Rafaela Prifti/

The brick house at 529 East Broadway, South Boston, Massachusetts, has been used for Sunday School classes since 1955 when it was acquired by the Diocese, though the School itself was organized in 1923 at the directive of Bishop Fan Noli. It is part of the historic church complex that in 1949 became Saint George Albanian Orthodox Cathedral to the excitement of the faithful and Albanians in and across the country. To this day, it is the seat of the Albanian Orthodox Church in America, known in Albanian as Kryekisha Orthodokse Shqiptare e Shën Gjergjit. Sunday school is part of Saint George’s legacy built on determination, resilience and the pursuit of educating the mind and the soul. Former students turned teachers give remarkable insights on the past history and the present values it holds for the community.   

Linda (née Chako) Tochka was a student there during the 1960s and early 1970s. Like other members of the first generation American born of Albanian parents, going to Sunday classes, packed with kids, is woven in her childhood memories. She recalls dressing up early Sunday mornings as the Chakos, her grandparents, uncles, father and sister got ready for Church. Little kids rushed through the pews after the sermon, while Linda and her schoolmates gathered around the piano on the first floor of the Sunday School building as Mr. George Atwater instructed the class of liturgical hymns. Then, as now, classes are conducted during the liturgy with the students coming down from the Athanas Auditorium to receive Holy Communion.

Church and Sunday School go beyond worship and religious education. Children from preschool up to eight grade attend Sunday School where they receive a fundamental education in the Orthodox faith. “It is a testament to all the fiercely dedicated teachers and Sunday School families through the many generations, who clearly saw the importance of immersing the children of the community in the myriad lessons of our Orthodox faith,” says Linda. Indeed, Sunday School was an integral part of the very fabric of the community. Kristin Savage, former student and current teacher at Sunday School, appreciates it being “an integral part of my immediate and extended families’ lives. We participated weekly in liturgy and enjoyed time spent at events like the annual Rummage Sale, a big community event, which included amazing Albanian food for sale.” Kristin says that “after School, all friends, family and grandparents went to the “Albanian picnics.” Her account shows that education occurred organically in and around the community: at home, school and church, birthdays and weddings, playgrounds and street fares. 

Legacy – Last year, the congregation marked the 100th anniversary of the Sunday School, established about 15 years after Fan Noli’s monumental first liturgy in the Albanian language. For over a century, the school has provided the children in the community with a fundamental education in the Orthodox faith. “It is a testament to all the fiercely dedicated teachers and Sunday School families through the many generations who clearly saw the importance of immersing the children of the community in the myriad lessons of our Orthodox faith, says Linda. She calls the first Albanian language liturgy delivered by Bishop Noli “a thrilling piece of St. George history to witness.” In all likelihood, her grandfather might well have witnessed that milestone moment for the Church, the community and indeed the nation. 

The Albanian heritage, history and culture – Linda has seen first-hand the affection and the deep connection of her family members with the Albanian language. She remembers seeing stacks of newspapers Dielli and Liria in the household where she grew up. Linda’s description is remarkably vivid and warm. “My grandfather Anastas Chako, was born in Përmet in 1888 and moved here in early 1900s. He was a friend of Bishop Noli, as were my father and uncle Arthur, who eagerly anticipated the next edition of Dielli and Liria newspapers. I don’t think they ever threw them out, because there were piles of them neatly stacked near my grandfather’s chair. My father, Louis Chako, was also a close friend of Liria’s editor, Dhimitri “Trebicka” Nikola, an outstanding pillar of the community. In fact, the annual Liria picnic in September and the Flag Day celebration in November at Pier 4 were the social highlights of the community. At picnics, you could smell the peppers and shish-kebab on the grill even before you parked your car. I can still picture the uniquely Albanian scene of Father Terova of St. John the Baptist Church and Bill Gounaris, a long time St. George choir member, on his mandolin, singing folk songs with a passion that touched your heart.” Founded in 1941, South Boston, Liria/Liberty was a weekly paper of the Free Albania Organization, created by the group’s founder, Constantine Chekrezi. It was edited for another three decades by Dhimitri R. Nikolla. History of Albanians of America has shown that the Albanian language and culture have been taught and preserved through schools and the press.

Women’s History Month – This month’s celebrations reinforce the appreciation for the women of our community, “who have consistently stepped up to support, both financially and practically with their time and talents, through so many worthy endeavors that have benefited St. George and the community at large. We can’t possibly repay them, but perhaps we can try to rise to the occasion and attempt to emulate their selfless devotion to St. George in helping promote our culture and sense of responsibility to lift up every new generation,” says Linda. According to Fan Noli’s account, Daughters of St. George started in 1935. Linda praises the Daughters’ very popular cooking classes as wonderful examples of promoting our culinary culture to be passed down to young generation. She calls the Daughters “the backbone of Sunday School for their steadfast financial support and encouragement.”

Teachers, Educators and Students – School, which runs from October to early May, is getting ready for its end-of-the-year-celebration. Linda explains that “the event highlights students’ achievements and love of learning while forming lifelong bonds with their fellow students and teachers who will welcome them back to Sunday School in the fall. The program includes the student vs. congregation quiz, the award presentation followed by a cookout for all the congregation in the garden, if weather permits. Surely, the most anticipated part of the graduation program each year is the quiz where students compete with the congregation. They truly beam when they’re asked to help out the congregation when they “don’t know the answers.” The project was initiated by the late Father Arthur Liolin to showcase students’ learning in the course of the year.”  

Practicing Lifelong Learning – To honor the gifted teacher and dedicated director of the institution, the George Atwater scholarship was founded. It is awarded annually to deserving former Sunday School students and altar servers. Linda, who has taught here for about two decades, credits Dr. Atwater’s “highly effective musical technique that taught children the words to not only liturgical hymns but long Biblical passages such as the Beatitudes which would have been much more difficult to memorize without the musical accompaniment.”

Kristin Savage appreciates “the wonderful teachers who dedicated themselves for many years and made learning about the faith memorable and special. One teacher helped increase participation in the church for girls by starting “a little sisterhood,” to bring candles into church and hold the Communion cloth. She sewed kerchiefs and aprons for the girls to wear. We have continued having girls participate in these ways.” She feels that “it has been very rewarding to help build the foundation of the church community, by instructing children in the Orthodox faith,” and the pleasant experience of yearlong “learning that occurs especially around holidays like Christmas, Lent and Pascha! Because when you’re teaching, you realize you are still learning yourself while having interactive learning about Jesus’ life, death, and Resurrection. It is a lifelong study and needs to be practiced.” She is excited about “making learning come alive by going to convent where the nuns make the beeswax candles and a wonderful visit to the Icon Museum recently.”

The New Generation – Kristin’s four sons participated in Sunday school and were altar servers faithfully each week for many years. The new families of Sunday School are mainly Albanians of the post 2000 generation of arrivals in the US. Today, Sunday School carries the weight of St. George’s history. Through many challenges and hardships, it honors its own proud legacy built around ethos and the understanding that a community, whose children pray and learn together, stays together.

Photos

The 2024 Sunday School Nativity scene with Bishop Nikodhim 

2024 Sunday School graduation – Teachers in the back row are Lynn Phillips, Kristin Savage, Corinne Bresse and Linda Tochka 

Linda with her grandparents Anastas and Llambrini Chako circa 1966 

Boston Sunday School, Fiftieth Anniversary of the Albanian Orthodox Church in America 1908-1958 

Trieshiania me një karrierë të shkëlqyer akademike dhe ushtarake.

Gjekë Gjonaj

Tashmë dihet se femrat shqiptare janë shumë ambicioze. Ato janë të vendosura të arrijnë diçka për veten e tyre, të ndërtojnë karriera të suksesshme, duke emigruar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Niveli i arsimimit dhe niveli i përfshirjes së grave shqiptaro-amerikane në industri të ndryshme profesionale është në rritje. Këto gra japin 100 për qind të vetes dhe janë të përkushtuara për të avancuar rolin e tyre në shoqëri dhe komunitet. Këtë sukses e ka arritur edhe amerikania me origjinë shqiptare, Suzana Gjekaj, e lindur në Guçi në vitin 1982.

Prejardhja familjare

Rrjedh nga një familje tradicionale malësore shqiptare me origjinë nga Trieshi – Malësia e Madhe. Ajo është vajza e Gjon Kolë Gjekajt dhe Prenë Gjekajt. Të dy janë nga Trieshi . Babai i saj është nga fshati Stjepoh, kurse nëna nga fshati Budzë. Asnjë prej tyre nuk ka lindur në Triesh . Gjoni ka lindur në Guçi, ndërsa Prena në Lug të Bunarit , Gjakovë. Familja Gjekaj u shpërngul nga Trieshi në Guci në vitin 1921, kur Gjon Marashi, atëherë zot i shtëpisë, bleu tokën në Guçi për 5000 dinarë në atë kohë, ndërsa tokën në Stjepoh (Triesh) e shiti për 9000 dinarë. Që atëherë, familja Gjekaj ka jetuar në Guçi deri në vitin 1974, kur emigroi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Çifti Gjon dhe Prenë Gjekaj kanë katër fëmijë: djalin Gjergjin dhe vajzat Marien, Valentinën dhe Suzanën. Të gjithë kanë lindur në Detroit, Michigan dhe kanë përfunduar studimet e tyre universitare. Gjon Gjekajn e kam takuar për herë të parë kur erdhi nga Detroiti në Guci për të varrosur të atin, Kolë Gjekë Marashin, më 13 qershor 1994 – Ditën e Shna Ndout.

Edukimi dhe zhvillimi profesional

Suzana Gekaj, ndonëse vjen nga një familje tradicionale fshatare nga Trieshi, arriti të ndërtojë një karrierë të suksesshme ndërkombëtare, duke u bërë femra e parë shqiptare në Forcat e Armatosura të SHBA-së që mban gradën e kolonelit. Karriera e saj në Forcat Ajrore të SHBA-së filloi më 31 dhjetor 2003, kur ajo u rekrutua pasi mori një bursë prestigjioze në Shkollën e Shkencave Shëndetësore. Ajo u diplomua në Universitetin e Detroit Mercy në maj 2007, duke fituar dy diploma: një diplomë baçelor në shkencat biologjike dhe një doktoraturë në kirurgji dentare.

Më pas, pas trajnimit si komandante në bazën e Forcave Ajrore Maxwell në Alabama, kolonele Gjekaj u caktua në bazën ajrore Holloman, New Mexico, ku shërbeu si dentiste dhe oficere ndërlidhëse me Forcat Ajrore gjermane. Përvoja e saj profesionale përfshin misione në disa nga bazat ushtarake më të rëndësishme të SHBA-së në botë, duke përfshirë bazën ajrore Osan në Korenë e Jugut, bazën ajrore Aviano në Itali, bazën ajrore Kadena në Japoni dhe bazën e forcave ajrore Keesler në Misisipi, ku ajo mbajti dy pozicione si komanduese fluturimi mbështetëse dentare dhe shefe e stomatologjisë pediatrike.

Për më tepër, ajo shërbeu si profesoreshë asistente në Universitetin e Shërbimeve të Uniformuara të Shkencave Shëndetësore, duke u dhënë mësim njerëzve të interesuar në Programin e Arsimit të Avancuar në Stomatologjinë e Përgjithshme.

Me një karrierë të shkëlqyer akademike dhe ushtarake, kolonele Gjekaj vazhdoi studimet dhe stërvitjet e larta në fushën e saj, duke u diplomuar në Komandën e Lartë të Komandës së Shtabit dhe në Kolegjin e Luftës Ajrore. Në vitin 2019, ajo mori certifikimin e bordit nga Bordi Amerikan i Stomatologjisë Pediatrike. Aktualisht është shefe e Stomatologjisë Pediatrike në Bazën Ajrore Ramstein, Gjermani.

Një femër e thjeshtë, por një diamant i çmuar

Ajo që e karakterizon Dr. Susana Gjekajn, përveç aftësive të saj në fushën mjekësore dhe ushtarake, është thjeshtësia dhe modestia e saj, të cilat janë vlera morale që shërbejnë si shembull i përsosur për mbarë njerëzimin. Nuk ka krenari apo arrogancë në karakterin dhe natyrën e saj njerëzore. Kjo është përshtypja që mora nga një bisedë telefonike që patëm së fundmi kur ajo ishte në Gjermani, duke u përgatitur për një vizitë njëmujore në Shqipëri, të cilën ajo e kishte vizituar tashmë një herë. Është e admirueshme se sa e përulur( modeste), por patriotike, duket kjo kirurge orale për fëmijët me aftësi të kufizuara zhvillimore dhe një oficere ushtarake e lindur jashtë vendit me arritje kaq të mëdha profesionale. Ajo është me të vërtetë një diamant i çmuar, një nderim për familjen e saj, komunitetin shqiptar dhe një dëshmi e përkushtimit të saj të palëkundur për t’i shërbyer vendit dhe profesionit të saj. “Thjeshtësia e një gruaje është më e vlefshme se të gjithë diamantet e botës”, ka thënë një nga figurat më të shquara të kombit, Sami Frashëri.

Po aq mbresëlënëse është edhe dashuria që ndjen kjo shqiptaro-amerikane për shqiptarët, për traditën dhe kulturën shqiptare, si dhe për gjuhën shqipe që e mësoi në fëmijëri nga prindërit e saj, të cilët flisnin gjithmonë gjuhën e shtëpisë me fëmijët e tyre. Suzana kudo ku studionte, punonte dhe vepronte, ajo nuk i mohoi rrënjët e saj, por gjithnjë me krenari deklaronte se ishte shqiptare. Dhe ajo ndien një lidhje shumë të ngushtë me Malësinë e Madhe, me Shqipërinë, me Kosovën dhe me vende të tjera etnike shqiptare. Ajo është krenare për kombin shqiptar, flamurin dhe shqiponjën e tij. Kjo ndjenjë e patriotizmit shqiptar u pa qartë në ceremoninë solemne të organizuar në shkurt të këtij viti në Kishën Katolike Shqiptare “Shën Pali” në Miçigan pranë Detroitit me rastin e marrjes së gradës kolonele në Forcat Ajrore të SHBA-së, ku flamuri shqiptar u valëvit përkrah flamurit amerikan, pas të cilit qëndronte një imazh madhështor kombëtar dhe një imazh kuq e zi. “U mbusha me krenari dhe gëzim të pamasë kur, nën tingujt e këngës dhe muzikës shqiptare, familja dhe të afërmit e mi kënduan dhe kërcyen vallen “Shota”, si dhe kolegët e mi të ftuar nga Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara, të cilët ishin magjepsur nga ushqimi tradicional shqiptar dhe rakia e rrushit, që amerikanët e duan shumë”, thotë Suzana.

Ajo besonte në vetvete dhe nuk u ndal kurrë.

Arritja e majës së suksesit në çdo fushë profesionale është një rrugëtim i gjatë, i mundimshëm me shumë sakrifica. Duhet shumë punë dhe përkushtim, sidomos në ushtri. “Marrja e gradës kolonel në Forcat Ajrore Amerikane është shumë e vështirë, sepse duhet shumë stërvitje, përgatitje ushtarake, stërvitje fizike dhe aftësi të tjera të veçanta. Gradën kolonel mund ta marrin vetëm dy për qind e oficerëve”, thotë me modesti Gjekaj.

Puna e palodhur, përkushtimi ndaj qëllimit, pa justifikime apo faktorë të jashtëm ishin frymëzimi dhe forca shtytëse për këtë kolonele. Ajo nuk lejoi ta prekte asnjë ndjenjë shkurajimi, besonte në vetvete, në aftësitë e saj, u besonte instinkteve, qëndronte vigjilente, e fortë përballë të gjitha sfidave dhe nuk u ndal kurrë.( Koha javore)

Sokol Paja/

Familjet e mëdha patriotike në mërgatën shqiptare të Amerikës kanë luajtur një rol themeltar dhe historik në jetën komunitare dhe trashëgiminë kulturore kombëtare. Familjet e shquara patriotike shqiptare në Amerikë kanë qenë frymëzim për gjeneratat, udhëheqëse të veprimtarive patriotike e atdhetare, kolona të pathyeshme, baza të qëndrueshme dhe udhërrëfyese për patriotët, aktivistët dhe veprimtarët kombëtarë. Historia dhe kontributi patriotik i familjes Pani, për komb, atdhe e komunitet është ndër më të shquarit në mërgatën e Amerikës. Josif, Vasil, Sotir, Andrea dhe Vasil Pani janë një vazhdimësi dhe trashëgimi e artë e kombit tonë në Boston të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Kur aktivizimi patriotik memorizohet në libra e dokumentarë merr një vlerë të shtuar shoqërore, mediatike dhe historike. Libri i Sotir Panit: “Josif dhe Vasil Pani, at e bir për mëmëdhenë” i përgatitur mjeshtërisht për botim nga Kolec Traboini nxjerr në dritë fakte dhe histori të jashtëzakonshme rreth veprimtarisë patriotike, atdhetare, kulturore, komunitare, kombëtare dhe mediatike të Josif Panit dhe pasardhësve të tij.

Përveç veprimtarisë së shkëlqyer patriotike, Josif Pani kontribuoi për zhvillimin e mediave të komunitetit shqiptar në Boston dhe ndihmoi në rritjen dhe zhvillimin kulturor e intelektual të gjeneratës e vendlindjes. Libri i Sotir Panit: “Josif dhe Vasil Pani, at e bir për mëmëdhenë” ka një meritë të veçantë në fushën e historisë së gazetarisë shqiptare të mërgatës në tërësi pasi na njeh imtësisht mbi veprimtarinë dhe kontributin e Josif Panit në fushën e botimeve e letrave shqipe në mërgatën e Amerikës.

Sipas librit, Josif Pani u tregua mjaft aktiv dhe në fushën e publicistikës. Në shtypin e asaj kohe, si në gazetat “Kombi”, “Dielli”, “Koha” etj., gjejmë shkrime të Josifit në të cilat kritikon intrigat e grekëve dhe pretendimet e tyre territoriale në dëm të Shqipërisë. Kontributi mediatik i Josif Panit me botimin e gazetës “Sazani”, “Drejtësija” dhe librin “Adreatiku e lufta europiane” zë një hapsirë të qënësishme për shtypin shqiptar të kohës në mërgatën e Amerikës.

Gazeta neutrale “Sazani” e Josif Panit mbronte çështjen kombëtare e ngrinte zërin për bashkim e bashkëpunim të shqiptarëve, të krishterë e myslimanë si vëllezër për të shpëtuar Shqipërinë e për të mbrojtur shoqërinë “Vatra”.

Sipas librit “Josif dhe Vasil Pani, at e bir për mëmëdhenë” gazeta “Sazani” ishte fortesë e çështjes kombëtare në Amerikë dhe do të vërë tërë fuqitë e saj dhe t’i bashkojë tërë Shqiptarët rreth “Vatrës”. Ai si editor i “Sazanit” që doli si gazetë e përkohshme në vitin 1917, ka shkruar mjaft kryeartikuj në të. Në vitin 1917 në Netick botoi librin e vogël “Adreatiku dhe lufta evropiane”. Libri kishte 50 fletë me kronika nga ngjarjet e luftës Euro-piane. Për botimin e tij thuhet se kanë ndihmuar rreth 400 shqiptarë emigrantë në Amerikë.

Teksa njihemi me jetën dhe veprën e Josif Panit e Vasil Panit kuptojmë fuqinë, ndershmërinë, atdhedashurinë, pastërtinë shpirtërore dhe patriotizmin e vërtetë të shqiptarëve të Amerikës në përpjekjet e shenjta për kombin, gjuhë shqipe, për kulturën kombëtare dhe mbi të gjitha ruajtjen e paprekshme të territorit shqiptar. Kontributi i shqiptarëve të Amerikës për komb e atdhe është monument i artë kombëtar.

Sipas librit “Josif dhe Vasil Pani, at e bir për mëmëdhenë”, Josifi botoi edhe gazetën “Drejtësija”. Qëllimi i kësaj gazete ka qenë që të ndërgjegjësonte shqiptarët për të kërkuar kudo drejtësi si dhe të mos i jepnin paratë, djersën e tyre, bukën e gojës së fëmijëve për të kënaqur kërkesat e disave, por t’i jepnin për të bërë punë të vyera për Shqipërinë. Gazeta godiste grekomanët dhe këdo që luftonte Shqipërinë duke i dhënë hov të fuqishëm patriotik lëvizjes kombëtare shqiptare në Amerikë. Në gazetën “Drejtësija” thuhet se janë botuar dhe protestat e shqiptarëve të Amerikës, pranë senatorëve amerikanë për rivendikimin e kufijve dhe për mbrojtjen e Korçës e të Gjirokastrës nga pretendimet e grekëve duke ndihmuar në bërjen publike dhe ndërkombëtarisht të kërcënimit të tokave shqiptare nga fqinji jugor.

Gazeta “Drejtësija” me editor Josif Panin sipas librit “Josif dhe Vasil Pani, at e bir për mëmëdhenë”, vinte theksin se bashkimi shqip-tarëve është gjëja më e shtrenjtë dhe ky bashkim do bëhej ashtu si duhej kur të vendosej mirë e të vazhdojë drejtësia e bindja te kanuni, prandaj dhe programi i gazetës ishte përkrahja e drejtësisë.

Sipas librit “Josif dhe Vasil Pani, at e bir për mëmëdhenë”, gazetat e përkohshme “Sazani” dhe “Drejtësija” që nxorri Josif Pani, ndihmuan për demaskimin e armiqve të kombit, për ndërgjegjësimin dhe edukimin e shqiptarëve me ndjenjën e atdhedashurisë dhe për të mbrojtur të drejtat e kombit shqiptar. Historia e jashtëzakonshme e familjes Pani meriton respekt e nderim ndër breza jo vetëm për përpjekjen shekullore për komb dhe atdhe por mbi të gjiha për trashëgiminë e jashtëzakonshme që kanë lënë familja Pani si testament të kombëtarizmës e burim frymëzimi në panteonin e artë të shqiptarizmës.

Tiranë, 27 Mars 2025/

Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë përshëndet vendimin e Republikës së Kenias për të njohur Republikën e Kosovës si shtet të pavarur dhe sovran, si dhe shpreh mirënjohjen dhe vlerësimin më të lartë për vizionin largpamës të autoriteteve Kenias.

Ky është një përparim i rëndësishëm diplomatik, që i jep fund një periudhe katërvjeçare pa njohje të reja dhe që duhet t’i shërbejë rivitalizimit të përpjekjeve të diplomacisë e politikës së Kosovës, Shqipërisë, shteteve mike, si dhe të gjithë atyre që mund të kontribuojnë në shtimin e njohjeve të Kosovës dhe forcimit të pozicionit të saj në arenën ndërkombëtare.

Njohja nga Kenia e Kosovës së pavarur e sovrane është një dëshmi e zbatimit korrekt të ligjit ndërkombëtar dhe drejtësisë së pavarësisë dhe sovranitetit të Kosovës, si dhe e një realiteti tashmë të pakthyeshëm, që po i shërben paqes, stabilitetit e prosperitetit në të gjithë rajonin e më gjërë.

Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë nënvizon rëndësinë e kësaj njohjeje edhe për faktin se Republika e Kenias është një prej shteteve më të konsoliduara ekonomikisht dhe jo vetëm, të kontinentit të madh Afrikan, anëtare e shumë Organizatave Ndërkombëtare, si dhe një prej aleateve më të rëndësishëm, ndër vendet jo anëtare të NATO-s, të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Jemi besim plotë se kjo arritje do të nxisë hapa të tjerë në procesin e konsolidimit të mëtejshëm diplomatik të Kosovës.

Shprehim mirënjohjen tonë të thellë ndaj të gjithë atyre që kontribuan në këtë arritje. Në veçanti, falenderojmë përzemërsisht ish-Presidentin e Republikës së Kosovës, z. Behgjet Pacolli, për përkushtimin e tij të palëkundur dhe kontributin e jashtëzakonshëm në sigurimin e kësaj njohjeje. Angazhimi i tij i vazhdueshëm për fuqizimin e pozitës ndërkombëtare të Kosovës po jep rezultate konkrete.

Irena Dragoti/

Nga ngjarjet më të mëdha në historinë kombëtare mbetet nënshkrimi i marreveshjes së Rambujesë, për çështjen e Kosovës. Jo pak herë kam pyetur veten nëse do mundësohej kjo pa ndihmën e një gruaje, një zonje të madhe të mendimit botëror diplomatik si Madlene Albright? Dhe po kaq herë kam gjetur përgjigje në fuqinë e asaj gruaje. Dhe fuqia e saj nuk ishte vetëm shtetërore , por prej nëne, gruaje, motre pasi gjatë gjithë përpjekjeve Ajo e trajtoi zotin Hashim Thaçi si birin e saj , jo si politikan dialogu. Asnjëherë nuk e kam kuptuar se ku fillonin dhe mbaronin kufijtë midis diplomates, sekretares së shtetit Amerikan, gruas, nënës, apo motrës në detyrat e saj. Ajo ishte grua e bukur pasi të tilla kishte idealet! Prej pranisë së saj në skenën politike kam formuar standartin e gruas në raportin “Gruaja dhe politika”. Por shoh se ky standart i rri ngushtë gruas shqiptare në politikë!

Në historinë e botës megjithë pengesat gratë kanë mundur të tregojnë fuqinë e tyre në mënyra të ndryshme. Madje mendoj se ndryshimi pozitiv i botës kryesisht ka ardhur nga politikëbërja e tyre. Shpesh ju ka munguar përfaqësimi por kjo nuk e ka zbutur forcën e tyre duke rritur ndjeshëm rolin e tyre në rrugë e mjete të tjera. Kujtojmë fuqinë e Eleanore Roosevelt , bashkëshortes së Franklin D Roosevelt , e cila pati ndikim në jetën sociale Amerikane me pozitivizmin, dashurinë për të bukurën dhe deshirat e saj për të ndryshuar botën.

Roli i gruas sot varet deri diku edhe nga vendet ku ajo jeton. Herë- herë ai është real e jo pak herë vetëm dukje. A është Ballkani Perëndimor apo vendet ish-komuniste të lindjes ilustrim i këtij dyzimi? Mjerisht po, pasi fasadat e ndërtuara bukur me gra në poste politike vetëm idenë të japin të tillë. Jopakherë ato janë kukulla që zbatojnë verbërisht vijën politike dhe interesat e liderit kryesor, përndryshe si magji” zhduken”nga skena politike. Dhe në mes të kësaj farse ato tentojnë stilin burrëror në politikëbërje duke fashitur feminilitetin, moralin e gjenerimit të jetës duke harruar modelin që duhet të përcjellin duke lënduar të bukurën, butësinë dhe balancimin e gjakrave të nxehtë në ato vende ku korrupsioni është shndërruar në religjion.

Roberto Saviano në librin e tij “Mafia dhe politika” thotë -Ndiq paranë, për të gjetur korrupsionin-Por shumë zonja në politikë kanë ndjekur korrupsionin për ta gjetur paranë me dëshirën e fuqisë dhe arrogancës politike. Në këtë pikë unë mendoj, se kemi barazi gjinore madje mund të jemi etalon evropian, pasi gratë tek ne kanë epërsi. Shembuj me vajza në gjendje të vështirë ekonomike në fillimpolitikëbërje sot i kemi pronare vilash, biznesesh milionadollarë vetëm si rrogëtare. Për herë të pas 34 vitesh ndoshta më duhet ti jap të drejtë Marksit kur thotë:” Para se bësh politikë më trego ku e fut kokën në mbrëmje dhe ku punon”.sepse kështu ekziston mundësia të mendosh edhe për mua.

A është njëjtë vizioni i politikëbërjes nga gruaja në perëndim? Statistikat e historia flasin ndryshe.

Merkel kjo grua e hekurt më jep versionin absolut të korruptimit zero në politikë. Që nga aparenca deri në mënyrën e jetesës kjo zonjë, do bindte gjithkënd pse duhet ta votojë! Ka dy lloje korrupsioni thotë gjykatësi mendimtari e filozofi francez Montesquieu në shek e 18: -1 kur njerëzit shkelin ligjet.- 2 kur ligji korrupton njerezit. A i gjejmë të dyja këto në 34 vite në gra të politikës shqiptare ? A janë tjetersuar nën magmat e sistemit duke e bërë atë strehën e arrivistëve?

A ka më feminilitet, qytetari, kur si mendim të parë në kokë sapo i afrohesh politikës, ti zonjë mendon paranë , dhe jo Eleonore Rousvelt apo Merkel?

Shumë nga ato politikane që ia kanë “parë hajrin “politikëbërjes nuk e lëshojnë më vendin e shumë nga ato që sapo i janë afruar shkallnares ku rrëzohen vlerat evërteta, shtyhen të marrin copën e tyre.

Politika e sotme, është më praktike. Bëjmë solidaritet për ideale, interesa, mendjengushtësi apo servilizëm. Edhe pse lëvizjet feministe, trumbetojnë arritje ka vend për beteja për solidaritetin femëror sidomos kur vijnë periudhat zgjedhore . Mungesa e tij është njëjtë si mungesa e nderit mes hajdutëve por nëse do ekzistonte si gjurmë e fisnikërisë femërore përfitimet do ishin akoma më të mëdha për gratë eangazhuara.

Në 34 vite prosperiteti i vetëm i shoqërisë shqiptare është reformimi i gruas nga një simbol i jetës, së bukurës, dashurisë, paqtimit në “ zbuluese thesaresh” për tu pasuruar me çdo kosto, herë deri në shkatërrim të familjes, moralit shoqëror me moton se paraja i zgjidh të gjitha hallet…

Po vërtet, hallet e tua, po ato të grave që të zgjodhën dikur, apo të atyre që sot ju kërkon votën duke buzëqeshur ëmbël kush do ti zgjidhë???

Më jep një model të së shkuarës tënde si idealiste të të besoj për të nesërmen pasi fjalët më kanë lodhur.

Ju shoh në fushatë sipas parametrave evropianë në dukje e shifra por më besoni kam frikë nga ju si gjini sepse historia e 34 viteve e ka mjeruar besimin tim.

Kam frikë edhe nga fillestaret sepse udha ku hedhin hapat, duhet pastruar më parë nga ky sekt i ndotur ! A do mundeni ju?

Femrës i rrinë mirë idealet, i shkon ti japë aromë rigjenerimi të pushtetit, pa shkelur besimin e gjinisë së saj për përfitime personale i shkon të mos plaçkitë gjininë e saj në besim në shpresë në mjete monetare. Gruaja është themeli i familjes, që ka barazinë për frymë, shpirti i një shoqërie të drejtë dhe e ardhmja e një kombi të ndershëm, është reaksion zinxhir. Askush nuk ka mbetur gjatë në histori nga mënyrat e pasurimit por nga të jetuarit me ideale!