Astrit Lulushi/

Pothuajse të gjithë – herë pas here do të luftojnë me shenjat e pikësimit. Pikat përfundojnë një fjali, dhe pikëpyetjet i japin fund një pyetjeje, por çfarë ndodh me shenjat e tjera?

Thonjëzat, për shembull, shërbejnë për qëllime të shumta. Si të tilla, janë një shenjë pikësimi e dobishme. Ato e bëjnë të qartë kur lexojmë prozë dhe kur zëra të ndryshëm ndërhyjnë. Në rrëfimet faktike, një shkrimtar mund të citojë një burim për të treguar pikëpamjet e tij mbi një temë.

Në letërsi, në mënyrë të ngjashme, thonjëzat nisin dialogun: Thonjëzat mund të rrethojnë gjithashtu dialogun e brendshëm të një personazhi. Megjithatë, ato nuk janë të nevojshme kur parafrazojnë atë që dikush tha.

Kur përdorni thonjëza të drejtpërdrejta, është e rëndësishme të mbani mend se shumica e shenjave të pikësimit të lidhura me thonjëza (si pikat dhe presjet) duhet të futen brenda thonjëzave. “Këtë nuk e dija.”

Nëse thonjëza përfshin një pyetje, pikëpyetja duhet të jetë brenda thonjëzave. Por nëse e gjithë fjalia që përfshin thonjëzat është një pyetje, ajo duhet të dalë jashtë shenjës mbyllëse. E njëjta gjë vlen edhe për pikëçuditjet.

Shembull: Ai pyeti:

A thotë ai kupon “blej një dhe tjetrën e merr falas”?

Thonjëzat e vetme (që duken si shenja apostrofi) përdoren për të zëvendësuar thonjëzat kur ka një thonjëza brenda thonjëzave.

Shembull: “Banorët thoshin, ‘Duam një pishinë të përditësuar’, kështu që ne u përgjigjëm në përputhje me rrethanat,” shpjegoi kryebashkiaku.

Kuotat me shkronjë të madhe

Kur citoni një fjali të plotë, shkruani me shkronjë të madhe fillimin e citatit, pavarësisht se ku shfaqet brenda fjalisë.

Shembull: Donna pyeti: “Kush do të shkojë në qendër të martën?”

Megjithatë, nëse citati është pjesë e një fjalie të plotë, shkronja e parë e frazës së cituar nuk ka nevojë të shkruhen me shkronjë të madhe. E njëjta gjë vlen edhe për fjalët ose frazat e shkurtra që funksionojnë si pjesë e fjalisë dhe nuk dallohen si pasazhe të veçanta, të cituara.

Shembuj: Nëna ime shpesh më kujton se “fëmijët janë e ardhmja”.

“Citimet e frikësimit” janë thonjëza të vendosura rreth një fjale ose fraze për të treguar se kjo fjalë ose frazë nuk përdoret zakonisht në këtë mënyrë, ose për të tërhequr vëmendjen ndaj saj ose për të demonstruar ndonjë dyshim. Nuk ka rregulla strikte gramatikore për përdorimin e thonjëzave të frikës, por ato janë më shumë një zgjedhje stilistike.

Shembuj: Miu nuk është “kafshë shtëpiake”.

Në varësi të udhëzuesit të stilit, titujt e veprave krijuese si këngë, poezi, artikuj, filma, libra dhe vepra arti mund të shfaqen në thonjëza. Sipas Associated Press Stylebook, titujt e librave duhet të shfaqen në thonjëza. Megjithatë, Manuali i stilit të Çikagos thotë se ato duhet të jenë të pjerrëta.

Klasa lexoi poezinë “Zjarri dhe akulli” nga Robert Frost.

Thonjëzat mund të përdoren gjithashtu për të vendosur pseudonime. Sidoqoftë, nëse pseudonimi bëhet emri me të cilin njihet kryesisht personi i famshëm, atëherë thonjëzat nuk nevojiten.

Shembull: Aleksandri i Madh

*

Amerikanët dhe britanikët mund të flasin të njëjtën gjuhë, por nëse e gjeni veten përtej oqeanit, mund të duket sikur përdorin një fjalor krejtësisht të ndryshëm. Në SHBA, një mbulesë koke është pothuajse ekskluzivisht një mbulesë koke e modës së vjetër, por është kapuç në Mbretërinë e Bashkuar; “Kapo” është fjala për një kapuç automobili dhe mbulesa të tjera metalike, të tilla si mbulesa e oxhakut.

Për të ndihmuar çdo anglofon të hutuar:

“Bangers and mash” është një vakt i rëndësishëm britanik. Në Mbretërinë e Bashkuar, bangers janë salcice. Termi ka të ngjarë të ketë origjinën në Luftën e Parë Botërore, kur mungesa e mishit bëri që salçiçet të mbusheshin me mbushës shtesë, duke përfshirë ujë, i bëri ato të shpërthenin kur gatuheshin. Pjesa “pure” e gjellës është pure patatesh.

“Barista” mund të tingëllojë afër fjalës për dikë që punon në një kafene (shih: barista), por në fakt është fjala britanike për atë që amerikanët e quajnë “avokat”. Titujt e punës amerikane të “avokatit” dhe janë të pazakontë në MB; në vend të kësaj, “avokat” është titulli për dikë që jep këshilla ligjore nga prapa një tavoline (ose në gjykatat më të ulëta), dhe “avokati” i referohet dikujt që parashtron çështje në gjykatat më të larta.

Ideja britanike e një kimisti është pak më ndryshe nga versioni amerikan. Në MB, të shkosh te kimisti është i ngjashëm me të shkuarit në farmaci në SHBA. Është një vend që shet produkte tualeti dhe pajisje mjekësore. Termi mund të përdoret gjithashtu si sinonim për “farmacist”.

Në MB, flat “e sheshtë” është termi më i zakonshëm për atë që amerikanët do ta quajnë “apartament”. Condos janë referuar edhe si banesa. Britanikët kanë apartamente, megjithëse – në MB, kjo fjalë përdoret për të përshkruar një apartament shumë të pasur. Në mënyrë të ngjashme, një papafingo në Amerikë mund të quhet një “papafingo” në Mbretërinë e Bashkuar, dhe një sobë është një “subjekt gatimi”.

Likuidizues

Ajo që tingëllon si arma e një superheroi është në fakt vetëm një pajisje e vogël në kuzhinat britanike. Një likuidizues (i shkruar gjithashtu “likuidues”) është e njëjta gjë si një blender amerikan, me tehe që përdoren për prerje dhe përzierje.

“Loo” është një fjalë joformale për atë që amerikanët e quajnë “banjë”. Teoria më e popullarizuar për origjinën e “loo” është se shërbëtorët mesjetarë thërrisnin frazën franceze “regardez l’eau” (kujdes nga uji) kur zbraznin enët nga dritarja. Britanikët e kthyen atë në “gardyloo”, e cila përfundimisht u shkurtua në “loo”. Vëmendje për udhëtarët: Mund të shihni gjithashtu “WC” ose “dollap uji” të shënuar në dyert e banjës.

Në anglishten britanike, një kamion është një kamion i madh – emri ka të ngjarë të ketë ardhur nga folja e mëparshme “lurry”, që do të thotë “të tërheqësh”. Është përdorur që nga vitet 1800 dhe ka origjinën si një fjalë hekurudhore për një vagon të gjatë me një shtrat të sheshtë dhe rrota. Sot, “kamoni” po bëhet më i popullarizuar në anglisht britanike, por “kamoni” përdoret ende shpesh për të përshkruar një automjet të madh që përdoret në autostrada për transportin e mallrave.

“Jumper”, versioni britanik i fjalës “pulovër”, është padyshim më argëtues. Është një fjalë e vjetër, që vjen nga fjala “kërcim”, e mesit të shekullit të 17-të, e cila përshkruante pallton e shkurtër të një njeriu. Termi origjinal është me origjinë të panjohur, por mund të lidhet me fjalën franceze jupe, për “fund”.

Në Amerikë, sherbet është një trajtim i ëmbël i ngrirë i ngjashëm me akulloren, por në MB, fjala ka një kuptim krejtësisht të ndryshëm. Për britanikët, sherbeti është një pluhur i ëmbël, i ngjashëm me karamele, i cili gazon. Kohët e fundit, ajo është bërë një bisedë për birrën ose lager. Pra, të ftoni miqtë tuaj në pijetore për disa sherbeta do të thotë t’u jepni atyre pije, jo karamele (ose akullore). Lidhja ka të ngjarë të vijë nga majat e shkumëzuara të birrës që kanë ngjashmëri me karamele me gaz.

Në SHBA, frekuentuesit e palestrës mund të marrin ndihmë për stërvitje nga një trajner, por në MB, ata veshin trajnerë ose atlete në palestër. Me shumë mundësi vjen nga ideja që këpucët vishen gjatë stërvitjes. Termi mund të përdoret për çdo këpucë atletike, me taban gome.

Për britanikët, një karrocë është një karrocë blerjesh që përdoret në një dyqan ushqimesh. Fjala përdoret gjithashtu për të përshkruar një tryezë me katër rrota (ajo që amerikanët e quajnë “karrocë”) ose një shtrat spitali me rrota.