Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Politikanët pasanik nuk ia dinë hallin fukarasë?!…

by

Shkruan: XHAVIT ÇITAKU/

Këto ditë portale, gazeta, radio e televizione qofshin ato publike apo private ishin të mbushura me plotë të dhëna nga Agjencioni kosovar kundër korrupsionit. Është fjala për paraqitjen e pasurisë të politikanëve tanë dhe të gjithë ata që i lexuan apo i dëgjuan ato shifra marramendëse për kushtet e Kosovës, pa fije dyshimi kuptuan se ai kapital i kapërcente të gjithë kufijtë e mundshëm se ajo pasuri ka mundur të arrihet me djersë apo nga ato arsyetime të prejardhjes banale që janë dhënë në këtë agjencion.

Vlerësim paushall i pallatit me rreth një mijë metra katror

Pos që janë të paargumentuara prejardhjet e asaj pasurie milionëshe të politikanëve tanë tanë, të bie në sy edhe një vlerësim paushall dhe pa pikë ndërgjegje i pasurive qofshin ato të luajtshme apo të paluajtshme.Të thuhet e vlerësohet një shtëpi- pallat me rreth një mijë metra katror me vetëm 300 mijë euro në qendër të Prishtinës nga vetë paraqitësi, përkatësisht nga politikani ynë, kjo vërtetë është një marrëzi. Edhe sikur ky objekt familjar të ishte në periferi të qytetit, përkatësisht në ndonjë fshat, ky vlerësim do të  ishte joreal me vetë faktin se është shumë i madh, modern e luksoz. Nuk mund të di se si duhet të reagoj me këto vlerësime të objekteve moderne të banimit nga ana e agjencionit kundërkorropcion , mirëpo kjo gjë në opinion po kuptohet si një shaka që politikanet bëjnë ndaj shtetit dhe organeve, institucioneve dhe agjencive tjera shtetërore. Së këndejmi, nëse është në kompetencën e agjencionit, do të duhej të thuhej e konstatohet se vlerësimi i pasurive të paluajtshme, por edhe i atyre të luajtshme nuk përkon me çmimin real që tashpërtash e dikton tregu dhe kërkesa e njerëzve të interesuar për blerë objekte të ngjashme. Bile do të ishte me vend që ky agjencion të formon një komision profesional, i cili do të merrej me vlerësimin e pasurisë së paraqitur jo vetëm të politikanëve por edhe i të tjerëve që kanë pozita publike në gjithë territorin e Kosovës. Me këtë do të dihej realisht se në ç’shkallë ka arritur pasuria e atyre që para se të bëhen emër i njohur  në fusha të ndryshme, nuk kishte siç thotë një fjalë popullore as pulë para dere. Pavarësisht se, sidomos politikanët tanë, në vlerësimet e tyre paushalle nuk po e tregojnë as 30 përqindshin e pasurisë së tyre, kjo në opinion nuk pi ujë sepse ato po shihen e preken jo vetëm në kryeqendrën tonë , por gjithandej Kosovës. Këta politikan po mendojnë se këto arsyetime kalojnë aq lehtë të populli, i cili i komenton por në anën tjetër edhe i mallkon të gjithë ata që me djersën e të tjerëve janë bërë milionerë. Në opinion flitet, po ashtu, se në shpindë  të këtyre politikanëve pasurinë e kanë trash edhe disa bashkëpunëtorë të tyre të afërm apo edhe grupe të tjera të interesit klientilist, që nuk janë të obliguar ligjërisht për  të paraqitur pasurinë e tyre në këtë agjencion, i cili aq sa ka mundësi e kapacitete njerëzore e profesionale po mundohet të kryej punën e saj ashtu siç është e paraparë me ligj. Ndaj, edhe nuk është e çuditshme që bëhet gjithë ky turr e vrap për të marrë pushtet, apo më mirë për të thënë se ky interesim për të arritur në hierarkin më të lartë politike ka vetëm një qëllim:  pasurimi sa më i madh dhe i shpejt i tyre. Në këtë opinion timin nuk pretendoj të gjykoj e konstatoj se filan politikani nëpërmjet formave të ndryshme të paligjshme ka arritur që ta shtoj pasurinë e tij, por një gjë dihet se shumë nga ata këtë kapital kaq të madh nuk kanë mundur ta bëjnë në mënyrë të ndershme dhe me djersën e tyre. Një katund që shihet kallauz nuk do, thotë një fjalë popullore.

Së pari duhet të pastrohet oborri i vetiak

Askush nuk mund të mohoj një të vërtetë të madhe se korrupsioni dhe krimi i organizuar ka prekur pothuajse çdo pore të jetës dhe punës dhe se në këtë drejtim organet e institucionet përkatëse janë duke bërë shumë pak që këto dukuri të luftohen me ngulm. Dhe kritikat që bëhen nga qytetarët dhe shoqëria civile janë të drejta dhe për më shumë janë sinjale se qeveria dhe organet tjera kompetente duhet të ndërmarrin masa të shpejta e të ashpra për të eliminuar këto dukuri që e kanë zhvat kaq keq Kosovën dhe të ardhurat e saj që më vështirësi po krijohen nga një ekonomi e brishtë që po ngulfatet nga grupe të ndryshme klientiliste  të lidhura edhe me politikën. Mirëpo, është absurd i llojit të vetë që ata që kanë krijuar pasuri marramendëse të kritikojnë njeri- tjetrin për këtë situatë të nderë që është prezente dhe që padyshim në aspektin etikë nuk është e pranueshme sidomos nga opinioni publik. Populli e di, populli po e sheh për ditë atë pasuri që e keni krijuar dhe më kot mundoheni që gurin ta gjuani në anën e kundërt. Së pari duhet të sqaroni në mënyrë të detajuar se prej nga erdhi gjithë ajo pasuri e madhe aq më parë kur dihet se para lufte secili që iu njeh e ka të qartë se nuk ishit pasanik në këtë formë e përmbajtje me peshë milionëshe e më pastaj nëse zë vend arsyetimi se atë pasuri e keni arritur në mënyrë të pastër, sigurisht se edhe ju mund të hyni në “ vallen” e atyre që kritikojnë të tjerët që kanë krijuar aq shpejt të ndërtojnë pallate, të blejnë tokë e ara  me qindra hektar, të krijojnë biznese nëpërmjet të shpëlarjes së parave etj etj.

Vështirë do ta keni me fituar besimin e qytetarëve

Nisur nga krijimi i pasurisë milionëshe brenda natës nga disa politikan tanë dhe gjendjes mjaft të vështirë ekonomike në të cilën gjendet pjesa më e madhe e popullsisë, mendoj se këta politikan do ta kënë vështirë që në zgjedhjet e ardhshme të fitojnë besimin e qytetarëve. Kështu flitet në opinion, ndërkaq si qytetari do të shënoj në fletën e votimit mbetët të shihet. Ma merr mendja se tashmë populli po e sheh se në çfarë kahje po drejtohet e qeveriset vendi dhe në fund ai duhet të vlerësoj por edhe të vendos bindshëm se më të tillët nuk mund të mbetën në pushtet.

Dhe krejt në fund: Një Mbret ishte kanë ba marak shumë me ditë se çka po thotë populli për të. Mendoj shumë dhe në fund mori  vendim që vetë të dalë në mjedise të ndryshme dhe të marrë opinionet e qytetarëve. Mbreti  nuk doli me “ uniformen” e tij dhe gjithë atë salltanat që kishte por u bë “ tebdil” “ i maskuar”. Qytetarët , gjatë bisedës më Mbretin, i kishin thënë se tatimi është i lartë, gjendjen ekonomike e kanë të vështirë, sjellja e nëpunësve nuk është e mirë dhe se disa njerëz po pasurohen në mënyrë të dyshimtë. Me të marrë këto informacione, Mbreti kthehet në pallatin e tij dhe thonë se kishte bërë disa ndryshime pozitive. Ndërkaq, në rastin tonë as maskimi nuk bën punë sepse gjerat po shihen ashiqare e ato po i din e aq më keq po i krijojnë vetë politikanët, ndaj edhe nuk kanë nevojë të dalin e të bisedojnë me qytetarë, të cilët për ditë po ankohen për padrejtësi, për punësime familjare, për favorizime të pakufishme karrieriste, për korrupsion, për varfërinë që ka prekur dhimbshëm mijëra familje kosovare etj. Me demek politikanët tanë nuk ia dinë hallin fukarasë. Inshalla bëhet mirë. Gjakovari ka thënë: të gjitha t’i japi, po ymydiin  kurrë.

Edhe Tritani ka fituar

by

Nga Gëzim Zilja*/

Ndoshta nuk do ta kisha marrë kurrë mundimin të shkruaja një artikull lidhur me rezultatet e arritura nga Partia Demokratike në këto zgjedhje por është e pamundur të jem indiferent kur dëgjoj disa borizanë dhe daullexhinjë të PD-së t’u fryjnë burive e daulleve të fitores a thua njerëzit janë aq budallenjë, të mos kuptojnë se çfarë ka ngjarë. Pas kryetarit të grupit parlamentar, kryetarit  të PD-së, një aradhe me keltistë e bogdanistë, që janë fitimtarë, del dhe një nga veteranët, nga njerëzit me të spikatur të PD-së, me merita të padiskutueshmë në përmbysjen e komunizmit, deputeti Tritan Shehu, të na mbush mendjen që ka fituar. Në një intervistë  dhënë në TV një ditë më parë ai shprehet së është gjysëm i kënaqur ( i kënaqur fillimisht)  për përfundimin në Gjirokastër dhe se atje PD-ja ka fituar me 1800 vota në raport me vitin 2011; se PD-ja po gatitet për betejat e ardhëshme e të tjera, e të tjera.

Një sërë analistësh me sofizma nga më të çuditëshmet rreken të na mbushin mëndjen se Halim Kosova paska fituar, se në krahasim me atë dhe këtë vit…, se ai është fituesi moral i zgjedhjeve madje ambasadori amerikan e lavdëroi fushatën e tij. Pra ai nuk paska humbur, megjithëse në fronin e bashkisë së Tiranës do të ulet Erion Veliaj. Ish kandidati i PD-së për Bashkinë e Vlorës deklaron: Nuk mund të them që jam i gëzuar por jam në paqe me veten për sprovën e parë… Sikur të kishte humbur në një ndeshje futbolli me shokët në Plazhin e Vjetër, por radhën tjetër do përpiqet të fitojë. Ky avaz i PD-së i përsëritur çdo herë që humbet zgjedhjet është i papranueshëm dhe po bëhet i neveritshëm. Gjithmonë nëse PD-ja humbet ne do të shohim përfaqësuesit e saj të deklarojnë se u kanë vjedhur votat, se bandat në pushtet kanë ushtruar terror mbi popullsinë madje del dhe ndonjë Pavël Korçagin e thotë se kjo bandë në pushtet nuk rrëzohet dot me votë, duke nënkuptuar metodat revolucionare. Asnjë nga ata që dalin në TV nuk kthen gishtin nga vetja e të thotë: Ne humbëm dhe do merremi seriozisht me të gjithë faktorët që çuan në humbje.

Po le të kthehemi te dukuria Tritan e të bëjmë një analizë sa lejon një artikull gazete.

Ti Tritan vjen nga rradha e luftëtarëve të vijës së parë, që me guxim e zgjuarsi ndihmuan në përmbysjen e komunizimit në Shqipëri. Për këtë populli do t’u të jetë mirënjohës ty dhe gjithë ‘’pardesyve të bardha’’ që krijuat Partinë Demokratike. Po ç’ndodhi më vonë me ty dhe shokët e tu? Kaluat nga biçikletat me kopertona të mballosur e komerdare vrima-vrima te

makinat luksoze. Nga apartamentet dhomë e guzhinë ku gatuhej në banjë,

shumë shpejt u bëtë jo me një por me disa apartamente, me vila e dashnore

(jo Tritani)  shëtitën botën anembanë dhe u shkëputët nga njerëzit e hallet e tyre. Për ju pushteti dhe paratë kaluan në plan të parë.

Po e them që në fillim: me rrogë deputeti, presidenti apo ministri do shumë vite të blesh një apartament 100m2, e jo disa të tillë në mal e në det,  për dy e katër vjet madje të mobiluar. Të kujtohet kur Frrok Çupi në vitin 1997 shkruante te gazeta ‘’Koha Jonë’’ se zonja jote lahej në vaskë floriri? Unë nuk e kam besuar dhe nuk e besoj edhe sot. Ti me Arben Imamin, Neritan Cekën,  Genc Rulin, Genc Pollon, Dash Shehun, Eduart Selamin etj, u akuzuat rëndë nga lidershipi i PD-së në vitin 1997 si spiunë të sigurimit, si të korruptuar e shkaktarë të humbjes. U zemëruat dhe u larguat nga PD-ja. Shtypi pranë PD-së ju punoi qindin madje Genc Pollos që bëri parti të re, iu fut deri në dhomën e gjumit. Shumë menduan atëherë se ju ishit kundër dorës së hekurt të Njëshit, se po kërkonit më shumë demokraci në PD, se po kërkonit të votohej e garohej realisht, po kërkonit depolitizimin e policisë, ushtrisë e gjyqësorit, që njerëzit duhet të emëroheshin sipas meritave, të ishin të barabartë para ligjit, etj. etj. Po ç’ndodhi me disa nga ju luftëtarët e përmbysjes së madhe dhe shpresëdhënësit e atyre viteve? PD-ja vazhdoi të mpakej e të përjashtonte sisematikisht nga rradhët e saj ata që mendonin ndryshe sa i ‘’SHPORRI’’ pothuaj të gjithë. Në Partinë Demokratike ka mbi  15 vjet që nuk votohet ose votohet formalisht e vetëm emërohen njerëz që i njeh Njëshi apo Dyshi. Dhe më tej? Veç cicërimave e belbëzimave pati nga ju dhe të tillë që hapën depot e ushtrisë, u organizuan në komitete lufte dhe pasi çliruan Jugun iu drejtuan Tiranës për të vendosur demokracinë e vërtetë, për të rrëzuar ‘’malokun” se ndryshe ai nuk zbriste nga kali. Fjalori dhe etiketimet e tyre për kryetarin e PD-së asokohe ja kalojnë dhe fjalorit erotik të Edmond Tupjes. E ç’bëtë më tej? U kthyet përsëri në PD dhe mirë bëtë se ajo është shtëpia jonë e përbashkët. Por tashmë as të belbëzoje ndryshe nuk lejohej aty. U dhuruan kolltukë ministri, e deputeti dhe ju filluat të bënit zërin e parë në korin e qeverisë që dalëngadalë po mbushej me jesmenë e njerwz tw korruptuar. Të gjithë e kuptuan se atë që e pështytë e lëpitë dhe se nënteksti i lidershipit ishte i qartë: Ka kocka edhe për ju. Po u hedh ca juve dhe mos mjaullini me posht e përpjetë. Siguruat sërish makina, para, e qejfe që të jep pushteti por dëmi që i sollët demokracisë dhe aspiratave të viteve 90-të, është i pallogaritshëm. Ju dhatë shëmbullin më të keq se para idealit, para Shqipërisë tonë të dashur janë paratë e favoret e panumërta që të jep pushteti. Madje Selami, shpresa e demokratëve erdhi që nga Amerika e largët, u bë deputet dhe një zot e di se nga i digjet nuri. Nëse ju kështu e kuptoni demokracinë aferim, por nuk keni pse vazhdoni ende të na mbushni mëndjen se kemi fituar, kur në biseda me miqtë e shokët flisni krejt ndryshe. Unë e kam të qartë pse e bëni këtë. Doni që nga lista e artë e xhepit të  lidershipit të ri apo të vjetër të shënohet sërish emri juaj në zgjedhjet e vitit 2017. Po ç’të hyn ne punë një karton deputeti para emrit të mirë? E sa për atë përse ne humbëm është e qartë si drita e diellit: Humbëm se u nisëm të fitonim po me ata njerëz, po me ato figura të korruptuara qw diskredituan PD-nw e që votuesit u dhanë dërmën në vitin 2013. Në Vlorë psh. kandidati i emëruar, u shoqërua jo rrallë, në rreshtin e parë, nga figura që tetë vjet rresht shitën vendet e punës, rryshfetxhinjë, kumarxhinjë, delenxhinjë, me precedentë penalë, madje edhe nga ata që kanë vjedhur arkën e PD-së. Edhe lista e këshilltarëve erdhi nga Tirana dhe kryetari i PD-së kërcënoi se do të jepte dorëheqjen se nuk kishte dijeni. Karta kryesore që duhej të luante PD-ja ishte ajo morale. Jo vetëm kandidatët por edhe gjithë stafet e tyre duhet të ishin me njerëz idealistë, të mençur, të ndershëm e të besueshëm. Dhe PD-ja ka të tillë me mijëra e mijëra. Unë i kuptoj keltistët, bogdanistët e lepurushistet, që kanë ardhur me lugë në brez në PD, si miq e mikesha të X-it apo Y-it,  që përherë fitojnë, paçka se të tjerë branisen rrugëve e kutive të votimit. Por nuk të kuptoj ty dhe shokët e tu që e latë përgjysmë rrugën e nisur. Mardhënia e një politikani matet me kontributin e tij  për mbrothësinë e Shqipërisë dhe të shqiptarëve. Ju u nisët për të bërë një Shqipëri si Europa por u mundët nga pushteti e paraja dhe ngritët një shtet të miqve, shokëve e servilave. E patë Shqipërinë si një lopë që duhet mjelë ( sa qumësht paska pasur e varfëra) dhe e molët fillimisht nga dera dhe sot nga penxherja. Ti Tritan dhe ne të gjithë nuk kemi fituar por kemi humbur e do të humbasim gjithmonë po nuk i pamë mardhëniet në raport me Shqipërinë e pastaj me xhepin tonë. Wshtw e pafalshme qw Shqipwria 25 vjet pas vendosjes sw demokracisw tw jetw 90% e kuqe.  Nga viti ‘97 e këndej Partia Demokratike ka pasur deputetë e titullarw të dalë vetëm nga lista e lidershipit. Asnjë nuk është votuar nga forumet. Për derisa nuk do të krijohet klimë besimi e mirëkuptimi, përderisa nuk do të lejohet diskutimi i lirë e nuk do të krijohen kushte të garojë çdo demokrat që dëshiron, nga seksionet e lagjeve e deri në majë,  dështimi i rradhës na pret. Mund të marrësh sërish ti dhe të tjerët një karton deputeti, por shiko çfarë shteti wshtw ndërtuar këta 25 vjet? Një karikaturë e demokracisë.

Këto sigurisht janë mendimet dhe bindjet e mia dhe kanë të bëjnë me raportet tuaja me politikën dhe nuk kanë  të bëjë me atë që ju përfaqësoni në jetën private, jashtë politikës.

26.06.2015

* Falenderojme autorin qe e ndau kete analize per zgjedhjet ne Shqiperi me lexuesit e Diellit

Depresioni i arsimit kosovar, alternativa dhe ide

by

‘’Nxënësit janë edhe njerëz gjithashtu’’ pikë./

Shkruan:Gentian Jetishi /

Ajo çfarë është moderuar në legjislacionet dhe korrikulat’  arsimit të mesëm në Kosovë janë po thuajse vetëm terminologjitë, që nisin po këtu nga termi ‘korrikul’ në vend të ‘plan mësimor’ e përfundojnë me ndarjen në gjimnaze dhe shkolla profesionale e që esenca vazhdon të jetë e njëjta.

Legjislacionet edhe planet mësimore të MASHT  në planin teorik nuk qëndrojnë edhe keq. Të përgatitura nga grupe ekspertësh, njerëz të tjerë me përvojë nga kjo fushë ato s’janë krejt për tu kritikuar.

Por në planin praktik ato sikur flasin për ‘alien’ edhe jo njerëz. Madje trajtimi për ‘robot’ i nxënësve duke lënë anash tërësisht shtrirjet humane edhe shpirtërore, bie tërësisht në kundërshtim me rezultatet e shumë teorive moderne të edukimit edhe mësimdhënies që përqendrim të theksuar i vënë çështjes së ‘raporteve humane’ e cila është edhe lëndë e veçantë në gjitha universitetet ku mësohet për metodologji të mësimdhënies.

Gjykime mekanike si shembull :  një nxënës i dobët në esencë për me rezultate të mira në dëftesë (për çfarëdo motivesh) dhe pikë të larta nga testi i arritshmërisë (nga kopjimi apo tjetër) apo i maturës të përparoj kundrejt nxënësit të mirë në esencë madje edhe me nota të larta në dëftesë por për rezultate të ulëta në test , e që ky i fundit të mos arrij të pranohet në shkollën apo universitetin të preferuar të tij.

Matematikisht vlerësimi i ministrisë mund të arsyetohet. Logjikisht nuk mund të arsyetohet. Por pasojat e këtij gjykimi mekanik nuk janë afatgjata.

Çfarë duhet të ketë parasysh  MASHT ?  në këtë rast dhe pse nxënësit e shkëlqyer po dështojnë në test?

Mbase më mirë se në marrjen e masave ‘policore’ për të kontrolluar testin e maturës, MASHT duhet të hulumtojnë motivet se pse nxënësit e shkëlqyer dështojnë dhe pse ndihet nevojë kaq e madhe për të kopjuar?

Nga perspektiva ime si një ish nxënës që ka rastisur të jem gjenerata e parë që iu kemi nënshtruar këtyre ndryshimeve të procesit mësimor besoj se fakti pse shumë nxënës të shkëlqyer dështojnë është pse ata përballen me format të testit si ai i arritshmërisë dhe maturës për herë të parë po në test. Përgatitjet që i bëjnë disa profesor në prag të këtyre testeve nacionale nuk mendoj se janë alternativ. Alternativ është që të gjitha testet shkollore të jenë po të këtij formati, që nxënësit të stërviten dhe të mos befasohen me të pikërisht në ditën e testit.

Tjetër ashtu siç  është thënë dhe premtuar nga ministri, me urgjencë kuota e kalueshmërisë duhet të hiqet dhe pikët e testit të mos kenë ndikimin më të madh në regjistrimin në shkolla të mesme dhe universitet por më shumë të vlerësohet suksesi i nxënësve gjatë periudhës shkollore dhe suksesi në testin pranues me që tashmë gjitha fakultetet e mbajnë.

Ndryshme me sistemimin e tanishëm të vlerësimit, tek shumë nxënës të shkëlqyer ka prodhuar vetëm depresion qysh në moshën e njomë të tyre. Ata që vazhdimisht kanë mësuar dhe kanë treguar sukses e që s’kanë arritur pikë të larta po iu nënshtrohen presioneve të familjeve dhe shoqërisë për faktin që s’kanë arritur sukses.

MASHT duhet ti trajtoj nxënësit për njerëz. Madje është për çudi se si plot psikologjist e theksojnë nevojën e futjes së psikologut në shkollë por nuk e zënë në gojë depresionin dhe irritimin që ngjallë ky sistem i vlerësimit në arsimin tonë.

Në anën tjetër ashtu qysh kanë kërkuar edhe organizatat e shoqërisë civile MASHT duhet të sugjeroj që shkollat fillore (I-V) të aktivizoj lëndën e Etikës që ndikon në formimin e karakterit etik që e kursen shkollën tutje nga problemet, e pastaj edhe shoqërinë.
Pastaj shkollat të mesme të ulëta (VI-IX) të përfshijë lëndën Orientimi në karrierë që veç ka nisur të bëhet aktive në disa shkolla e cila tashmë është pjesë e planeve mësimore teorike të MASHT.

Dhe në shkollat e mesme të larta (X-XII) të përfshij lëndën Objektivi im në jetë që ka për synim rizgjimin e aftësive të fjetura tek nxënësit, provokimin e mendjes tyre për të qenë të suksesshëm dhe për ti bërë dobi shoqërisë, duke marrë parasysh shembujt e njerëzve të suksesshëm në botë.

Po me kaq urgjencë dhe me pak zhurmë duhet të përfshijë edhe lëndën Mësime për fetë kjo për tu dhënë kulturë të përgjithshme nxënësve,  për të kthjellur konceptet për fetë që të mos bien pre a asnjë ekstremi (për ata që duan të bëhen fetar të kenë koncept të qartë, për ata që duan të jenë jo fetar të mos kenë keqkuptime) .

MASHT edhe Qeveria e Kosovës duhet të ndjejnë urgjencën për të marrë në konsideratë aspektet njerëzore në shkolla. Zbrazëtia prej dekadash ka prodhuar këto gjenerata sa  të hutuara, sa  boshe dhe po aq pak ambicioze. Nëse ia duam të mirën popullit tonë gjithnjë.

A po lindë një shteti i ri në Ballkan?

by

Disa OJQ në Sanxhak  kërkojnë që regjioni i Sanxhakut,  i cili shtrihet në dy shtete, Serbi dhe Malit të Zi, të formohet një rajon i veçantë ndërkufitar./

Shkruan : Ismet Azizi/

Mijëra njerëz  nënshkruan për vetëm disa orë një peticion  që  do t’u dorëzohet qeverive të këtyre vendeve duke kërkuar leje për të formuar , siç thonë organizatorët , rajonin ekonomik  të Sanxhakut!Ky regjion kishte me përfshirë një pjesë të Serbisë dhe Malit të Zi, dhe komunat  që hyjnë në të janë; Novi Pazari, Tutini, Nova Varoshi, Priboji, Prijepole, Sjenica, Rozhaja, Plevla, Bijelopola, Berana dhe Plava.Prapa këtij  peticioni qëndron një grup i organizatave joqeveritare të Sanxhakut.

Shkalla e lartë e papunësisë, emigrimi, ekonomia dhe turizmi i shkatërruar janë karakteristikë e pothuajse të gjitha qyteteve  në Sanxhak. Qytetet kufitare të Serbisë dhe Malit të Zi janë lënë krejtësisht pas dore nga qeveritë duke i detyruar të kërkojnë një jetë më të mirë në një vend tjetër të Bashkimit Evropian. Vitin e kaluar nga pjesa malazeze e Sanxhakut emigroi në 2.5% të popullsisë, ndërkohë që këtë vit ky numër mund të jetë dyfishuar.

Një zgjidhje është formimi i eurorajonit ndërkufitar të Sanxhakut i cili  do të mundësonte  të gjitha qyteteve  thithjen dhe  tërheqjen  mjeteve të mëdha nga fondet e BE-së të destinuara për rajonet ndërkufitare, që jashtëzakonisht do të ndihmojnë zhvillimin  e të gjitha qyteteve të këtij rajoni.

Rajoni ndërkufitar i Sanxhakut nuk do të ndikojë në ndryshimin e kufijve ndërmjet Serbisë dhe Malit të Zi, në të vërtetë ky kufi do të mundësoj  krijimin e rajonit ndërkufitar me modelin e BE-së.

Propozimi për formimin e  eurorajonit të Sanxhakut para disa ditëve  ka rrjedhë në një seancë të jashtëzakonshme të Kuvendit të Komunës së  Rozhajës me rastin  e emigrimit masiv, i cili iu është  përcjellë  qeverisë së Malit të Zi.

Të  përkujtojmë lexuesit se para se me u  mbajt referendumi për pavarësinë e Malit të Zi është nënshkruan një marrëveshje në mes të presidentit të BS Rafet Husoviq dhe Presidenti DPS Milo Gjukanoviq e cila garanton formimin e rajonit ndërkufitar të Sanxhakut

Në lidhje me këtë peticion,  analisti politik Branko Radun thotë për gazetën  “Naše novine”  se kjo iniciativë është hipokrite sepse  boshnjakët kanë përkrahur ndarjen e Malit të Zi nga Serbia, dhe ndarjen  e tyre në të dy shtete.

Një nga nismëtarët e këtij projekti Zaim Çelebiq thotë për portalin Rozhaje Fri, se formimi i këtij rajoni do të kontribuon në krijimin e një mjedisi të favorshëm biznesi dhe do të hapte mundësinë e aplikimit të drejtpërdrejtë në fondet e BE-së.

Zëvendëskryeministri dhe lideri SDPS Rasim Lajiq tha se bëhet fjalë për njerz jo relevant  dhe politikisht krejtësisht të parëndësishme, dhe se nuk e merrë seriozisht peticionin.

– Peticioni vetëm i sjell dëm shtetit tonë , sepse këtë trevë e paraqet  si një rajon jo stabil, duke i larguar  investitorët e mundshëm. Ndërsa investitorët janë të nevojshëm, sepse nuk është një zonë shumë e varfër. Megjithatë, kërkesat e tilla janë joreale dhe nuk do t’i përkrah   askush në Serbi dhe Mal të Zi – tha zëvendës kryeministri Rasim Lajiq.

Rasim Ljajiq është një mjek i cili kurrë nuk e ushtroi profesionin e tij. Pas formimit të PAD (SDA), lider i së cilës ishte Alia Izetbegoviq, i pakënaqur me tretmanin që e kishte, por edhe për t’u vënë në shërbim të politikës së Beogradit, kishte formuar partinë SDP (PSD). Këtu mori përkrahjen e madhe të serbëve duke u vu krejtësisht në shërbim të politikës zyrtare serbe dhe së voni edhe në mbrojtjen e kriminelëve të cilët po përballën ende me drejtësinë në gjykatën e Hagës.

Boshnjakët, në krye me Myftiun Zukorliq, i cili kurrë nuk ka mohuar prejardhjen e tij shqiptare, kohëve të fundit i ka kapluar një dëshirë separatiste (ndarëse) nga sllavët dhe gjithnjë e më shpesh po deklarohen se janë me prejardhje ilire. Bile edhe janë paraqitur me kërkesat e tyre për heqjen e prapashtesës (ić dhe vić ) nga mbiemrat e tyre, të cilin veprim tashmë kanë filluar ta bëjnë.

Zukorliq është themelues i një numri të institucioneve në Sanxhak. Ai ka themeluar mediumin e parë Islam në Sanxhak, “Zërat e Islamit”, ku ishte redaktor i parë. Ai filloi aktivitetet në fushën e botimeve, krijoi “El Kelimeh”, shtëpinë të suksesshme botuese në rajonin e Sanxhakut dhe më gjerë, si dhe mejtepin për moshën parashkollore dhe shkollore, në të cilën Bashkësia Islame u afirmua në rajon.

Ai arriti medresenë ta bëjë të pavarur – e cila ishte paralele e ndarë e Medresesë së “Allaudin” të Prishtinës – të cilën e emëroi me emrin e medresesë së dikurshme “Gazi Isa-beg“ dhe është një nga arsyet kryesore për zhvillimin e saj të shpejtë. Dekani i parë i Fakultetit të Studimeve Islame, Presidenti i Universitetit Ndërkombëtar të Novi Pazarit dhe themeluesit të tij, dhe institucionin kulmor gjithë boshnjak, Akademinë e Shkencave dhe Arteve, Fondacionit Kombëtar Boshnjak si dhe Kongresit Botëror Boshnjak, me një rast pat deklaruar: “Ne nuk do ta shpallim Autonominë. Ne po krijojmë Autonominë e Sanxhakut”.

Se a do të ndodhë që sanxhaklinjtë do ta jetësojnë autonominë e tyre, mbetët të shihet në të ardhmen.

This elucidation of the past will serve us now and in the future, as well

by

The Honorable Hellmut Hoffmann/

22 June 2015/

Ambassador, Federal Republic of Germany/
German Embassy/
Rruga Skenderbeu, Nr. 8/
1000 – Tirana, Albania/

Dear Mr. Ambassador:/
My name is Sami Repishti. I am a U.S. citizen of Albanian extraction.
I was born in Shkoder (Albania) in 1925, and educated there. As a student I opposed the Fascist and Nazi regimes. In 1943, my father, age 61, fell victim of the fascist terror. In 1944, my 17 year old cousin, was executed by the Nazis at the Mauthausen Nazi Camp .
In 1945, I opposed the forceful installment of a communist government in Albania, was arrested, cruelly tortured, and sentenced to 15 years in jail and forced labor. Released in 1956, despised and harassed, I escaped to then Yugoslavia, kept one year incommunicado, and sent to a refugee camp. In 1961, I entered Italy, and in 1962, emigrated to the United States as a political refugee. Since then, I have been living here with my family.
During my years in this country, I earned an M.A. and a Ph.D. French at the universities of Paris and the City University of New York , a diploma which enabled me to teach foreign languages in high schools and as adj. professor of French at the Adelphi University(N.Y.). Before, and after my retirement ,1991, I worked for the cause of human rights, with a stress on Albania, as well as Kosova, Macedonia, Montenegro, Presheva Valley and Çhameria, areas with large Albanian populations.
***
Today, I am taking the liberty of writing to you encouraged by your latest activities on behalf of the Albanian victims of the Communist terror, especially the constructive joint initiative of the Embassy of the F.R. of Germany and the OSCE Office, Tirana, to initiate a public dialogue on the communist past in Albania. This initiative intends to get a clearer panorama of the level of knowledge that the different strata of the local population possess regarding the Communist past. It is hoped that the results will offer opportunities for new and more comprehensive initiatives on this subject, it was reported in the Albanian press in America.

The OSCE Office, Tirana, the party responsible for “the project” will ask-and find- the assistance of various sections of the Albanian civil society: in schools, especially in schools, and in the community at large, where serious discussions regarding the history of the flagrant violations of the most elementary human rights by the Communist regime of the dictator Enver Hoxha and his “camarilla”, will take place. It is hoped that by the end of the calendar year this activity will culminate into a wide and profound dialogue. For this search for truth and struggle for a reconciliation I am deeply grateful to several German foundations, in particular to the “Conrad Adenauer Stiftung”, for their valuable contributions.

I agree that for a success, the initiative must be primarily an Albanian one, intensely felt by Albanians ready, willing, and able to get engaged. I salute the conclusion of the Honorable Florian Raunig, representative of the OSCE Office, Tirana, that there was a lack of good will among the political party elites in the past, as I support his insistence that this time “they must do more”. He is starting the “project” convinced of the imperative necessity of an all-inclusive Albanian dialogue on the goals and the expectations of the entire Albanian society, as well as “…on the various initiatives proposed until now for the treatment of this difficult history”.

On June 2, in a seminar organized and held at the German Embassy in Tirana, the highly respected, and experienced, Mr. Roland Jahn, informed the attendees that the process of the opening of the Communist files must be “an open and a multidimensional initiative”. He added that ” the treatment of the past is not simply the review of the files; at their heart they are essentially human beings, victims brutally affected – and we must assure the victims that they will see a positive impact from the process. Otherwise, what’s the value of the disclosed documents? …We should make them available to the victims, so that they will know their past better, a past that in many cases is terrible, unimaginable”. Simply stated, the process is not individual but institutional, and it’s not for flimsy reasons, but for existential reasons. (In Germany) “…that was an enormous challenge for the application of the laws on files… Transparency is a multi-dimensional (audio and) visual activity, scientific approach, filming of witnesses, and full size movies…” so that people will learn the utmost about the injustices perpetrated by the instruments of the dictatorship . This elucidation of the past will serve us now and in the future, as well.

The results achieved will also assist us in weeding out the Administration and public services (Lustration!) of the people with a criminal past, increase public confidence in the Government –central and local- “…and prevent the re-entering into public services of the former secret police agents”. Evidently, this should be a major objective of the initiative. “The more we understand the dictatorship, the more we build the foundation of our democracy”. As it happened in Germany “…the opening of the STASI files made it possible the change of the political and social elites”. I fully agree with Mr. Jahn that”…in Albania there are specific problems related to the treatment of the Communist dictatorship; yet, the way of solving (them) should be direct conversations, open dialogue among the parties since the wide opening of the Communist past can be achieved only by collaborating with each other, and not by opposing each other”.

It is very heartening to me, a victim of the Albanian Communist terror, to learn about the “exposition” organized by your Embassy in Tirana, on June 12, 2015, at The National History Museum. You spoke about German victims of “ethnic cleansing”, (mostly by definition innocent victims. Albanians know the deleterious effect from their recent experience in Kosova) mostly in Poland and in the former Czechoslovakia, in 1945. Fortunately, they had a “motherland” Germany – and especially West Germany- they could call “Heimat”. In 1918, this safety net was missing. Germany as a whole was unable to rise from the ruins of WWI. As a result, many Germans, especially youth without perspectives for the future, turned into “adventurers”, seeking satisfaction in places where action was strong and violent. They were “Heimatloss”!

That was the position of over a million Albanians after the fall of Communism in 1990-91, and as a result of Communism; there was no shoulder to cry on for help! They left, ran, escaped often times at the risk of their lives, by land, sea and air, to find a life in liberty, and avoid the threatening poverty in a land devastated economically and disfigured socially; fear, depression, hunger and humiliation, was the heritage Communism left behind in Albania. You spoke about an “…Albania, a country that for almost half a century suffered under a dictatorship, Stalinist and unscrupulous, experiencing all tragedies and all forms of human sufferings that she was able to bear….My hope is, you said, that ‘the project’ will encourage a debate in this country, the road one should take for the treatment of the long decades of tyranny and its heritage left behind…”. You advised people of good intentions, “…to understand well the tragedies of past century, the conditions which created them. And learn the lesson that a constructive commitment, and peaceful co-operation could bear fruit even when the obstacles are great; and, only then something has been achieved.

Mr. Ambassador:
Your visit to the internment camp of Tepelena, and to the new Museum of the Persecuted in my native town of Shkoder have particularly touched me, and for intimate reasons. My mother (54), sister (14) and brother (11) have passed several years in Tepelena in the most primitive conditions. As for the Museum in Shkoder, it was built by my colleagues, right on the spot where torture cells and inhuman interrogatory practices took place during the decades of the Communist regime. The monstrous “Sigurimi i Shtetit”, an illegal and immoral institution, dwelled there, ignominious, brutal, ignorant to bring someone to tears, and merciless…! I spent many long months there as a prisoner of conscience in the hands of robots without a human conscience. Even today, 64 years later, I tremble when my thoughts uncontrollably go to those days, at those places. By visiting those “unholy places” where innocence was massacred because it did not accept the forceful dehumanization or the crime as normal in a civilized society, we honor the memory of he victims.. It was barbarity confronting honesty, dignity, the yearning for freedom! You said “the torturers would win, if our memory for the victim would fade!” I would like to add that forgetting the victim is tantamount to his second execution. To allow it, is to deny the essence of our humanity. It’s a surrender to nothingness!

Your thoughtful conclusion: “Strengthen your solidarity among yourselves. Do not allow divisions. Common problems must be presented jointly and in the spirit of solidarity”.
That’s not the road the Albanian “political elites” adopted after 1991!
Since that date, one after another, both major political forces have consciously worked to divide the victims of the Communist dictatorship,- the moral capital of our nation –by threats, bribes, favors and other forms of deception. It’s a secret known by all, and of course by us , “the victims”. It’s utterly disgusting!

Bringing the victims to join forces for the condemnation of the past, mobilizing them to prepare the ground for a more effective role in the political and social life of the country today, and a better future for themselves and their children, will be a major obstacle to overcome. Its size is commensurate only with the nobility of the task!

Your “project” shows one way, a promising way, to get out of the present vicious cycle. I endorse it! And, I offer my deep gratitude to you, to your devoted colleagues, and to all those in Albania, and abroad, who volunteer their assistance to make this “project” a reality.
With all my best wishes,
sincerely yours,

Sami Repishti, Ph.D.
former political prisoner

P.S. An Albanian version of this Letter will be published in our local press and in Albania. SR