Përktheu: Rafael Floqi/

Kur e pyesja babin tim se çfarë donte për Krishtlindje si fëmijë, ai thoshte të njëjtën gjë çdo vit: “Unë kam një punë, kështu që mund të blej çfarë të dua për veten time”. Por edhe kur baballarët mund të tregojnë saktësisht se çfarë po marrin për Hanukkah, Krishtlindje ose ditëlindje (sepse blerja shfaqet në deklaratat e kartës së tyre të kreditit), ekspertët e fëmijërisë së hershme kanë zbuluar se duhet ta lini fëmijën tuaj t’ju japë dhurata gjithsesi, kryesisht. sepse nuk ka të bëjë me ju. Përkundrazi, të mësuarit se si të jepni dhurata mund t’i mësojë fëmijët se si të ndajnë dhe të marrin me radhë.

“Fëmijët e vegjël vazhdojnë të kenë një ndjenjë të së drejtës, e cila është e përshtatshme për zhvillimin,” thotë psikoterapistja Sharnell Myles, Psy.D. “Rrjedhimisht, mund të jetë e vështirë për ta të kuptojnë se vetëm për shkak se u jepen dhurata, nuk do të thotë se të gjitha dhuratat janë të tyre.” Kur fëmijët e vegjël marrin pjesë në dhënien e dhuratave, “ata po mësojnë të ndajnë, të marrin në konsideratë të tjerët, si të jenë bashkëpunues dhe të ndërrojnë – dhe në fund, atyre u mësohet empatia”.

Erin O’Connor, drejtoresha e programit të edukimit në fëmijërinë e hershme të Universitetit të Nju Jorkut, pajtohet se “dhënia e dhuratave mund të luajë një rol të rëndësishëm në rrugën e zhvillimit të një fëmije”.

Këtu, Myles dhe O’Connor ndajnë pesë arsye pse dhënia e dhuratave mund t’i ndihmojë fëmijët të bëhen njerëz më të mirë.

1. Dhënia e dhuratave ndihmon në njohjen

Dhënia e dhuratave është e mirë për trurin në rritje të një fëmije, sepse i bën ata ta përdorin atë. Ose, siç tha O’Connor, “Kërkon që fëmijët të përshtatin aftësitë e tyre të menduarit kritik duke u dashur të mendojnë përmes opsioneve të pafundme të dhuratave dhe të zgjedhin atë që ka më shumë kuptim për marrësin”.

Vlen të përmendet se fëmijët nuk zhvillojnë aftësinë për të parë këndvështrimin e dikujt tjetër derisa të jenë rreth moshës 4 vjeç, një koncept që ekspertët i referohen si “teoria e mendjes”. Sado që dhënia e dhuratave është e mirë për zhvillimin, nëse është e nxituar, “mund të rrisë zemërimin e fëmijës”, paralajmëron Myles.

Megjithatë, nëse prindërit duan të fillojnë t’i prezantojnë fëmijët e tyre me konceptin e dhënies së dhuratave herët, si rreth 18 muajsh, t’i vizatojnë ata një fotografi për dikë “mund të jetë një mënyrë e shkëlqyeshme për ta lehtësuar atë”, thotë O’Connor.

2. Dhënia e dhuratave inkurajon komunikimin

Dhënia e dhuratave mund të jetë një mundësi e shkëlqyer për të pasur një bisedë dhe për t’u lidhur me fëmijët. “Fëmijët e vegjël, të moshës 5 ose 6 vjeç, shpesh mund të japin një dhuratë ose një lodër që në të vërtetë do ta dëshironin për veten e tyre,” shpjegon Myles. Kjo është arsyeja pse kur djali i saj po përgatit dhurata për miqtë e tij, ajo i bën pyetje se çfarë i pëlqen shokut të tij, në krahasim me interesat e tij. Në një mënyrë delikate, ajo po e mëson atë të kalojë vetë këtë proces mendimi duke lyer pak rrotat. Në këto diskutime, ajo menaxhon edhe çdo pritshmëri që djali i saj të marrë një dhuratë në këmbim.

Jashtë bisedave se çfarë të blini, akti i dhurimit në vetvete modelon komunikimin joverbal për fëmijët në disa mënyra. Për një, ekziston akti i “komunikimit simbolik të dashurisë së tyre përmes dhuratës”, thotë O’Connor. Për më tepër, “shprehja e fytyrës së marrësit do ta ndihmojë fëmijën të mësojë shenja joverbale”.

3. Dhënia e dhuratave është një përvojë shqisore

Gjurmët e duarve nuk janë thjesht një dhuratë e lirë që fëmijët mund t’u bëjnë prindërve të tyre; Dhuratat DIY ose të bëra me dorë janë një mënyrë e shkëlqyer për të përfshirë aftësitë motorike të një fëmije. Sipas Klinikës Cleveland, loja shqisore gjithashtu ndihmon fëmijët të ndërtojnë aftësi më të mira për zgjidhjen e problemeve dhe më shumë vetëdije për trupat e tyre, duke përfshirë mënyrën se si ato ndikojnë në objektet në mjedisin e tyre.

Nëse fëmijët po blejnë dhurata në vend që t’i bëjnë ato, ata ende mund të praktikojnë aftësitë motorike duke i mbështjellë dhuratat, thotë O’Connor. Dhe si bonus, ata marrin përsipër të bëjnë aktivitetin e tyre të preferuar në këtë proces: të bëjnë rrëmujë.

4. Dhënia e dhuratave inkurajon kreativitetin

Shoqata Amerikane e Psikologjisë e përkufizon krijimtarinë si “aftësia për të prodhuar ose zhvilluar punë, teori, teknika ose mendime origjinale”, duke shtuar se një person krijues “zakonisht shfaq origjinalitet, imagjinatë dhe ekspresivitet”. Kreativiteti ka qenë i lidhur me gjithçka, nga përmirësimi i mirëqenies deri te suksesi në karrierë më vonë në jetë.

Fëmijët perceptohen të jenë më krijues se të rriturit, pjesërisht për shkak se ata janë më pak të prekur nga modelet e mendimit dhe gjykimet që të rriturit zhvillojnë me kalimin e kohës. Dhënia e dhuratave u lejon atyre të përkulin atë muskul. “Të krijosh një dhuratë të menduar kërkon kreativitet dhe kjo mund të praktikohet më tej përmes një dhurate të punuar me dorë”, thotë O’Connor.

Me fjalë të tjera, u jep fëmijëve një shans për të menduar jashtë kutisë së dhuratave.

5. Dhënia e dhuratave rrit inteligjencën emocionale

Ndoshta më e rëndësishmja, lënia e fëmijës suaj t’ju japë dhurata mëson aftësi thelbësore emocionale si ndjeshmëria dhe mirënjohja. “Fëmijët fillojnë të kuptojnë vendin e tyre në marrëdhëniet shoqërore dhe zhvillojnë një ndjenjë të menduari,” shpjegon O’Connor. “Kjo i ndihmon ata të kuptojnë perspektiva të ndryshme dhe nxit një ndjenjë identiteti si një individ i kujdesshëm.” Ky është një fare e mirë për një çmim prej 30 dollarësh, edhe nëse janë paratë tuaja që shkojnë drejt diçkaje që nuk e dëshironi vërtet.

Megjithëse është plotësisht e mundur që dhënia e dhuratave mund t’i mësojë fëmijës tuaj se si të bëhet një marrës më i mirë duke parë anën tjetër, Myles paralajmëron kundër vendosjes së kësaj pritshmërie tek fëmijët. “Nëse një prind do ta mësojë fëmijën e tij të bëjë dhurata, le të jetë kështu”

Prof. Milazim Krasniqi/

Fitorja absolute e Vuçiqit në zgjedhjet parlamentare të 17 dhjetorit 2023 në Serbi, pritet të ketë disa ndikime në Serbi, në rajon e edhe në Kosovë: 1. Serbia mbetet një shtet jodemokratik, me një lider populist e autoritar që ka dalë mbi partinë, mbi qeverinë e mbi Kuvendin. Është thjesht një vozhd serb. Një Putin ballkanik. 2. Serbia do të vazhdojë të qëndrojë në tri karrige (me Perëndimin, me Rusinë, me Kinën) duke përdorë kapacitetet destabilizuese që ka ndaj Kosovës, ndaj Bosnjes e Malit të Zi. Perëndimi teorikisht ka kapacitet t’ia heqë dy karriget e tjera, por nuk ka vullnet e unitet. Për mimikri, Vuçiqi mund të ketë një distancim të lehtë nga Rusia, por jo ndryshim strategjik të aleancës-vasalitetit. 3. Me fuqinë e re që ka marrë, Vuçiqi me këtë fitore absolute, në raport me Kosovën ka hapësirë të madhe manovruese. Nuk pritet që ta përdorë më terrorizmin, sepse e ka konsumuar në maksimum përfitimin elektoral prej sulmit terrorist në Banjskë. Me atë sulm e largoi temën e Kosovës nga fushata zgjedhore, risiguroi edhe përkrahjen e serbëve të Kosovës. Tash pritet të fokusohet te zbatimi i Planit Franko-Gjerman, por me autonominë e serbëve të Kosovës brenda marrëveshjes. 4. Pozita e Kosovës përballë Serbisë mund të dobësohet edhe më shumë në dialog, nëse vazhdon ky format i dialogut dhe nëse imponohet definitivisht DraftStatuti që është publikuar. Në atë rast Kurtit i mbeten dy mundësi: ta pranojë autonominë e serbëve, duke e gjymtuar shtetin, ose të provojë ta shtyjë zbatimin, duke provokuar zgjedhje të parakohshme parlamentare në Kosovë. Këtë e ka vështirë ta bëjë ngase në atë rast serbët do të bojkotonin dhe kjo do ta përkeqësonte edhe më shumë pozitën e Kosovës, duke e ekspozuar si shtet të dështuar. Nga ana tjetër, nëse provokon zgjedhje dhe nëse prapë fiton, futet në rrugë pa shtegdalje, me nje mandat tjetër të plotë, por pa kurrfarë fuqie për të rezistuar, gjë që do të mund të shkaktonte krizë të re në skenën politike në Kosovë e me shumë gjasa edhe në partinë e Albin Kurtit.

Përdorimi i shprehjeve dhe termave të huaja ne jetën e përditshme dhe në media te shqiptarët është bërë shprehi e cila ka marrë përmasa shqetësuese, që është për çdo kritikë, ku emërtimi “Samiti i Diasporës” që u mbajt me 23 nëntor në Tiranë, është dëshmi e një konstatimi të tillë. Ndërsa ftesën për të marrë pjesë në këtë Samit të Diasporës, edhe shqiptarët nga trojet e tyre (Maqedoni të Veriut, Luginë të Preshevës, Kosovës e Mal të Zi) duhet vlerësuar si gabim teknik nga ana e organizatorëve, e jo se ata janë pjesë e diasporës. që duhet të jetë mësim për të ardhmën.

Nail Draga

Organizimi i veprimtarisë me emërtimin “Samiti i Diasporës”, që u mbajt në Tiranë me 22-23 nëntor 2023, paraqet ngjarje të veçantë në nivel mbarëkombëtar. Ishte ky takimi i tretë i kësaj veprimtarie ku kanë marrë pjesë shqiptarët nga e tërë bota, duke dëshmuar se takimi i tillë ka vlerë shumëdimensionale kombëtare.

Me këtë rast dua të ceki çështjen e emërtimit “Samiti i diasporës”, e cila ka marrë përmasa të mëdha në hapësirën shqiptare. Termi diasporë nuk është i panjohur, sepse ajo nuk është e kohës së re.Ajo është me prejardhje greke qe do të thotë “shpërndarje”, ku popullsia duke lëvizur nga vendi është vendosur në një vend tjetër.

Ne këtë aspekt te shqiptarët njihet diaspora historike, e cila është e hershme por me shumë njihet nga mesjeta(shek.XIV) e tutje. Pikërisht nga kjo kohë e më pas kemi vendosjen e arbëreshve(shqiptareve) në Itali e po ashtu edhe në Greqi, Bullgari, Rumani, Kroaci, Turqi, Egjipt etj.

Por, pas pavarësisë së Shqipërisë(1912) e më pas në sajë të luftërave dhe politikës asimiluese e pushtuese të fqinjëve tanë nga njëra anë dhe motiveve ekonomike nga ana tjetër shqiptarët kanë vazhduar të emigrojnë duke marrë epitetin e emigrantëve. Në këtë kategori bëjnë pjesë shqiptarët në hapësirën e tyre etnogjepgrafike në ish-Jugosllavi të cilët pas Luftës së Dytë Botërore kanë emigruar në vendet e ndryshme europiane si dhe në SHBA e Australi.

Ndërsa me rastin e dështimit të sistemit të diktaturës komuniste në Shqipëri nga viti 1991, emigrimi i popullsisë mori përmasa shqetësuese, dukuri e cila vazhdon edhe sot. Dhe e tëra kjo lëvizje migruese ka një emërtim të përbashkët, që është Mërgata shqiptare! Duke marrë parasysh se kemi një shpërndarje të shqiptarëve nepër vende të ndryshme të botës, është detyrë emërgjente e Qeverisë së Shqipërisë, të bëjë evidentimin përkatësisht regjistrimin e shqiptarëve në botë, për të pasur një numër optimal sikurse e bëjnë vendet demokratike që janë të përkushtuar për çëstjen kombetare. Në këtë drejtim mund të angazhohen përfaqësitë diplomatike si ambasadat apo konsullatat në vendet përkatëse, sepse me përjashtim të rastit, pothuaj i tërë personeli tyre është pasiv, që nuk është në favor të misionit të tyre diplomatik.

Gabimisht të ftuar

Nga organizatori i “Samitit të diasporës” përveç shqiptarëve në botë, janë ftuar edhe shqiptarët në trojet e tyre në hapësirën etnogjeografike shqiptare. Nuk ka dilemë se ftesa për të marrë pjesë ne një takim mbarëkombëtarë është e qëlluar, por çështja qendron të përmbajtja e emërtimit, sepse shqiptarët jashtë Shqipërisë londineze nuk janë diasporë, sepse janë në token e tyre dhe nuk i përkasin kësaj kategorie.

Andaj ftesën për të marrë pjesë në këtë Samit të Diasporës, edhe shqiptarët nga trojet e tyre (Maqedoni të Veriut, Luginë të Preshevës, Kosovës e Mal të Zi) duhet vlerësuar si gabim teknik nga ana e organizatorëve, e jo se ata janë pjesë e diasporës. që duhet të jetë mësim për të ardhmën.

Pa vlerësim e vëmendjen e duhur

Të gjithë jemi dëshmitarë ndonëse jemi në kohën e pluralizmit politik diaspora shqiptare nuk e ka vemendjen dhe vlerësimin e duhur nga qeveritë e shtetëve përkatëse. Ne këtë aspekt kritika kryesore bie mbi shtetin amë-Shqipërinë e cila duhet të angazhohet me të gjitha kapacitetet shtetërore për ta mbeshtetur diasporen. Por, jemi dëshmitarë se diaspora po përdoret nga politika vetëm për qellimet e veta nga ana e pushtetarëve e jo duke i trajtuar ata si pjesë e pandarë e shqiptarëve në atdhe.

Pikërisht këtu është dështimi i qeverive të Shqipërisë në pluralizëm, sepse atyre iu është mohuar e drejta legjitime për të marrë pjesë në votime sikurse qytetarët tjerë në Shqipëri. Një veprim i tillë absurd vazhdon gjithnjë se partitë politike e sidomos shumica parlamentare në Shqipëri, nuk e trajton këtë çështje me seriozitet, sepse ata i frigohen diasporës, sepse me votat e tyre mund të prishin objektivat e tyre për pushtet. Ne këtë aspekt shëmbull pozitiv shërben Kosova e cila ia ka mundësuar të marrë pjesë në votime edhe mërgata shqiptare, çështje e cila është definuar si normë ligjore.

Nga ana tjetër diasporës i është mohuar përfaqësimi i saj në dikasteret shtetërore dhe në strukturat vendimmarrëse. Ne këtë aspekt mendoj se do të ishte shumë pozitive prania e përfaqësuesve të ndryshëm të diasporës në diplomacinë shqiptare, sepse ata kanë kuadra të përgatitur qe do të nderonin diplomacinë shqiptare, e jo si deri tash që lënë për të dëshiruar. Andaj, pjesëmarrja e kuadrave shqiptare nga diaspora në diplomaci do të ishte risi dhe freski për të qenë model të përfaqësimit të shtetit Shqiptar, duke vendosur aty kuadra profesionale e jo partiake si kudo në botën demokratike.

Po ashtu duhet cekur se si me parë edhe tash kapitali financiar i diasporës ka qenë vendimtar për të ardhurat e shumë të familjeve shqiptare, që janë ballafaquar me vështirësi ekonomike, por nuk ka pasur vemendjen e duhur të qeverisë për të trajtuar këtë kategori me përparësi në investime në vendlindje.

Takim jo sa për fotografi

Takimin e Tiranës nuk duhet trajtuar si takim sa për fotografi, por me prezantimin e ideve dhe propozimeve konkrete për zhvillimin ekonomik dhe mbrojtjës së identitetit kombëtarë. Por, duhet thënë se në takimin e Tiranës kësaj here pjesëmarrësit e diasporës nga shumë shtete të botës kësaj here ishin me të paktë në numër. Pse ka ndodhur diçka e tillë i mbetet organizatorëve të japin shpjegimin e duhur, por duhet thënë haptazi se nuk na duhen fjalë por veprime konkrete, sepse diaspora meriton vemendjen e duhur në mënyrë të vazhdueshme. Qendrimi ndaj diasporës nuk duhet të varet nga partitë politike të cilat janë në pushtet sepse ajo është e të gjithë shqiptarëve si nga pozita e opozita, ndërsa politizimi i saj nuk është në favor të saj dhe çështjes kombëtare.

Ndërgjegjja e kombit

Duke marrë parasysh se kemi të bëjmë me takim mbarëkombëtarë do të ishte e udhës qe “Samiti i Diasporës” të quhet “Takimi i mërgimtarëve shqiptarë”, duke përfshirë edhe pjesëtarët nga diaspora historike dhe mërgimtarët shqiptarë nga shek.XX e këndej.

Pasi nuk kemi të bëjmë për çështje personale çështja e tillë duhet të jetë preokupuese për të gjithë e ne veçanti për institucionet shtetërore të cilat janë të obliguar për të mbrojtur gjuhën nga vërshimi i fjalëve dhe shprehjeve të huaja.

Ndërsa, duke vlerësuar lartë kontributin e saj në favor të çështjes kombetare, ku si shëmbull tipik është lufta e fundit në Kosovë, diaspora shqiptare ishte dhe ka mbetur ndërgjegja e kombit të cilën duhet mbeshtetur maksimalisht nga të gjithë institucionet shtetërore si kudo në vendet demokratike.

(Dhjetor 2023)

Hys Hasa/

Sapo me ra ne dore libri “Brenga e Prokurorit” të mikut tim Gjeneral Ahmet Prençit, një njeri pozitiv dhe shembull me qytetarinë që e karakterizon, me një kontribut konkret si shtetar fal karrierës së suksesshme, duke ruajtur dhe dinjitetin. Z.Ahmeti po spikat dukshëm edhe si shkrimtar, ku me disa botime në treg, pas romanit ”Anja” që njohu sukses brenda dhe jashtë Shqipërisë, me botimin më të ri, jam i sigurt do të tërheq maksimalisht vëmendjen e lexuesit për të pasur të sigurt suksesin sot dhe në të ardhmen.

Unë sapo më erdhi libri, për 2-3 ditë e përfundova dhe po jap disa vlerësime për vleratë e këtij libri mjaftë mbreslënës. Romani ”Brenga e Prokurorit” vjen si klithmë në ketë kohë terrnaje që vërtetë s’ka mbarim! Ai është një klithmë për njeriun që ia ka dorëzue shpirtin djallit, për sistemet që prodhuen e imponuen tjetërsimin, mjerimin dhe rrënimin me vetëdije të qenies, për që i dalin zot e rrejdhshëm idhtarëve meskin që gllabëruen edhe andrratë e atyne pak njerëzve që s’pranuen kurrë të hyjnë në vathën e tyne manipuluese.

Romani i dytë, pra “Brenga e Prokurorit”, një libër i një natyre tjetër, më tepër është i rëndësishëm. Në radhë të parë, rëndësia e tij lidhet me faktin se në këtë tekst autori hedh vështrimin në një temë tabu, gati të paprekshme, në temën e drejtësisë, kaq shumë të munguar në jetën tonë. Të drejtësisë së padrejtësisë ,apo të drejtësisë së vonuar, që është më keq se padrejtësia, sepse vret ëndrrën dhe shpresën.Ngritja e siparit mbi këtë problematikë tejet të mprehtë, i mëvesh atributin e guximit krijues për të hyrë në “folenë” e grerëzave, në “shpellën” e bishave, me mjetet e letërsisë, pra me anë të romanit, që të jep dorë, ma tepër se çdo zhanër, për ta rrokur jetën në gjithanshmëri. Po ashtu, si nënshtrat i hapur ky tekst është edhe një himn për të rënët nga forcat e policisë, ku krejt si rastësisht avitet para lexuesit fytyra e shumë herojve të heshtur të policisë së shtetit në vitet e demokracisë brisht shqiptare,apo rasti dëshmorit paharruar Artur Çukut, mikut të ngushtë të autorit, tanimë të shndërruar në figurë letrare.

Libri “Brenga e Prokurorit” në fakt është shumë herë ma shumë se brengë,është fiks ajo dilema e madhe ekzistenciale, të jesh apo të mos jesh! Prokurori Martin Guri në momentin thuajse fatal të kësaj dileme kërkon zgjidhje atje ku e di se ka përgjigje dhe e merr,pra duhet të jetë!

Autori Gjeneral Ahmet Prençi me romanin e tij na shetit në çoshet e errëta të drejtësisë sonë shqiptare,e cila është nëpërkëmbur në të shpesh herë nga të poshtëritë e drejtësisë dhe me pushtet gjithfarësh! Autori pikturon mjeshtërisht tablonë e evoluimit të krimit në të njejtin hap dhe nivel me evoluimin mashtrues të të bamit gjoja drejtësi dhe shtet!

Por për përsonazhet e tij, që lidhen me punët e drejtësisë, duket se ka përdorur ngjyrat e zemrës për të na shpërfaqur tablonë që duhet të kishim dhe të kena në të vërtetë. Gjithëçka tjetër që vihet përballë tyne është e randë, e errët, kriminale dhe vrastare!

Prokurori, Martin Guri, që përçon edhe shenja të vetë autorit, por më tepër si përsonazh përfaqëson një figurë komplekse, një prokuror të ditur dhe të paepur dhe një njeri normal, me gjithë dritëhijet e veta.Një prokuror që është vënë në sprovën mbinjerëzore, për të zbatuar ligjin, ose për të humbur veten dhe emrin e mirë, që ka vënë me punë korrekte në këtë drejtësi kaq shumë të akuzuar.Jemi në Shqipëri, ku e sotmja është marrë peng nga e djeshmja diktatoriale dhe e nesërmja është marrë peng nga e sotmja, sepse qeverisemi nga mafia e veshur dhe me pushtet.

Prova para ligjit, para vetes dhe familjes, para kohës dhe shoqërisë, para krimit të organizuar, prova para vetes, për të shpëtuar nderin dhe jetën familjare i jep tipare idealiste, por fati i tij është real dhe përbën një moment të një përthyerje të pazakontë, tejet të vështirë,ky thyhet edhe guri, e jo më burri.

Martini vihet para përgjegjësisë që ose të zbatojë ligjin, ose të shitet si dhjetëra të tjerë, te kriminelët, te politika, tek oligarkët. Jeta e tij, e ndërlikuar dikur, sepse Arjana, gruaja e bukur e qytetit të vogël e kishte futur në kurth, ndonëse ai ishte vetëm gjimnazist, e prej atij “përdhunimi” të kryer në kohën e diktaturës, vihet në provën e zjarrit, që ta dënojë kriminelin Marjan Boja, që ka gjasa që në dejet e tij ka gjakun e prokurorit, gjë që rrit ndjeshmërinë dhe përgjegjësinë e prokurorit njeri.

Dy kohët, e djeshmja dhe e sotmja, ndërthuren ligshtë, në fatet e personazheve, për ta vënë prokurorin në sprovën e jetës. Pas 30 vitesh shfaqet hija e së djeshmes, në formën e kërcënimit, të dhimbjes dhe dëshpërimit, të synimit për ta gjunjëzuar,takimet me përsonazhin Arjana dhe me letrën që i solli njeriu i tij nga grupi i kriminelve me premtimet joshëse,vetëm e vetëm për të shpëtuar një kriminel siqë ishte Marjan Boja. Një rastësi e paimagjinueshme, një rast që ngjet njëherë në njëmijë, thekson autori diku, por ja që bash ky rast ia zuri derën prokurorit.

Një libër që vetëm në lexim mund të hyhet në botën e tij, një roman realist dhe aventuresk, që ndonjëherë rrëshqet në moralizëm të mbrendshem të tij , por vlera e tij lidhet me strukturën e kompozimit, e sidomos me narativën, me atë gjetje autoriale, të vonesës narative, të ngjizur si meditim i personazhit qendror dhe digresione me kohën tjetër, me ngjarje të tjera, me fatet e protagonistëve të pranishëm në faqet e romanit. “Brenga e Prokurorit” është pasqyra ku shohim kohën që po jetojmë, shohim veten ku jemi kredhur në kënetën e krimit, e shpëtimi, sipas mëndimit të autorit, mbi te gjitha, do të vijë nga drejtësia, e cila ka nevojë për prokuror dhe gjyqtar të guximshëm dhe po kaq njerëzore me vyrtyte të një shqiptari të vërtetë.

Romani “Brenga e Prokurorit”vjen në kohën e duhur dhe në vendin e duhur, kur kemi më shumë nevojë se kurr për prokuror si Martin Guri,të cilin e ka gëdhendur me shumë mjeshtëri artistike.Përsonazhe të tilla sot janë në provën e shekullit para shoqërisë shqiptare,ata janë herojë të heshtur.Jam i sigurt që ky roman do të ketë ndikimin e tij të madh tek shoqëria shqiptare, ku autori ju ka bërë skanerin organeve të drejtësisë ligjzbatuese.

Një rroman brilant i kësaj dekade,ku lexuesi përjeton emocionalisht rrëqethjen e shqiptarëve.Prokurori Martin Guri,është skalitur mrekullisht nga autori,ai shëndrohet një shpresë e madhe për shoqërinë shqiptare.Ai ndeshet dhe mposhtet.Lëkundet, por nuk dorëzohet.Autori ka një unazëzemre mistërioze,që bashkalidh mjeshtërisht dy romanet “Anja” dhe “Brenga e Prokurorit”,me përjetime shokuese.Ky roman lexohet me një frymë,ashtu siqë e lexova edhe unë i dashur lexues.

Rromani”Brenga e Prokurorit” ashtu si rromani “Anja”,duket se pika më e fortë e autorit është krijimi i karaktereve,metamorizmi i tyre nga të qenurit real në analizën e tyre,duke qenë në një të vërtetë fiktive.Prokurori Martin Guri,apo grotesku Zambak Boja e sidomos vrasësi Marjan Boja,ky i fundit me karakter të lexuesit,një ndër karakteret që nuk shqitet nga vemendja e lexuesit,një ndër karakteret më të mirëgëdhenduar në veprat e botuara,krijojnë atmosferën e Siçilisë së dikurshme që kan paraqitur rromanet e siqë thekson dikush “ të Leonardo Shashës”.Vepra ka dy realitete:”Ky i përditëshmërisë sonë dhe ai i fqinjit Adriatikas,që nuk duken shumë fort të largët,sidomos realitete romanistike.

Rromani është nëj dëshmi e kohës sonë që përjetojmë ,në mjedisin tonë social politik,ai vjenë me mjeshtrinë e stilit, gjuhës e kompozimit.E veçanta më e madhe e shkrimtarit është se shkrimtari ka krijuar përsonazhin e Martin Gurit, që ndodhet në qendër të rromanit,me dilemat dhe karakterin,të kujton përsonazhin e Franc kafkës te “Proçesi”.

Autori Ahmet Prençi në ketë rroman skanon jetën e nëndheshme të tranzicionit shqiptar. Krimi,mafia,kulisat, miqësia, familja, dashurija, profesioni dhe brengatë e një të shkuare,e cila rikthehet të trondisë të tashmen,janë elementë specifikë të këtij rromani të shkruar me shumë mjeshtri dhe përgjegjësi.Rromani do t’i shërbejë lexuesit dhe gjithë shoqërisë shqiptare pse jo dhe ingranazheve të pushtetit dhe të mafias(të lidhura me njera tjetrën sot),por dhe vehtes në raportë me të tjerët,me jetën dhe me të paprituratë e saj.

Autori, luan mjeshtërisht me personazhe e ngjarje siqë realisht e shqetësojnë shoqërinë shqiptare! Ne dukje disa prej tyre le hapësirën që edhe t’i identifikosh, edhe t’i hamendësosh, por në fakt, fund e krye rromani është një trill i ankthshëm, që të zenë frymën nga episodi në episod; fiks siç ta zanë frymën aktet e turpshme, që ndodhin pa droje në ketë vend prej shumë kohësh!

Përsonazhet Martin Guri, Artur Rrasa e Sokol Përroni, tre njerëz që i lidh pazgjidhshmërisht fati i të qenërit tokësor! Rrasa, shkon në qiell për të lane serish në tokë Gurin e Përronin si dy bashkëudhëtarë të pandashëm, që i mban të lidhun përjetësisht ujë që kalon nepër ta me synim për të bërë drejtësi! Me ba drejtësi në një vend ku e drejta është e kapun për fyti që në gjenezë, pikërisht tek ai gabimi i harrimit që kërkon shpagim! Dmth aty ku drejtësia është e kapur,nuk mund të presish drejtësi.

Rromani vjen si frymë qe percillet nga koha e vrazhdet në një kohë të pakohe! Autori na fut nëpër grehinat e të djeshmes për të dalë tek djerrinat e të sotmes. Sikur asgjë s’ka ndryshue, veç se Rushani tash ka formë tjetër përsekutimi, formë tjetër rrënimi e po mënyrë tjetër asgjësimi, ama fati është i njejtë! Rushani mbetet Rushan atëhere e sot e pikërisht prej vetive të tijë si ndershmërisë, mosgrykësisë e pabesisë!

E pikërisht nga grykësia, vjen edhe ‘gabimi’ Marjana, personazhi që mban lidhun dy kohë, dy botë, dhe shumë fate e 2 000 vjetë a ma tepër! Grykësia e mësueses Arjanës, që pasonte modelin e instaluem përdhuni nga sistem gjakatar, që i kishte hy në familje, në shpi, në shtrat, e mandej në shpirt, prodhoi Marjanin dhe Marjanët që sot trondisin shoqërinë për t’u marr jetë njerëzish e mandej tue u sjell krah kandidatëve për deputet, krah të pasurve dhe hajdutve të ketij vendi, sepse nuk gjendet një prokuror me ua marr çelesat…

Gjithçka që përban subjektin e rromanit të autorit Ahmet Prençit, ka ndodh e ndodh në kete vend, sepse mungon vetëm një prokuror-njeri i ligjit siqë është Martin Guri…Mendoj se rromani “Brenga e Prokurorit”, nga autori z. Ahmet Prençi e ka sjellë kontributin e tij, që drejtësia të ngrihet mbi mëkatin, që ne ta nderojmë siç e meriton.

Në rastin e prezantimit të romanit “Brenga e Prokurorit”, Poeti Rudolf Marku në analizën e tij, mes vlerēsimesh, shprehu “frikën” se mos ky libër do mbetet në hije nga suksesi i romanit “Anja”. Pêr ata që i kanë lexuar të dy libratë, shihet se autori është shumë konkret në analizën që ju bënë sot organeve të drejtësisë së re shqiptare, ka një nivel të lartë profesionalizmi si letrar,por edhe me një maturi të dëshiruar. Më konçiz, qartësisht i shprehur, ai kthehet në zëdhënës të atyre që japin drejtësi. Mendoj se, në ditën e prezantimit, shumica në sallë ishin nga sistemi i drejtësisë dhe policisë. Dhe jam i bindur, që sejcili prej tyre, ka shprehur admirim për autorin, por besoj edhe kanë ndje zili,brenda vetes, që autori ka mundur të shkruajë këtë rroman”.

Unë në mënyrë modeste ,duke lexuar ketë rroman shoh që autori i ka bërë një skanër real drejtësisë sot në shoqërinë shqiptare. Është shumë e vërtetë që morali dhe e drejta, është një koncept që vihen në diskutim, sepse shoqëria shqiptare përjeton një drejtësi, ku i forti bënë ligjin,i pasuri bëhet deputet,ministër e zv/ministër.Shiko sot problemin e inceratorëve,ka një vit ,që po heton prokuroria jonë e re e drejtësisë dhe kapën vetëm cironka,njerëz pa peshë,të cilët asnjë veprim ,bindja është se nuk është kryer pa dijeninë e bosave të mëdhej që janë të pushtetshëm. Është shumë e vërtetë që sa ma shumë lexon nga faqia në faqe,të jep përshtypjen sikur po lexon nje dosje akuze, kaq i vërtetê është ky libër. Nuk mungojnë dhe mendime apo përsiatje filozofike mbi të drejtën dhe ato që japin të drejtën, duke marr edhe referenca biblike apo filozofike. Si prsh?!?“ Pse nuk ka një Prokuror, i cili të jetë nderuar me çmimin “Nobel” ?!?!,duke na kujtuar përmasës fundore në të cilën shoqëria jonë i ka vendosur dhënësit e drejtësisē. Duke e sjellë analizën në aktualitetin e shoqërisë, autori arrin deri aty sa t’i kërkoj ndihmë Dantes, për ta rishkruar Ferrin, pasi nuk gjenden rrathë në ferrin e tij, për krimet e sotme që ndodhin në shoqërinë shqiptare.Mendoj se është për t’u theksuar se niveli i gjuhës që përdor autori,jo vetëm është e pastër nga dialektet krahinore, por edhe e pastruar steril e shumë bukur, pa e tepruar . Kjo bënë të mundur që argumentet të jenë në vetën e parë dhe pjekurinë me të cilën përvetëson autori. I nderuar Gjeneral AHMET PRENCIN.

Edhe për mua si lexues me sensin pozitiv, të gjithëçka pozitive që reflekton ky roman dua të themë atë që ka theksuar z.Rudolf Marku:”Në mbyllje- nuk mund ta di, a do ta rishkruaj Komedinë Hyjnore, Dantja i ri,siç thotë autori, por e them me siguri”.

Sot unë si shumë miq të tij i kam 2 rromanet e shkruara nga miku im i mrekullueshëm Gjeneral Ahmet Prençi, me titujt “Brenga e Prokurorit” dhe “Anja” në bibliotekën time modeste.

Këto 2 romane janë për mua një pasuri e vërtetë për panairin e librit per vitin 2023, duke u vënë në dispozicion të të gjithë lexuesve shqiptarë, ndaj ndihem i privilegjuar që i kam në bibliotekën time dhe që jam mik me Gjeneral Ahmet Prençin,megjithëse jemi njohur nga afër vitet e fundit me të cilin sot ruaj një miqësi te sinqert e të shëndetshme. Në fund të këtyre vlerësimeve të mija modeste dua të shpreh respektin tim maksimal , për punën e kryer në organet më të larta të shtetit shqiptar si drejtues kryesor i Policisë,por edhe për shkrimet e botimet që ka realizuar deri tani,ku me libratë që ka shkruar i tregon opinijonit të lexuesit shqiptar e ndërkombëtar se letërsija dhe botimet nuk janë pronë e atyre që kan kryer universitetin për gazetari e letërsi,apo histori,pra ajo është prone e gjithkujt që lexon çdo ditë,por dua të vlerësoj se oficeri i rendit publik apo ushtaraku i ushtrisë shqiptare janë të pregatitur edhe për të krijuar,botuar siqë ka bërë miku im i mrekullueshëm Gjeneral AHMET PRENÇI.

Urime miku im Gjeneral Prençi!

Uroj të të shndritë pena siç të kanë shndritur vleratë e tua si mik dhe si profesionist dashamirës i shoqërisë shqiptare.Por do të uroja të përjetoni e gëzoni:”Shëndet cilësor,mirësi, jetëgjatësi,mirësi gëzime e lumturi përsonale e familjare”për të na dhënë edhe në të ardhmen libra të këtij niveli i rromaneve”ANJA” dhe “BRENGA E PROKURORIT”.Për mua ju keni qenë pjesë e ELITËS policisë shtetit shqiptar,por edhe pjesë e krenarisë inteligjencës reçjane , dibrane e shqiptare dhe një krijues brilant shqiptar“,duke mbetur në të ardhmen „Gjurmë vlerashë pozitive në fis,në zonën e Reçit,të Tejdrines Dibrane,Dibrës e Shqiptarisë“,ku brezat e ardhëshëm do të jenë krenarë me veprën tuaj cilësore!. Suksese suksese dhe vetëm suksese.Zoti të bekoftë familjarisht e vëllazërisht.