Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

NËNKRYETARI I AAK DHE DEPUTETI PROF. BESNIK TAHIRI VIZITOI VATRËN

by

Sokol Paja/

New York, 29 Shtator 2022 – Z. Besnik Tahiri, Deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës, kryetar i grupit parlamentar të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës(AAK) dhe nënkryetar i kësaj partie zhvilloi një vizitë vëllazërore në Federatën Panshqiptare të Amerikës VATRA. Në fjalën e mirëseardhjes kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha vlerësoi kontributin e z.Tahiri në jetën politike dhe publike në Kosovë, çmoi rolin e tij konstruktiv si parlamentar i shtetit të Kosovës, ekspertizën e eksperiencën e tij në Institucionet Kushtetuese të Republikës së Kosovës. Z. Berisha kërkoi një marrëveshje mes Parlamentit të Kosovës dhe Vatrës për kordinim dhe bashkëveprim të veprimtarisë kombëtare me shtetin e Kosovës dhe më pas me Shqipërinë. Duhet të forcohet bashkëveprimi mes Tiranës zyrtare, Prishtinës Zyrtare e Vatrës, një trekëndësh që do forconte rolin e shqiptarëve dhe mbrojtjen e interesit të shtetit e kombit tonë, tha ndër të tjera z.Berisha. Shefi i Grupit Parlamentar të AAK Prof. Besnik Tahiri ekspozoi para Vatranëve takimin e një delegacioni nga Kosova në Kongresin Amerikan, Departamentet të Shtetit e institucione të tjera amerikane. Vlerësoi kontributin e z.Berisha për çështjen kombëtare në Shtetet e Bashkuara në fushën e Diplomacisë dhe rolin historik të Vatrës për Shqipërinë e Kosovën e shqiptarët kudo. Z.Tahiri ekspozoi faktorin politik shqiptar në shtetet e Ballkanit dhe pozitat e forcuara të shqiptarëve gjithnjë e në rritje. Prof Tahiri kërkoi nga Vatra forcimin e rolit të diasporës në USA dhe lobimin pranë vendimmarrësve për arritjen e njohjes reciproke mes Serbisë dhe Kosovës. “Vijat strategjike të shtetit e kombit tonë nuk duhet të lëvizin. Është jetike ndërhyrja dhe angazhimi i Shteteteve të Bashkuara në proceset në të cilat ndodhet Kosova. Vijat kombëtare dhe Vijat strategjike të partneritetit me SHBA duhet të forcohen çdo ditë. Zoti e bekoftë kombin shqiptar dhe përpjekjet e Vatrës për çdo shqiptar. Do kërkoj që kjo marrëveshje mes Vatrës dhe Parlamentit të Kosovës të iniciohet sa më shpejt që Vatra të na japë një mbështetje të proceseve kombëtare në SHBA” tha ndër të tjera prof. Besnik Tahiri. Shefi i Kabinetit të kryetarit të Vatrës Dr. Pashko Camaj tha se Dielli për shqiptarët lind në perëndim. Është jetike nevoja për shqiptarët ta mbajnë lidhjen organike me Institucionet e Perëndimit dhe Amerikën. Asllan Bushati kërkoi që të organizohet një Simpozium Ndërkombëtar për bashkimin e Kosovës dhe Shqipërisë në një shtet të vetëm dhe kujdesin e rrezikut rus si çështje serioze e sigurisë kombëtare. Z.Marjan Cubi në fjalën e tij tha se çështja shqiptare do të konsiderohet edhe më shumë pas luftës në Ukrainë. Prof.Tahiri i dhuroi Vatrës një libër kushtuar Kosovës me mbishkrimin: “Zanafilla e komunitetit dhe kauzës kombëtare buron nga zjarri patriotik dhe intelektual i Vatrës. Vatra është një fatbardhësi. Edhe një shekull më vonë ky zjarr ende e ngroh zemrën dhe shpirtin shqiptar. Jam i nderuar që sot jam në ballë të Vatrës, me vëllezërit e motrat e mia” shkruhet në dedikimin e librit. Takimi u përmbyll vëllazërisht me premtimin dhe angazhimin konkret për marrëveshje në shërbim të çështjes kombëtare. Për nder të Prof. Tahiri, kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha shtroi një drekë vëllazërore.

Kosovo President Osmani thanks the Albanian Community and Introduces new Ambassador Reka in New York

by

Vatra President Elmi Berisha extended a warm welcome and an invitation to visit Vatra to President Osmani.

Kosovo President Vjosa Osmani greeted and addressed representatives of organizations and members of the Albanian community at the Consulate General of the Republic of Kosovo in New York Sunday evening. She is holding a series of meetings with the heads of delegations of the countries participating in the 77th session of the United Nations General Assembly, senior American officials and heads of international organizations international.

In her remarks on Sunday, Kosovo President Osmani thanked the Albanian community for “opening the door’ through its activism more than two decades ago. She made the point that the work done back then serves as a facilitator in further advocating for Kosovo today.

“Going back to the 90s, it was you who opened the door for Kosovo to allow its voice to be heard in the halls of the US Congress all the way to the White House, through organizing and advocacy campaigns. Thanks to you, those doors remain open for the Kosovo representatives to continue their work. We are very much aware of the significance of the US support and express our appreciation in all of our meetings. You also help us to convey our gratitude to the American people,” said President Osmani.

In the face of hardships, she emphasized the importance of the community that is, time and again, as stalwart as it is firm. “The challenges, in the domestic and international arena are ongoing. I am confident that having you by our side, tirelessly advocating and asking for ways to support Kosovo, Albania and Albanians, we shall be successful as we were in the 90s.”

While thanking “the 90s generations who put their lives on the line” Kosovo President Osmani credited the young generations “who make us proud every day with their extraordinary talents and skills.”

President Osmani then introduced the new head of the Consulate General of the Republic of Kosovo in New York, Blerim Reka.

Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs and Diaspora of Kosova, Donika Gërvalla-Schwarz said that this is a very busy time and that they are having “very good meetings’. “We rely on you because you have always been there for Kosovo. As far as coordinating and cooperating with the diaspora, we are aware that more can be done in that respect,” said Minister Gërvalla.

Vatra President Elmi Berisha extended a warm welcome and an invitation to visit Vatra to President Osmani. She expressed gratitude for the continued support and said that visiting with Vatra would be like meeting with friends. Elmi Berisha also congratulated Mr. Reka, for his new position

The UN General Assembly debate wraps up on Tuesday, September 27.

FEDERATA VATRA PROMOVOI LIBRIN HISTORIK TË FAMILJES QAFA “IN THEIR FOOTSTEPS”

by

Sokol Paja/

Federata Panshqiptare e Amerikës Vatra promovoi ditën e Mërkurë më 21 Shtator 2022 në Selinë Qëndrore në New York, librin historik mbi familjen patriotike dhe antikomuniste Qafa. Libri i sapo dalë nga botimi “IN THEIR FOOTSTEPS” përshkruan historinë e Familjes Qafa, rrugëtimin nga Kosova në Amerikë, lufta antikomuniste në vitet 1949-1958 e patriotit Pjetër Çup Qafa në malet e Shqipërisë si rezistencë kundër komunizmit në Shqipëri. Në këtë libër përfshihet edhe historia e jetës së Simon Qafës, nga Kosova, Vatikani dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha në fjalën përshëndetëse deklaroi: “Ky libër është jeta e vërtetë dhe reale të Simon Qafës. Ky libër është thesar për Vatrën dhe shqiptaro-amerikanët. Jam krenar që të kemi shok e mik e bashkëpunëtor o Simon. Keni shërbyer familjarisht për çështjen kombëtare. Keni dëshmuar trimëri e guxim, besnikëri e patriotizëm. Ky libër është një kontribut i shkëlqyer dhe mirënjohje për këto histori. Si shqiptaro-amerikanë jemi falenderues e mirënjohës” deklaroi z.Berisha.

Presidenti i Nderit të Vatrës z.Agim Rexhaj u shpreh se ky libër është promovim i një patrioti vatran. Ne emër të familjes Grishaj dhe nënkryetarit Alfons Grishaj përcolli urimet më të përzemërta. Z. Rexhaj shpjegoi për të pranishmit se që në fillim të viteve 90 kishte takim me familjen Qafa, me Kujtim Qafën e më vonë me Simonin. Familja Qafa ka pasur rol të rëndësishëm në fushatat dhe protestat për Kosovë e Shqipëri, tha z. Rexhaj.

Sekretarja e Vatrës Zonja Nazo Veliu u shpreh se trimat dhe patriotët Shqipërisë nuk i kanë munguar kurrë. Po të na mungonin ata ne nuk do ekzistonim. Ky libër është një iniciativë për të treguar historinë shqiptare, të kaluarën tonë të lavdishme dhe kontributin e familjeve të mëdha shqiptare për historinë e kombit tonë, përfundoi Zonja Veliu. Studiuesi Dr. Paulin Marku u ndal te kontributi i familjes Qafa për të ruajtur gjuhën kulturën traditën, identitetin dhe historinë shqiptare. Në këtë libër tregohet lufta për shqiptarinë që nga koha e periudhës osmane, serbët dhe përballja me komunistët. Betejat dhe persekutimi i familjes Qafa për të mos u nënshtruar as pushtuesve as komunistëve. Ky libër paraqet fakte dhe dëshmi për përsekucionin e që na tregojnë rrugëtimin e gjatë të familjes Qafa për liri. Ky libër shërben për të ndërgjegjësuar të huajt për ferrin komunist që jetuan shqiptarët, tha Dr. Marku.

Autori i librit Luis Romano shpjegoi rëndësinë e librit, befasinë për kontributin e familjarëve Qafa dhe historinë e lavdishmetë shqiptarëve. ” I dua shumë shqiptarët. Gruaja ime është arbëreshe. Patriotizmi i Simon Qafës është në damarët e tij” tha ndër të tjera Romano. Personazhi i librit, Vatrani i spikatur,

Simon Qafa, kryetari i Vatrës Dega Hudson Valley, zbuloi rreth librit të ardhshëm kushtuar luftës antikomuniste në vitet 50 në Shqipëri. Ky është një libër personal. Ky libër është rrugëtim i familjes sime dhe familjeve që kanë pasur të njëjtin fat.

80 % e librave i kanë blerë Amerikanët. Libri u shkrua në anglisht për ti treguar botës çfarë kanë vuajtur shqiptarët. Lavdi Zotit që ekzistojmë si komb pasi kemi kaluar në shumë vuajtje e persekucione, tha ndër të tjera Simon Qafa. Në përfundim të përurimit të librit, kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha shtroi një darkë në nder e respekt të Simon Qafës jo vetëm si urim për librin, por edhe mirënjohje për kontributin e Simon Qafës në Vatër, në komunitetin shqiptar dhe vlerësim për familjen Qafa për çështjen kombëtare.

VATRA U PRIT NË DEPARTAMENTIN E SHTETIT NË UASHINGTON

by

Uashington, 16 Shtator 2022- Federata Panshqiptare e Amerikës Vatra u prit në një takim të nivelit të lartë në Departamentin e Shtetit Amerikan në Uashington. Delegacioni i Vatrës i kryesuar nga kryetari z.Elmi Berisha, Shefi i Kabinetit Dr. Pashko Camaj, Mondi Rakaj anëtar i Kryesisë së Vatrës, përgjegjës për Degët dhe çështjet e lobimit, zgjerimit e bashkëpunimit, z.Besim Malota arkëtar i Vatrës u pritën ngrohtësisht nga Përgjegjësi i Zyrës për Shqipërinë Oficer Erin Tramontozzi dhe Përgjegjësi i Zyrës për Kosovën Oficer Anne Morrison. Në këtë takim të nivelit të lartë, Diplomatët Përgjegjës për Shqipërinë e Kosovën vlerësuan bashkëpunimin, përpjekjet dhe rolin e Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA në forcimin e një bashkëpunimi të qëndrueshëm mes Vatrës dhe Departamentit të Shtetit e Institucioneve të tjera Amerikane. Në këtë takim delegacioni i Vatrës diskutoi rreth fuqizimit të bashkëpunimit në të ardhmen mes Vatrës dhe Institucioneve Amerikane, vazhdimin e dialogut Kosovë- Serbi nën mbikëqyrjen e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Federata Vatra qëndron fuqishëm në mbrojtjen e Integritetit territorial të Kosovës dhe hedh poshtë kategorikisht idenë e Asociacionit. Vatra kërkon nga SHBA dhe Ambasadori Amerikan në Prishtinë Z.Jeffrey Hovenier të shtojë rolin dhe peshën e tij në unifikimim të spektrit politik në Kosovë për interesa kombëtare dhe diskutoi rreth nevojës që të shihet një mundësi përafrimi të kuadrit ligjor dhe lehtësirave për kontrata pune për shqiptarët në Kosovë, Shqipëri e viset e tjera shqiptare për në Shtetet e Bashkuara. Vatra këmbëngul në fuqizimin e marrëdhënieve diplomatike mes Shqipërisë, Kosovës e Institucioneve të Shtetit Amerikan.

Roli i ambasadorit amerikan Herman Berstein në Shqipëri

by

SHBA nga 1926 në 1936 hulumtime dhe investime në shëndetësinë dhe infrastrukturën Shqiptare. 

Nga Fatjona Lubonja, Ed.D; Ph.D c

Duke ju referuar artikullit (F.R., Lubonja, 2019) to publikuar disa kohë më parë ne Opinion mbi historinë e humultimeve gjatë, viteve 1926-1936 ky artikull është një vazhdim i një sërë shkrimesh me kontext historik. Është e rëndësishme të theksohet ky moment historik ku midis Shqipërisë dhe Shtetetve të Bashkuara të Amerikës ka patur një bashkëpunim të mirëfilltë me karakter studiues studimor. Ky bashkëpunim solli ndryshime dhe përmirsime direkte në shëndetësinë shqiptare, ndërtimi e sistemit humultues së parë në historinë e shëndetësisë epidemologjike dhe studimore, gjithashtu edhe disa projekte të rendesishme në infrasturkturë. 

Duke ju referuar dokumentaciont të studimeve historike (Rockefeller Archive Center, 1930), bashkëpunimi midis dy shteteve ka qënë aktiv dhe mund të ketë qënë iniciativa më e madhe e bërë historikisht në Shqipëri nga Shtete e Bashkuara të Amerikës. Gjatë asaj periudhe, në Shqipëri kanë qënë të pranishëm dy nga studiuesit e nderuar Amerikan Dr. Hackett (Harvard University, 1914), Dr. Russell (Columbia University, 1893), dhe  F. W Knipe inxhinieri rezident në Fondacionin Rockefeller të cilët ishin figura shumë të njohura në fushën studimore ndërkombëtare në eleminimin e epidemise së malarjes në Evrope, duke mos lënë mënjanë dhe vëndet e Ballkanit. 

Gjithsesi, është e rëndësishme të theksohet se përgjate asaj periudhe një rol të rëndësishëm ka luajtur dhe Ambasadori Herman Bernstein, USA Ministër në Shqipëri në vitet 1930-1933 (YIVO Archives,  RG 713). Përgjatë asaj periudhe, Shqipëria gjëndej në momente të vështira ekonomike si pasojë e formimit të shtetit të ri dhe më vonë tranzicionin e politikes nga parlamentare në monarki (Arkiva e Shtetit, 1927-1930). 

Ambasadori Herman Berstein luati një rol positiv ku  tregoi interes në këtë investim dhe ndihmë humanitare për Shqipërinë. Fotot në vijim tregojnë interesimin direkt të Ambasadorit  Amerikan dhe studiuesve në ndërtimin e infrastruktures së parë të lumit të Tiranës sot e quajtur LANA. Ky projekt u realizua për të eleminuar epidemine e malarjes në popullsinë e Tiranës së asaj periudhe, që shkaktohej si pasojë e ndotjes së lumit (Rockefeller Archive Center, 1927). 

Hackett, April 1 to June 30, 1933, Box 310, Series 1, Folder Title: 704 – Albania -A-Z, International Health Division, Rockefeller Archive Center.

Hackett, April 1 to June 30, 1930, Folder 3944, Box 310, Series 1, Folder Title: 704 – Albania -A-Z, International Health Division, Rockefeller Archive Center.

*Fatjona R. Lubonja mban titullin Dr. e Shkencave në Edukim, ka studiuar Neuro-Shkencë dhe Behavior në Universiteti i Kolumbias (Columbia University) në New York dhe është specializuar në Universitetin e Harvard.