Nga Rali LURA – Tiranë/

Gent Imeraj vjen nga qyteti i Shkodrës. Duke qene bir i dy prindërve model, Petrit dhe Admira IMERAJ, që në moshë të re, ka ushqyer një pasion për natyrën dhe shkencën. Falë rezulteteve te larta (mësime olimpiada), në vitin 2016, Bashkia Shkodër i akordon titullin: “Nderi i qytetit të Shkodres” .

Në moshën 18 vjeçare, ai u certifikua si udhërrëfyesi më i ri turistik për rajonin e Veriut, që e çoi atë në majat madhështore të Alpeve Shqiptare. E ndërkohë, ai ndiqte studimet e larta në fushën e Inxhinierisë Elektronike dhe Komunikimit Dixhital në Universitetin “Epoka”.

Genti ka dhënë një kontribut të çmuar për komunitetin nëpërmjet punës së tij me shoqëritë civile, si administrator i rrjetit “Aleancën e Alpeve Shqiptare”. Ai ka hartuar dhe zbatuar një sërë projektesh që synonin mbrojtjen dhe përmirësimin e natyrës duke ndërthurur njohuritë

teknologike që merrte me studimet e tij. Panelist dhe pjesëmarrës në takime të rëndësishme botërore (Parlamenti Europian Rural, Takimi Global i Partneritetit Malor etj.), Genti ka qenë gjithmonë i vëmendshëm për të mësuar mbi trendet botërore, ndërkohë që përfaqësonte Shqipërinë në rolin e një ambasadori të ri të natyrës dhe shkencës.

Genti ka qenë bashkautor në krijimin e materialeve promovuese të natyrës që e rrethon; Qasja LEADER në zonat Rurale. Ndër publikimet e tij, vlen të përmendet ai mbi Smart Villages – implementimi i teknologjisë Gjeohapësinore në shtigjet e Alpeve Shqiptare.

Genti ka përfunduar studimet Master në fushën e Inxhinierisë Elektronike dhe Komunikimit Dixhital.

Gjatë studimeve ai ka bërë punë kërkimore për krijimin e prototipeve në bio-teknologji, si pjesë e partneriteteve botërore të mbështetura nga fondet e novacionit “HORIZON 2020”.

Në vitin 2022, ai u titullua fitues i bursës prestigjioze MEXT, një dëshmi e aftësisë së tij akademike dhe përkushtimit shembullore për avancimin e njohurive shkencore. Genti ka fituar mundësinë për të vazhduar studimet e larta për Doktoraturë, në Universitetin “Hosei University” në Tokio, Japoni.

Tashmë në vitin e dytë të studimeve për Ph.D, në Inteligjencë Artificiale (AI) dhe Teknologji Bio-medicinale.

Genti vazhdon të sfidojë kufijtë e inovacionit dhe të japë kontribute domethënëse në fushën e tij .

Doktor i Shkencave dhe një Alpinist i vërtetë!

Ph.D. Gent Imeraj i Universitetit “Epoka” në Shqipëri, që po bën “Epokë” në Japoni për Inteligjencë Artificiale (AI) e Teknologjisë Bio-medicinale, është i Ftuar Nderi në “Takimi i Madh i Prishtinës” i 27 prillit 2024, Takim PanShqiptar- NdërBallkanik- EuroAtlantik, me tematikë: Histori- Identitet- Integrim, që do të mbahet në “Emerald Hotel” me pesë yje në magjistralen Prishtinë-Ferizaj, me mbi 600 pjesmarrës nga Republika e Kosovës, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Republika e Serbisë (Lugina e Preshevës e Sanxhak) dhe RF e Bosnje-Hercegovinës, nga Europa, Amerika, Australia, Kanadaja, Azia , Afika, Argjentina, etj.

Ph.D. Gent Imeraj është i përzgjedhur nga Universiteti “Epoka” në Tiranë (Shqipëri) si një nga studentët e shquar pasuniversitar doktorant, për të marrë pjesë në “Takimi i Madh i Prishtinës”, ku Këshilli Kombëtar Organizativ i Takimit do ta nderojnë me Mirënjohje/Cmim të vecantë.

“Takimi i Madh i Prishtinës, 2024” e ka në Programin/Platformën e tij, e ka një nga katër pjesët/pikat e tij kryesore edhe “Takimin e Studentëve të Botës Digjitale në Ballkanin Perëndimor”, ku personalitete të kohës/erës digjitale si studenti doktorant në Japoni, Gent Imeraj, janë nderi e krenaria e këtij Takimi, janë Shqipëria që po Vjen në hapësirat dhe lartësitë e Shek. XXI.

Klajd Kapinova/

Këto ditë, shkrimtari i ri shqiptaro amerikanë shkodrani Alban Pepa, ka dalë para lexuesit amerikanë, në platformën bashkëkohore: Amazon, Barnes and Noble, Walmart etj., me librin e tij të parë, me titull: “La selva, një histori dashurie emigrantësh” (La SELVA, an emigrant love story, Neë York, 2024), në gjininë e novelës së shkurtër, të cilin e ka shkruar në gjuhën angleze.

Sikurse nënkuptohet nga titulli, novelisti i ri Pepa, ka shkruar për dashurinë, për episode e dashurisë me të gjitha ngjyrat e saj rinore me humbje dhe fitore, bashkëshortore, romantike mes nje çifti emigrantesh nga Amerika Latine, që nisin një aventurë plot dramacitet dhe me të papritura non stop, për të mbërritur në SHBA.

Për më tepër, ai ka shkruar një vepër artistike, që rrezaton një humanizëm, që lexuesi do t’a kujtoj historinë e dashurisë sa të kenë mundsi gjatë leximi apo rileximit të novelës së tij të parë.

Kjo temë aktuale, sot është një subjekt mbizotërues në ditët tona në SHBA, ku deri më tani mendohet nga burimet e pavarura mediatike amerikane, se kanë hyrë brenda territorit tonë në rrugë të paligjshme mbi 20 milion emigrantë, ku 70% e tyre i përkasin vendeve të prapambetura dhe me regjime komuniste të Amerikës Latine, dhe midis tyre me shumicë apo përqindjen më të madhe e përbëjnë emigrantët që vijnë nga Guatemala, një shtet ultra liberal socialist, ku, komunizmi dhe ideologjia e saj ka pushtet dhe pasuri të pakufizuar, gjë që ka bërë që jeta e popullit atje të jetë shumë e vështirë.

Varfëria ekonomike, diskriminimi politik dhe të drejtat dhe liritë e njeriut, janë kryefjaja ndër dekada, si tema më e spikatur e jetës së banorëve të varfër atje, që zbulohet dhe shihet fare lehtë, në mjerimin e vazhdueshëm të këtij populli të vuajtur edhe më shumë nën kthetrat e egra të neo-marksizmit dhe komunizmit sharlatan, një ideologji dhe praktikë eksperimentale utopike boshe dhe absurde.

Në Guetemala, fatkeqsisht, nën dikturën vazhduese të diktatorëve komunistë prej dekadash varfëria është ulur këmbkryq, pikërisht në tavolinat e bukës të boshatisura nga varfëria e tejskajshme e banorëve guatemalas. 

Qytetari amerikan dhe njëkohsisht shkrimtari i ri Pepa, duke qenë dikur edhe vetë ish emigrant europian nga vendi i shqiponjave, Shqipëria komuniste e regjimit totalitar komunist 1944-1990 dhe diktatori Enver Hoxha, e cila për inerci të neo-komunistëve po vijon të mbetet edhe sot një ndër shtetet më të varfëra (1991-2024), në hartën e zhvillimit ekonomik dhe financiar të botës dhe në kontinentin e vjetër, ku ajo shtrihet në  pjesën e Europës Juglindore (Ballkanit). 

Autori ynë narrativ Pepa, gjatë rrëfimit të tij artistik, zbulon nëpër fawet e novels, hap pas hapi apo rrëfen episode me ngjarje interesnate, mbi vështirësitë e shumanshme, që hasin të dashuruarit e rinj guatemalas, në rrugën e tyre të ëndrrës apo shpresës së këputur në mes, për një jetë me të mirë në SHBA, shtetin model dhe kampion të demokracisë botërore, ku liritë dhe të drejtat e njeriut dhe prosperiteti respektohen dhe praktikohen me ligje reale demokratike.

Tema e emigracionit apo lëvizjeve të pakontrolluara të popullsisë nga një shtet apo continent në tjetrin, është një subjekt aktual, që është prekur vazhdimisht nga autorë të ndryshëm amerikanë, spanjolë dhe më rrallë ato shqiptarë këtu.

Vepra e re artistike, trajton gjerësisht jetën e brishtë apo historinë e mbushur plot peripeci dhe supriza të pakëndshme të një çifti të ri emigrantësh ëndërrimtar. 

Kështu vajza e re bukuroshe Maria dhe bashkëshorti i ri Carlos, të dashuruar që herët në fshatin-xhungël të tyre ekzotik, në një zonë pyjore në shtetin e Guatemalës, nisin një ditë një aventurë larg vendlindjes së tyre, për një jetë më të mirë dhe dinjitoze në drejtim të SHBA-së.

Sikurse dihet prej disa dekadash, Guetemala, ka një regjim totalitar dhe fanatik komunist, ku liderët pushtetarë socialistë të cilët janë shumë të pasur kontrollojnë me dorë të hekurt të gjithë pasuritë nën mbi dhe nën tokësore në vend, duke e shkatërruar dhe varfëruar Atdheun e tyre, në aspektin politik, ekonomik dhe humanitar.

Varfëria, aty është një sëmundje e frikshme, që ka pllakosur prej kohësh këte vend të bukur latin, e cila në realitet është një shtet me pasuri të mëdha nëntokësore dhe sipërfaqsore, dhe kryesisht ajo dallohet për arin e zi, naftë, prodhimet blektorale dhe frutat ekzotike.

Pozita gjeografike dhe klima e saj tropikale, ka berë që ajo të paraqes panoramë të bukur natyrore, në çdo vend, që e shkel atë si turist. 

Këto mirësi si dhuratë e natyrës, nuk janë shfrytëzuar për të mirën e shoqërisë guatemalase nga regjimi socialkomunist, që sundon fatkeqsisht aty, duke i bërë njerëzit për disa breza të pakënaqur nga regjimi i tyre totalitar.

Populli i tejvarfër, për të mbijetuar dhe bërë një jetë normale, sikurse pjesa e përparuar e botës civilizuese, shpesh kanë marrë rrugën e rrezikshme të emigracionit, në drejtim të shteteve të ndryshme, por më e preferuara sot për sot për guatemalasit mbetën Shtetet e Bashkuara të Amerikës. 

Gjatë rrëfimit të novelës, shofim se çifti i ri i dashuar marrësisht mbas vetes së tyre, në mënyrë që të bëjnë një jetë më të mirë për fëmijën e tyre të palindur, bëjnë një plan që të dy të finalizojnë udhëtimin e ëndërruar për në Shtetet e Bashkuara. 

Por, kur godet fatkeqësia dhe tragjedia, a mund t’i arrijnë ata në ëndrrën e tyre amerikane!? Pra, në këte novelë love story, lexuesit në anglisht mësojnë episode e ndodhi shumë interesante, të trajtuar me një stil tërheqes dhe finesë artistike plot nuance dhe figura letrare joshëse nga novelisti Pepa, që sot ka sprovën e tij të parë si novelist, përballë lexuesit të apasionuar pas fushës së letrave amerikane. 

Jeta, nuk është shesh me lule. Vështirësitë janë supriza të pakëndshme për ëndrrimtarët e rinj. Kështu vajza e bukur Maria, është personazhi kryesor i novelës, që rikujton me nostalgji në momente meditimi e prehur në qëtësi, në orët e natës jetën e vështirë që plot mundime që ajo kaloi, për të mberritur në shtëpinë e saj në SHBA.

Perballë kësaj ëndërre me plot kalvare, bilanci i ëndrrës është dramatic dhe fatkeq. Ajo nuk arrin të gëzoj dashurinë e familjes së re me të dashurin e saj Carlos-in, sepse kjo ëndërr i ishte këputur në mes, për arsye të kohës dhe rrethanave të mbijetesës. Jeta, është një tra i rëndë, të cilin dikush e përballon dhe një tjetër dorëzohet para kësaj situatës së re të padëshiruar. 

Ajo kujton me nostalgji, ditët e bukura rinore, kur takoi me pasion bashkëshortin e saj Carlos-in dhe ditët e tjera të hershme të lumtura, që patën kur jetonin në një zonë me pyje xhungle në shtetin e Guatemalës. 

Fjala La selva, do të thotë xhungël në gjuhën spanjole. Ajo ishte shtatzënë. Bukuroshja guatemalase Marie dhe burri i saj bashkatdhetar Carlos largohen përgjithmonë nga fshati i tyre i mjeruar, për të arrritur ëndrrën amerikane dhe jetuar normalisht po sëbashku në SHBA, sikurse mijëra të varfër të tjerë të Amerikës Latine. 

Gjatë udhëtimit të tyre, ata kalojnë shumë peripeci dhe vështirësi, ku nga rrëfimi i shkrimtarit, fatkeqësisht mësojmë se asokohe burri i saj Carlos vritet nga mafia apo kartelet kriminelë të drogës meksikane, të cilët kontrollojnë hyrjet dhe daljet në kufirin amerikano-meksikanë.

Novela e re, është e mbështetur në një histori realiteti, që ngjasojnë sot fatkeqsisht dhe realisht me qindra dhe mijëra raste të tilla mes emigrantëve illegal sot në botë dhe në veçanti janë bërë sot si buka e përdishme në kufirin mes dy shteteve në Amerikën e Veriut.

Edhe sot, grupet e karteleve të fuqishme meksikane dhe ndërkombëtare të drogës, në realitet kontrollojnë apo zotërojnë fatkeqsisht nën adminstratën liberale komuniste amerikane Biden-Harris mbi 95% kufirit jugor të SHBA-së me shtetin e Meksikës.

Në novelë dhe realitet këto grupe të fuqishme kriminale, kompromentojnë apo rekrutojnë çiftet e reja, që të marrin me vete (gjatë hyrjes së tyre në kufirin e SHBA-së) fentanol dhe lloje të ndryshme droge, duke fituar çdo ditë biliona dollarë nga tregtia e tyre e jashtëligjshme.

Sipas burimeve zyrtare federale amerikane mbi 300.000 qytetarë të rinj amerikanë, fatkeqisht gjejnë vdekjen çdo vit nga fentanoli, që fusin brenda në territorin amerikanë grupet mafioze të karteleve të drogës, ku organizatorët dhe liderët e tyre janë të përberë nga antarë të shteteve të ndryshme të Amerikës Latine.  

Nëse një vajzë ose grua latine, nuk pranon të bëhet pjesë e trafikut të drogës në kufirin SHBA-Meksisë, ajo dhunohet dhe abuzohet seksualisht nga këto grupe keqbërëse që thamë më lart. 

Në novelën e shkrimtarit amerikan Pepa, mësojmë se këte fat të keq ka edhe gruaja e re Maria, e cila nga grupet mafioze të karteleve të drogës dhe trafikimit të qënieve njerëzore, mbasi e përdhunojnë atë fatkeqe e detyrojnë me forcë (pa dëshirë) që bëjë prostitucion për llogari të tyre, duke e shfrytëzuar seksualisht… 

Edhe Maria, sikurse qindra dhe mijëra gra dhe vajza të reja latine dhunohen, por ajo një ditë përfundon në SHBA, ku detyrohet të bëj sërisht prostitucion nga kushëriri i burrit të saj Carlos, i cili është vrarë nga mafia dhe trafikantët e drogës dhe prostitucionit. 

Shumë gjëra të tjera të këqija i ndodhin derisa ajo të kalojë në një jetë më të mirë dhe reflektimet e saj jetësore, tregojnë historinë e plotë tragjike të çiftit emigrant, të cilëve ëndrra e tyre u këput fatkeqsisht në mes.

Kjo është historia e trishtuar një çifti të ri ëndrrimtarë, që martohen me një dasëm të thjeshtë në Guatemalë dhe vendosin të shpërngulen në SHBA, përmes kufirit të Meksikës. Ata janë shumë të dashuruar dhe burri humb jetën, duke u marrë vazhimisht me veprimtari të këqija së bashku me kontrabandistët meksikanë, në mënyrë që të mbledh para, që do t’i duhen, për të rinisuar jetën e re në Amerikë.

Grupet profesionale të karteleve të drogës dhe prostitucionit në kufirin amerikano-meksikanë, nuk pyesin dhe as që nuk duan t’ia dijnë për ëndrrën amerikane apo shpresën për një jetë më të mirë të asnjë emigranti apo familjeve të reja emigrantësh, sepse para syrit të tyre më shumë rëndësi ka paraja, droga, prostitucioni, trafikimi i qënieve njerëzore dhe mbi të gjitha fitimi marramëndës me çdo kush dhe mjet… 

Maria, personazhi kryesor është shtatzënë dhe mbërrin në SHBA, duke kaluar kufirin jugor në El Passo. 

Novelisti Pepa e përshkruan El Passo-n, që në shqip do të thotë  kalimi ose hapi, është një qytet në dhe selia e qarkut të kontesë El Paso, i cili ndodhet në Teksas, të Shtetet e Bashkuara.

Popullsia e saj, sipas Byrosë së Regjistrimit të SHBA-së është rreth 678,815, duke e bërë atë qytetin e 22-të më të populluar në SHBA, qytetin më të populluar në Teksasin Perëndimor dhe qytetin e gjashtë më të populluar në Teksas.

Nga historia, mësojmë se rajoni i El Pasos, ka pasur vendbanim njerëzor për mijëra vjet, siç dëshmohet nga pikat e Folsom nga gjuetarët-mbledhës të gjetur në Hueco Tanks. Zbulimet arkeologjike të ekspertëve amerikanë, sugjerojnë për gjurmët e jetës e jetës  këtu fillojnë 10,000 deri në 12,000 vjet më parë të vendbanimeve njerëzore.

Kulturat më të hershme të njohura në rajon, ishin fermerët e misrit. Kur spanjollët mbërritën, fiset Manso, Suma dhe Jumano populluan zonën. Këta u përfshinë më pas në kulturën e mestizove, së bashku me emigrantët nga Meksika qendrore, robërit nga Comanchería dhe genízaros të grupeve të ndryshme etnike si dhe Mescalero Apache.

Në anën e SHBA-së, zona metropolitane El Paso, është pjesë e zonës më të madhe të kombinuar statistikore El Paso–Las Cruces, ka një popullsi prej 1,098,541 banorë, kurse e gjithë rajoni arrin në 2.7 milionë banorësh, e cila sot përbën fuqinë punëtore më të madhe dygjuhëshe (anglisht-spanjisht) dhe dykombëshe (amerikan dhe ispanik) në hemisferën perëndimore. El Paso, është gjithashtu qyteti i dytë më i madh me shumicë hispanike në Shtetet e Bashkuara, me 81% të popullsisë së tij.

El Paso, është divizioni i brendshëm në terren i Administratës së Ndjekjes së Drogës, Qendra e Inteligjencës, Forca e Përbashkët e Task Forcës Veriore, Sektori i Patrullës Kufitare të Shteteve të Bashkuara dhe Grupi i Operacioneve Speciale të Patrullës Kufitare të SHBA-së.

Së fundi, librat që botohen ose novelat me love story, që po shkruhen direkt në gjuhën angleze, janë gjëja më e mirë sot dhe jo të përkthen në anglisht, sepse sikurse dihet aty (tek përkthimi) humbet esenca artistike e krijimtarisë letrare të autorit origjinal.

Xhungla (La Selva), është një novelë apo libër shumë i mirë edhe për lexuesit shqiptarë, që shijojnë letërsinë apo tregimet e shkurtëra amerikane, në gjuhën angleze. 

Është kënaqësi, kur lexon me endje librat e rinj, me nivel të lartë artistik rrëfimi letrarë të autorëve bashkëhorë të rinj shkodranë, që jetojnë dhe punojnë në SHBA. 

PriceFREE – $154 USD + BFBuy Tickets

Hosted by Vatra Miami

Date and time

Sat May 11th 2024, 3:00 pm – 7:00 pm EDTAdd to calendar

Location

BOCA LAGO GOLF & COUNTRY CLUB8665 Juego Way, Boca Raton, FL 33433, USA

Event description

Bring your FAMILY and Join Us for a Spectacular Celebration of Mother’s Day 2024!

Vatra Miami cordially invites you to an elegant banquet in celebration of Mother’s Day, featuring an exclusive performance by the  one and only Albanian folk-pop singer, Artjola Toska.

Event Highlights:

Live Performance by Artjola Toska: Experience the mesmerizing talent of Artjola Toska as she presents her full repertoire of beloved Albanian folk songs, spanning from the North to the South.

Special Guest DJ Erind Emiri: Joining us all the way from Michigan, DJ Erind Emiri will keep the energy high and the dance floor buzzing throughout the evening.

Exquisite Carving Buffet: Indulge in a lavish spread featuring a variety of delectable dishes carefully curated for your enjoyment.

The menu promises a delightful dining experience, with a wide array of dishes to cater to different tastes and preferences.

Please, find the Buffet Menu attached:

Carving Station:

• Oven-Roasted Hand-Carved Turkey:
  • Accompanied by Dijon Mustard, Pesto, Mayonnaise, and Cranberry Relish.

Buffet Selections:

• Field of Greens Salad:
  • Fresh blend of greens with Tomatoes, Cucumbers, Red Onions, served with Balsamic and Ranch Dressings.
• Salad Varieties:
  • Chicken Salad, Tuna Salad, Potato Salad, Coleslaw, Pasta Salad.
• Platters of Selected Cold Meats and Cheeses:
  • Featuring Roast Beef, Sliced Turkey, Honey Ham, Cheddar, and Swiss Cheese.
• Bread Assortment:
  • Whole Grain, Pumpernickel, Rye, Kaiser Rolls.
• Condiments and Accompaniments:
  • Mayonnaise, Horseradish, Imported Mustards, Kosher Pickle Spears, House-Made Chips.

Chafing Dish:

• Beef Entree:
  • Served with two side dishes, which include roasted vegetables and pasta.
  • Kids Menu/Chicken Fingers with French Fries

Desserts & Fruits:

• Assorted Desserts:
  • Including Cookies, Brownies, and the chef’s choice of the day.
• Seasonal Fruit Selection.

Complimentary Drinks:

• Water, Soda, Iced Tea, Regular and Decaffeinated Coffee, Herbal Teas.
• Red and White Wine service will be available during the meal.

Extra Beverage Offerings:
Cash open bar available from 3 PM to 7 PM, offering a selection of refreshing drinks to complement the festivities.

Ticket Information: Reserve your seat today to secure your place at this unforgettable celebration of Mother ‘s Day. 

!! Limited seats, and they are available until April 14th !!

The last but not least 🙂 “Dress to Impress”!

Join us as we come together to honor and celebrate the spirit of Mother’s Day in the company of friends, family, and the vibrant Albanian community of South Florida and not only.

Note: Event details subject to change. Please stay tuned for updates.

Refunds: Contact the organizer for refunds. 

Prof.dr. Sylë Ukshini/

Në vitin 2022 shumë “njohës” të çështjes gjermane e afishuan me zjarr Marrëveshjen e Ohrit si një zgjidhje sipas modelit gjermano-gjermane të vitit 1972 edhe pse kontekstin rajonal, evropian dhe ndërkombëtar nuk puqen në asnjë pikë.

Parakusht vendimtar për traktatin gjermano-gjerman ishte ndryshimi gradual i politikës botërore drejt shtendosjes që nga kriza e raketave Kubane në vitin 1962. Pas kësaj, ShBA dh Bashkimi Sovjetik dëshironin të parandalonin kërcënimin e luftës bërthamore dhe zgjidhnin pikat tensionuese në Evropën Qendrore. Qeveria Federale në Bon ndihej e detyruar t’i përshtatej politikës së dentinimit, edhe pse nuk hiqte dorë nga bashkimi i gjermanive si synim afatgjatë. RDGJ, e sfiduar vazhdimisht nga RFGJ, e kërkoi shpëtimin në një kurs të rreptë demarkacioni.

Të ashtuquajturat Traktate Lindore i referoheshin traktateve të lidhur në vitin 1972 në mes RFGJ dhe Bashkimit Sovjetik (Traktati i Moskës) dhe midis RFGHJ dhe Polonisë (Traktati i Vashavësh) ishin traktate që bënë njohjen e kufijve dhe kodifikuan heqjen dorë nga dhuna. Ndër të tjera, këto traktate shpallëm të pacenueshëm kufirin gjermano-polak në linjën Oder-Neisse dhe përcaktuan se konfliktet ndërshtetërore duhej të zgjidheshin pa dhunë. Ato paraqesin një hap të rëndësishëm në rrugën drejt pajtimit midis Gjermanisë dhe Polonisë dhe drejt një marrëdhënie më të mirë me Bashkimin Sovjetik (BRSS). Traktati i Varshavës njohu linjën kufitare Oder-Neisse si kufi gjermano-polak dhe njëkohësisht largimin e banorëve polakë me origjinë gjermane si pjesë e bashkimit familjar. Negociatat ishin jashtëzakonisht të vështira për kancelarin gjerman Willy Brand. Në RFGJ pati rezistencës ndaj politikës së tij të re lindore (Ostpolitik). Pas Luftës së Dytë Botërore disa miliona gjermanë ishin dëbuar me forcë nga ish-atdheu i tyre në Evropën Lindore, i cili ende konsiderohej pjesërisht territor gjermanë në atë kohë dhe që më pas ishte vendosur nën administrimin polak në 1945 si pasojë e Marrëveshjes së Potsadmit.

Në nenin 1 të marrëveshje, RFGj dhe Polonia deklaruan “se nuk kanë pretendime territoriale ndaj njëri-tjetrit dhe nuk do të ushtrojnë pretendime të tilla në të ardhmen.” Përveç kësaj, palët kontraktuese angazhoheshin edhe një herë për zgjidhjen paqësore të konflikteve ndërshtetërore. Në ditë e nënshkrimit të Traktatit të Varshavës (7 dhjetor 1970) kancelari Willy Brandt bëri një gjest të madh dhe historik, gjatë ceremonisë së vendosjes së kurorave në memorialin e heronjve të getos së Varshavës ai u gjunjëzuar, duke kërkua falje në emër të gjermanëve për krimet e regjimit nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Traktati i Moskës dhe i Varshavës gjithashtu i hapën rrugën arritjes së Traktatit midis Republikës Federale të Gjermanisë (RFGJ) dhe Republikës Demokratike të Gjermanisë (RDGJ), i cili u negociua për të normalizuar marrëdhëniet midis dy shteteve gjermane. Ashtu si në Traktatet e Moskës dhe të Varshavës, palët kontraktuese ranë dakord të zgjidhin konfliktet në mënyrë paqësore në të ardhmen. Sipas nenit 1, dy shtetet duhet të zbatonin parimet e “barazisë sovrane, respektimin e pavarësisë dhe integritetit territorial,” gjë të cilën në rastin e Marrëveshjes së Ohrit mungon. Po ashtu, një marrëveshje të tillë i mungon konteksti i favorshëm evropian, janë 5 shtete evropiane të cilat me mosnjohjen e shtetit të Kosovës forcojnë qëndrimin armiqësor të Rusisë ndaj shtetit të Kosovës dhe në këtë mënyrë bëhen edhe frenues të normalizimit të raporteve me Serbinë. Ndërkaq, në kontekstin fqinjësor, lidershipi aktual i Serbisë jo vetëm që nuk ka kërkuar falje për krimet e kryer ndaj shqiptarëve nga regjimi i Milosheviqit dhe regjimet të tjera përgjatë shekullit 20, por i ka glorifikuar dhe himnizuar krimet e tilla të luftës. Si rrjedhojë, Serbia, duke mos i ndjekur penalisht krimet e luftës, në fakt po tregon se nuk është e gatshme t’i pranojë dhe t’i dënojë ata që janë përgjegjës për krime të mëdha, krime masive, krime të rënda të kryera në Kosovë. Nëse do të ndiqej shembulli i kancelarit gjerman Brandt, atëherë Vuçiq do të duhej gjunjëzohej në Prekaz. Në Reçak, në Mehë apo në varrezën masive të Batajnicës dhe në emër të serbëve t6’u kërkonte falje shqiptarëve për krimet e regjimit fashist të Milosheviqit 1989-1999. Vetëm atëherë do të mund të flitej për klimë mirëbesim dhe gatishmëri të Beogradit për normalizim të raporteve fqinjësore.

Nëse këtë nuk e bënë Beogradi, atëherë është koha Ambasadori i Kosovës në Zyrën Ndërlidhëse të Kosovës në Beograd ose Kryeministri, ministrat e Kosovës apo një delegacion i familjeve të personave të vrarë dhe të (ri)varrosur në Serbi të kërkojnë nderimin e viktimave, duke vendosur lule dhe një pllake përkujtimore. Pa ndodhur kjo, normalizimi tingëllon i bukur, por nuk duket i realizueshëm. Ndaj, ka të drejtë Paul Williams, profesor i Universitetit Amerikan në Uashington dhe ekspert i së drejtës ndërkombëtare, kur thotë “se procesi i normalizimit ka ngecur sepse Serbia refuzon faktin që Kosova është e pavarur dhe shkakton provokime dhe pengesa, përfshirë së fundmi përpjekjet për të bllokuar anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës.”

Rafaela Prifti/

Ekipet e negociatorëve nga Izraeli dhe Hamasi kanë arritur të pranojnë pikat kryesore të një armëpushimi në bisedimet që po mbahen në Kajro të Egjiptit, ka bërë të ditur një zyrtar i lartë sot, por detajet e paktit nuk janë bërë ende të njohura. Sulmi i Hamasit në jug të Izraelit gjashtë muaj më parë ndezi luftën më të përgjakshme mes Izraelitëve dhe Palestinezëve. Nga raportimet e gazetarëve në terren, njoftimet zyrtare dhe komentet e disa analistëve politik mund të krijohet një tablo ku dalin pasojat e konfliktit në mbarë Lindjen e Mesme si edhe gjasat për vatrat e tjera të luftimeve.

Si ka ndryshuar Izraeli në këto gjashtë muaj?

Nga sulmi i datës 7 tetor gjetën vdekjen 1,200 individë sipas të dhënave nga qeveria izraelite. Brutaliteti i sulmit të beftë ringjalli traumën e Holokaustit per nga shkalla e akteve krimale nga rrjedh edhe reagimi i fortë i popullsisë. Brenda natës u mobilizuan qindra skuadra civile brenda në Izrael. Izraelitët besojnë se në Gaza nuk ka “civilë të papërfshirë në sulm”. Mbi 250 pengje u cuan nga Izraeli ne Gaza përfshire edhe disa të vrarë. Trupave të pajetë ju ishin prerë kokat dhe disa ishin dhunuar, në akte të dokumentuara nga OKB-ja. Izraelitët shikojnë pa pushim lajmet e mediave të tyre ku nuk jepet asgjë nga tmerret që po vuajnë palestinezët nga lufta në Gaza.

Rrafshimi i Gazës

Bombardimet e pareshtura si kundërpërgjigje ndaj sulmit të 7 tetorit e kanë rrafshuar Gazën. Numri i palestinezëve të vrarë ka kaluar të gjitha shifrat e mëparshme të vdekjeve nga të gjitha luftat e historisë së tyre. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Gaza, janë mbi 33,000 të vrarë, nga këta dy të tretat besohet se janë civilë dhe 75,000 të plagosur. Të vrarët janë varrosur nën gërmadhat e ndërtesave të bombarduara nga Izraeli. Nuk ka rrugë shpëtimi për ata që jetojnë aty dhe as ndihma ushqimore. Kombet e Bashkuara parashikojnë se uria veçanërisht tek fëmijët është çështje imediate. Në një territor ku banojnë 2 milion palestinezë, shtëpitë, rrugët, vendet historike, kanalizimet, spitalet janë shkatërruar në masën më të madhe ose nuk ekzistojnë më.

Muajin e kaluar nga anketimi i opinionit publik del se 71 për qind e palestinezëve në Bregun Perëndimor dhe Gaza e shikojnë sulmin e Hamasit si fitore të rezistencës ndaj pushtimit izraelit. Secila palë e shikon veten si viktimë dhe palën tjetër si pushtues.

Efekti i luftës në Shtetet e Bashkura

Në ditët e para të sulmit të Hamas-it, Amerika ishte në krah të Izralit. Presidenti Biden vizitoi Izraelin dhe u takua me Kryeministrin Benjamin Netanyahu në aeroport ndërsa në Tel Aviv kishte luftime dhe bombardime ajrore. Por kësaj radhe kundërveprimi agresiv izraelit nuk pati përkrahjen e të dyja partive siç ndodh zakonisht në Amerikë. Duke filluar nga disa anëtarë të Partisë Demokratike te protestat në qytetet studentore dhe në përgjithësi në reagimet publike nuk pati miratim masiv për mësymjen agresive të Izraelit. Veç armatimeve të dërguara deri tani, Presidenti Biden propozoi edhe një paketë tjetër prej 14 miliardë dollarë ndihma ushtarake për Izraelin që tani është bllokuar në Kongres. Presidenti, nga momentet e para të solidarizimit nisi të shprehte disa qëndrime kritike dhe në thirrjen e fundit telefonike me Kryeministrin Netanyahu i drejtoi kërkesë urgjente për mbrojtjen e civilëve palestinezë dhe lejimin e ndihmave humanitare në Gaza: Nëse Izraeli nuk e ndryshon kursin e luftës, Amerika do ndryshojë qasjen e saj ndaj Izraelit. Brenda disa orëve, karvanët e ndihmave u lejuan të hyjnë në Gaza. Qëndrimet në fillim të luftës në muajin tetor nuk koordinojnë me ato të tanishmet në prill dhe kjo është risi e rëndësishme.

Pasojat e konfliktit në Lindjen e Mesme

Për herë të parë në dhjetra dekada konflikti ka vendosur çështjen palestineze në plan të parë në arenën ndërkombëtare. Qysh pas krijimni të shtetit të Izraelit pas luftës arabe-izraelite të vitit 1948, palestinezët nuk kanë atdhe. Në këto 76 vjet, 6 milionë refugjatë palestinezë, familje të tëra që brez pas brezi janë përzënë ose iu është bërë e pamundur të kthehen në shtëpitë e tyre. Emiratet e Bashkuara Arabe ishin angazhuar në procesin e normalizimit të marrëdhënieve me Izraelin vitin e kaluar ndërsa Jordania që ka traktat paqeje me Izraelin thotë se nuk mund të ketë siguri pa u adresuar çështja kyçe palestineze. Numri i civilëve të vrarë në Gaza sjell protestues të përditshëm përpara ambasadës izraelite në Aman dhe zemërim ndaj Shteteve të Bashkura si furnizuesi kryesor i armatimeve për Izraelin. Në Liban, situata në kufirin jugor është e paqëndrueshme nga sulmet e forcave izraelite kundër grupeve militante të Hezbollahut të mbështetura nga Irani. Goditja e një aneksi të Ambasadës së Iranit muajin e kaluar në Damask të Sirisë nga ana e Izraelit, siç u deklarua, ndjell frikën e përhapjes së luftës dhe krijimin e fronteve të reja në rajon.

Qasja e Amerikës për të mos lejuar zgjerimin e konfliktit në Lindjen e Mesme

Shtimi i forcës detare amerikane në Mesdheun lindor konsiderohet si masë parandaluese kundër përhapjes së konfliktit. Megjithate disa baza të vogla në Siri dhe Irak u goditën nga grupet militare. Si kundërpërgjigje, Amerika ndërmori operacione ajrore në të dyja vendet. Flota detare amerikane patrullon bregdetin e Jemenit për të mos lejuar sulmet me raketa të Hutëve ndaj anijeve tregtare por ato kanë vazhduar pa u ndalur. Zyrtarët amerikanë thonë se Irani fshihet pas këtyre grupeve që i financon për të shtuar trazirat në Lindjen e Mesme, gjë e cila nuk është materializuar deri tani në konflit më të gjerë por gjendja është shumë e tensionuar.

Vrasja e shtatë vullnetarëve, midis tyre një amerikan, të shoqatës humanitare World Central Kitchen në Gaza

Ky mund të jetë momenti kthyes për të ushtruar më shumë presion ndaj Izraelit. Tashmë qeveria ka pranuar hapjen e një pike kalimi dhe lejimin e karvanëve të ndihmave në dy kalimet e tjera. Meqë Izraeli nuk lejonte transportimin e ushqimeve me kamionë, shoqata humanitare WCK organizoi shpërndarjen me anije, ndërsa Amerika dhe shtete të tjera dërgonin paketa nga ajri. Sot, vetëm gjysma e ndihmave arrin në Gaza në krahasim me sasinë e dërguar në periudhën para luftës, ndërkohë që gjendja është shumë më e rënduar për shkak të shkatërrimit të infrastrukturës, të linjave ushqimore dhe kanalizimeve.

Çfarë e bën këtë konflikt të jetë ndryshe nga të tjerët?

Vendet fqinje të Izraelit janë mësuar të mos presin siguri afatgjate në rajonin ku Izraeli dominon ushtarakisht. Tani, për herë të parë ka një fije shprese për një zgjidhje për Palestinën, thonë analistët. Ndërsa gazetarët njoftojnë se ky konflikt nuk ka krahasim me asnjë mbulim tjetër mediatik ngaqë Izraeli nuk lejon asnjë reporter të hyjë në Gaza me përjashtim të vizitave të shkurtëra nën shoqërimin e trupave izraelite. Numri i gazetarëve vendorë dhe punonjësve të mediave të vrarë në këtë konflit ka arritur shifra të papara në luftat e deritanishme. Sipas të dhënave nga Komisioni për Mbrojtjen e Gazetarëve, 90 gazetarë kanë humbur jetën në gjashtë muaj. Organizata e Kombeve të Bashkuara njofton se 170 punojës të saj janë vrarë si pasojë e luftimeve.

Gazetarët përshkruajnë sesi nga një aksion i një njësiti special izraelit për lirimin e dy pengjeve të tyre gjetën vdekjen disa dhjetra palestinezë. Rasti është tregues i qartë sesi tragjedia e një populli është triumf për palën tjetër ngaqë Izraelitët dhe palestinezët jetojnë në dy realitete të papajtueshme. Konfliti ka hyrë në një fazë tjetër nga koha e vetëvrasjeve me bombë të militantëve dhe kundërveprimeve ushtarake individuale të Izraelit. Në 7 prill, 2024 saktësisht gjashtë muaj nga dita e sulmit të Hamasit, trupat izraelite u tërhoqën nga Khan Younis në Rripin e Gazës, gjë që sinjalizon hyrjen në një fazë të re. Zyrtarët e mbrojtjes kanë njoftuar se po përgatisin një ofensivë në Rafah. Analistët thonë se për arritjen e sigurisë së qëndrueshme duhen gjetur zgjidhje që nuk përmbajnë farën e një konflikti të ardhshëm që presupozon neutralizimin e kërcënimit për shtetin izraelit dhe mundësinë për një shtet palestinez.

Burime: BBC, Washington Post, OKB