Prof. Viola Isufaj/

Mihal Hanxhari (autor i letrave të fundit të arkës), paraqet një rast të veçantë, si për nga forma e veçimit ashtu dhe estetika e tij: është i vetmi shkrimtar shqiptar që nuk botoi asgjë në të gjallë të tij, jo vetëm gjatë kohës të sistemit totalitar në Shqipëri, por as pas rënies së tij në vitin 1990, (edhe pse jetoi deri në vitin 1999). Për shkrimet e tij nuk fliste me askënd, as me miqtë.

Kjo dukuri me paszgjatimet pas 90-ës, afërmendsh, këput lidhjet me karakterin politik, dhe bëhet një akt estetitik. Ka lidhje me ngurrimin e thellë, me skepticizmin (ashtu si Zef Zorba “trembej pa masë” nga botimi – por ndryshe nga Zorba, Hanxhari vendosi të mos botonte kurrë).

Mihal Hanxhari, plot emocionalitet të brendshëm ka krijuar një univers letrar të thellë, meditaiv dhe estetikisht të përpunuar.

Krijimtaria e Hanxharit shquhet për një ndjeshmëri të hollë, për një lidhje intime me natyrën, dashurinë, ekzistencën dhe historinë. Ai shkruan me finesë dhe përkushtim, duke ofruar një poezi që është përjetim dhe reflektim filozofik e estetik. Ai është një shembull i rrallë i atij tipi shkrimtari që shkruan jo për lavdi apo shpërblim, por për nevojë shpirtërore dhe përkushtim ndaj së bukurës; i tillë, e sheh artin si akt shpëtimi dhe dëshmi të shpirtit njerëzor. Vepra e tij, mbetur për dekada në heshtje, tani kërkon vendin e vet në kujtesën kolektive kombëtare dhe në historinë letrare. Nëse hyjmë në poetikën e tij:

Tirana është një poezi- si një letër letër dashurie, shkruar natën për shpirtin, kujtesën dhe frymën e qytetit; një refleksion emocional dhe estetik mes simbolesh, imazhesh dhe një verbi subtil që e shpie lexuesin në një nivel tjetër reflektimi. Këtu Hanxhari përdor simbolikën urbane dhe natyrore për të rrëfyer historinë intime të një qyteti. Tirana bëhet personifikimi i kujtesës kolektive, një entitet që përmbledh kohën, shpirtin dhe njeriun.

Tirana, përtej një hapësire gjeografike, është një qenie e gjallë me mure muzgjesh, çezma që derdhen në kopshte dhe nallane në oborre. Tirana përfaqëson një mikrokozmos njerëzor e historik, ku çdo rrugicë, çdo mur, është një kujtim, një zë, një ndjesi e pashlyeshme.

Poeti projekton Tiranën përmes një lloj kujtese urbane, me detaje të thjeshta, që mbajnë peshë emocionale të madhe:

Mure të bardha / Ndërtuar vetëm për dritën e hënës / Rrugëza të Tiranës.

Drita e hënës është një ndriçim i butë, jo imponues, që shpreh dashurinë e qetë dhe intime ndaj qytetit. Rrugëzat janë si damarët e një zemre që pulson kujtime.

Gjersa krahët e yjeve të Mjelmës / Zbrisnin e i merrnin me vete

Këtu poetika merr një trajtë metafizike. Mjelma, simbol i pastërtisë dhe elegancës, në bashkëdyzim me krahët e yjeve,krijon një imazh çlirimi shpirtëror, një ngritje nga realiteti i rëndë tokësor drejt një përmase më të lartë të ndjesisë e të frymës. Hanxhari shkëlqen në përsëritje, duke forcuar ndjesinë e optimizmit dhe të energjisë së pastër:

Zëra çesmash që derdhen në rrugica / Zëra që vijnë pas teje.

Këtu vjen ndjesia e intimitetit dhe e mundësisë për të përjetuar lidhjen me shpirtin e qytetit. Zërat që vijnë pas teje krijojnë një atmosferë pothuaj mistike, si të ishim duke u ndjekur nga një e kaluar që na thërret shpirtërisht pafundësisht.

Ndërsa: Që nisin një kuvend me ty-

sugjeron një bisedë, një dialog të dashur mes individit dhe natyrës ose historisë apo midis njeriut dhe hapësirës, midis qytetarit dhe qytetit. Kjo nënkupton se jemi pjesë e një narrative më të madhe se vetë ne, narrativë e cila bartet nga një ndjenjë e mundësisë që çdo gjë mund të bëhet më e bukur.

Uji nuk është vetëm një element natyror, por një udhërrëfyes shpirtëror i kujtimeve, kohës, një ftesë për reflektim të qetë. Kur zërat e çesmave “vijnë pas teje”, poezia merr një dimension introspektiv – një dhënie e marrje me kujtesën, nostalgjinë dhe vetveten.

Kur poeti thërret: Zërin e nallaneve,/aromat e lashta që derdhin pjergullat,/shpirtërat e bardhë të stërgjyshërve tanë, ai po thërret, në fakt, kujtesën e gjallë jetësore. Këto janë elemente të jetës tradicionale, të përditshmërisë së dikurshme. Ato përfaqësojnë një jetë që ishte po që nuk është më, e, që, duhet ruajtur në kujtesën kolektive.

Kjo pjesë është përplot me nostalgji të shenjtë, një mall për normalitetin, ngrohtësinë dhe rrënjët.

Zot shpëtoje Tiranën-kjo thirrje për shpëtim dhe mbrojtje bëhet një lutje qytetase, historike dhe shpirtërore. Është kërkesa për të ruajtur identitetin e qytetit nga shkatërrimi, zhdukja ose shpërfytyrimi urban.Tirana vjen si entitet shpirtëror, si strukturë e identitetit kulturor, e rrezikuar të zhbëhet.

Poezia Tirana e Mihal Hanxharit do të mbetet një manifest i një finese shpirtërore të lartë për trashëgiminë, identitetin dhe kujtesën. Përdorimi i gjuhës metaforike, simbolika e thellë, ndjeshmëria e imazheve dhe ritmi i butë krijojnë një atmosferë të ëndërrt dhe të përmallshme, ku qyteti bëhet një pasqyrë e shpirtit dhe pjesë e përjetshme e rrjedhës së jetës së njeriut.

***

Mihal Hanxhari është një krijues që i jep letërsisë shqipe një dimension të ri estetik, filozofik dhe emocional. Ai është jo vetëm poet i natyrës dhe i dashurisë, por edhe dëshmitar i ndërgjegjes kulturore dhe shpirtërore të kohës.

Me një poezi që vjen nga një koshiencë e lartë, një poezi e përpunuar dhe universale, mbetur në sirtarë deri në vitin 1999, mund të thuhet se Hanxharit, i mjafton poetika e tij për të merituar vendin e duhur në faqet e artit të pavdekshëm shqiptar.

Nga Frank Shkreli/

Kisha Katolike e Republikës së Kosovës, si çdo vit në të kaluarën edhe sivjet me 15 Gusht organizoi për besimtarët dhe dashamirsit e Shenjtërores së Zojës së Letnicës, festën e të “Të Ngriturit e Marisë Virgjër në Qiell”, e njohur ndër shqiptarët edhe si Zoja e Madhe, ose Zoja Cërnagore.  Historikisht, Letnica njihet në atë troje shqiptare si vend bashkimi, lutjeje e shtegtimi, sidomos, në këtë festë të madhe të Kishës Kishës Katolike Shqiptare në Kosovë dhe anë e mbanë trojeve shqiptare.  Ceremonitë e rastit u kryesuan nga udhëheqsi i Kishës Katolike në Kosovë, SH. T. Imzot Dodë Gjergji.

Dihet se tradita e krishterë ka lenë gjurmë të pashlyeshme në Dardaninë e lashtë dhe në të gjitha trojet e lashta shqiptare, ashtu si edhe në Kontinentin e Vjetër.  Frank Shkreli: Kosova duhet të bëjë më shumë për të informuar veten dhe botën për të vërtetën e historisë së saj të lashtë | Gazeta Telegraf  Një prej dëshmive më të dukshme të kësaj tradite janë Kishat dhe Shenjtëroret në Dardaninë e lashtë dhe anë e mbanë trojeve shqiptare në Ballkanin Perendimor.  Në veçanti, Kosova ka një Shenjtërore të njohur e të përzemërt, atë të Zojës së Madhe, në fshatin Letnicë të Karadakut. Në këtë Kishë Shenjtërore, kushtuar Virgjërës Mari, pati nisjen thirrja dhe misioni i Shën Nënë Terezës, Ganxhe Bojaxhiut.  Letnica, në komunën e Vitisë, Malësia e Karadakut, ku me 14 e 15 gusht, në festën e Zojës së Madhe, u vërshua nga besimtarë shtegtarë — pa dallim feje e kombësie — me lutje, uratë, adhurim e meditim, në shqip, kroatisht, anglisht e gjuhë të tjera, para trupores se Zojës së Madhe siç e quan populli i atyre anëve dhe më gjërë – një festim ky me rëndësi fetare, domosdoshmërisht, por edhe e një rëndësie historike kulturoro-kombëtare ku morën pjesë një mori besimtarësh dhe jo-besimtarësh në Letnicë – një trashëgimi kjo, vërtetë, e pasur historike, e një natyre jo vetëm shpirtërore e fetare, por edhe e një të dëshmi e vërtetësisë historike kombëtare iliro-arbërore. 

Siç mund të shihet nga fotot e botuara në portalin e Kryeministrisë së Kosovës në këtë festë në Letnicë mori pjesë edhe Major-Gjenerali Enrico Barduani. I pranishëm atje ishte edhe Kryeministri-në-detyrë, Z. Albin Kurti, i cili mbajti një fjalim përshëndetës me atë rast.  Kryeministri Kurti e cilësoi Letnicën si një vend lutjeje dhe bashkimi për të gjithë njerëzit, një vend ku gjendet qetësia shpirtërore, duke theksuar se para kësaj truporeje janë përkulur breza të tërë, pa dallim feje, kombi, ose krahine – kroatë, shqiptarë katolikë e myslimanë, shkupjanë e shkodranë, romë, ortodoksë serbë e maqedonas, agnostikë, ateistë dhe shumë të tjerë – për t’u lutur me përulësi.

Ai tha se famullia e Letnicës është një pasuri e madhe historike për Kosovën dhe më gjerë, derisa potencoi se bartja e trupores së “Zonjës së Bekuar”, nga Shkupi dhe vendosja e saj në Letnicë, aty ku ndodhet edhe sot u bë simbol i bashkimit, shpresës dhe besimit të palëkundur.  Sot nuk jemi thjesht pjesëmarrës në një festë, tha më tej ai, por jemi pjesë e një familjeje të madhe shpirtërore, të bashkuar në Letnicë nga dashuria për Zojën Mari, Nënën e Jezusit. Andaj, tha se nga ky vend duhet të lëshojmë një thirrje të përhershme për paqe, pajtim dhe hapje të zemrës ndaj njëri-tjetrit.

“Zoti e bekoftë Letnicën, dhe ndërmjetësinë e Zojës së Madhe, Kosovën tonë dhe të gjithë ata që me besim të plotë vizitojnë këtë tokë të shenjtë. Amen”, tha në fund të fjalës, kryeministri i Republikës së Kosovës, Z. Albin Kurti, thuhet në portalin e Kryeministrisë së Republikës së Kosovës.

Fjala e plotë e kryeministrit Kurti: Kryeministri Kurti merr pjesë në meshën solemne për kremtimin e festës së Zojës së Bekuar, bën thirrje të përhershme për paqe, pajtim dhe hapje të zemrës ndaj njëri-tjetrit – Kryeministri

Frank Shkreli

*Fotot janë marrë nga portali i Kryeministrisë së Republikës së Kosovës – ku ka edhe të tjera nga aktivitetet në Letnicë.

Kryeminsitri Kurti duke u përshëndetur me Komandantin e KFOR-it (NATOS) në Kosovë, Gjeneralin Enrico Barduani

                                    Kisha e Letnicës, Komuna e Vitisë

Udhëheqsi i Kishës Katolike në Kosovë, SH. T. Imzot Dodë Gjergji kryesoi festën në Letnicë. Mori pjesë edhe Ipeshkvi Metropolit i Tiranë-Durrësit, Imzot Arjan Doda 

                              Ushtarët e KFOR-it bartin truporen e Zojës së Letnicës

Mehmet Prishtina/

Sot kujtojmë me nderim dhe dhimbje 93-vjetorin e vrasjes politike të Hasan Prishtinës në Selanik, një humbje e madhe për Shqipërinë dhe gjithë trojet etnike shqiptare. Hasan Prishtina nuk ishte thjesht një burrë shteti, por një vizionar, një patriot elitar dhe një kolos i politikës shqiptare, i cili i dha Kombit më shumë sesa shumë prej nesh do ta mundnin të jepnin gjatë një jete.

Si familjar dhe themelues i Fondacionit “Hasan Prishtina”, kemi punuar për ta ruajtur dhe afirmuar trashëgiminë e tij:

nga ngritja e monumenteve në Shkup, Prishtinë, Tiranë, Vlorë, Elbasan, Dibrë, Tropojë e Kukës, tek organizimi i akademive shkencore dhe botimi i librave që thellojnë njohjen për veprën dhe idetë e tij. Hasan Prishtina mungon – në familjen e tij, në Drenicë, në Kosovë dhe në gjithë Shqipërinë.

Për fat të keq, historia shqiptare shpesh është e ashpër me figurat e mëdha: i harrojmë, i anatemojmë, i ofendojmë i burgosim e ndonjëherë edhe i vrasim.

Kjo shpesh na lë të mallkuar brenda vetvetes, në përplasje midis sojeve dhe interesave të ngushta.

Si do të dukej “Hasanizmi” në bashkëpunimin eShqipëris dhe Kosovës?

Shtresa jonë hasaniste, siç e përmendte Demaçi, ka mundësinë të fuqizohet tani, në kohën kur dy qeveri legjitime në Tiranë dhe Prishtinë mund të ndërtojnë ura bashkëpunimi real dhe të qëndrueshëm. “Hasanizmi” i sotëm nuk është vetëm një kujtim i së kaluarës, por një thirrje për unitet dhe veprim të përbashkët, përtej ideologjive dhe krahinave.

Nëse Shqipëria dhe Kosova bashkëpunojnë me një vizion të qartë e të përbashkët, duke vënë interesin kombëtar mbi atë politik, do të ringrihet shpirti i aspiratave të Hasan Prishtinës. Ai që në parlamentin osman, me guxim të rrallë, paralajmëroi se “fjalëve bajate u jep fund shpata”, duke paralajmëruar luftën për të drejtat e shqiptarëve.

Hasan Prishtina – një rigjenerues i arsimit dhe një diplomati i rrallë

Ai ishte ndër të parët që kuptoi rëndësinë e arsimit kombëtar, duke investuar nga pasuria e tij në shkolla dhe duke dërguar nxënës në shkollën Normale të Elbasanit. Sot, ndonëse emri i tij duhet të ishte frymëzim për çdo shqiptar, ai shpesh vendoset në pikëpyetje ose harrohet padrejtësisht.

Në Konferencën e Paqes në Paris, kur shqiptarët u mohuan zëri, letra e Hasan Prishtinës tek Presidenti Wilson mbetet një dëshmi e fuqisë së tij diplomatike dhe përkushtimit për kauzën shqiptare.

Sot, kujtimi për Hasan Prishtinën është më shumë se histori – është një mësim dhe një përgjegjësi

Në kohën kur Kosova sfidohet nga brenda dhe jashtë, ne duhet të qëndrojmë besnikë ndaj idealit të tij: shteti i drejtë, i fortë dhe i bashkuar. Duke ndjekur modelin e tij, Shqipëria dhe Kosova mund të artikulojnë një “hasanizëm” të ri, që i përshtatet sfidave të sotme rajonale dhe globale.

Ne, brezi i hasanistëve, jemi thirrur të mos e lëmë këtë trashëgimi të fiket, por ta rigjallërojmë përmes veprave, bashkëpunimit dhe përkushtimit ndaj së ardhmes së kombit.

Në përkujtim dhe falenderim për jetën dhe veprën e Hasan Prishtinës — një burrë shteti, një idealist dhe një hero i përjetshëm.

Prof.as.dr. Hasan Bello/

Në shkurt të vitit 1908, në qytetin e Manastirit zyrtarisht u themelua klubi “Bashkimi”, i cili deri në krijimin e shtetit të pavarur shqiptar do të luaj një rol të rëndësishëm për organizimin e Lëvizjes Kombëtare, arsimin dhe mësimin e gjuhës shqipe . Ai do të jetë inisiatori kryesor i Kongresit të Manastirit (14-22 nëntor 1908), që hodhi bazat për unifikimin e alfabetit.

Themelimi i këtij klubi u mirëprit jo vetëm nga patriotët shqiptar të të gjitha trevave, por edhe nga klubet e shoqëritë e kombësive të tjera që vepronin në këtë periudhë. Kështu, kryetari i klubit bullgar, i dërgoi një kartolinë.

Nga shënimet duket qartë se ajo është nisur nga posta e një qyteti bullgar dhe ka kushtuar 5 stotinka (monedhë e vogël bullgare), në adresën e klubit shqiptar “Bashkimi” në Manastir.

Kartolina ka tre lloje shkrimesh, bullgarisht, frëngjisht dhe osmanisht.

Në literaturën tonë, me përjashtim të pak librave në fushën e filatelisë, pothuajse mungojnë studimet historike që bazohen mbi kartolinat e huaja dhe ato shqiptare. Në vende të ndryshme ato realizohen kryesisht nga koleksionistët dhe të pasionuarit e mikrohistorisë, duke mbushur një boshllëk të rëndësishëm të jetës së përditshme.

Gjon F. Ivezaj

Prej mijëvjeçarësh, shqiptari rron në trojet e veta të lashta. Kjo nuk asht thjesht një deklaratë politike, asht një e vërtetë historike e përgjakun me dëshmi, me dhimba, me heroizëm e me krenari. Historia nuk fillon as në 1913 e as në 1945, por nis në gurët e gdhendun të Dardanisë, në kodrat e Tivarit, në gërmadhat e Butrintit e Apolonisë, ku kombi shqiptar—atëherë i njohun si ilir—ishte themelet e qytetërimit europian. Atë qytetërim që sot Evropa e shpall si veten, ia detyrojnë shumë këtij populli të heshtun, të copëtuem, por kurrë të nëpërkëmbun.

Gjuha shqipe, siç e vërteton shkenca gjuhësore e dokumentuar nga studiuesit europianë si Johann Georg von Hahn, Gustav Meyer, Eqrem Çabej e Aleksandër Stipçeviq, është vijimësi e gjuhës ilire. Ilirishtja e vjetër që kumbonte ndër amfiteatrot e Lisit e Dyrrahut nuk u shua kurrë; u përcollë prej nji brezi në tjetrin, prej lahutarëve të Dukagjinit e deri te burrat e urtë të Labërisë. Shkrimi i parë në tokat ilire nuk lindi në shek. V apo VI pas Krishtit si në shumicën e vendeve sllave, por rreth shek. VII para Krishtit, me alfabetin iliro–epirot. Prej këtij trualli rrjedh vet kultura e Evropës.

Homeri, në Iliadë e në Odise, përshkruen fiset e fuqishme ilire, si peonët, taulantët, dardanët, që luftojnë përkrah trojanëve. Herodoti i shek. V para Krishtit, flet për fise që nuk u nënshtruen kurrë Persëve, e që janë në malet e larta të Ballkanit—ata janë ilirët tanë. Historiani grek Tukididi e më vonë Polibi, Livi e Plini i Vjetër e konsiderojnë Ilirinë si një superfuqi të lashtësisë. Ata i përmendin mbretërit ilirë: Bardhyli, Grabosi, Genti, Teuta, që nuk iu nënshtruen as Romës, përpara se të ndodhë invazioni ushtarak. Roma vetë ndërtoi portet e saj mbi themelet e qyteteve ilire: Dyrrahium (Durrësin), Scodran (Shkodrën), Ulcinium (Ulqinin), Lissus (Lezhën), Risinum (Risanin), Tivar, Apoloni, e Butrint.

Kultura ilire nuk asht vetëm në themele qytetesh por në besime, në arkitekturë, në art, në muzikë, në zakone, në organizim shtetnor. Para se të ndërtohej Roma, ishin mbretërit ilir që zhvillonin ligjin, sistemin fisnor, federatat dhe organizimin juridik të shtetit. Ky asht dokumentum në arkeologji, në të gjetuna që ruhen në muzetë e Vjenës, Berlinit, Beogradit, Zagrebit e Tiranës. Asht koha që shqiptarët mos të jetojnë vetëm në muze e në nostalgji, por të kërkojnë atë që historia ua ka dhanë me të drejtë hyjnore: bashkimin e natyrshëm të kombit në një shtet të vetëm.

Kombi shqiptar u nda padrejtësisht në pesë shtete. Kjo nuk ndodhi për fajin tonë, por për pasojën e pazareve të pista të Fuqive të Mëdha në Konferencën e Berlinit (1878) e pastaj në Konferencën e Londrës (1913). Ato konferenca e lanë Kosovën nën Serbi, Çamërinë nën Greqi, Malësinë e Madhe e Ulqinin nën Mal të Zi, Preshevën e Bujanocin nën Serbi, dhe shqiptarët e Dibrës e Tetovës nën Maqedoni. Kjo asht një copëtim i padrejtë që nuk njeh as histori as drejtësi. Asnjë komb tjetër në Evropë nuk asht ndarë në pesë pjesë. Vetëm shqiptari. E kjo asht padrejtësia më e madhe historike në Ballkan.

Sot, bota po njeh të drejtën e kombeve për vetëvendosje. Ashtu siç u bashkua Gjermania, siç u pavarësua Kroacia e Sllovenia, siç po kërkon Skocia e Katalonja referendum për fatin e vet, pse shqiptari duhet me mbetë i heshtun? A nuk kemi ne të drejtë me jetue në një shtet të përbashkët, në një atdhe të vetëm, me një flamur, me një gjuhë, me një kulturë të përbashkët?

Asht koha që Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani, Kryeministri Albin Kurti, Presidenti i Shqipërisë Bajram Begaj, Kryeministri Edi Rama, Kryeministri shqiptar i Maqedonisë së Veriut Talat Xhaferi, si dhe përfaqësuesit e shqiptarëve në Mal të Zi,Fatmir Gjeka ,Dritan Abazoviq, Nik Gjeloshaj, Nikoll Camaj , në Preshevë, në Çamëri, në Bulgari e gjetkë, të bashkojnë forcat dhe të formojnë një delegacion gjithëkombëtar shqiptar, i cili do të paraqitet para Bashkimit Evropian, OKB-së dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ky delegacion do të mbështetet në dokumente, arkiva, harta, libra të autorëve të mëdhenj europianë si Wilkes, Hammond, Fallmerayer, Durant, Noel Malcolm, dhe në vet dokumentet e Vatikanit, që dëshmojnë qartë se ne ishim e jemi këtu, në trojet tona, para të gjithëve.

Nuk jemi ne të ardhurit. Jemi ne themelet. Jemi gurët. Jemi zani i lashtësisë. Nuk kërkojmë asgjë që s’na takon, kërkojmë vetëm bashkimin e gjymtyrëve të një trupi të ndamë padrejtësisht. Kërkojmë që gjaku ynë të mos jetë më i përçarë, që në vend të pesë shteteve të kenë një shtet të vetëm shqiptar, që të jetë faktor paqeje e stabiliteti në Ballkan e Evropë.

Ky shkrim asht një thirrje. Asht kushtrim. Asht kushtrimi i nji kombi që nuk don më me flejtë në gjumë. Të gjithë historianët, akademikët, intelektualët, të ngrihen. Të kërkojnë të drejtën në tryezën ndërkombëtare, jo me pushkë por me argumente, jo me gjak por me dije. Të organizohet një Konferencë Ndërkombëtare për Bashkimin e Trojeve Shqiptare, me përfaqësues nga Brukseli, Parisi, Berlini, Londra, Roma e Washingtoni, ku shqiptarët paraqesin kërkesën e vet për bashkim kombëtar, ashtu siç e ka çdo komb në Evropë.

Mos rrini në gjumë o vllazën shqiptarë. Mos shitni trojet për karrige, për ofiqe, për interesa personale. Të drejtat tona janë të shenjta. Janë për të cilat u flijuan qindra mijëra martirë që nga Teuta e Genti e deri te Isa Boletini e Adem Jashari. E sot ne kemi për detyrë me çue zani tonë, me guxim, me urtësi, me diplomaci, me histori, me të drejtë. Sepse bota dëgjon ata që flasin. Nuk i dëgjon ata që heshtin.

Kombi shqiptar nuk mund të jetë më peng i pazareve të shekujve të kaluem. Ne nuk jemi më të varfun në dije, nuk jemi më pa zë në diplomaci. Ne kemi bijtë tanë në Amerikë, në Evropë, në çdo vend të botës. Le të ngrihet diaspora jonë. Le të organizohen demonstrata paqësore në Washington DC, në Bruksel, në Paris, në Berlin, në Londër, në Romë, në Vjenë, në Gjenevë. Le të dëgjohet zani i kombit të lashtë shqiptar si nji zani i fuqishëm në arenën ndërkombëtare.

Kjo thirrje i drejtohet gjithë atyne që ndihen shqiptarë: kudo që janë – në Kosovë, në Shqipëri, në Maqedoni, në Mal të Zi, në Preshevë, në Çamëri, në Ulqin, në Tetovë, në Plavë, në Guci, në Hot, në Grudë, në Shkup, në Janinë, në Selanik, në Diasporë. Bashkimi nuk vjen vetë. Ai kërkon vullnet, dije, guxim, urti dhe përkushtim.

Dhe kur kjo punë të përmbushet, historia do ta njohë këtë brez si brezin që nuk pranoi me mbetë i ndamë. Do të njohë këta udhëheqës si bij të denjë të një kombi të madh. Do të njohë këtë lëvizje si fillimin e drejtësisë historike në Ballkan. E bota s’ka si me e mohue atë që asht e vërtetë