Dr. Dritan Demiraj/

Ditën e djeshme pata privilegjin që të pritem në një ambient të ngrohtë vëllazëror nga kryetari i AAK-së Gjeneral Ramush Haradinaj në selinë e partisë.

Takimi i djeshem u përqëndrua në situatën e sigurisë te rajonin e Ballkanit Perendimor dhe ne veçanti midis dy vendeve tona. Nje nga shqetesimet kryesore te zotit Haradinaj ishte rritja e sigurise , avancimi i reformave per anetaresim sa me te shpejte ne NATO, vleresimi me seriozitet i rreziqeve dhe kercenimeve te Kosoves ne veri nga aktoret kryesore dhe vendet armiqesore te cilet perpiqen te gjejne boshlleqe me qellim destabilizimin e vendit.

Gjate bashkebisedimit u shpreh roli i pazevendesueshem dhe shume i vleresuar i SHBA-ve ne Kosove por edhe intensifikimi me tej i ketij bashkepunimi.

Zoti Haradinaj ne te gjitha rastet qe ka zhvilluar vizita ne SHBA ka bashkepunuar ngushte me te gjithe organizatat, shoqatat dhe personalitetet shqiptaro-amerikane dhe per kete i shpreha mirenjohje te thelle, me qellim thellimin edhe me tej te ketij bashkepunimi.

Me kete rast, Gjeneral Haradinaj më vlerësoi me Medaljen: ’Me besim ne Zot, Atdhe dhe Shtet’ me motivacionin:

‘Për të shprehur mirënjohjen Time të thellë për kontributin e veçantë dhe meritat e jashtezakonshme në avancimin e çështjes kombëtare ’.

Me kete rast i shpreh mirenjohjen me te thelle dhe shpreh vleresimin me te larte per kontributin e jashtezakonshem qe familja Haradinaj ka dhene per pavarësinë e Kosovës dhe në politikën e saj pas luftës.

Në takim pata kënaqësinë edhe të bashkëbisedimit me mikun e vjeter luftëtarin trim të Pavarësisë deputetin Beke Berisha.

Alfons Grishaj*/

Mendoj se, në diktatura manipulimi i votave nuk ka të bëjë me preferencat partiake, por me strategjinë dhe interesat e grupeve të caktuara. Koncepti i votës është vetëm një vegël për të realizuar planet afatgjata. Popujt që nuk kanë arritur ende konceptin e votës civile, janë të predispozuar t’i përsërisin dhe t’i vuajnë në kurriz zgjidhjet e gabuara që viktimizohen nga propaganda. Historia na mëson se, karizmat që kanë pasur liderat autoritarë janë përdorur për të ndezur emocionet dhe frymëzuar pjesën e shumicës së pavendosur. Taktikat e përdorura mbeten sugjestive në kontekstin politik, dhe monetare në konceptin jetik. Mjeshtrat e këtyre maskaradave dhe farsave qenë: Stalini, Gebëlsi, Musolini, Enveri, Hitleri, Mao Tzedong, Ceausescu, Fidel Castro etj…Ndërsa tani militojnë : Putin, Kim Jong Un, Maduro, Khomeini, Vuçiq etj. Pra, siç shihet, bota e ka përjetuar dhe vazhdon t’a përjetojë keq skllavërinë e votës. Ndërsa prej 80 vitesh, këmbanat bien pa pushim në Shqipëri, nostalgjia e bolshevizmit dhe tzedongshizmit vazhdon t’i bëjë karshillëk demokracisë. Fatkeqësisht, po ngre krye dhe në Amerikë. Si dëshmitar dhe përjetues i praktikave diktatoriale, sjell momentet e përjetuara dhe ilustruara se sa e rëndësishme dhe e fuqishme është vota kur respektohet dhe nuk tjetërsohet në forma banale. John F.Kennedy, thoshte për votën: “The ignorance of one voter in a democracy impairs the security of all.”

VOTA E 31 MARS 1991

Me 31 Mars, të parat zgjedhje pluraliste, shqiptarët votuan mbi 90% , ku për PD, votuan 38% ndërsa për PP, votuan 56%, ndërsa partitë si, PR, PBDNJ, morën rreth 2 apo 3% të votave secila. Fillimi i votimeve të 31 Mars 1991 dukej i qetë. Por pas pak, repartet ushtarake të PP-së, të organizuar me ifa me nga një oficer në krye, shkonin për të votuar sa në një qendër votimi në tjetrën…Në Tophanë, vigjilenca e Ardian Hoxhës, zbuloi planin ogurëzi të PP-së për përpjekjet e vjedhjeve të para pluraliste. Ardiani denoncoi hapur një oficer me disa ushtarë që votonin sa në një qendër votimi në tjetrën. Ai kish pikasur këtë grup në qendrën Tophanë, ku dhe ai kish banesën. Grupi i ushtarëve (po sa grupe ishin si ai në të gjithë Shqipërinë?) udhëhiqej nga një oficer, i cili mundohej t’i kishte ushtarët nën kontroll, duke i vënë në rresht dhe dirigjuar në qendrat e votimit. Ardiani i nervozuar m’u drejtua: “Mos ja futni gjumë! Kjo Ifa me ushtarë që u nal tash ka votu dhe njiherë!” Unë drejtova shikimin nga ata. Atyre u printe një oficer me mustaqe të holla. Nga dialekti dukej se ishte nga Jugu i Shqipërisë. U afrova pa mëdyshje dhe e pyeta oficerin nëse ata kishin qenë dhe njëherë në qendrën Tophanë…Oficeri simpatik me mustaqe të holla e mohoi me arrogancë. Ulja e syve tij nuk justifikoi sjelljen e dyshimtë që mundohej t’a fshihte pas syve përdhe. Si vëzhgues i PD-së, protestova tek Sokol Shazi (Prokuror që përfaqësonte PP-në, kryetar i qendrës votimi, Tophanë). Sokoli m’u përgjigj, “Jo besa tek unë!” Sokoli sa i pa u tha: “More më kujtoheni…ju keni votuar dhe njëherë!” Oficeri këmbënguli në të vetën duke gënjyer. Atëherë Sokoli i nervozuar iu kthye: “Hypni Ifës sa nuk asht vonë…se për ideal…ju vuna hekurat!” Këta ishin bijtë e Shkodërloces që nuk pyesnin për parti, por vetëm për qytetin e tyre …Populli u mblodh si me bilbil dhe filluan t’i shanin …

Ata të friksuar i hypën Ifës dhe u larguan. Demokratët u hapën me biçikleta në të gjithë Shkodrën, duke lajmëruar rrezikun e vjelljes votës nga PP. Qendrat e votimit u “blinduan” nga njerëz të vuajtur e besnikë të lirisë.

Vota në Shkodër u ruajt! Shkodra fitoi, por humbi Shqipëria! Në të aguar të 1 Prill 1991, qyteti i Shkodrës u trondit nga breshëritë e automatikëve dhe pushkëve. Partia e Punës po festonte fitoren me breshëri armësh…Ky qe dhe fillimi i një tragjedie që nisi me, 1 Prill dhe u bitis më 2 Prill të vitit 1991. Shkodra u la në gjak nga tytat e automatikëve dhe pushkëve që u bënë ngjyrë vjollcë nga breshëritë e paprera. Unë nuk do hyj në detaje se si gjatë fushatës pabarabartë u ndeshëm me kërcënime e antimitingje: “Parti Enver jemi gati kurdoherë!” Nganjëherë kundërshtarët tanë deshën të na pakësonin…Na provokuan dhe me batare armësh, por, heronj si Kolec Ndoja, Nikolin Thana, Mond Bushati, Arben Lika, Arben Broci, Eduard Grishaj, Pjetër Arbnori, Ali Spahia, Ilirian Idrizi, Shenasi Rama, Ibrahim Bilali e shumë të tjerë, nuk pyetën për presionet dhe atentatet…sepse ishin luftëtarë lirie, dhe luftëtarët nuk fshihen prapa perdeve dhe hijeve, por dalin në log të burrave ku e kërkon detyra e shenjtë e lirisë.

Shkodra zbarkoi si vullkan në rrugët e qytetit për të protestuar vjedhjen e votave të shqiptarëve, të cilëve ua grabitën mjeshtrat e kastës vjetër që donin t’a mbanin pushtetin me çdo formë. Kur i treguan Sandër Rexhepit (i burgosur politik që shquhej për humorin e hollë) që, PD humbi në Shqipëri…dhe ia ilustruan historinë e Tophanës me, Sokol Shazi-n. Sandri tha: “Shkodranët, komunizmin e kanë pas gjithmonë për batuta me kalu netët e dimnit. Bile, batutat ma t’ mdhaja i kan qit vetë “komunistët” shkodran. Komunisti ma i madh në Shkodër asht demokrati ma i madh n’ Sarandë, pranaj mos i veni faj atyne (PP-së) se, “efharisto poli” ka ba punën e vet. Bash njaty…dhe andej i ka ra fyellit dhe ka kërcy valle dreqi i kuq duke u zgjanu lakuriq te na”.

VOTA E 22 MARS 1992

Viti 1992, qe një vit drithërues për PS-në (PP u konvertua në PS me 12 Qershor 1991). Pas 2 Prillit, vegjëlia shqiptare ishte zgjuar dhe PP ishte tkurrur në kënetën që kish bitisur. Ana refraktare komuniste u mundua të ndryshonte pamje, duke shitur katër policë, siç ishin: Gjekë Çelaj: kriminel i lindur dhe i ftoftë. Dilaver Papare: Polic-intelektual që jetonte midis dy botëve, por që me, 2 Prill dha urdhër të qëllonin. Çapajev Taçi: Bolshevik i pandreqshëm, injorant dhe gjakndjellës. Hajredin Shyti: Person i edukuar mirë, por besnik i PP-së. Pra, shitja e tyre nuk solli asgjë të re, nuk paqtoi shpirtërat dhe nuk vendosi drejtësi, por një “klering” turpshëm që mbeti gozhdë në ndërgjegjen kombëtare. U dënuan terrenistët gjakësorë, por jo sadistët! Jo kupola e krimit?! Me 22 Mars 1992, u bënë zgjedhjet e reja, ku verdikti i shpirtit civil fitoi mbi krimet e pushtetit dhe propagandës 48 vjeçare. Partia Demokratike fitoi 92, nga 140 vende në parlamet. Siç u vërejt dhe nga monitorët e huaj, shqiptarët pa presion dhe vjedhje vote, fituan lirinë e shumëpritur. PD mori 63% të votave , ndërsa PS mori 23% apo 24% të votave. Matematikisht demokratët morën mbi një milion vota, kurse PS, rreth katërqind e tridhjetepesëmijë vota. Partitë e tjera nga 2% apo 3%…

VOTA E 26 MAJ VITI 1996

Që në momentet e para të paraqitjes të draftit të ri kushtetues me, 6 Tetor të vitit 1994, OSBE dhe Monitorët e KE, qenë tejet të shqetësuar për draftin e ri, dhe me zë të lartë thonin: Këtij drafti i duhen vetëm dy nene për të zgjedhur “Mbretin e Ri” në Shqipëri. Ata përdorën të gjitha format për t’ua sjellur në vëmendje mbarë opinionit, institucioneve fetare se, drafti në treg qe shumë i rrezikshëm, ku përfundimisht do minonte republikën parlamentare dhe lirinë e fesë. Kushtetuta u rrëzua nga populli më 7 Nëndor 1994. Votat- kundra: 903, 630 =56.38%. Ndërsa- pro: 699,245= 43.62%.

ZGJEDHJET E VITIT 1996

Në këtë atmosferë u zhvilluan zgjedhjet e vitit 1996, kopje e shëmtuar e 31 Marsit 1991. Më 26 Maj (Raundi i dytë 2 Qershor) me një pjesëmarrje votuesish 89.1%. Fitorja e demokratëve qe “spektakolare”. PD fitoi, 122 deputetë nga 140 deputetë që kishte i gjithë parlamenti. Kjo ngjarje ndryshoi përgjithmonë raportet midis konceptit të lirisë dhe manifestit komunist. Demokratët në ekstazë të etur për lavdi u turrën për të konsoliduar pushtetin e tyre absolut pa pyetur për standartet ndërkombëtare, duke risjellë regresin e praktikës kaluar dhe rënë keqas në kurthin e specialistëve që braktisën qëndrat e votimit. Sikur kjo “fitore” të realizohej në kohën PP-së, Enveri-reformator do fantaksej me këtë arritje kozmike. PD nuk kishte nevojë për këtë luks vetëvrasës. Sepse dhe sikur të merrte vetëm përqindjet e 92-shit…ato vota ishin të mjaftueshme. Por, ja që politika nuk u bëka prej njerëzve me ndërgjegje dhe intelekt të cunguar. Kurthi i PS punoi perfekt. Ata kishin kohë që përgatiteshin në mënyrë shkencore për goditje vdekjeprurëse të demokracisë, duke përdorur piramidat. I pari që instaloi dhe frymëzoi piramidat në Shqipëri, qe Ajdin Sejdia, këshilltari ekonomik i Fatos Nanos. Fatkeqësisht, populli ynë nuk është një popull me memorje analitike si popujt perëndimorë. Sepse po të ishte…, do i hapnin sytë për të parë se kush ishte në sportelet e degëve të piramidave në qytete, kush ishin të punësuar? Por, tanimë shejtani kish dalur nga shishja. Oficerë dhe zyrtarë të mesëm të nomenklaturës komuniste u shfaqen me fytyra të çelura. Kaq…dhe komentet e tjera janë të tepërta!

Vëzhguesi i asaj kohe konstaton se, në zyrat e shtetit demokrat, 80% të punësuarve ishin funksionarët e nomenklaturës. Zyrtarët e PP-së që nuk kishin lëvizur nga zyrat që nga koha e Ramizit, të cilët me besnikëri rafinuese prisnin momentin e thirrjes! Pas bilbilit, ata braktisën pikat strategjike dhe zyrat e shtetit, duke bërë një bojkot total dhe futur shtetin në kolaps të plotë, rënien e qeverisë. Aleksandër Meksi (Kryeministër) ishte i gatshëm për të sakrifikuar gjithçka (dhe jetën) për t’i dhënë një mësim revolucionit bolshevik, por Berisha, nuk ishte i gatshëm për një propozim të tillë, ose me saktë, ai nuk qe kurrë dakord që të bëhej luftë civile në Shqipëri. Siç do shpjegoj dhe më poshtë…

“GJENERALËT” E USHTRISË SË MAJTË

Disa të zhgënjyer të PD-së, ishin ndarë nga grupimi i madh, duke u bashkuar me PS, të cilët u bënë “gjeneralë” në një ushtri të majtë. Në anën tjetër, ca mjeranë të PD-së, që patën ndërruar xhaketat (duke u bërë “besnikë), propozuan planin për “mbrojtjen” e Shqipërisë. Pra, lufta ishte, ata me ato, jo “ato” me demokratët! Komunistët e PD-së, ndërtuan një superstrukturë kundërligjore ku përfshiheshin tanket, avionët dhe lëndët kimike. Nën armë u vendosën forcat civile të persekutuara dhe civilë (shumë miq të mi) që nuk kishin frikë nga vdekja. Idealistët mendonin se po mbronin lirinë e fituar me shumë sakrifica (që ngjasonte e tillë), por nuk qe ashtu. Organizatorët e majtë kishin manipuluar vegjëlinë e djathtë ?!…

Në qendër, Gjeneral Shehu (që dështoi në misionin e Vlorës, duke shkuar si policët anglezë në mitingje), një ushtarak i zoti dhe i përkushtuar që nuk bënte kompromis me askënd për ligjet e shtetit. Në komandë, “Gjeneral Gazidede”, njeri që nuk kishte asnjë lloj njohurie ushtarake në terren, por intelektual i mirëfilltë në profesionin e vet. Pa kuptuar, loja e luftës civile kish filluar me metastazat e një kohe të vdekur. Falë reflektimit të Berishës, që bëri matematikën e një ndeshje pa lavdi, ai urdhëroi tërheqjen e trupave duke shpëtuar një tragjedi kombëtare, vrasjen e demokracisë dhe instalimin e një junte laramane!!

VOTA E 29 QERSHOR 1997, “FITORE” ME 3700 VIKTIMA

Populli thotë, “Çdo mbjellësh do korrësh”. Nëse mbjell shi, do kesh përmbytje. Nëse mbjell breshër, s’do të kesh bereqet. Nëse mbjell urrejtje, do bëhet mbulesa jote. Qoftëse mbjell vdekje, prej saj do ndëshkohesh. Çmenduria kolektive e 97-tës i ngjante filmave të hollywood me skeletone të shprishura. Ky qe dhe turpi më i madh kombëtar. Vota u la në gjak sëri. E megjithatë, Vranicki i quajti, “zgjedhje të pranueshme”, dhe pse me 6 Korrik, u përsëritën 32 zona elektorale, ku neokomunistët e rinj “fituan” 101 vende. Vëzhguesit e huaj i quajtën të pranueshme për situatën, por “jo zgjedhje të lira.” Dhuna e ushtruar ndaj PD-së, qe mizore dhe e pamëshirshme. Sikur të mbahej mend, kjo mund të sillte një ndasi të rrezikshme midis shqiptarëve, sepse u vranë më shumë se 3700 vetë… pjesa dërmuese demokratë nga veriu i Shqipërisë.

UNIONI ANTIKOMUNIST SHQIPTAR

Në ato momente historike, u shfaq Unioni Antikomunist, që deri atëherë kishte heshtur, duke u marrë me ndonjë aktivitet datash historike për rrëzimin e komunizmit. Ky grupim i madh prej 8300 anëtarësh, përbëhej nga Jugu dhe Veriu, vëllezër të një gjaku dhe të një ideali për liri. Ndryshimi midis antikomunistëve dhe komunistëve ishte thelbësor: Antikomunistët kërkonin që të mos përsëritej e shkuara, kurse komunistët kishin dëshirë të ri-instalonin atë që kishin humbur. Unioni, falë anëtarëve të vet nga e gjithë Shqipëria kishte informacione të detajuara jetike çfarë po ndodhte në terren…Ata, me kujdes e zgjuarsi mblodhën ngjarjet dhe vrasjet në një dosje të detajuar, një akt-akuzë voluminoze që më vonë u pranua si fakt nga organizmat ndërkombëtare. Para se të vinim në pikën e besimit reciprok midis Unionit dhe Monitorëve të Europës, pati një boshllëk deri në armiqësi me OSCE dhe Monitorët e KE, të cilët kishin marrë informacione të gënjeshtra nga PS, duke krijuar një gjysmëbindje se, Unioni Antikomunist, ishte “krahu i armatosur i Sali Berishës”.

Për hir të vërtetës, një grup special heroik kish qenë për të mbrojtur Berishën dhe institucionet kur ra shteti. Ata patën raste përleshjeje me kriminelë dhe grupe paramilitare që deshën të vrisnin Berishën. Një nga rastet qe sulmi mbi Presidencë me, 7 Mars.Por nuk ishin vetëm grupet paramilitare që do vrisnin Berishën, por dhe të besuarit e tij…Ishin shumë dëshmitarë, kur një grup prej 20 antikomunistësh, bëri një vizitë në presidencë. Ndërsa Gazidede priste jashtë kur të mbaronte takimi midis antikomunistëve dhe Berishës. Berisha, pasi përcolli dhe përqafoi udhëheqësit antikomunistë, ftoi Gazideden. Ai dukej i ftoftë si një cope akulli. Fytyra e tij nuk tregonte asnjë lloj emocioni. Ndërsa antikomunistët linin paradhomën, patën një incident me “besnikun” e Berishës, i cili shfrynte vrerë kundër tij, duke e quajtur Berishën, të butë e inkompetent për t’u hakmarrë kundër Jugut. Ai shkoi më tutje, duke thënë se, “paqe vjen nëpërmjet luftës duke shporrur të parën pengesë, Sali Berishën, i cili gremisi Shqipërinë”. Luigj Curri, kish vënë duart në tëmtha, kurse Edmond Temali “Komandant i grupit të zjarrit” iu afrua Shefit te Unionit, duke i thënë në vesh: “Komandant, t’ia tresim trutë në erë këtij tradhëtari!” Ai e mohoi me kokë, duke iu drejtuar lajmëtarit mortor: “Ata që guxojnë t’ia prekin një qime floku Berishës (dëshmi e parë në shtyp), nuk do kenë mundësi të lënë trashigimtarë në brezni!” E tmerrshme! Më vonë, bash kjo fytyrë i bëri hjeksinë Azemit.

Paralajmërimi i ashpër nuk u bë për të mbrojtur Berishën si individ, por për të mbrojtur Presidentin në ato çaste historike ndërsa valvitej flamuri Grek në Sarandë. Në këto momente dramatike, antikomunistët ditën të bënin zgjidhjen e duhur, duke mbetur të pakonvertueshëm. Ata denoncuan çdo krah dhe luftuan edhe kundër kriminelëve e hajdutëve të bankave si Tiranë dhe Shkodër, duke u vënë pushkën në tëmtha. Zhgënjimi madh qe kur disa“udhëheqës” të PD-së shkuan në pazarin e kriminelëve të bankave për të marrë avdes. Kjo theu përgjithmonë besimin midis politikanëve mjeranë e dritëshkurtër të PD-së dhe Unionit.

Parimisht, lufta e antikomunistëve ishte përqendruar kundër qeverisë kriminale të instaluar mbi gjakun e shqiptarëve. Antikomunistë u ndeshën tri herë në Shkodër me “kryqëzatat e kallashnikovëve” që kishin bërë kërdinë në Jug. Ata, ua hoqën pantallonat bazhibozukëve të bandave Çaushe, Shytëve e Ruçëve e soj e sorollopit tyre, që qanin të frikësuar në sy të OSCE dhe Monitorve të KE, duke u lutur që të bëheshin interlekutorë për faljen e jetës, kur nuk u kanosej asgjë. Sigurisht ata frikësoheshin nga zullumi për krimet që kishin bërë në Jug. Mendonin se fundi i tyre për të larë mëkatet ndalej në Shkodër. Antikomunistët i çarmatosnin dhe i linin të lirë për t’u kthyer shëndosh e mirë në familjet e tyre, dhe jo siç ndodhi në Jug, ku bijtë e nënave i dogjën të gjallë tek kryenin detyrën e shtetit. Dhe më keq: çdo verior që kalonte andej, rrahej barbarisht ose nuk kthehej më i gjallë në familje. Kjo është e vërteta lakuriq! Ky qe një turp kombëtar që udhëhiqej verbërisht nga PS, ku vrastarët quheshin: “Florinj!”, grabitësit e bankave, “besnikë” dhe grabitësit e votave, “heronj!”.

Por le të kthehemi tek thelbi i ilustrimit të mësipërm. Antikomunistët posedonin një dosje të detajuar për vrasjet e keqtrajtimet nga të eturit për pushtet. Ata kërkuan t’ua dorëzonin OSBE dhe KE…Europianët e refuzuan dy apo tri herë takimin. Shefi i këtij UNIONI, Alfons Grishaj, kishte shkruajtur në shtypin e kohës dhe prononcuar në intervista se, qeveria e Nanos, ishte një qeveri kriminele kartoni e ardhur në pushtet me grykën e pushkës. Ai pat theksuar: “Çdo qeveri krimi që vjen me gjak i ndjek frika e shpagimit, mund t’i rrëzosh lehtë, më lehtë se ardhja e tyre në pushtet. Ndërsa qeverinë e Nanos, antikomunistët mund ta rrëzojnë për 50 minuta…”

VRASJA E AZEM HAJDARIT

Gjatë atyre momenteve, Azemi kish filluar të fitonte terrenin e humbur në Jug. PS nuk mund t’a pranonte këtë sfidë, prandaj pregadiste një alibi të sofistikuar për eleminimin e tij. Siç shihet, ata vuanin nga kompleksi i fajit dhe persekutimit, andaj frikësoheshin nga Azemi dhe persona si ai. Komunistët e rinj nuk u mjaftuan me vjedhjen e votës dhe vrasjet e 97-tës, por planifikuan vrasjen e shqiptarit të madh, Azem Hajdari,i cili u shpëtoi disa atentateve, por më 12 Shtator 1998, të pabesët e realizuan planin ogurëzi. Në takimin e parafundit me Azemin, ishin të pranishëm Vili Minarolli dhe Fahri Balliu. Azemi kur më pa, shpërtheu në ngazëllim me superlative. Gjatë bisedës, subkoshienca apo ora e tij foli: “Alfons, komunistët kanë me më vra…nëse gjaku im ka me i shërby Shqipnisë…ja kam ba hallall, nëse jo, do më vinte keq.” Të njëjtën gjë m’a tha në takimin e fundit në Shkodër, tek “Banja e Vogël” (që ishte kthyer në restorant) në sy të vëllaut tij Rasim (trim i urtë dhe pa fjalë). Ky qe dhe takimi im i fundit me Azemin. Azemi ishte anëtari i KRYESISE së UNIONIT ANTIKOMUNIST SHQIPTAR. Pas vrasjes Azemit nga tradhëtarët e kombit, detyra e Unionit ishte të zbarkonte në Tiranë. Me 13 dhe 14 Shtator 1998, antikomunistët u mblodhën në Tiranë, por jo me duar në xhepa si, Agim Shehu në Vlorë.

Në “Sheshin Skënderbej”, u mblodhën nga e gjithë Shqipëria. Sheshi gjëmonte: “O sot o kurrë!” Ishte dita ku ballafaqohej krimi komunist dhe ideali i lirisë. Populli demokrat shqiptar kishte mbushur sheshin me zjarrin e lirisë në gji: “O sot o kurrë!” Qeveria e kallashnikovëve ra si kuti kartoni.

Të gjitha institucionet ranë, përveç presidencës, institucion që pas Presidentit Berisha, kishte mbetur zyrë onorifike, prandaj e quajtën kohë të humbur marrjen me të. Në këtë hapësirë kohore ndodhi një gafë e pafalshme nga njerëzit që mbanin arkmortin, të cilët e kishin lëshuar arkivolin në tokë. Sakrilegj! O Zot! Dhuna e verbët gjymton fytyrën e vet. Megjithatë, antikomunistët e korigjuan shpejt. Marjan Gryka, Menduh Ullishta, Nard Gavoçi etj, e siguruan Berishën në mes (i cili kish mbetur pezull në zyrë), dhe u nisën për të përcjellur arkmortin e vëllaut tonë për në varreza, duke i dhënë lamtumirën e fundit heroit demokracisë, Azem Hajdari. “Grushti i shtetit klasik” kishte përmbyllur misionin, por Berisha, nga presioni i jashtëm nuk mundi t’a mbante pushtetin. Në përmbysje të tilla, minutat duken orë dhe orët një shekull, ndërsa vendimet duhen të merren me sekonda. Lajmi për mos mbajtjen e pushtetit detyroi antikomunistët dhe popullin liridashës t’i lëshonin institucionet, duke u lënë mundësi kundërshtarëve të dilnin nga vrimat ku ishin fshehur dhe të riorganizoheshin për t’u paqtuar me turpin e ngrënë me bukë.

Pas kësaj ngjarje, OSCE dhe Monitorët e KE, që ndiqnin me vëmendje situatat… kërkuan takim më udhëheqësit e UASH, por ky takim u refuzua dy herë nga antikomunistët. Ndërhyrja e Dr.Gerhard Pail (miku im), respektivisht Shef i OSCE për Rajonin e Veriut, bindi antikomunistët për takimin me Daan Everts, Ambasador i OSCE në Shqipëri. Antikomunistët vendosën një kusht që (për shumë arsye) takimi të bëhej në Shkodër. Shefi OSBE Daan Everts, u prit nga Shefi Unionit Antikomunist, Alfons Grishaj, dhe nga strukturat shtetërore të Shkodrës, me në krye Prefektin Ali Laçej (intelektual i mirëfilltë), Kryetari Këshillit Bashkiak Mark Krroqi, Kryetari i PD-së Astrit Bushati, legjendari Ahmet Bushati, Nard Ndoka, Eduard Grishaj, Fran Dashi, anëtarët e Kryesisë së Unionit, Frrok Gjini, Ibrahim Bilali, Mond Temali, Agim Daci, Menduh Ullishta etj…Këtë event e fotografoi demokratja Vjollca Tafili, ngaqë nuk u lejuan gazetarë dhe media.

MBASE ISHTE HERA E PARË QË MONITORËT E HUAJ E PRANUAN SE ÇFARË PO NDODHTE NË SHQIPËRI

Ata pranuan se vota qe përvetësuar dhe se PD nuk qe në gjendje të bënte fushatë në Jug të Shqipërisë. Mbase të vetmit që shkuan në Jug, ishin Jozefina dhe Azemi. Jozefina dhe të tjerë u kërcënuan për vdekje…,Azemi u vra! Pas takimit në Shkodër, antikomunistët u pritën në Tiranë, ku dorëzuan dosjen e përgatitur nga ata. Everts e pranoi dhe ia përcolli Vranicki (i dërguar i posacem i OSBE-së), i cili i kish thënë ca fjalë për pamundësinë e korrigjimit të gjërave që ishin bitisë. Pas kësaj, Everts, do i shkruante një letër shefit të antikomunistëve shqiptarë, ku dënonte arrestimet dhe keqtrajtimet nga neokomunistët (letër që u botua në shtypin e kohës). Largimi i Vranickit nga misioni i posacëm për Shqipërinë dhe ardhja në krye të OSBE e Ministrit të Jashtëm të Norvegjisë Volebek, e çliroi klimen e“nderë”, duke i lënë dorë më të lirë Daan Everts, t’i shikonte gjërat me optikë pragmatiste, i cili korrigjoi disa gabime që ishin bërë më parë. Greva e urisë e studentëve në Shkodër (me kryetar Alfred Pëllumbi), e cila u përhap dhe në Tiranë, qe frymëzim i OSBE.

Antikomunistët krijuan një besim reciprok me Monitorët e KE dhe OSBE, të cilët u përpoqën për t’a nxjerrë Berishën nga izolimi, por qe e pamundur. Amerika përmes Madlen Olbrajt, e kishte thënë fjalën e vet. PD u izolua plotësisht. Të vetmit që mund të merrnin pjesë në takimet me ndërkombëtarët ishin Genc Pollo, Mark Krroqi (demokrat i lirë dhe i mençur) dhe Alfons Grishaj (Shefi Unionit Antikomunist). Këmbëngulja për pranimin e Sali Berishës në takimet ndërkombëtare pati një përgjigje, që as në formën e amortizuar diplomatike nuk vjen e këndshme…Sidoqoftë, antikomunistët punuan me OSBE, që të zhvillohej një takim mes Kryeministrit Pandeli Majko dhe Sali Berisha, për t’i shërbyer paqes dhe stabilitetit, takim që u përshëndet nga zv/Sekretari Shtetit James Rubin. Ambasadorja Mariza Lino, në një takim në Rogner, midis ambasadorëve të akredituar në Tiranë, ministrit të jashtëm të Norvegjisë, Volebek dhe qeverisë shqiptare, falenderoi shefin e Unionit, Alfons Grishaj dhe ambasadorin, Daan Everts.

*Analiza politike vijon në numrin e ardhshëm…

Nga Rafael Floqi/

Prokurori shqiptaro- amerikan Robert Lulgjuraj, miku im dhe i ALTVUSA, gjatë njё darke private ku ishte edhe aktivisti shqiptar te GOP lokal në Miçigan z. Gjevalin Gega, më bëri me dije se gazeta më e madhe në Miçigan “Detroit News” i kishte kushtuar atij dukshëm vend nё njё komenti të tij, duke marrë parasysh se Roberti ende nuk ka paraqitur kandidaturën e për në Kongres . Robertin e kemi pasur disa herë në intervista si profesionist i dalluar në qarkun e Warren dhe Makomb i dalluar jo vetëm për angazhimin për angazhimin dhe përkushtimin e tij komunitar dhe profesional si prokuror. Roberti që tani është i kudondodhur në çdo event të komunitetit tonë duke i bërë me dije bashkatdhetarëve, pikësynimin e tij, shpesh herë i shoqëruar me aktivistin Mark Gjokaj aktivist i grupit Shqiptarët Konservator Republikan të Miçiganit i kudo ndodhur në institucionet kulturore dhe fetare shqiptare në Michigan.

Aty, ai më bëri të ditur se në një shkrim analitik gazeta e Detroit The Detroit News , disa ditë më parë analizonte faktin e lëvizjeve politike për në Kongres, në një shtet i luhatshëm si Miçigani me artikullin “Trump vë në pikëpyetje kandidaturën e James për guvernator, i cili do ta pasojë atë në Kongres”, analizonte nevojën e kandidatëve të sigurt republikanë që të ruajnë prioritetin e GOP në qarkun e 10 -të në Miçigan, pjesë të së cilit po i ngërthej në këtë shkrim. “Presidenti Donald Trump të enjten i bëri një shaka të lehtë përfaqësuesit republikan të SHBA-së, John James, në një ceremoni nënshkrimi të projektligjit, duke e qortuar lehtë ligjvënësin e mandatit të dytë për lënien e një vendi të cenueshëm në Kongres për të kandiduar për guvernator të Miçiganit, shkruante artikulli, në përgjigje, republikani i Shelby Township buzëqeshi dhe e siguroi presidentin se zëvendësimi i tij do të ishte i mirë, megjithëse asnjë kandidat republikan nuk ka dalë ende për të bërë fushatë për vendin e James në periferi të Detroitit.

Shkëmbimi i shkurtër u zhvillua gjatë një ceremonie nënshkrimi të projektligjit të enjten në mëngjes në Dhomën Lindore të Shtëpisë së Bardhë, ku Trump nënshkroi tre ligje që anulojnë standardet e rrepta të emetimeve të automjeteve të Kalifornisë dhe mbajti fjalime në një dhomë plot me ligjvënës, lobistë dhe drejtues të naftës dhe gazit. James, një kundërshtar i hapur i përpjekjes së Kalifornisë për të ndaluar shitjen e makinave të reja, plotësisht me benzinë, deri në vitin 2035, ishte ulur në rreshtin e parë përpara Trump.

“John James. Nuk e di. E di, ai po kandidon për guvernator, por nuk jam i sigurt nëse jam i lumtur për këtë, John,” tha Trump me një gjysmë buzëqeshje. “A kemi dikë të mirë për të zënë vendin tënd?”

“Absolutisht,” i tha James presidentit.

“Sepse, përndryshe, nuk do ta lejojmë të kandidojë për guvernator. Nuk mundemi,” tha presidenti duke qeshur.

“Ke dikë të mirë, apo jo? Në rregull. …Për sa kohë që të pëlqen, ata do të fitojnë.”

James, një ish-biznesmen që kandidoi dy herë për Senat, po largohet nga Kongresi në një moment të vështirë për republikanët, të cilët kanë diferencën më të vogël në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së.

Dhe Distrikti i 10-të i Miçiganit, të cilin James e ka mbajtur që nga viti 2022, është ndër më konkurruesit në shtet, me të dyja partitë që synojnë vendin në ciklin e vitit 2026. James i tha kohët e fundit The Detroit News se tre kandidatë të mundshëm në të 10-tin “po më bëjnë vërtet përshtypje tani”, megjithëse ai nuk pranoi t’i identifikonte ata pretendentë.

“Nuk jam aq arrogant sa të besoj se jam i vetmi që mund ta fitojë këtë vend. Në fakt, e di që ka njerëz atje që janë jashtëzakonisht të talentuar, që bëjnë një punë të shkëlqyer”, tha James.

“Do të jetë puna ime të sigurohem që duke kandiduar në krye të listës, t’u jap republikanëve shansin më të mirë – jo vetëm për të mbajtur Distriktin e 10-të Kongresit, por për të përmbysur të 8-tin, për të mbajtur të 7-tin dhe pastaj ndoshta për të luajtur edhe në të 3-tin”, shtoi James, duke iu referuar fushave të tjera kyçe të betejës në Miçigan. I pyetur nëse do ta mbështeste në zgjedhjet paraprake të republikanëve, James tha se “do të bëjë gjithçka që duhet për të mbajtur atë vend”. “Nuk mendoj se do të jetë shumë e vështirë”, shtoi ai. “Sinqerisht, kur shikon se çfarë po shesin republikanët… dhe shikon se çfarë po shesin demokratët, ata janë shumë të vjetër dhe shumë ekstremë për t’u bërë thirrje shumicës së njerëzve, madje edhe njerëzve brenda partisë së tyre.”

Katër kandidatë demokratë kanë nisur ofertat për distriktin periferik të Detroitit, i cili mbulon Qarkun jugor Macomb, plus Rochester dhe Rochester Hills dhe Qarkun e Oaklandit.

Veterani i ushtrisë Alex Hawkins, 30 vjeç, nga Rochester, ishte i pari që njoftoi, i ndjekur nga ish-prokurorja e viktimave speciale Christina Hines, 35 vjeç, nga Warren; Kryetari i Bashkisë së Pontiakut dhe ish-Përfaqësuesi i Shtetit Tim Greimel, 50 vjeç; dhe Eric Chung, 32 vjeç, nga Sterling Heights, një ish-avokat i Departamentit të Tregtisë. Kushdo që del nga grupi ka të ngjarë të marrë mbështetje të konsiderueshme financiare dhe institucionale, pasi Komiteti i Fushatës së Kongresit Demokrat përfshiu të 10-tin e Michiganit në listën e tij “Distriktet në Lojë” të publikuar që në prill. Grupet e jashtme shpenzuan 17 milionë dollarë në garën e vitit të kaluar, duke përjashtuar komitetet e partisë, sipas OpenSecrets.

James mundi demokratin Carl Marlinga të Sterling Heights vjeshtën e kaluar me rreth 26,000 vota, ose 6.1 pikë përqindjeje.

Mbikëqyrësi i Shelby Township Rick Stathakis; Paul Shamo i Harrison Township, pronar i Taylor Ford; dhe prokurori (shqiptaro-amerikan) Robert Lulgjuraj nga Sterling Heights, i cili punon për Zyrën e Prokurorit të Qarkut Macomb, po anojnë gjithashtu drejt një kandidimi, thanë burime të brendshme të GOP.

Lulgjuraj, 32 vjeç, u rrit në Sterling Heights si bir dhe nip i emigrantëve shqiptarë. Përpara se t’i bashkohej Zyrës së Prokurorit të Qarkut Wayne në vitin 2021, ai shërbeu si kryetar i të rinjve për GOP të Qarkut Macomb, tha ai.

“Po e konsideroj fuqimisht kandidimin për në Kongres dhe jam shumë i apasionuar dhe mbështetës i Presidentit Trump. Besoj se ai është presidenti më i madh i jetës sime. Jam i etur të promovoj axhendën Amerika e Para”, tha Lulgjuraj të enjten.

“Nëse hyj në garë, do të jem plotësisht dakord për të shpëtuar Amerikën dhe për të shpëtuar presidentin dhe për të qenë një zë për këtë distrikt”, shtoi ai. “Po bëj përgatitje mjaft të forta për të ecur përpara, ndoshta diku në korrik do shpall kandidaturën.”

Duke folur me Robertin dhe Gjevalinin mbi mundësitë e fitimit në primare, të dy më ngritën nevojën dhe kërkesën për të punuar më shumë me komunitetin shqiptar në drejtim të mbledhjes së fondeve.

Nga ana tjetër, duke pasur parasysh reputacionin që ka Roberti në komunitetin shqiptar, aftësitë e tij dhe elokuencën dhe faktin se distrikti i 10-të ku futet Qarkun jugor Macomb, plus Rochester dhe Rochester Hills dhe Qarkun e Oaklandit, ku ka qendra shqiptare si në Shellby Township, Sterling Heights, Troy dhe Rochester Hills mundësitë e Robertit për të fituar janë të shumta. Dhe se njё fitore në primare është decizive për të ruajtur prioritetin në zgjedhjet e përgjithshme.

“Ka ardhur koha, tha Roberti, që komuniteti ynë shqiptar të ketë përfaqësuesit e tij në Kongres, se vetëm kështu tashmë shqiptaro amerikanët do të kenë më shumë mundësi për ndikim në kongres për të zgjidhur problemet e pazgjidhura si kombëtare dhe të stabilitetit demokratik në trojet tona në Ballkan”.

Ndërsa Gjevalini njё aktivist i lobimit për Kosovën, më theksonte nevojën jo vetëm nevojën e takimeve festive me drejtues të forcave politike, por dhe takime të përcaktuara tematike ku t’u paraqiten forcave politike kërkesat e Komunitetit tonë, jo pak të konsiderueshëm me më shumë se 100 000 votues në Miçigan.

Ka ardhur koha të ndryshojë dhe lobimi i komunitetit tonë, jo vetëm me mbledhje fondesh , por edhe me vota. Shqiptarët e Miçiganit e dëshmuan këtë në zgjedhjet presidenciale, le ta dëshmojnë edhe në zgjedhjet primare dhe ato të parakohshme për në Kongres. Djem si ty na duhen Robert, i urova mikut tim.

Eneida Jaçaj, Nju Jork/

Për shqiptarët ka buruar një thirrje e vazhdueshme, e pakohë, një thirrje për zgjim apo bashkim, brenda vendit dhe jashtë trojeve të saj, në diasporë. Duke pasur parasysh ecurinë e zhvillimit të ngjarjeve politike në këto 34 vite, ku Shqipërisë i është vjedhur shpresa, e ardhmja, nuk ka alternativë por vetëm errësirë, për shkak të qëllimeve grabitqare të qeveritarëve për të vjedhur dhe për t’u pasuruar në kurriz të qytetarëve të saj, është një thirrje tashmë “e ngjirur”, për të vënë në funksion të gjithë aparaturën e shtetit, për ta shkundur nga apatia dhe pluhuri i korrupsionit ndër vite, veprimtarinë institucionale, miratimin e politikave ekonomike-sociale veçanërisht për rritjen e punësimit dhe ndërmarrjen e masave që u vinë në ndihmë grupeve të caktuar të shoqërisë, arsimin, shëndetësinë, ndërtimin e infrastrukturës për zhvillimin e turizmit vendas dhe të huaj, etj. Është një klithmë që vjen nga atdheu i largët, por i afërt në zemër dhe në shpirt, pasi ngado që të shkelësh, është ai që e ka vulosur identitetin tonë dhe Shqipëria ka nevojë të rindërtohet në bazë të funksionimit të ligjeve dhe mirëqënies, për të vazhduar ekzistencën e saj në aspektin shtetëror dhe kulturor. 

Shqiptarët janë larguar nga vendi të detyruar që prej kohës së Skëndërbeut, gjatë periudhës së pushtimit osman, por të paktën, edhe pse në vend të huaj, intelektualët kanë punuar për këto troje që kemi sot; ndërsa pas periudhës së tranzicionit, edhe në ditët e sotme, bashkëkombasit po dynden drejt viseve të huaja për një jetë më të mirë, duke lënë vendin dhe shtëpitë e tyre bosh, por duke marrë me vete kujtimet që shërbejnë si ushqim për të mbajtur shpirtin gjallë. Ajka, kokat më të mençura, intelektualët e mirëfilltë që kanë përfunduar studimet në universitetet më të mira në SHBA dhe Europë, kanë qëndruar duke dhënë një kontribut të rëndësishëm në vendet respektive ku jetojnë, pasi mendojnë se vendi tyre nuk afron asgjë. Atëherë, kush do ta bëjë Shqipërinë?! Nuk ka figura të përshtatshme, qoftë nga PS apo PD, që të mund të derdhin mendjen e tyre për të ardhmen e Shqipërisë. Në politikë kanë hyrë individë që e kanë blerë mandatin me para, ndërsa edhe ato pak figura që e meritojnë të jenë në krye, kryetarët i injorojnë, pasi nuk kanë derdhur para në fushatë. Shqetësimi është se, çfarë do të ndodhë me Shqipërinë e nesërme?! Dua të heq një paralele me Lidhjen e Prizrenit, e cila u mbajt më 10 qershor 1878, 146 vjet më parë, ku shënoi fillimin e një epoke të re, atë të vetëdijes kombëtare dhe të luftës për liri. 

Shqiptarët u bashkuan pa dallim feje e krahine, në një kohë të vështirë, kur Evropa po ndante kufijtë sipas interesave të saj. Pikërisht, në qytetin e Prizrenit u ndez flaka e vetëdijes kombëtare shqiptare, që vetëm përmes bashkimit ndërtuan rrugën që i çoi drejt Pavarësisë. Kjo Lidhje u formua në një moment kritik, kur pas Luftës Ruso-Turke, fuqitë e mëdha evropiane ishin gati të ndanin trojet shqiptare midis shteteve fqinje. Por shqiptarët nuk pranuan të heshtnin. Nga të katër anët e tokave shqiptare, u mblodhën përfaqësues për të mbrojtur trojet e tyre dhe të kërkojnë të drejtat e tyre si komb. Lidhja e Prizrenit nuk ishte një veprim i rastësishëm. Ajo u organizua me vizion, me strukturë politike dhe ushtarake, dhe me një frymë të fortë bashkimi. Në krye qëndruan figura të shquara si Ymer Prizreni, Abdyl Frashëri, Ali Pasha i Gucisë e Sylejman Vokshi, burra që lanë gjurmë të pashlyeshme në historinë tonë. Të njëjtat përpjekje duhet të ndërmerren edhe në ditët e sotme, ku mendjet më të ndritura të bashkohen jo kundër pushtuesve të huaj, por ndaj atyre vendas që e kanë kapur peng Shqipërinë për 34 vite me rradhë. Nëse do të vazhdohet me këto politika korruptive, me këtë mendësi që e ka vyshkur demokracinë në palcë, pa shpresë, pa të ardhme, Shqipëria do të zbrazet, dhe, ndoshta të huajt do ta pushtojnë në tërësi, ashtu siç po bëhet në Jug të vendit, ku qeveritarët për interesa të tyre u kanë shitur pjesë toke të huajve për të ngritur bizneset e tyre. Mesazhi që na përcjell Lidhja e Prizrenit është se: vetëm përmes bashkimit, vizionit dhe vendosmërisë mund të arrihen qëllime të mëdha për një popull dhe për territoret e vendit.

Më 10 qershor 1878, ishte dita kur shqiptarët vendosën të mos qëndronin më në heshtje, por të ngrinin zërin për të mbrojtur tokat e tyre, identitetin e tyre dhe të ardhmen e fëmijëve të tyre. Lidhja e Prizrenit nuk ishte vetëm një mbledhje politike, ajo ishte zgjimi i shpirtit kombëtar. Sot, ndërsa përballemi me sfida të reja si komb, është më e rëndësishme se kurrë të kujtojmë se vetëm të bashkuar mund të ecim përpara. Lidhja e Prizrenit nuk është thjesht një faqe historie, është frymëzim për të sotmen dhe besim për të ardhmen. Lidhja e Prizrenit na mëson se bashkimi kombëtar nuk është vetëm një ëndërr, por një mundësi reale kur populli e do dhe e kërkon me përkushtim. Na mëson se identiteti nuk dhurohet, ai mbrohet, me vullnet, me sakrifica dhe me qëndresë. Sot, 146 vjet më pas, kujtimi i Lidhjes së Prizrenit është më i gjallë se kurrë. Është një thirrje për bashkim, për ruajtjen e identitetit tonë dhe për respekt ndaj atyre që ngritën themelet e kombit shqiptar. Sepse historia nuk është vetëm ajo që ndodhi, është edhe ajo që na frymëzon të jemi më të fortë, më të bashkuar dhe më krenarë për atë që jemi. Lidhja e Prizrenit, ishte hapi i parë drejt ndërgjegjes kombëtare shqiptare, e cila duhet të riformësohet edhe sot, për t’i dhënë Shqipërisë shpresën e munguar dhe për të vendosur në shina funksionimit e shtetit drejt një mirëqënie të begatë. 

Prof. dr. Roland Gjini

Universiteti “Aleksandër Xhuvani” i Elbasanit/

Çështja e bisedimeve mes Prishtinës e Beogradit është aktualisht një ndër çështjet më delikate e, njëkohësisht, më të debatueshme e më të diskutueshme. Lidhur me fillimin e tyre ka mendime të ndryshme. Kështu, disa mendojnë se këto bisedime nisën që herët, para shpalljes së pavarësisë së Kosovës, madje para se ajo të çlirohet nga serbët. Jakup Krasniqi, ish kryetar i Kuvendit të Kosovës, në një historik të shkurtër të shkruar nga ai për bisedimet Prishtinë –Beograd, shprehet se si fazë e parë e këtyre bisedimeve cilësohen Bisedimet në Rambuje, të zhvilluara në shkurt-mars të vitit 1999, bisedime të cilët nuk u finalizuan me firmosjen e marrëveshjes nga pala serbe. Si fazë të dytë ai përcakton bisedimet e bëra në Vjenë në një periudhë dy-vjeçare (2006-2007), të udhëhequra nga presidenti i Finlandës Marti Ahtissari e të mbikqyrura nga vendet e Grupit të Kontaktit (GK). (Jakup Krasniqi, www.epokaere.com˃ historia-e-bisedimeve-politike, postuar  më datë 12 qershor 2018.)

Nga këto bisedime, në fazën e dytë sipas Krasniqit, u arrit që që të hartohet një deklaratë e quajtur Dokumenti Përfundimtar për Zgjidhjen e Statusit Përfundimtar për Kosovën, e cila më 15 mars të vitit 2007 iu paraqit OKB-së në emër të Marti Ahtissarit. Më 26 mars të po atij viti Ahtissari i dërgon raportin përfundimtar Këshillit të Sigurimit të OKB-së, ku propozohet që Kosova duhet të bëhet e pavarur. Kjo pavarësi e propozuar dhe e miratuar nga OKB-ja në fakt ishte një pavarësi e mbikqyrur, apo “e kufizuar”, nga ndërkombëtarët. Në fakt kjo lloj pavarësie nuk idhte zgjidhja që kërkonin serbët apo që dëshironin vetë kosovarët. Kjo zgjidhje u bë me imponimin e ndërkombëtarëve, anëtarë të GK. Megjithatë, pala kosovare ishte e detyruar ta pranojë, me shpresë se me kalimin e kohës do të arrinin të bindnin diplomacinë dhe opinionin ndërkombëtar se ata meritonin një pavarësi të plotë e pa kushte. Nga ana tjetër, pala serbe asnjëherë nuk hoqi dorë të paktën nga synimi kryesor i tyre: Kosova në asnjë mënyrë nuk mund të jetë një shtet i pavarur.  

Synimet e secilës palë u panë të qarta edhe në bisedimet zyrtare mes Beogradit dhe Prishtinës të filluara pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës në 17 shkurt të vitit 2008. Pikërisht për fillimin e këtyre bisedimeve, për rezultatet e tyre, por edhe për pritshmëritë e sfidat, do të ndalemi në këtë artikull tonin, mbështetur në shkrimet e kohës nga ana e gazetës Dielli në SHBA.

Me hyrjen e pranverës së vitit 2011 një lajm i mirë vjen për shqiptarët e Kosovës, duke u prë si një shpresë optimiste për të ardhmen e shtetit të tyre të pavarur, së shpejti do të nisin bisedimet Prishtinë – Beograd. Por ndërkohë u bë e qartw nga ndërkombëtarët se këto bisedime, fillimisht do të përqëndrohen vetëm në çështje teknike. Për të përshëndetur nisjen e tyre Federata Panshqiptare “VATRA” del me një deklaratë, e cila botohet edhe në gazetën Dielli. Po japim disa pjesë të shkëputura nga kjo deklaratë: “Federata Panshqiptare e Amerikës “Vatra” përshëndet nisjen e bisedimeve dypalëshe mes Prishtinës dhe Beogradit, të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian dhe me pjesëmarrjen e përfaqësuesit amerikan si mbikqyrës i ftuar… “Vatra” e shef si të domosdoshëm një unitet të fortë mes forcavet politike të Kosovës ne bisedimet me Serbinë. Ky unitet në qëndrim mund të arrihet me krijimin e një besimi të ndërsjellë mes koalicionit qeveritar dhe opozitës… Për dialogun me Serbinë, që duhet të jetë vetëm për çështje teknike me interes për të dy anët, zëvendësnënsekretari i Shtetit, z. Thomas Countryman, i cili do të jetë present në bisedime, tha para gazetarëve se “… është e nevojshme të zhvillohet me qëllim që të arrijë synimin e Kosovës për vendosjen pa mëdyshje të sovranitetit të plotë mbi territorin e saj dhe për të fituar njohje të tjera ndërkombëtare, duke përfshirë anëtarësimin në Kombet e Bashkuara dhe fillimin e procesit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.” New York, 8 mars 2011” (Dielli, nr. 3/2011).

Por, ende pa filluar dialogu, shqiptarët e ndjenë se do të hynin si të pabarabartë me palën serbe në këto bisedime. Kjo bëri që jo vetëm politikanë të veçantë, por edhe organizma e shoqata të ndryshmë joqeveritare, të ngrenë zërin për këtë njëanshmëri. Ky zë u dërgua deri në instancat e Bashkimit Evropian, siç ishte rasti i hartimit dhe dërgimit në BE i një platformë udhëzuese nga dy shoqata: Klubi për Politikë të Jashtme dhe Fondacioni për Shoqëri të Hapur. Këto u shprehën se Kosova nuk është e barabartë me Serbinë në dialogun që ka nisur dhe kanë prezantuar disa veprime që duhet të ndërmerren në mënyrë që palët të barazohen, dhe dialogu të mos dështojë. Kjo platformë u botua edhe në gazetën Dielli, ku ndër të tjera në të shkruhej: “Pika nisëse për dy partnerët në dialog është larg nga të qenët e barabartë. Serbia hyn në dialog nga pozita e të fortit (marrëdhënie kontraktuale me BE-në, marrëdhënie bilaterale direkte, perspektivë e qartë evropiane) ndërsa Kosova nga një pozitë më e dobët (e panjohur nga 5 vende anëtare të BE-së, pa kontroll mbi territorin e vet, kufizime në ushtrimin e sovranitetit të vet nga EULEX-i e ICO-ja, probleme me imazhin, e të tjera). …Këto OJQ kanë prezantuar edhe masat që duhen marrë në mënyrë që të përmirësohet dialogu që sapo ka nisur dhe që ai të mos dështojë. Si para kushte për nisjen e dialogut, – sipas analizës së botuar te Dielli – janë dy kritere që duhen plotësuar: Së pari, që të sigurohet publiku kosovar dhe të ndalet izolimi i mëtutjeshëm i Kosovës, t’i ofrohet udhërrëfyesi për viza dhe një kornizë e qartë kohore si të arrihet te udhëtimi pa viza për qytetarët e saj (natyrisht Kosova duhet të përmbushë reformat e kërkuara, por njëkohësisht BE-ja duhet t’i ofrojë horizont të qartë kohor për liberalizimin e vizave (p.sh. vera 2012) dhe së dyti, BE-ja duhet të paraqesë një propozim konkret për sigurimin e marrëdhënies kontraktuale mes Kosovës dhe BE-së brenda 6 muajve të fillimit të dialogut – në këtë mënyrë duhet gjetur formula e qëndrueshme status-neutrale (p.sh emri i Kosovës) për deri sa të hapet rruga e aderimit të Kosovës.”(Dielli, nr. 3/2011)

Në këtë platformë këto organizata joqeveritare i kërkuan institucioneve të rëndësishme ndërkombëtare edhe plotësimin e disa kushteve të tjera për Kosovën, në mënyrë që jo vetëm bisedimet të kenë sukses, por edhe që Kosova të fitojë plotësisht autoritetin e saj si një vend i pavarur: “Dialogu duhet të ndihmojë Kosovën që të çajë izolimin e tashëm ndërkombëtar. Dialogu duhet të fokusohet në gjetjen e zgjidhjeve të përhershme që Kosova të bëhet anëtare e OKB-së dhe e organizatave ndërkombëtare gjegjëse. Përkushtimi i Serbisë që në fund të njohë Kosovën duhet të përfshihet në Traktatin për anëtarësim që do të nënshkruhej mes Serbisë dhe BE-së. Kjo do të nënkuptonte se në ditën e anëtarësimit të Serbisë në Bashkimin Evropian, marrëdhëniet mes Serbisë dhe Kosovës kanë arritur pikën e “normalizimit”” (Dielli, nr. 3/2011) – thuhet në anlizën e këtyre dy shoqatave.

Më 7 prill 2011 Kuvendi i Kosovës zgjodhi, për herë të parë në historinë e vet, një femër për Presidente të Kosovës, zonjën Atifete Jahjaga. Ajo vinte pas një karriere në forcat policore të Kosovës, u paraqit në këto zgjedhje si kandidate e përbashkët e PDK-së, LDK-së dhe AKR-së dhe mori 80% të votave. Pasi bëri betimin, para deputetëve të kuvendit, mes të tjerash, ajo tha: “… Si Presidente e vendit do të jem garante e kushtetutshmërisë dhe e ligjshmërisë, faktor unifikues, e paanshme politikisht, mbrojtëse dhe përfaqësuese e interesave të Kosovës, shtet sovran dhe i pavarur, përfaqësuese e të gjithë qytetarëve, pa dallim kombi, feje, race e gjinie. Gjatë shërbimit tim në Policinë e Kosovës, iu jam përmbajtur vlerave që e bëjnë Kosovën unike dhe kam mbrojtur të drejtat e secilit individ, pavarësisht përkatësisë së vet, dhe tani si Presidente, kjo përgjegjësi është edhe më thelbësore, më domethënëse, duke forcuar atë që e nisëm kur Kosova e shpalli pavarësinë. Si presidente e vendit, do të përpiqem çdo ditë, të sigurohem se Kosova po i dëshmon vlerat më të mira të Deklaratës së Pavarësisë dhe Kushtetutës.” (Dielli, nr. 4/2011)

Pak muaj pasi u zgjodh presitente, Atifete Jahjaga në vizitën që bëri në SHBA gjatë muajit shtator të vitit 2011, zhvilloi një takim edhe me drejtues të Federatës “VATRA” në New York. Në këtë takim ajo u prit nga kryetari i “Vatrës”, z. Gjon Buçaj, i cili i uroi Presidentes mirëseardhjen. Në njoftimin që boton gazeta Dielli thuhet se zj. Jahjaga pasi e mori fjalën , tha se unë e mbajta fjalën, që i dhashë kryetarit të Vatrës dhe shoqëruesve të tij në takimin e 26 qershorit 2011 në Prishtinë, kur premtova se në vizitën e parë që do të bëja në New York, do të takohesha me përfaqësues të Vatrës. Më pas ajo informoi për takimet që ka bërë në krye të delegacionit gjatë ditëve të qëndrimit në New York dhe ekspozoi problemet me të cilat përballet Kosova aktualisht si rezultat i tensioneve të krijuara në veri të vendit, ku strukturat ilegale, kundërshtojnë shtetin ligjor dhe kërcënojnë sigurinë. Lajmi i botuar thekson se “Ajo kërkoi që Vatra, ashtu si në të shkuarën, krahas shoqatave të tjera këtu në SHBA, të shtojnë lobimin në favor të Kosovës, pasi beteja diplomatike vazhdon. Njohja e Kosovës nga 84 shtete, është tregues pozitiv, por ne duhet të synojmë për më tej.”(Dielli, nr. 9/2011)

Në vijim të vizitës së saj në New York, Presidentja Atifete Jahjaga mbajti një leksion për Kosovën në Institutin “Harriman” të Universitetit të njohur Columbia. Ky leksion i saj u botua në gazetën Dielli. Në këtë leksion presidentja rreshtoi hapat që ka bërë Kosova nga ndërhyrja e NATO-s me iniciativën e SHBA-së në vitin 1999, çlirimi i Kosovës në qershor të atij viti, dhe punën e madhe të bërë në këtë vend pas fitores së lirisë deri në shkurt 2008, kur Kosova u shpall shtet i pavarur. Më tej, ajo u ndal në disa çështje kyç që kanë të bëjnë me konsolidimin e kësaj pavarësie dhe njohjen e plotë ndërkombëtare të shtetit të Kosovës, Po Japim disa pjesë nga ky leksion: “… Pavarësia e Kosovës është e pakthyeshme dhe ne kemi vendosur veten si një faktor paqeje dhe stabiliteti në Ballkan. Në vitin 2008 kur ne shpallëm pavarësinë, ne kemi vendosur objektiva të qarta në partneritet me bashkësinë ndërkombëtare: Për të ndërtuar një vend demokratik dhe gjithëpërfshirës dhe për të mbrojtur pakicat. Këto objektiva janë të paraqitura në Propozimin Gjithëpërfshirës për Statusin, i njohur si Plani i Ahtissarit dhe ato janë të shkruara në Kushtetutën tonë… Kjo nuk favorizon një grup etnik në dëm të të tjerëve. Në të kundërtën, ajo përfshin dispozita të forta për të mbrojur pakicat. Kjo është arsyeja pse komunitetet tona janë të përfaqësuara në Kuvend nëpërmjet një sistemi të ulëseve të garantuara. Nga 120 vende, 20 janë të siguruar për komunitetet etnike që përfaqësojnë më pak se 10% të popullsisë së Kosovës…

Sundimi i ligjit është në qendër të përpjekjeve të mia për të krijuar një shtet të qëndrueshëm dhe për të kontribuar në stabilitetin dhe sigurinë e rajonit. Nga kjo premisë kam mbështetur operacionin e përbashkët të Policisë së Kosovës, EULEX-it dhe KFOR-it në pjesën veriore të Kosovës javën e kaluar…” (Dielli, nr. 9/2011)

Në verën e vitit 2011 nisi praktikisht dialogu mes palës serbe dhe asaj kosovare. Në krye të ekipit negociator për Kosovën ishte Edita Tahiri, ndërsa për Serbinë Borko Stefanoviç dhe ndërmjetësues i BE-së ishte Robert Cooper. Lidhur me zhvillimin e bisedimeve Beograd-Prishtinë, Presidentja Jahjaga evidentoi disa hapa të bërë përpara, duke thënë: “…Ne dëshirojmë që Kosova dhe tërë rajoni të jetë i begatë, demokratik, anëtar i Bashkimit Evropian dhe NATO-s si garanci kryesore e paqes dhe stabilitetit në Ballkan duke qenë kontribues aktiv në këtë proces. Pikërisht në këtë frymë largpamëse i jemi drejtuar dialogut me Serbinë. Nëpërmjet tij shpresojmë që të gjejmë zgjidhje për problemet praktike që do të lehtësonin jetën e qytetarëve tanë pavarësisht nga mosmarrëveshjet politike. Si rezultat i bisedimeve të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian, qytetarët e Republikës së Kosovës tani mund të udhëtojnë me dokumente të Kosovës dhe targa të lëshuara nga Kosova në Serbi. Diplomat e arsimimit në Kosovë të cilat nuk janë njohur më parë tani pranohen nga Beogradi.  Marrëveshja e fundit për vulat doganore do të mundësojë lëvizjen e lirë dhe ligjore të mallrave midis dy vendeve.” Presidentja në ligjërimin e saj u ndal edhe në pengesat, vështirësit dhe sfidat e shfaqura në marrëdhëniet Serbi-Kosovë, duke theksuar: “Sfidat tona në Kosovë janë kërcënimet për këtë stabilitet – mbetjet e punëve të pambaruara. Në tri komuna në veri të Kosovës, elementet radikale serbe, të cilat janë të lidhura me rrjetet kriminale, kanë kundërshtuar qeverinë e Kosovës. Ata kanë krijuar struktura paralele të sigurisë që kanë penguar dhe dëmtuar përpjekjet tona për të arritur në këtë pjesë të komunitetit. Pozita jonë për këtë mbetet shumë e qartë: ne do të vazhdojmë të punojmë shumë për të integruar të gjitha komunitetet. Ne do të vazhdojmë t’i ofrojmë komunitetit serb, i cili është mbajtur peng nga këto struktura, të drejtat dhe përfitimet që serbët në vendet e tjera të Kosovës janë duke shijuar. I bëjmë thirrje Serbisë të ndihmojë në shkatërrimin e këtyre strukturave ilegale të sigurisë. Në muajt e ardhshëm, institucionet e Kosovës, në partneritet me faktorët ndërkombëtarë, do të përpiqen që të angazhohen me këtë komunitet serb në veri në mënyrë që sa më mirë t’i trajtojë shqetësimet e tyre….” Presidentja në fjalën e saj u dha përgjigje të prerë zërave apo planeve për copëtimin apo shkëmbimin e territoreve të Kosovës: “Unë vendosmërisht kundërshtoj ndarjen e Kosovës, rirregullimin e saj të brendëshëm territorial apo shkëmbimin e territoreve. Unë jam e angazhuar në këtë vizion për vendin tim dhe rajonin: multi-etnik, multi-kulturor, një vend i shumë feve dhe e traditave, ku kulturat e ndryshme janë një burim pasurimi, ku të gjithë qytetarët jetojnë me dinjitet dhe krenari. Kjo është epoka e integrimit: idetë që i ndajnë njerëzit bien në kundërshtim me këtë trend. Ne kemi nevojë të gjejmë mënyra për të respektuar divergjencat dhe për të ndërtuar mbi të ardhmen tonë të përbashkët.” (Dielli, nr. 9/2011)

Po në gazetën Dielli të muajit shtator 2011 në vend të editorialit botohet fjala e Kryeministrit të Shqipërisë, Sali Berisha, në sesionin e 66-të të Asamblesë së Kombeve të Bashkuara. Lidhur me situatën në Kosovë, pas shpalljes së pavarësisë, ai theksoi: “Gjykata Ndërkombëtare e Hagës vendosi korrikun e vitit të kaluar se shpallja e pavarësisë së Kosovës ishte në përputhje të plotë me ligjin ndërkombëtar. Republika e Kosovës është njohur tani nga mbi 80 vende të botës. Shfrytëzoj rastin t’ju bëj thirrje vendeve anëtare të OKB-së të njohin Republikën e pavarur të Kosovës, që është kthyer në një faktor i rëndësishëm i paqes, stabilitetit dhe bashkëpunimit në rajonin tonë. Gjithashtu i bëj thirrje Serbisë, e cila shfrytëzoi këtë forum të lartë për t’ju drejtuar Gjykatës së Hagës, të përshtasë qëndrimin e saj ndaj Kosovës, duke dëshmuar se pranon dhe respekton ligjin ndërkombëtar në tërësi dhe jo vetëm ato pjesë që i interesojnë… Ne kemi mbështetur dhe mbështesim vullnetin e qeverisë së Kosovës, EULEX dhe KFOR për fuqizimin e ligjit, në mënyrë që në të gjithë territorin e republikës së Kosovës të mbizotërojë paqja dhe stabiliteti.

Gjithashtu, i bëj thirrje Serbisë të bëjë më të mirën për të hequr bllokimin e qarkullimit të mallrave në kufirin e saj me Kosovën, të respektojë marrëveshjen që nënshkroi këtë muaj në Bruksel, që parashikon mosvendosjen e embargos, por parashikon eksporte dhe eksporte të lira për të dy vendet. Ne besojmë se respekti për kufijtë aktualë në Ballkan është një kusht thelbësor për paqe dhe stabilitet të përhershëm. Përpjekjet e Beogradit, për të mbajtur struktura paralele autoriteti në këto tre komuna të Kosovës, dëshmojnë se ende besojnë te ndonjë ndryshim në rajonin tonë, te mbi një ide të tejkaluar e të dështuar të vendeve entikisht të “pastra” dhe Serbisë së madhe… Raporti i senatorit Dick Martti, siç pohon vetë kryeprokurori i Serbisë Vukcevic, që thotë se e gjen raportin e tij plotësisht të përfshirë në raportin e senatorit Dick Martit, pra është një plagjiaturë e raportit të Vukcevicit. Çdo njeri që lexon këtë raport konstaton se raporti ngre shumë dyshime, aspak të motivuara, të bazuara në fakte dhe në të vërtetën, por kryesisht në qëllime të këqija.” (Dielli, nr. 9/2011)

Ndërkohë, është futur viti 2012 dhe po kalojnë 4 vjet nga shpallja e Pavarësisë së Kosovës. Megjithë hapat përpara që janë bërë në ekonominë e qeverisjen e këtij vendi me shtetin më të ri në Evropë, ende nuk është arritur ajo që dëshirojnë vetë shqiptarët e Kosovës: njohja e plotë ndërkombëtare e shtetit të tyre dhe anëtarësimi të paktën në OKB. Pengesa kryesore shihet në marrëdhëniet me Serbinë, ku megjithëse bisedimet kanë nisur, po ecin ngadalë dhe, për më tepër, shumë nga marrëveshjet e nënshkruara nuk po zbatohen nga pala serbe. Thuren plane të ndryshme për të ardhmen, madje janë shpeshtuar zërat, dikur të vakët, për një zgjidhje të marrëdhënieve dypalëshe me anë të “shkëmbimit të territoreve”. Këto shqetësime u ndjenë edhe në kremtimin e përvjetorit të katërt të Pavarësisë së Kosovës të organizuar nga Federata “Vatra” dhe bashkësia shqiptare në New York të SHBA-së. Festa e organizuar nga “Vatra’ më 18 shkurt 2012 u mbështet nga rreth 20 organizata, shoqata, fondacione e parti politike të mërgatës shqiptare në SHBA. Merrnin pjesë gjithashtu përfaqësues të institucioneve shtetërore dhe ambasadorë të Kosovës e Shqipërisë. Takimin festiv e hapi kryetari i Federatës “Vatra”, dr. Gjon Buçaj, i cili në fjalën përshëndetëse tha se katër vjetori i Kosovës është festë për të gjithë shqiptarët, kudo që ata jetojnë. 

Megjithëse statusin përfundimtar të Kosovës e zgjidhën vetë shqiptarët, bazuar në të drejtën ndërkombëtare për vetëvendosje duke shpallur pavarësinë e Kosovës, diplomacia ndërkombëtare, që vazhdonte ta mbante të kufizuar këtë pavarësi, kembëngulte te bisedimet Beograd – Prishtinë për të ardhmen përfundimtare të shtetit më të ri në Evropë. Bisedimet vazhdonin, por jo me ritmet dhe rezultatin e dëshiruar. “Vatra” ndiqte me vëmendje çdo situtatë që lidhej me Kosovën, dhe gazeta Dielli botonte shkrime të ndryshme jo vetëm të formës së lajmit apo të informacionit, por edhe analiza dhe mendime të dhëna nga përfaqësues të ndryshëm të diplomacisë apo të mendimit shoqëror. 

Mes pengesave të shumta për zhvillimin normal të bisedimeve ishin pasiguria dhe trazirat në veri të Kosovës, në Mitrovicë. Ky shqetësim u trajtua edhe me takimin qe Ministri i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Agim Çeku kishte me veprimtarë të njohur të çështjes shqiptare New York në muajin gusht 2012. Gjatë bisedës u trajtuan probleme të ndryshme që lidhen me Forcën e Sigurisë së Kosovës si vazhduese e UÇK-së, por çështja më delikate e cila u trajtua si shqetësim për sigurinë e të ardhmen e Kosovës ishte situata aktuale në Mitrovicë. Në këtë takim merrnin pjesë perveç drejtuesve të “Vatrës”, edhe gazetarë të Diellit. Këstu, pyetjes së gazetarit se çfarë mendoni për të nesërmen e Mitrovicës, ku situata vazhdon të jetë problematike?, ministri Çeku iu përgjigj: “Mitrovica është sfida më e madhe e pasluftës, është plaga më e pashëruar, por unë jam i bindur dhe kam shpresë se edhe kjo plagë do të mjekohet dhe Mitrovica si pjesë e pandashme e Kosovës do të normalizohet dhe qytetarët e saj do të jenë të barabartë me pjesën tjetër të shtetit të ri të Kosovës. Këtë vullnet e pamë edhe gjatë takimeve që patëm në Washington. Askush nuk është i interesuar që situata e pastabilizuar të vazhdojë edhe më tutje. Konflikti i ngrirë nuk është në interest të askujt, ashtu si nuk është në interes të askujt ndarja. Integrimi normal i Mitrovicës nuk do të jetë i lehtë, por plotësisht i mundshëm. Nuk ka rrugë tjetër.” (Dielli, nr. 8/2012)

Kosova, tashmë pas pavarësisë, përveç hapave të bërë përpara, sheh para vetes pengesa të shumta, të krijuara sidomos nga Serbia, në planin e brendshëm, ndërsa në planin e jashtëm vihet re një farë frenimi i njohjes së saj të mëtejshme nga shtetet e tjera. Pikërisht këtë shqetësim e ngriti edhe presidenti shqiptar Bujar Nishani në fjalën e tij të mbajtur në Debatin e Përgjithshëm në sesionin e 67-të të Asamblesë së Përgjithëshme të Kombeve të Bashkuara në shtator të vitit 2012. Në fjalimin e tij, kur u ndal në situatën në Kosovë ai theksoi si më poshtë: “… Më lejoni që të vë në dukje se krijimi i shtetit të pavarur të Kosovës pesë vite më parë, e ka kthyer atë në faktor të rëndësishëm të paqes dhe qëndrueshmërisë në rajonin e Evropës Juglindore. Ai është ndërtuar dhe fuqizuar përkundrejt të gjitha vështirësive që ka hasur, të krijuara nga ata të cilët ende nuk mund ta pranojnë realitetin dhe ta shikojnë të vërtetën drejt e në sy, … Vetëm disa ditë më parë Kosova arriti një tjetër nivel konsolidimi të shtetit me dhënien fund nga ana e bashkësisë ndërkombëtare të Fazës së Mbikqyrjes së Pavarësisë. Përfitoj nga ky rast për të uruar autoritetet e Kosovës mbi përparimin e vazhdueshëm që kanë shënuar përsa i përket ndërtimit dhe fuqizimit të një shteti demokratik dhe një shoqërie shumë etnike dhe u bëj thirrje të gjitha atyre vendeve, që ende nuk e kanë njohur Kosovën, të marrin parasysh rishikimin dhe vlerësimin e këtij realiteti të pakthyeshëm në rajonin e Evropës Juglindore. Njohja e Kosovës është një akt drejtësie për ata njerëz, të cilët kanë vuajtur aq gjatë dhe një kontribut tërësor për paqen dhe qëndrueshmërinë në Ballkan…” (Dielli, nr. 9/2012) Ndërsa sa i takon bisedimeve dhe gadishmërisë së Serbisë për t’i zhilluar ato, presidenti Nishani u shpreh se Serbia në vend që të ulet me qetësi dhe logjikë të ftohtë në tryezën e bisedimeve me Kosovën ëndërron plane të tjera: “Kemi dëgjuar më parë e presim të dëgjojmë sërish argumentet e tepërta të Serbisë në lidhje me Kosovën. Ajo që dështoi të arrihej me luftë, nuk mund të arrihet dot me propagandë. Ndërsa udhëheqësit e Serbisë flasin për copëtim dhe rihartim kufijsh, teksa ata lëshojnë deklarata shqetësuese duke mohuar gjenocidin e Srebenicës, gjithësecili ka të drejtë të ngrejë pyetjen nëse e shkuara vazhdon akoma të endet mbi të tashmen duke mjegulluar realitetin e duke e ngatërruar vizionin për të ardhmen.” (Dielli, nr. 9/2012)

Po në numrin e muajit shtator gazeta Dielli boton një korespondencë të radios Zëri i Amerikës të gazetarit Ilir Ikonomi. Korespondenca njofton se më 17 shtator 2012 në një nga sallat e Kongresit Amerikan, me përkrahjen e zyrës së ligjvënësit nga Virginia, Frank Wolf, u promovua libri me titull “Terrori i Serbisë pushtuese mbi shqiptarët 1844-1999”, i autorit kosovar Nusret Pllana. Pasi dorëzoi në Librarinë e Kongresit Amerikan librin në fjalë, nga Federata “Vatra” u organizua promovimi i këtij libri. Disa pjesë nga korrespondenca e shkuar për këtë aktivitet janë: “… Me anë të qindra fotografive, shumica të rënda për syrin, libri përshkruan një histori mjaft të dhimbshme të Kosovës, për të cilën autori thotë se u duhet treguar brezave të rinj. Zoti Pllana thotë se disa nga masakrat kundër shqiptarëve i ka parë me sytë e tij dhe i ka dokumentuar vetë, kur ka punuar si gazetar në radion Kosova e Lirë gjatë konfliktit të vitit 1999. Ai thotë se megjithëse për krimet në Kosovë është folur shumë, ato nuk janë dokumentuar në mënyrë të mjaftueshme… Por nuk bëhet fjalë vetëm  për krimet e konfliktit të vitit 1999. Zoti Pllana bashkë me një komision që është marrë me botimin e librit, ka mbledhur fotografi që dokumentojnë ato që ai i quan krime të Serbisë ndaj shqiptarëve gjatë një periudhë rretj 150 vjeçare, duke filluar nga viti 1844…” Ndërsa për të veçantën që ka promovimi i librit të tij në këtë ndërtesë historike, sipas korrespondencës, zoti Pllana u shpreh: “Këtu, në ndërtesën e Kongresit Amerikan, që për ne shqiptarët është një ndërtesë e shenjtë, ngase nga këtu, personalitetet më të njohura botërore të Amerikës sonë mike kanë nxjerrë dhe miratuar vendimin më të rëndësishëm për historinë e shqiptarëve ndonjëherë: ndërhyrjen ushtarake të NATO-s në Kosovë me 24 mars 1999”. (Dielli, nr. 10/2012)

Në fund të muajit tetor 2012, sekretarja amerikane e Shtetit, Hillary Clinton, e shoqëruar nga baronesha Ashton, vizituan disa vende të Ballkanit. Pasi bëri një vizitë në Beograd, më 30 tetor Hillary dhe shoqëruesja e saj shkuan në Prishtinë. Në Beograd ajo deklarori se mbështet dialogun me Prishtinën, pas takimit me presidentin serb Tomisllav Nikoliç dhe kryeministrin Ivica Daçiç, në një konferencë për shtyp ka bërë apel për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën dhe më tej tha: “Intensifikimi i marrëdhënieve të mira, përbën një shans të mirë për të dy vendet në rrugën e tyre drejt BE-së, si dhe çështjeve kyçe, si përmirësimi i lëvizjes së lirë, doganat, shërbimet qeveritare. Gjithashtu, duhen parë mënyrat që do t’u jepnin serbëve të Kosovës sigurinë që ata kërkojnë… Kosova është një komb i pavarur. Kufijtë e Evropës nuk do të ndryshojnë. Por ekszistojnë marrëveshjet që duhen zbatuar nga Kosova dhe Serbia për të mirën e qytetarëve të të dy vendeve.” (Dielli, nr. 10/2012)

Lidhur me zërat për ndryshim kufijsh apo “shkëmbim tërritoresh”, në të njëjtën linjë me Sekretaren Clinton ishte edhe shefja e politikës së jashtme të BE-së, Catherine Ashton, e cila për dialogun Beograd-Prishtinë, u shpreh; “Siç dihet, u takova në Bruksel me kryeministrin kosovar, Hasim Thaçi dhe kryeministrin serb Ivica Daçiç, rreth dy javë më parë. Dhe ne ramë dakord që të vazhdojmë dialogun mes dy vendeve dhe të takohemi sërish shumë shpejt. Është e rëndësishme që të gjitha marrëveshjet që janë arritur, të zbatohen. Ne kemi parë një progress të vërtetë së fundmi dhe do të donim që ky progress të vazhdonte. Po më lejoni të theksoj se dialogu me Prishtinën dhe normalizimi i marrëdhënieve është i rëndësishëm.” (Dielli, nr. 10/2012)

Epilogu: Kanë kaluar 14 vjet nga fillimi i bisedimeve Beograd – Prishtinë, por edhe sot e kësaj dite ato vijojnë me hope, apo me hapa tepër të ngadaltë, me kundërshti, debate e kokëfortësi, e mbi të gjitha, jo me rezultatet e dëshiruara…