke krijuar një univers edukues e imagjinativ që ka ushqyer breza të tërë lexuesish. Ai njihet si “babai i letërsisë për fëmijë” në Shqipëri.
Dedja e vendos fëmijën në qendër të botës letrare, duke i dhënë zë, ndjenja dhe ëndrra.
Veprat e tij nuk janë thjesht rrëfenja, por bartin mesazhe edukative për solidaritetin, dashurinë, respektin dhe atdhetarizmin.
Ai përdor shqipen me finesë, duke e bërë të thjeshtë për fëmijët, por njëkohësisht të bukur dhe të ngrohtë për lexuesin e rritur.
Shkrimet e tij shpesh ndërthurin elemente fantastike me realitetin, duke krijuar një hapësirë ku fëmijët mësojnë të ëndërrojnë.
Veprat e Bedri Dedjes mund të përshkruhen si “kopsht i gjallë i fëmijërisë shqiptare”. Çdo libër i tij është si një dritare ku fëmijët shohin botën me sy të pastër, ku gëzimi dhe kurioziteti bashkohen me mësime të jetës. Ai e trajton fëmijërinë jo si një fazë kalimtare, por si një univers të plotë, ku ndjenja e pafajësisë dhe e fantazisë është e shenjtë.
Dedja arrin të krijojë një harmoni mes artit dhe edukimit, duke e bërë letërsinë e tij jo vetëm të bukur, por edhe të dobishme. Në veprat e tij, fjala është lojë, por edhe mësim; është këngë, por edhe thirrje për dashuri e solidaritet.
Po përmend vetëm disa nga titujt më të njohur dhe të rëndësishëm të tij:
• “Kalamajtë e pallatit tim” – Një roman i dashur që pasqyron jetën e fëmijëve në një pallat, lojërat dhe miqësitë e tyre.
• “Heroizmat e Fatbardh Pikaloshit” – Aventurat e një personazhi plot humor dhe fantazi, shumë i dashur për lexuesit e vegjël.
• “Nëpër korridoret e thella të Jonit” – Një roman me elemente fantastike dhe aventurore.
• “Kacimicrri rreth globit” – Një histori plot fantazi dhe udhëtime imagjinare.
• “Alarmet e qytetit Sdikuisht” – Një roman me ngjarje të pazakonta, ku fëmijët përballen me sfida të veçanta.
• “Si katër çiliminj u bënë biznesmenë” – Një vepër me humor dhe mesazhe edukative për sipërmarrjen dhe bashkëpunimin.
• “I fundit i Kastriotëve” – Roman historik i përshtatur për fëmijë, që sjell figurën e Skënderbeut në një formë të thjeshtë e të kuptueshme.
• “Shoku i braktisur” (1957) – Një nga romanet e hershme, që trajton miqësinë dhe vetminë.
• “Udhëtimi i fundit i Agimit” – Një roman me elemente fantastike dhe mesazhe për guximin e fëmijëve.
• “Mëngjeset e mia me diell” – Një vepër e mbushur me optimizëm dhe dashuri për jetën.
• “Shkolla jonë” – Një roman edukativ që pasqyron jetën e fëmijëve në shkollë….
Nëse dëshironi t’i bëni një dhuratë të çmuar dhe të paharruar një fëmije, i dhuroni kolanën e veprës për fëmijë të Bedri Dedjes…
Foto: “Akademik Bedri Dedja” (vepër e Adrian Devollit)