Me shqiptarët në Amerikë

Skënder Karaçica

Në një emission (Top Channel, Tiranë), veprimtari i njohur i çështjes shqiptare në diasporën në Amerikë, Ekrem Bardha, në rrëfimet e tij ndër të tjera hedh dritë për një ngjarje të kohës në Nju Jork në vitin 1960, ku mori pjesë në selinë e OKB-së ish udhëheqësi i dytë i partisë së punës dhe njeriu i qeverisë shqiptare Mehmet Shehu. Me të dëgjuar se në selinë e OKB-së në Nju Jork kishte ardhur njeriu i qeverisë shqiptare Mehmet Shehu, thotë në rrëfimet e tij Ekrem Bardha, u organizuam nga Çikago, Nju Jorku, Detroiti dhe të qendrave tjera në Amerikë dhe shkuam para selisë së OKB-së duke brohoritur: Poshtë Mehmet Shehu, Poshtë Komunizmi  në Shqipëri!

Derisa ne brohorisnim kundër regjimit komunist në Shqipëri, nga ana tjetër e qytetit në Nju Jorkut, vinte në drejtimin tonë një mase e madhe sa dyfishi ynë i mërgimtarëve grekë, që, me parolla në dorë kërkonin Korçën dhe Gjirokastrën tonë, thotë në rrëfimet e tij Ekrem Bardha. Kur turma greke afrohej afër nesh, ne harruam Mehmet Shehun dhe regjimin komunist dhe, ai na u bë si “vëlla” dhe pa një pa dy iu vërsulëm me çka patëm turmës greke dhe provokuese kundër Shqipërisë tonë. Dhe, i rrafëm dhe  i dërmuam grekët provokues deri në përgjakje, kurse gazeta  “New York Times” pati shkruar për këtë ngjarje të kohës para selisë së OKB-së në Nju Jork për përleshjen shqiptaro-greke për shkak të provokimeve me parullat “Na jepni Korçën dhe Gjirokastrën” për shtetin helen në Athinë, ky ishte një rëfim i shqiptarëve në Amerikë, që, tash e një shekull janë në ballë të veprimtarisë për çështjen shqiptare në hapësirën etnike në Ballkan. I veçantë në ketë udhë të madhe kombëtare është veprimtari i njohur nga Detroiti, Ekrem Bardha.

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA do të promovojnë librin “Diplomacia Ndërkombëtare dhe Çështja e Kosovës 1997-1999” të historianit Dr. Lulzim Nika më 25 Mars 2023, ditën e Shtunë ora 11 Am në Selinë Qendrore të Federatës Vatra në adresën: 2437 Southern Blvd, The Bronx, NY 10458.

Ftohet komuniteti dhe mediat të marrin pjesë.

Visar Zhiti

Fotot:  

1- Visari në Qelinë e Jezu Krishtit, Pallati i Kaifas, Jeruzalem, nëntor 2022. 

2- Eda dhe macja në rrugë, në Tiberias, Izrael, nëntor 2022.

TEL AVIV, RRETHINË…

Ç’janë këta kryqe të mëdhenj nëpër erë 

     mbi Tokën e Shenjtë?

Avionët. Sa herë ulen poshtë, 

aq herë një Krisht ngrihet lart në Qiell.

Erdhëm dhe ne të shohim gjurmët 

          e Ringjalljes, e ndjeva që trupi 

                            m’u mbush me ato gjurmë

si me copëza ndriçimesh 

      në një festë tronditëse.

U bëra rruga që del 

                                nga rrethinat e Tel Avivit

për të vazhduar më përtej, ku fillon Bibla.

Pemët e ullinjve janë mbushur 

                 me sy të rinj që të vështrojnë

me dhimbje, sidomos kur je shqiptar, 

kështu m’u duk. Kemi plagë të njëjta, 

holokaust, përndjekje… 

                               burgun e Krishtit…

Që nga kohët e vështira

mbeti ai shtrëngim duarsh 

                      si Mali i shenjtë i Tomorrit, 

si lumi Jordan… Po unë kam etje, 

dua ujë… dhe gota m’u bë plot me verë.

Peshku mbaroi, na tha kamerieri,

teksa në pjatën bosh m’u shfaq 

               një goxha peshk. 

Në njërën anë të pllajës 

shoh kopetë e deleve të kullosin diellin

     e paradites, 

në anën tjetër një kope me tanke

        nën hijet e pasdites.

Ç’janë këta kryqe të mëdhenj 

   nëpër erë mbi Tokën e Shenjtë?

Avionët.  Sa herë ngrihen lart,

aq herë një Krisht zbret nga Qielli 

                    me krahët e hapur.

Mësona, o Biri i Zotit, 

si t’i kthejmë tanket në dele?

Dhe nxitoj të hap njërin nga ungjijtë

të gjej se ç’ke thënë pikërisht këtu, ku jemi…  

Rrugës, 8 nëntor, 2022… Po 8 nëntor ishte,

kur më arrestuan dikur në vendin tim… dhe shikoja

hijen e Krishtit në muret e burgut…

PAGËZIM I RI

Lumi Jordan,

e di, buron nga agsholet qiellore 

dhe derdhet në shpirtin prej toke 

të njeriut,

ja, si tani mbi trupat tanë.

Mbështjellë jemi me këmisha të gjata

                     në ngjyrën e ndjenjave, 

         në çastin e bardhë të pagëzimit.

Shoh fytyrën e Edës time,

që e mbuluan ujrat tre herë

dhe doli me fytyrën e Madonës,

nga flokët e gjatë pikonin bulëza drite.

Edhe unë me fytyrën time isha,

e zhyta tre herë në rrjedhën e shenjtë

dhe dola me fytyrën e Hyjit,

nga flokët e gjatë pikonin bulëza drite.

Kujtesa e ujit,

           plot me pasqyrime të Krishtit,

të nxjerra mbi brigje… që përhapen 

bashkë me erën 

                   si përtëritja e premtimeve 

nëpër ditët pelegrine pa mbarim…

Buzë lumit Jordan, 9 nëntor, 2022

*   *   * 

Kërkoj kësaj rruge

të gjej një sandale të Krishtit,

se Ai këtej shkoi… ja, gjurmët

si zemra të vizatura mbi rërë

            nga duar të dashuruara. 

Rendin veturat… trenat… dëshirat… 

Sandalet e tij janë…

Po këtu Krishti ishte i zbathur si fjalët.

Ik kënga ime, ashtu zbathur dhe ti

dhe mos u kthe!

Po gjete ndonjë sandale, aty qendro

              si një zog hebre në folenë e tij.

Shoh lart sandale që fluturojnë…

Kush po ecën nëpër Qiell?

Betlehem, 14 nëntor 2022

PLLAJA E SHKRETËTIRËS

Ç’zbardhëllen ashtu tej në pllajë?

Të jenë dele të shndërruara në gurë?

Të jenë gurë që do të bëhen dele?

Nuk janë kryqe ato ndanë rruge,

por shtylla elektrike. 

               Kanë venë dhe reklama,

me mirazhe burrash dhe grash që qeshin,

kaq shumë Adamë dhe Eva pa fund, 

                        u zbardhëllejnë dhëmbët 

më shumë se mermeret e tempujve larg.

Çudi që s’e kishim kuptuar

                        që kjo është mrekullia…

Masada, 14 nëntor 2022.

NË FUSHËN E BARINJVE,

TEJ NË BETLEHEM…

Të ecësh pa u ndaluar 

           nëpër Tokën e Shenjtë

në kërkimi të Birit…

Pelena resh të bardha

mbështjellin të qarat prej foshnje 

         të shiut… 

Në anë kanë mbetur 

                         të mbërthyera si kryqe

stinë dhe troje, 

            fjalë dhe heshtje të vjetra.

Një varrezë na pret përpara. 

Vetëm me ringjalljen Tënde

                mund të ecë e qetë jeta 

mespërmes epitafeve prej mermeri.

*   *   * 

Paraditja – Izrael,

Pasditja – Palestinë.

E njëjta e diel

Sovranshëm ndrin.

Manteli i Jezusit

Eshtë era që fryn. 

Xhami autobuzit

Ka lot apo brymë?

Dhe rruga si gjarpër

Në Edenin parajsor.

Ky kufi kaq afër, 

Këpute me dorë!

Shkretim dhe plehra,

Manastir mbi shpate.

Teleferik në humnera

Ç’i bashkon dy fate?

E dritës psherëtimë

Nga çdo portë del. 

Tani – Palestinë,

Pastaj – Izrael. 

Mes nëntori 2022

NË SHPELLËN E LINDJES

Te Shpella të shkojmë,  

        ku lindi Biri i Hyut. 

U çuam herët, pasmesnate. Do ta gjejmë 

drejtimin nga yjet 

                      që bien andej me shkrepëtima 

   si fishekzjarre ditlindjeje. 

Kodërzat, kupolat… si bark i fryrë gruaje…

Të gjatë rreshtat, të gjatë, me pelegrinë 

nga e gjithë bota. Po ata para nesh,

             mos kanë ardhur para një jave 

dhe ata para tyre para një viti? 

Ka një mijë vjet që ecim, 

dy mijë vjet e më shumë… 

për të mbërritur te kjo shpellë. 

Mbi kryet tona si u gjend ky tavan bazilike 

             si një qiell nate? 

Po këto kolona të larta që hovin anëve 

për të mbajtur qiellin? Kjo kriptë sipër Shpellës? 

         Me ç’urdhër u ngritën të gjitha? 

Të Helenës, nënës së perandorit Kostandin,

                             dëgjoj një zë.

Ou, po ky është ilir, nga viset e mia,

                më vjen të thërras. 

Ja, ja, guva, – barku i Maries.  

E vogël hyrja, duhet të biesh më gjunjë 

      për t’u futur brenda! 

Shpellë moj, e lindjes së Jezusit, 

Kishë-lindje, që lëkundesh si djep,

Psalme shpirti si nga fundi i pusit

me ujë bekimesh, të lutem, më jep!

Po ç’u bë varësja e Edës time, ku i ra 

Medalja Mrekullibërëse e Shën Mërisë?

Mos ia mori një dorë foshnje

siç bën kur luan me gushën e mamit të vet?

Po, po, doçka e Jezusit ta këputi

    zinxhirin e hollë të ndjenjave,

nuk e pe? E puthi dhe ja, ku e ka lënë,

mbi një napë, nga ato që mbështillnin qingjat, 

kur lindnin,

me një të tillë mbështollën 

       dhe Jezusin foshnjë.

Ai po qesh.

Bir, që na solle këtu, për t’u ndjerë më shumë 

                   baba dhe nënë,

At’jon! – shungëllon ajri në Betlehem.

Mes shkulmeve të natës doli një hënë

       si gjiri i Maries.

Jeta do qumësht përherë si foshnja, 

që lëvrin duart, luan me hënën

        dhe buzëqesh sërish. 

…rruga si kordoni ombelikal…

…toka si djep na lëkundet, si djep… toka…

Dhe themi midis nesh fjalë të mëdha: 

Një erë e re, pas Krishtit, mori atë buzëqeshje,

këtu nisi historia e buzëshjes së botës… 

Shpellë,13 nëntor 2022,

nga ora 3.06 deri në orën 5.05 pasdite,

Betlehem, Palestinë…

E MADHËRISHME GAMILE E PALESTINËS

E madhërishme gamile e Palestinës,

Ku shkon ashtu me çap të rëndë?

Të vetmet lule të shkretëtirës

Janë në qilim mbi kurrizin tënd.

Sa e trishtuar je pranë turistëve,

Pesë dollarë një shëtitje me ty.

Me ç’fjalë arabe në gjunjë bie?

Dhe rrëkenë e lotit ç’ta heq në sy?

Të rrjepur gjunjët me plagë të thata,

Profil i zgjatur – emblemë durimi!

Nga toka ngrihesh mbi këmbët e gjata,

Si gdhendje e hijshme në dru ulliri.

Mos bjerë në gjunjë, gamile, për mua,

Jo, nuk hipi! Dhe pse na mban? 

S’e duroj durimin tënd të nënshtruar

Dhe loti i kafshës prapë është human.

Gjithnjë më e lodhur mbart fatin tënd

Apo mallkimin e shkretëtirës? 

Kurrëkund nuk shkon me atë çap të rëndë,

E madhërishme gamile e Palestinës.

Jeriko, West Bank… nëntori 2022.

DETI I VDEKUR

…të vdekurit tanë…

si me ujin, me vajtime i kemi larë

                      në Ballkan.

Sot pasdite ishim në një Det të Vdekur,

që na lante ne, të gjallët.

Me baltën në breg,

lyenim trupin dhe fytyrën.

Mos donim të ribënim veten nga balta

si në ditën e parë të jetës?

Ashtu shkuam te klubi më i ulët në botë, 

Kalia Beach, nën nivelin e detit, 14 nëntor 2022.

JERUZALEMI NË MBRËMJE

Dritat e kësaj nate,

të gjitha përreth meje 

              mahnitshëm

si qirinj 

në duar murgeshash të bardha.

Ballkoni im – frymëzim karuseli,

avitet të shkojë 

                                  në një tjetër ballkon.  

Ç’drita djegin më shumë,

                    janë plagë prej Krishti.

Sido të ndiçojnë, njëlloj nuk janë dritat, 

ja, ato të universitetit me të spitalit,

të Sinagogës me ato të shatërvanit,

të klubit të natës me njollën e dritës 

       në ballin e një të çmenduri,  

dritësira e puthjes së fundit te dera,

fenerët e alarmuar të një makine policie,

shkëlqimi që frushullon, 

    që s’e dimë nga na erdhi, 

që na ngjan me qirinj pa mbarim

në procesionin e mbarimit të vjeshtës. 

Ballkoni tjetër si një frymëzim karuseli

                  avitet të vijë te ballkoni im. 

I magjishëm ky çast pezull

mes një ylli dhe një mace hebreje,

      e shtangur nga drita e një ledhatimi. 

Hotel Ambasador… nëntor 2022

DARKA E FUNDIT

Darka e Fundit,

sa e pafundme, 

       çdo mbrëmje…

SPAZMA POETIKE  

NË BURGUN E JEZUSIT

Zbres shkallët e gurta

në errësirë

dhe gjej më shumë dritë,

…një si fron 

të thurur me vetëtima…

*  *  *

Me prangat e Jezusit

ndjehem më i lirë.

Vij rrotull

si në qelinë time.

Ajrin e zymtë mbush

me biblën e poezisë.

*  *  *

Këtu lidhën Jezusin

Te kjo shtyllë e gjysmuar.

që s’duroi dhe u këput

nga tronditja dhe turpi.

  Invalide mbeti si mëkati.

*  *  *

Sipër është 

Pallati i Sundimtarëve. 

Bie shi që nga atëhere.

Duar si të Pilatit

zgjaten, por nuk lahen 

kurrë.

*  *  *

Udha e Kryqit.

Ndalesa nr. 13,

lexon Eda ime…

Krishtin e zbresin 

nga kryqi.

  Kokën e Tij 

të përgjakur 

vë Eda në prehër.

*  *  *

Shkëmbi i Golgotës

i çarë

si zemër tragjedie.

Me xham e kanë mbuluar

si një arkivol në Kishë.

*  *  *

…vdekja është gjallë…

…atëhere s’paska vdekje…

*  *  *

Një degëz ulliri 

kam ndër dhëmbë, 

e brej si ankthin 

dhe një pemë tani

në Kodrën e Ullinjve 

kullon gjakun tim…

*  *  *

Trupi u bë violinçelë,

krahët – tastierë,

flokët – harqe.

Eda ime 

me tre Marie të tjera

krijuan një kuartet

rekuimesh të shenjta.

*  *  *

Ti që do të flasësh

në heshtje a në altar,

Fjala është dhe e fundit

kur të ketë ngjallur varre.

Pa datë, andej-këtej..

DIÇKA PËR PËRJETËSINË

Të përjetshëm

janë veç kafshët dhe tiranët.

Kafshët s’e dinë 

               që ekziston vdekja,

Tiranët e dinë se është 

               gjithmonë e tjetrit.

Vdekja është e barabartë

dhe në padrejtësinë e saj.

I dal përpara,

ta mirëpres dhe ta qortoj…

TE VARRI I KRISHTIT

Pa atë varr bota do të ishte më e vdekur, mërmerita. 

Jeruzalem, 15 nëntor, ora 6.11 e mëngjesit. 

Vetëm për vetëm mbeta te Varri i Krishtit,

Rashë aty dhe po e përqafoja. 

Rrasa e varrit mori drithmat e mishit,

Plagë mermeri më dha… mister… gozhda, 

Që pa mëshirë iu ngulën dhe shpirtit,

Edhe ajrit, hyjnoren për të vrarë. 

Po varri është bosh… Mrekullia e Birit 

I kishte ikur vdekjes… ja, te ky varr! 

Ngushëllomë, o Qiell, të përgjërohem,

Shpik ringjalljet! Si mund të vdesë biri?

Vazhdo. Që varret bosh të kuptohen…

Merrmë, s’ka pse të jetë jetim prindi.

Ballin përplasa mbi varrin e Krishtit,

Pllaka u ça si shkëmbi i Golgotës.

Oh, jo, kafka ime ashtu krisi

Dhe rrjedh si gjak dhimbja e botës.

KUNDËRUNGJILLI SIPAS JUDËS

…dhe Juda tha: unë u ringjalla, deshi Djalli dhe u bë,

s’mund të më çonte në parajsë, ku s’ishte as vetë, 

më shumë në qiell isha unë, i varur në degën e pemës, 

e këputi me dhëmbë litarin dhe rashë mbi tokë. 

Ngrihu, tha Djalli, shko dhe përhap gulçet e mia, 

ja, ashtu si puthjen tënde, njëlloj janë. Thuaj 

që Jezusi ishte një tjetër me emrin Jezus, i zakonshëm, 

asnjë mrekulli s’ka bërë, as predikime, besoni 

në mosbesimin tonë, as në burg nuk ka qenë, s’ka 

qeli të tij, as Fjalë të tij, lavdëro Barabën që s’dinte 

të shkruante, ngulmo që as holokaust nuk ka patur, 

as kampe përqendrimi, Aushvic, Spaç, as kryq, 

as pushkatime poetësh, mos harro të thuash që 

më e mirë është mospoezia se poezia dhe zhduki,

kopjoi më parë dhe shpërndaji si të tuat. Nuk ka

ringjallje tjetër veç tëndes. Të harrohen kryqi, krimet 

diktaturat, të zeza si shpirti im, të kuqe si fytyra jote,

kur puthe Krishtin, që të sundojmë ne dhe puth 

sa më shumë, nëpër darka shko, puth pa frikë këdo, 

puthjet e tua i shndërrojmë në kafshime dhe tortura, 

i estetizoj për teatrin dhe filmat, i japim në televizione,

puthja jote është arma ime, ndryshe unë s’jam. Me 

ulërimën time u bënë Lufta e Parë Botërore, por 

dhe të tjera të para para asaj, lufta e dytë dhe të dyta 

të tjera pas saj, murtajat, realizmi socialist, tërmetet, 

eksodet, pandemitë… Ruaj puthjen tënde dhe përhape, 

përhape, përhape Kundërungjillin tim, sipas Judës. 

NË NJË SHITORE, S’E DIMË KU JEMI

NË IZRAEL APO NË PALESTINË…

Te dera na dhanë nga një shportë për blerjet,

Të thurur me kashtën e rrezeve të kësaj dite.

Eda ime endet mes pasqyrave dhe vitrinave

Plot me diamante që ishin buzëqeshjet e saj

Dhe vë në shportë një byzylyk me kryq të florinjtë,

Unë – ylberin që u këput këtej kufirit. 

Eda – disa rruzare për t’i dhuruar të bekuara,

Unë – postbllokun mes Izraelit dhe Palestinës. 

Dy shaje zgjedh Eda, për ç’valle dasme?

Porositë e dy reve ushtare marr unë nga lart.

Eda gjen një Marie, unë kurorën me gjëmba,

Mjafto për sot, them. Vetë duart e Edës

janë shporta që mban brenda ëndrrën time…

…pas mesit të nëntorit 2022  

PËRPARA KRISHTIT

– Vazhdimi i një poezie të Naim Frashërit – 

Fytyra jote mua më tregon*, o Krisht,

Gjithë njerëzinë si në pasqyrën qiellore.

Me Ty u nda bota mrekullisht,

U krijua e shkuara dhe e ardhmja e kohëve.

Kaq shumë dhunë ka në Biblën e Vjetër,

Vëllai i parë në botë 

      vëllait ia nguli thikën në shpinë.

Ti solle dashurinë me Biblën tjetër,

Me Biblën tjetër Ti solle dashurinë.

Të duam, the, dhe armikun ta bëjmë vëlla,

Me dashurinë nga vijmë, 

                              kjo tokë duhet mbjellë.

Në mish të ngulën gozhdë të mëdha,

Kryqi që ngritën, të ngriti në Qiell.

Fytyra jote u bë Qiell nga të githa anët,

Me buzëqeshjet pafund të yjeve,

Prandaj dhe njeriu si kryq i hap krahët

Ti na le kryqin e përqafimeve. 

Eja! E presim ardhjen Tënde si shpëtimin.

Eja! Të ndalet djalli dhe çdo fund djallëzor.

Eja! Agimet prandaj sjellin agimin,

Eja! Ardhjen Tënde afrojnë, o Hyjnor!  

____________________________________________

*) Varg i Naimit në poezinë “Përpara Krishtit”.

KY SHESH I BUKUR NË JERUZALEM

Ky shesh i bukur në Jeruzalem

                              si kurorë e rënë nga lart…

jo, jo nuk mund ta krahasoj me kurorën 

         me gjëmba të Krishtit, ka kaq shumë 

vezullime gurësh si Kurora e Artë që mori 

Yehuda Amichai në një festival

                                            buzë një liqeni, 

të ndarë përgjysmë me vendin tim,

ja, si vera që i hedhim tjetrit nga gota jonë.

Pranë kishte një grua të bukur ai. 

                        Dhe ky shesh në Jeruzalem 

si ajo e shtrirë është, gurët 

                   kanë ngjyrën lakuriqe të saj.

Dhe kjo kthesa që të çon te Muri i Lotëve,

është si një varg në hebriaisht 

                                    i një poezie timen, 

e përkthyer nga Rami Saari, një tjetër poet, 

më i ri se unë. Te ky varg 

                    Eda ime po ushqen një mace, 

ç’po i jep, mos metaforën që sapo shkruajta?

Sheshi ngjan prapë me një kurorë, 

           kaq shumë mbretërore, 

nga kryet e Solomonit ka rënë? Ah,   

kisha një mik me këtë mbiemër, s’e di ku

ka ikur? Lutem: qoftë mirë! Ai do më njihte 

                me shkrimtarin David Grossman.

Djali i tij, Uri, tankist, u vra në Betejën 

e Dytë të Libanit, e ka shkruar 

             në romanin “Falling out of time”.

Ah, ky shesh po më rrotullohet 

                      si kulla e hekurt e tankut.

David! Edhe unë rashë jashtë kohës 

në një zi si tënden… nuk flas dot… 

Nuk dua të na dëgjojë Eda ime, vazhdon ajo 

të rrijë me macen hebreje, i duhet të bëjë patjetër 

                                                 një ledhatim

dhe nuk po shikon macen, duart e saj 

janë larg  si dy Betleheme… në një shpellë… 

mbi një Jezus foshnjë… 

                         që duhet rritur brenda vetes… 

                   i bukur dhe në kryq… 

A është afër shtëpia jote, David,

    nga ky shesh?

Që po më duket si një filxhan i madh kafeje

të hidhur, që do ta pijmë bashkë. Një herë ti 

nga njëra anë e një herë unë nga ana tjetër. 

Po si ta njoh shkrimtarin Grossman në rrugë? 

A del ai? Apo çdo njeri këtu është një David

                               dhe unë jam një hebre. 

Në Jeruzalem është hera e parë që vij,

po sa herë ka ardhur tek unë Jeruzalemi…     

I përlotur rri në anë të kurorës, 

                                         pres Edën time

me hapat e saj të më sjellë Tokë të Shenjtë… 

Porta e Zionit nga hymë në Qytetin e Vjetër, 

16 nëntor 2022 

*   *   *

Kohës që më vrau

si t’i jap një tjetër mundësi?

Nga plaga rrjedh gjaku i ringjalljes…

Dita e ikjes, Tel Aviv, 17 nëntor 2022 

BISEDA E KTHIMIT ME ANDREAS D.

Shën Andrea Apostull është dhe ungjillizues 

i shqiptarëve… (Sipas Radio Vatikanit) 

Andreas, ku e kishte të Shenjtën ajo Tokë?

Unë u përkula dhe e preka me duar:

Të njëjtë gurët dhe bari dhe plasaritjet

            si brengat

bregu, bregoret, ullinjtë dhe ujrat 

     si një zgjim i gëzuar fëmije,

po ai dhé, që mora dhe me vete në një kryq.

Retë e bardha 

         që kullosnin si delet në ëndërr,

më kujtuan ditën e të drejtave të kafshëve, 

                          që festohet në Izrael.

Dhe mendova se ditët janë të njeriut

                        dhe i nxënë të gjitha.

Toka, ku shkelim, në marrëveshje 

me Qiellin, na bekon. Mos vallë hapat 

i shenjtëron ecja e hyjnores

             me këpucët tona prej ere?

Edhe veten mund ta lësh, 

   por jo këtë udhëtim,

në kërkim të Birit. Që je ti përtej vetes,

që është e tëra pa ty, 

           prani tronditëse e mungesës.

Tmerri është kur nuk i mungon askujt, 

po le të vazhdojmë në gjurmët e Birit

si në ato të Atit.

– At’jon! – ma kthen jehonën e thirrjes time

Toka e Shenjtë përtej vendeve dhe kohës, 

                   në jetë të jetëve. Amen!

Profesor Rudolf Marku/

Poezitë janë të bukura, shkruar me ndjeshmëri dhe përkushtim poetik. Duket se autorja e merr seriozisht poezinë, jo thjesht si një hobi. Nga të katër poezitë, më shumë me pëlqyen “E ëmbla, e hidhur dashuri”  dhe “Kam një mijë arsye!”. Mendoj se këto janë më të bukurat, sepse janë dhe më intimet, më afër shpirtit të autores, më të ndjerat.  Ndërsa dy të tjerat, dhe sidomos ajo e fundit më jep përshtypjen e një poezie që thjesht shkruhet. Më pëlqen, te “Kam njëmijë arsye”, vargu”…më la duke pritur mbi varg” ( pranvera). Varg i papritur dhe i ndjerë.

Ndërsa tek “E ëmbla dashuri”:

E ëmbla e hidhur dashuri,

Me gjysma hëne,

Me diell e shi,

Herë me zë bilbilash,

Herë me simfoni,

Sa herë më zu bora,

E dot nuk u shkri.

Apo:

KAM NJËMIJË ARSYE

Kam njëmijë arsye që të vij tek ty,

Ylberët harkojnë e ndalin shumë larg,

Pranvera po krihet e lan ata sy,

Dhe mua më la duke pritur mbi varg.

Ndërsa poezitë “Djalit tim i duken përralla” dhe “O flamur je …:, më duken poezi më racionale dhe më me pak ndjeshmëri poetike!

Se çkish ajo verë një tjetër magji,

Pa më pyet ku shkoi gjithçka,

U zhveshën kalendarët një e nga një,

Ajo botë me sy, më s’u pa.

O flamur të kam në gjak,

Je betimi që marr hak,

Për Atdhe turrem në flakë,

Poezitë e kritikës nga profesor Marku:

E ËMBLA E HIDHUR DASHURI

E ëmbla e hidhur dashuri,

Me gjysma hëne,

Me diell e shi,

Herë me zë bilbilash,

Herë me sinfoni,

Sa herë më zu bora,

E dot nuk u shkri.

E ëmbla e hidhur dashuri,

Shpesh ngrita fole,

Pa derë e çati,

Herë më ngije lart sikur me magji,

Dhe më ke treguar,

Se ku Zoti rri,

Dhe prap humbisja rrugën,

Kur vija tek ti.

E ëmbla e hidhur dashuri,

Sa herë më pikon lot,

E ndez një qiri,

Sa herë më çel buza,

Besoj tek ti,

Sa herë dua të iki,

Aq herë dua të rri.

E ëmbla e hidhur dashuri,

Me yje të ftohtë,

Me diell në gji,

Me krahë pëllumbash,

Të vrarë në stuhi,

Me shpresën e bardhë,

Tek shkojnë,

Në liri.

E ëmbla e hidhur dashuri!

Neë Jersey, March 2022

KAM NJËMIJË ARSYE

Kam njëmijë arsye që të vij tek ty,

Ylberët harkojnë e ndalin shumë larg,

Pranvera po krihet e lan ata sy,

Dhe mua më la duke pritur mbi varg.

Kam njëmijë arsye oh sa shumë,

Ndërkohë dhe pemët po vishen me gjeth,

Ky diell krenar nuk po ka aq fuqi.

Ndaj kjo mungesë si dimer rrënqeth.

Kam njëmijë arsye qe ti ndoshta s’di,

Ndonjërën dhe s’mund ta besosh,

E di do te qeshësh siç qesh një fëmijë,

Kur ta them në vesh ta dëgjosh.

DJALIT TIM I DUKEN PËRRALLA

Kur vinte vera ajo e dashura,

Atëherë se çkish një tjetër magji,

Një herë në vit na blinin sandale,

E ne gëzonim si të ish “Vit I Ri”.

E linim çantat në ndonjë qoshe,

Shtatori na dukej shumë larg,

Ato ditë të veres i kishim,

Si qershi të shkuara në varg.

E lëshoheshim ca nëpër dete,

Ca i qëllonte te shkonin në fshat,

Të hipje në trenin që gjarpëronte,

Dhe kjo padyshim ishte “fat”.

Pa kemi hipur si majmunë në pemë,

Me mollë dhe një vakt e kalonim,

Gjithë ditën buçisnin oborrët,

Nga zërat tanë që ushtonin.

Ne kishim një tjetër lumturi,

Por ajo ish vetëm atëherë,

Djalit tim i duken përralla,

“Na ishte njëherë”

Se çkish ajo verë një tjetër magji,

Pa më pyet ku shkoi gjithçka,

U zhveshën kalendarët një e nga një,

Ajo botë me sy, më s’u pa.

O FLAMUR JE SHQIPËRI

O flamur të kam në gjak,

Je betimi që marr hak,

Për Atdhe turrem në flakë,

Je në gjoksin tim i dlirë,

Si një lule bukur mbirë,

Me ty jam Shqiptar i ilirë.

O flamur je Shqipëri,

Je Kosovë, je Çamëri,

Je Atdhe, je dashuri!

Je fuqia e një sharkie,

Je buzëqeshja e një fëmije,

Rritur në ninullë lirie,

Të valvitesh mot më mot,

N’tokë të babës të jem zot,

Të mos shoh të nënës lot.