As Albanian Americans, we are deeply committed to the ideals of liberty and justice—principles that serve as the cornerstone of any properly functioning democratic society. These ideals provide every citizen with security, dignity, and predictability in their daily lives, ensuring just interactions with fellow citizens and governmental authorities.

It is the responsibility of every citizen to uphold and defend these principles. When liberty is arbitrarily taken, and justice is manipulated as a political weapon, it becomes the duty of citizens to resist, expose such injustices, and restore the integrity of these ideals through lawful means.

Nearly a decade ago, under immense international pressure stemming from the so-called Dick Marty Report—a report alleging organ trafficking by some members of the KLA (allegations of Russian origin, now eerily echoed against the Ukrainian resistance)—Kosovo’s Parliament voted to establish the Specialist Chamber, entrusting it to the international community. After a decade of investigation, no charges related to organ trafficking have been brought forward. It is now evident that these allegations were entirely fabricated for political purposes.

However, instead of focusing on its original mandate, the Specialist Chamber has engaged in actions that undermine justice and peace. Four years ago, without an indictment, the President of Kosovo was detained while en route to the White House to sign a historic peace agreement with Serbia. This arrest clearly aimed to sabotage the American-led effort to secure peace in the region. Since then, nine other prominent Albanian officials, including the current and former Speakers of Parliament, have been arrested—yet not a single Serb has been brought to justice by this Chamber.

This glaring imbalance is even more troubling when considering Serbia’s role in Kosovo’s tragic past. During the war, the Serbian Army and paramilitary groups committed atrocities, including massacres, summary executions (including the murder of three Americans), and the brutal slaughter of women and children. These crimes resulted in over 13,000 deaths, 25,000 rapes, and the destruction of entire villages. Despite these facts, between the ICTY and the Specialist Chamber, only 6 Serbs have faced prosecution, while nearly 20 members of the Albanian freedom movement have been arrested.

Furthermore, the Specialist Chamber has violated fundamental due process, presenting fabricated evidence and relying on false, scripted witnesses. This court, through its actions, seeks to rewrite history by equalizing victims and aggressors—an outrageous attempt to relativize the noble results of NATO’s American-led intervention against Milosevic’s war machine. As Albanian-American community organizations, we vehemently oppose this shameful distortion of historical truth.

We are further dismayed that the Chief Justice and Prosecutor of this court engage with foreign diplomats while refusing to extend the same courtesy to Kosovo’s officials or the Parliament that established the court. This body does not even recognize the flag of the country that created it. Such actions undermine Kosovo’s sovereignty and its hard-won independence, which was recognized by the International Court of Justice and over 100 nations worldwide.

Now, with the prosecution’s weak case contradicted by its own witnesses and despite the detainees being subjected to 24-hour surveillance, including translators monitoring every meeting, the prosecution has resorted to witness tampering charges. This is unacceptable. Enough is enough.

We, the undersigned, make the following calls to action:

1. To President Osmani and Prime Minister Kurti:
   We urge you to use your influence to bring international attention to the gross miscarriage of justice taking place within this judicial body. Furthermore, we call on Prime Minister Kurti to lift the cap on defense funds available to detainees, ensuring they receive a fair defense.
2. To the Parliament of Kosovo:
   We demand immediate hearings on this matter. The Justices and Prosecutors of the Specialist Chamber must be called to testify regarding the court’s mono-ethnic character and its repeated violations of due process.
3. To the United States Government:
   We urge you to thoroughly investigate this matter and take all necessary steps to restore justice, fairness, and accountability to this one-sided process.

The ideals of liberty and justice must not be weaponized. History must not be rewritten. We will remain vigilant in defense of the truth, the dignity of our people, and the sacrifices made for Kosovo’s freedom.

Batalioni Atlantiku

Albdreams Albanian American Community of Illinois

Albanian American Council

Albanian American Cultural Center of Texas

Albanian American Relations Council

Albanians Assisting American Veterans of War

Ceka international foundation

DIBRA Association

Global Albanians Foundation – Boston

Jehona e Malsise of Michigan

Malesia e Madhe Association- New York

Malesia e Madhe-Michigan

Manhattan University Albanian Club

Pan-Albanian Federation VATRA

PEJA Association

Princeton University Albania Kosova Association

Rozafa Shkodra Association

Rutgers University Albanian Club

Seton Hall University Albanian Student Organization

St. Francis College Albanian Roots Club

St. John’s University Albanian Culture Club

The Albanian American Association of ULQIN Inc.

Valet e Liqenit, ChicagoTelevision

CC:

United States Department of State

Hon Bob Corker, Chairman Senate International Relations Committee

Members Senate International Relations Committee

Hon. Brian Mast, Incoming Chairman of House Foreign Relations Committee

Members House Foreign Relations Committee

Hon. Lindsey Graham, Incoming Chairman Senate Judiciary Committee

Members Senate Judiciary Committee

Hon. Jim Jordan, House Judiciary Committee

Members of House Judiciary Committee

---

---

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 19 Dhjetor 2024

“The New York Times” ka botuar, të hënën e 10 qershorit 1929, në faqen n°5, një shkrim asokohe rreth figurës së Mbretit Zog I, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar : 

Mbreti Zog punon 18 orë në ditë

Sovrani shqiptar bën pushime 10-minutëshe çdo 2 orë nga ora 6 e mëngjesit deri në mesnatë

Ai luan me shqiponjat

Monarku i ri shpjegon se zogjtë e mëdhenj janë simbole të lirisë, ashtu si në Amerikë

Tiranë, Shqipëri, 9 qershor (AP). — Mbreti Zog I, sovrani i vetëshpallur i Shqipërisë, edhe pse në fron më pak se një vit, ka fituar titullin monarku më punëtor në botë.

[Javën e kaluar Mbreti Zog nxori një dekret që të gjitha familjet myslimane në Shqipëri të heqin dorë nga përdorimi i qyteteve në lidhje me emrat e tyre dhe të adoptojnë sistemin evropian të emrave të familjes. Në përputhje me dekretin, ai hoqi shkronjën “u” nga emri i tij.]

Tetëmbëdhjetë orë punë të angazhuara në ditë, me vetëm dhjetë minuta ushtrim çdo dy orë i izoluar në pallatin e tij me gëlqere të bardhë, përbën, sipas tij, një ditë të zakonshme pune.

Mbreti ngrihet me shqiponjat e malit në orën 6 të mëngjesit. Ai pi një filxhan kafe turke, thith një cigare dhe zhytet menjëherë në punë. Me përjashtim të një vizite disa minutëshe te mamaja e tij, me të cilën është shumë i lidhur, ai nuk del kurrë nga zyra e tij deri në mesnatë. Devijimi i tij i vetëm është loja e herëpashershme me qentë e tij të preferuar në parkun e mbikqyrur të pallatit.

Në mbrëmje, puna e gjatë sovranit ndërpritet vetëm kur mbreti dëgjon meloditë e tij të preferuara amerikane në gramafonin e tij amerikan, të cilin ministri Hart ia dhuroi atij.

Miqtë e monarkut shqiptar thonë se atij i mungon aftësia për të deleguar detyra të tjerëve, madje edhe ministrave të tij. Prandaj, ai këmbëngul që të bëjë gjithçka personalisht dhe të drejtojë vendin praktikisht me dorën e vetme.

Megjithëse qeveris Shqipërinë i vetëm, ai nuk ka pamjen e një diktatori.

Tiparet e tij të buta, hunda e tij akuiliane, goja e tij delikate, flokët e tij biondë, mustaqet e tij të vogla gështenjë, dinjiteti i tij i mrekullueshëm dhe pamja e tij e rezervuar aristokratike sugjerojnë më tepër një fisnik francez ose austriak që nuk i është dashur kurrë të djegë dorën ose vetullat në punën e përditshme.

Megjithatë, sovrani më i ri i Evropës nuk është mbret diletant apo sallonesh. Ai drejton një million nënshtetasit e tij me një dorë të fortë dhe të papërkulur, por të drejtë dhe i jep mbretërisë një shembull të shkëlqyer me mundin e tij të pandërprerë.

Ndonëse Mbreti Zog u shndërrua pothuajse brenda natës nga mbështetësit e tij nga një kryetar i zakonshëm fisnor i rrethit të tij të lindjes në pushtetin dhe lavdinë e një monarku, ata që kanë privilegjin ta takojnë atë, mahniten nga sjelljet e tij mbretërore, hijeshia e tij e kudondodhur, hiri dhe përzemërsia e tij.

Kur korrespondenti i The Associated Press vizitoi sot pallatin, ai gjeti Mbretin duke përkëdhelur dhe duke luajtur me një grup shqiponjash të mëdha malore, të cilat i zbuti vetë.

“Meqenëse Shqipëria është një vend me shkëmbinj dhe maja të larta, — tha Mbreti duke buzëqeshur dhe në një gjermanishte të shkëlqyer, — ne këtu kemi pothuajse po aq shqiponja sa ju keni harabela në Amerikë. Ashtu si shqiponjat në mbarë botën”, vazhdoi ai, “shqiponja shqiptare është krenare, sfiduese, e guximshme dhe e pavarur. Prandaj, ne e bëmë atë simbol të lirisë sonë kombëtare, ashtu si Shtetet e Bashkuara. Njerëzit e mi m’i sjellin ato në një numër të madh si dhurata që tani kam mjaftueshëm për t’i eksportuar disa në Amerikë.”

Duke qeshur, mbreti shtoi :

“Por e di që populli amerikan tashmë ka mjaft shqiponja dhe liri të mjaftueshme.”

Prof. Dr. Frashër Demaj/

Pozita ndërkombëtare e Shqipërisë pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore dhe Konferencës së Paqes në Paris vazhdonte të ishte e pafavorshme dhe shteti shqiptar ishte e pamundur të mbronte interesat e veta nacionale e shtetërore. Shqipëria karakterizohej me institucione të brishta lokale dhe qendrore, ushtri të pakonsoliduar, polici të paorganizuar, ekonomi të dobët dhe të pazhvilluar, diplomaci pa potenciale të nevojshme, pra në asnjë fushë nuk ishte e krahasueshme me shtete e konsoliduara dhe fuqitë të cilat kishin marrë mbi vete krijimin e një paqeje të qëndrueshme të ndërtuar mbi parimin e interesave të tyre shtetërore dhe nacionale. Kjo situatë brenda shtetit shqiptar nuk i siguronte Shqipërisë ndonjë pozitë të avancuar dhe rol vendimtar në diskutimet për vendosjen e kufijve dhe përfaqësimin e interesave kombëtare.
Konferenca e Versajës nuk solli paqe dhe stabilitet për vendet që prej kohësh përballeshin me konflikte të trashëguara sidomos për shtrirjen gjeografike dhe kufijtë shtetërorë midis tyre.

Marrëdhëniet e Shqipërisë me Mbretërinë Serbo-Kroate-Sllovene dhe Greqinë ende konsideroheshin të acaruara sidomos për shkak të problemit të caktimit të kufijve veriorë dhe verilindorë që konsideroheshin nyje e vështirë për t’u zgjidhur. Bazuar në vendimet e Konferencës së Ambasadorëve, në mars të vitit 1922 filloi punën në Shqipëri Komisioni Ndërkombëtar i Kufijve. Komisioni përbëhej nga përfaqësues të Britanisë së Madhe, Francës dhe Italisë. Konferenca e Ambasadorëve me vendim të veçantë kishte shpallur zonë neutrale të çmilitarizuar një rrip toke në të dy anët e kufirit që përfshinte një gjerësi rreth 10 kilometra dhe fillonte nga liqeni i Shkodrës në veri dhe përfundonte në jug në liqenin e Prespës. Gjatë punës në terren, Komisioni hasi në vështirësi sidomos nga qeveria e Mbretërisë së SKS-së.

Beogradi kërkonte që brenda kufijve të shtetit të tij të përfshiheshin edhe malësia e Vërmoshit dhe Manastiri i Shën Naumit, të cilat sipas vendimeve të Konferencës së Ambasadorëve në Londër të vitit 1913 ishin pjesë integrale e shtetit shqiptar. Qeveria jugosllave e mbante me forcë ushtarake Shën Naumin duke e konsideruar si vend të shenjtë për serbët dhe Serbinë dhe kërcënonte se nuk do ta lëshonte pa luftë.
Kërcënimi me luftë i Serbisë e ngriti “pazarin e negociatave” sidomos në marrëdhënien me Francën, e cila përkrahu pa hezitim këmbënguljen serbe për manastirin e Shën Naumit. Këtë anim të francezëve e konstatonte edhe diplomati britanik, Llampson, i cili në një nga deklarimet e tij shprehej: “Ajo që po mundohemi të shmangim është sfida që Serbia do t’i bëjë Konferencës së Ambasadorëve të përçarë, meqë Franca është kundër nesh”. Edhe Shqipëria përmes Mehdi Frashërit, i cili ishte përfaqësues i qeverisë shqiptare në Komisionin Ndërkombëtar të Caktimit të Kufijve të Shqipërisë, këmbëngulte se Shën Naumi si nga pikëpamja historike, juridike dhe politike i përkiste Shqipërisë.

Konferenca kishte vendosur gjithashtu që edhe Vërmoshi t’i takonte Shqipërisë, mirëpo qeveria jugosllave nuk e pranoi vendimin duke këmbëngulur për shtyrjen e kufirit sa më në thellësi të territorit shqiptar. Nga ana tjetër edhe Shqipëria këmbëngulte dhe kërkonte respektimin e vendimeve të vitit 1913 për Shën Naumin dhe Vermoshin. Qëndrimet diametralisht të kundërta ndikuan që çështja e kufijve të mbetej edhe më tej e hapur dhe kjo situatë mbante pezull stabilitetin e një pjese të rajonit të Ballkanit.
Për shkak të këtyre mospajtimeve të thella në mes Shqipërisë dhe Mbretërisë së SKS-së për Shën Naumin dhe Vërmoshin, Konferenca u detyrua të hapte sërish diskutimin e kësaj çështjeje më 1 qershor 1923. Kurse më 24 tetor 1923, u vendos që të krijohej një “komitet” juristësh që do të analizonte vendimin e Konferencës së Londrës të vitit 1913 dhe Konferencës së Parisit që po vazhdonte të trajtonte çështjet e ndjeshme dhe diskutabile midis shteteve.

Më 10 maj 1924 diplomacia britanike deklarohej se nuk pajtohej me diplomacinë franceze për kalimin e Shën Naumit dhe Vërmoshit brenda kufijve të Jugosllavisë dhe kërkoi nga Komisioni i Kufijve që të vazhdonte punën për gjetjen e zgjidhjes përmes negociatave në mes palëve. Italia nga ana e saj gjithashtu e kundërshtonte qëndrimin e Francës dhe pretendimet serbe për shtyrjen e kufirit në thellësi të territorit shqiptar. Meqë negociatat shqiptaro-jugosllave me ndërmjetësimin e Komisionit të Kufijve nuk dhanë rezultat, më 13 qershor 1924, Konferenca e kaloi çështjen në Lidhjen e Kombeve, e cila konsideronte se këtë nyjë duhej ta zgjidhte Gjykata e Përhershme Ndërkombëtare e Drejtësisë.

Në vitin 1925 pati shumë zhvillime, përpjekje, negociata, qëndrime pro dhe kontra, anime diplomatike, tentativa për të rimëkëmbur institucionet e shtetit shqiptar sidomos pas dhjetorit 1924 dhe vendosje për çështje delikate siç ishte Shën Naumi dhe Vermoshi.
Prandaj në këtë botim të titulluar: “Shën Naumi dhe Vermoshi sipas burimeve diplomatike të Britanisë së Madhe (1925)”, janë ofruar fakte të rëndësishme të bazuara në kërkimet shkencore në The National Archive në Londër për disa zhvillime politike e shtetërore shqiptare, por duke u dominuar nga korrespondencat diplomatike të qeverisë britanike me përfaqësuesit e saj në Komisionin Shqiptar të Kufijve dhe diplomatët e akredituar në vendet e rajonit të cilët në qendër të vëmendjes së aktiviteteve të tyre të përditshme e kishin Shën Naumin dhe Vërmoshin si dy nga temat kryesore që “mbanin peng” marrëdhëniet shqiptaro-jugosllave.

Botimi përfshinë një seleksionim të dokumenteve të hulumtuara në TNA-ja, të cilat në këtë format botohen për herë të parë në gjuhën shqipe. Përgatitja dhe botimi i vëllimeve me dokumente arkivore është i veçantë dhe i domosdoshëm për historianët, studiuesit, studentët dhe të interesuarit e tjerë, sepse në këtë mënyrë ata kanë mundësi të vlerësojnë dhe analizojnë ngjarjet historike në sinkroni dhe diakroni dhe të përafrojnë e saktësojnë të vërtetat historike të bazuara në rezultate shkencore.
Në Arkivin Nacional në Londër, në fondet e Foreign Office ekzistojnë numër i konsiderueshëm i dokumenteve të pahulumtuara të proveniencës britanike, për periudha dhe ngjarje të ndryshme historike që trajtojnë çështjen shqiptare, problemet e brendshme të shtetit shqiptar, zhvillimin ekonomik, politik e social, marrëdhëniet e shqiptarëve me fqinjët etj.

Botimi “Shën Naumi dhe Vermoshi sipas burimeve diplomatike të Britanisë së Madhe (1925)” synon të ofrojë një kontribut modest me të dhëna autentike të burimeve diplomatike nga provenienca britanike rreth “debatit të pafund” shkencor nëse pati shkëmbim territoresh në mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë apo ishte thjesht “falje” e territoreve shqiptare nga ana e pushtetit të Ahmet Zogut.
Në fund Konferenca e Ambasadorëve dhe pala jugosllave u pajtuan që mosmarrëveshja kufitare në mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë të zgjidhej me parimin e kompensimit territorial. Konferenca vendosi që lugina e Vërmoshit dhe Lumbrajes me disa modifikime t’i kalonin Shqipërisë, kurse Shën Naumi i kaloi Jugosllavisë. Shqipërisë gjithashtu ju njohën disa territore të vogla përreth Shën Naumit përfshirë edhe fshatin Peshkëpi.

Në kuadër të këtij botimi janë përfshirë fondet: TNA, F.O 371, Files 655-1435, TOPP 10656 1925, Political, Central Albania; TNA, F.O 371, Files 127, P.P. 2074 END-300, 10655. Registry number: C 2074/127/90, nr. P.O.V. 50. C: Albania dhe TNA, FO /373/2/1, Fondi 132, Albania, Confidential, Handbooks prepared under the directions of the historical section of the Foreign Office-nr.16, (11), të cilat përmbajnë disa qindra dokumente diplomatike që trajtojnë aspekte të përgjithshme të zhvillimeve politike në Shqipëri dhe rreth Shqipërisë.
Burimet diplomatike të botuara në këtë vëllim janë përgatitur dhe publikuar sipas gjetjeve në renditjen e materialeve në fondet arkivore të “The National Archives” TNA.
Gjatë përgatitjes për botim janë shënuar numrat e dokumenteve sipas gjetjeve në fonde, pastaj është shënuar baza identifikuese The National Archives (TNA), përcjellë nga Foreign Office (FO), kurse në fund të secilit dokument janë nxjerrë numrat dhe shtesat e fondeve konkrete, në disa raste data, muaji (nëse kanë qenë të evidentuara) dhe viti.

Titujt janë të nxjerrë bazuar në përmbajtjen e secilit dokument. Në tekst janë dhënë sqarime të nevojshme për emrat e vendeve të evidentuara në gjuhën angleze që janë përkthyer në shqip, si p.sh. Scutari (Shkodra), Durrazzo (Durrësi) Santa Quaranta (Saranda) San Giovani di Medua (Shëngjini), Bojana (Buna), Valona (Vlora) etj.
Me rastin e botimit të këtij vëllimi shpreh mirënjohje dhe falënderime të veçanta për botuesin Institutin e Historisë “Ali Hadri” në Prishtinë, recensentët prof. dr. Fehmi Rexhepi dhe prof. asoc. dr. Teki Kurti, dhe gjithë të tjerët që kontribuuan që ky botim i vlerësuar t’i ofrohet lexuesit brenda logjikës dhe kompleksitetit të botimeve të kësaj natyre.

Intervistoi: Yllka Lezo

Znj. Halili, si lindi ideja për krijimin e Klubit “Flas shqip” dhe cili ishte motivimi kryesor pas kësaj iniciative?

Ideja bluante në mendjen time prej vitesh. Motivi që më shtyu mban së bashku dashurinë dhe dhimbjen. Dashurinë për gjuhën shqipe që lidhet padyshim me dashurinë për Atdheun dhe dhimbjen që, nëse kjo gjuhë nuk do mësohet dhe do të flitet nga shqiptarët anembanë botës, pak nga pak do të fillojë të tkurret dhe lokalizohet vetëm në tokat tona në Ballkan. Historia na ka mësuar se shqiptarët e mbajtën të gjallë gjuhën shqipe për të mbijetuar si komb. Kjo ishte revolta e fshehur por e fortë për të mos ju nënshtruar armiqve. Shqiptarët ndërruan fetë po jo gjuhën, duke u kthyer kështu në një popull që mbijetoi mbi të gjitha falë kësaj gjuhe. Por tashmë janë kohë të tjera dhe jo vetëm shqipja, por edhe gjuhët dikur më të përhapura apo elitare e kanë humbur vlerën përpara anglishtes, që është gjuha parësore në botë e komunikimit politik, kulturor, teknologjik dhe sigurisht shumë shpejt robotik, kështu që nuk do të jetë e largët dita kur shqipja do të mbetet gjuha e pakicave që jetojnë brenda kufijve shqiptarë. Pyetja është, a nuk ka qenë gjithmonë kështu, a nuk është folur gjuha shqipe vetëm brenda kufijve të tokave të banuara nga shqiptarë? Po, kështu ka qenë dhe kështu do të jetë, por motivi që e ka mbajtur gjuhën gjallë nuk është më i njëjtë. Tashmë shqiptarët nuk e kuptojnë apo ndjejnë gjuhën si mekanizmin e vetëm të mbijetesës si komb dhe unë them se edhe kanë të drejtë, por edhe nuk kanë të drejtë. Kanë të drejtë pasi për të mbijetuar sot si komb, gjuha nuk është mjeti i vetëm, pasi mbijetesa si individ, familje apo komunitet shqiptar në tokat tona apo jo, nuk bazohet vetëm nga mbrojtja e gjuhës. Por, nga ana tjetër, e tashmja kërkon gjithmonë të jetë e sigurt mbi baza të forta që vijnë nga e shkuara por edhe që e sigurojnë të ardhmen. Kjo e bën gjuhën të mbetet padyshim faktori më i rëndësishëm që na ka mbajtur bashkë, na ka identifikuar, na ka shërbyer si mburojë; është simboli më i fuqishëm që kemi ne si komb, vjetërsia e saj, trashëgimia e saj, qëndresa e saj, por mbi të gjitha veçantia e saj si unike mes të gjitha gjuhëve indo-evropiane. Gjuha jonë, sipas meje, mbetet krenaria më e madhe kombëtare e të gjitha kohëve. Për këtë arsye, gjuha shqipe jo vetëm që nuk duhet humbur, por me patjetër duhet punuar dhe gjetur mundësia që t’u mësohet të gjithë fëmijëve shqiptarë që lindin dhe rriten nëpër botë. Gjithmonë më mundon kur shikoj që komunitetet më të fuqishme në SHBA, forcën e kanë tek ruajtja e gjuhës dhe zakoneve në komunitetin e tyre. Pra, që t’i përgjigjem më drejtpërdrejt pyetjes suaj: Klubi Flas Shqip u hap që t’i thotë stop humbjes së gjuhës shqipe tek të gjithë emigrantët shqiptarë në shtetin e Floridës së Jugut.

Ju jeni shprehur në fillimet e punës se misioni i Klubit është të mbajë gjallë gjuhën dhe traditat shqiptare në komunitetin e Floridës së Jugut. Çfarë vështirësish hasni në përmbushjen e këtij misioni?

Kur e mora këtë iniciativë, e dija që do të hasja disa vështirësi që lidhen me shumë faktorë: së pari, komuniteti shqiptar këtu nuk është i përqendruar në një, dy apo tri qytete, por i shtrirë në më shumë se 120 km. Kështu, për të përmbushur përfshirjen e sa më shumë fëmijëve, synuam të hapim sa më shumë klasa brenda mundësive. D.m.th. jemi të shtrirë nga jugu në veri duke mbuluar perimetrin e të gjithë Floridës së Jugut. Qëllimi final është të kemi klasa në çdo qytet, pasi kjo do e lehtësonte shumë transportin e prindërve që i sjellin fëmijët çdo të shtunë apo të dielë në klasa, por çka është më e rëndësishmja, do të rrisë shumë numrin e nxënësve nëpër klasa, pasi shumë prindër nuk kanë mundësinë të sjellin fëmijët në një qytet kur janë ndërkohë me banim në një qytet tjetër, ku distanca sipas standardeve amerikane mund të mos jetë shumë e largët – le të themi 20 km, por është trafiku që e rrit shumë atë.

Vështirësia tjetër është se prindërit këtu punojnë me orare të zgjatura dhe shpesh edhe në fundjavë; kjo më bën të besoj se kemi aktualisht të paktën 1/5 e atyre nxënësve që do të ishin regjistruar me vullnet të mirë të prindërve, por me pamundësi të tyre për të lënë punën me të cilën mbajnë familjen. Vështirësia e tretë është se disa prindër kanë vetëm një ditë pushim në javë ose edhe ato ditë që kanë, nuk mund t’i sjellin fëmijët rregullisht, por nga ana tjetër, Klubi ka një rregullore që nuk lejon më shumë se 4 mungesa në semestër, dhe kjo bëhet që të respektohet progresi me fëmijët e tjerë. Në këto kushte, shumë prindër, të hezituar, gjejnë rrugën e heqjes dorë krejtësisht nga klasat. Një vështirësi tjetër është gjetja e mësueseve profesionale që sjellin përvojën dhe edukimin që Klubi ka si standard. Megjithatë, mendoj se për kushtet që jemi deri më tani, Klubi ka ofruar lehtësira që janë gati unikale dhe kjo po të krahasohet me të ngjashmet e saj nëpër botë: Mësimi bëhet krejt falas, pra prindi nuk ka asnjë detyrim për të paguar. Po kështu, klasat mund të ndiqen edhe online në rast se fëmija nuk ka mundësi të vijë rregullisht dhe kjo është e lejueshme jo më shumë se 2 herë përgjatë simestrit. Fëmijët nuk sforcohen me didaktikë të vështirë dhe, meqenëse janë fillestarë, ata nuk kanë filluar me Abetare, por me një libër të thjeshtë nëpërmjet të cilit po mësojnë fillesat e komunikimit si prezantimi i vetes, familjes, ngjyrat, flamuri kombëtar, etj. Unë mendoj se hap pas hapi po ndërtoj një didaktikë krejt më vete për t’u mësuar gjuhën e nënës apo të babait fëmijëve të diasporës. Mendoj se deri më tani është bërë një gabim në shumë shkolla të gjuhës shqipe nëpër botë dhe mendoj që ky ka kaluar pa u kuptuar – gjuha shqipe për fëmijët e emigracionit është gjuhë e dytë dhe si e tillë duhet mësuar me rregullat që pranon një gjuhë e dytë, po kështu duhen mësuar edhe traditat dhe kultura shqiptare. Më e rëndësishmja është që fillestarët fëmijë apo jo nuk mund të nisin mësimin e gjuhës shqipe me librin e Abetares, pasi kështu ata gjenden të konfuzuar me germat e alfabetit shqip dhe, le të themi, atë anglez, që në shqiptim/pronuncim janë krejt të ndryshme. Të mos harrojmë, ne në Shqipëri e kemi nisur Abetaren në moshën kur e flisnim shqipen rrjedhshëm; për fëmijët e emigracionit, sigurisht, nuk mund të presim kaq gjatë, por unë mendoj se gjuha fillon së pari me të kuptuarin, më pas me të folurin bazik dhe më pas vazhdon me të shkruarin, dmth hyn në proces libri i Abetares. Nëse këta fëmijë nuk e kanë veshin të mësuar qoftë me këngë dhe valle shqiptare, do ta kenë shumë të vështirë të kalojnë drejtpërdrejt në Abetare. Në krye të të gjitha vështirësive, dhe që përbën edhe dhimbjen më të madhe për ne, është që fëmijët shqiptarë në SHBA, dmth. me prindër shqiptarë të emigracionit të parë apo të dytë, flasin pak ose aspak shqip. Me një statistikë që nuk besoj se gabon, mund të them se e shumta vetëm 7 për qind e fëmijëve shqiptarë në SHBA flasin shqip. Pothuaj të gjithë fëmijët e miqve tanë, dmth. miq që kanë fëmijë nga mosha 15 – 25 vjeç, nuk dinë fare shqip ose dinë le të themi jo më shumë se 100 fjalë. Për mua, nga këto 100 fjalë sot, nesër janë 5 fjalë të trashëguara për fëmijët e tyre, dhe kjo është varrosja e gjuhës shqipe në emigracion por edhe e lidhjes shpirtërore me vendin e të parëve. Se si ka mundësi që prindërit shqiptarë nuk u flasin shqip fëmijëve në një vend multikulturor si SHBA, unë këtë nuk di si ta shpjegoj apo nuk po dua ta shpjegoj në këtë intervistë.
Gjithashtu vizioni im akademik për Klubin Flas Shqip është të mos i jap trajtat e një shkolle por të një mjedisi ku fëmija apo edhe i rrituri vjen të kalojë dy orë të këndshme, por me misionin për të folur shqip me kënaqësi dhe jo detyrim. Klubi nuk ka as detyra shtëpie, as teste, as nota, vetëm nëse ato janë nota maksimale. Unë gjithmonë kam patur parimin që çdo dije e sforcuar krijon efektin e kundërt. Ndaj dëshiroj që klasat e klubit të funksionojnë jo me imponim por me argëtim.Ndaj dhe e kam quajtur Klub dhe jo Shkollë klasike.

Ju ofroni mësimin e gjuhës shqipe falas për të gjithë fëmijët. Si arrini ta realizoni këtë në një mënyrë që të përfshijë sa më shumë fëmijë dhe familje shqiptare?

Unë vetë kam qenë studente me bursë Romë , Itali si studente e PHF, apo siç quhet ndryshe “Followers of Paul Harris”, që është Presidenti dhe Themeluesi i Rotary Club, që është dhe mbetet organizata më e madhe vullnetare në botë. I kam ndjekur aktivitetet e Rotarit që kur isha vajzë fare e re në Shqipëri dhe më bënte përshtypje fryma e vullnetarizmit, bamirësisë dhe shërbimit. Paul Harris ka një shprehje shumë të bukur për vullnetarizmin që unë mundohem ta aplikoj sadopak denjësisht tek Klubi FLAS shqip, Vatra Maimi apo në cdo organizata ku unë punoj vullnetarisht: Service above Self , që do të thotë : “Shërbimi Përmbi Veten”. Ati i klubit rotarian e krijoi këtë organizatë në 1905 dhe në fakt lidershipi i tij ka parimin e lidershipit shërbetor që vjen si teori e tillë në letra në vitin 1971 nga Rebert Greenfield. D.m.th. gati 6 dekada më parë se teoria e Greenfield, Paul Harris kishte vënë në praktikë porosinë e Jezusit që, për të qenë lider, më parë duhet të shërbesh. Ky është edhe parimi im. Lideri i vërtetë flet nëpërmjet veprave të mira që shkojnë përtej çdo interesi personal. Unë e dija që në fillim se ky mision është i shenjtë, ky mision i ngjan atij të nënës që na e mëson gjuhën falas, dhe brenda meje nuk mund të pranoja apo pranoj t’u mësoj fëmijëve të gjakut tim kundrejt një pagese gjuhën tonë të shtrenjtë, për të cilën heronjtë tanë kanë dhënë jetën. Ata dhanë jetën, ne nuk u dashka të japim disa orë vullnetare në javë?!! Mund të them se ky klub ka qenë i bekuar që ditën e parë që u krijua në zyrën e një prindi dhe vazhdoi të ishte i tillë kur prindër dhe anëtarë vullnetarë iu shtuan ditë pas dite. Klubi ka qenë i bekuar me mësues vullnetarë që janë ofruar, pasi për momentin ne nuk kemi mundësi pagese për to, por vullnetarizmi dhe dashuria e tyre për mësimdhënie është e jashtëzakonshme. Synimi është që në të ardhmen mësueset apo të gjithë vullnetarët në Klub të shpërblehen me bonuse dhe pagesa mirënjohjeje nga më vlerësueset, dhe seicili sipas kontributit që ofron. Ashtu sikur na mësonte Paul Harris “ One Profits Most Who Serves Best”, përfitimi më i madh për atë që shërben më mirë”.

E gjitha kjo është një eksperiencë e re për ne , dhe sigurisht ndryshimet do të jenë gjithmonë pjesë e jona , por vetëm diçka do të jetë e gdhendur në mur apo sipas kohëve tona hyrë për të mos u shuar në I – cloud : “ Mësimi i shqipes në klubin Flas Shqip do të bëhet gjithmonë falas dhe i gjithë aktiviteti do të respektojë ligjet që drejtojnë organizatat jo fitimprurëse në SHBA, siç është edhe regjistruar kompania ku bën pjesë Klubi Flas Shqip pikërisht në shtetin e Floridës”. Kuptohet, kjo rrugë do një zemër të madhe atdhetare dhe unë mendoj se engjëjt e klubit Flas Shqip gjithmonë do e kenë shancin të gjejnë tek klubi ynë mësimin e gjuhës dhe jo vetëm, pasi ne synojmë t’u mësojmë edhe traditat shqiptare si dhe zakonet tona që na veçojnë si bijë të shqipes, pikërisht ato zakone të mira që i trashëgojmë nga të parët tanë dhe që i shërbejnë çdo shqiptari të mirë të adaptohet me kulturën amerikane.
Nga ana tjetër, do të shtoja këtu se kam mbetur vërtet e impresionuar nga website-i i Qendrës së Diasporës, ku fëmijët emigrantë mund të kenë në dorë libra dhe literaturë nga më të arrirat. Unë mendoj se kjo qendër duhet të fillojë t’i shesë qoftë edhe për një dollar librat në Amazon; e them këtë pasi shumë prindër apo edhe individë të apasionuar pas gjuhës shqipe mund të mos e dinë se ekziston një qëndër shumë profesionale me literaturë të gjuhës shqipe. Kjo do të heqë edhe spekulimet e disa botimeve që e kanë gjuhën shqipe, të më falni për termat, të bastarduar në to. M’u desh të blija një libër me rrëfenja shqiptare nga një autor i huaj, libër që më shumë e bleva të di si i kishte mbledhur këto rrëfenja. Ishte e pabesueshme kur pashë që duke filluar nga emrat, ai libër nuk kishin asnjë lidhje me kulturën tonë, dhe në atë botim asgjë nuk ishte shqiptare. Nuk ngurova t’i bëj një koment negativ këtij libri. Por, nga ana tjetër, siç thashë, Amazon është dritarja e parë nga ku lexuesit e gjithë botës kërkojnë të blejnë një libër dhe ndaj mendoj se qendra e botimeve duhet të bashkëpunojë në këtë drejtim. Gjithashtu, mendoj se librat për fëmijët e emigrantëve duhet të jenë jo one size fits all, siç thonë amerikanët, domethënë një format libri për çdo emigrant paçka se ku jeton. Unë mendoj se ndryshe duhet të jetë libri bazë i gjuhës dhe kulturës shqipe për fëmijët me prindër që flasin shqip, dhe ndryshe për fëmijë me prindër që nuk flasin shqip, dhe ju siguroj se unë po kam disa prindër të tillë; gjathashtu ndryshe duhet duhet të jetë një libër për fëmijën e emigrantit në Greqi dhe ndryshe nga ai në Kaliforni. Bashkëpunimi me shkollat apo mësuesit që japin gjuhën në botë duhet të vazhdoj dhe thellohet ne detaje edhe më shumë.
Për sa i përket nxënësve të klubit Flas Shqip, fëmijët tanë nuk janë ende në gjendje të mësojnë me literaturën e botimeve të diasporës shqiptare, por besoj se vitin tjetër ata do të fillojnë ta shfrytëzojnë atë. Kjo ndihmë është e jashtëzakonshme dhe duhet vlerësuar si një hap shumë i mirë. Vullnetarizmi i KLUBIT FLAS SHQIP dhe literatura falas e shtetit shqiptar përbëjnë për mendimin tim modelin e përkryer të shërbimit. Këtu dua të shtoj edhe diçka tjetër që besoj është edhe si apel për qeverinë në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni dhe Mal të Zi. Ruajtja e gjuhës shqipe në emigracion duhet të konsiderohet mision kombëtar dhe detyrë shtëpie për çdo qeveri shqiptare apo organizëm serioz shqiptar kudo vepron. Shërbimi ndaj fëmijëve të vegjël sot për të mësuar shqip është forcimi i një komuniteti të përbashkët që më shumë se çdo gjë e lidh gjuha. Fëmijët e sotëm janë lobistët e ardhshëm, janë ata që u duhet gjuha për të mos ndërprerë lidhjet me atdheun e tyre. Të gjithë komunitetet që drejtojnë sot direkt apo indirekt botën fuqinë e kanë arritur falë bashkimit që ka ardhur nga edukimi dhe shoqërimi i fëmijëve të tyre që në vogëli. Qeveritë e vendeve tona duhet të mendojnë për të shtrirë ndihmën edhe në hapjen dhe sponsorizimin e qëndrave shqipfolëse në çdo cep ku ka shqiptar. E them këtë se nëse ky aksion, e përsëris, kombëtar, bëhet i organizuar dhe me traditë të shënuar në kushtetutë për të ndihmuar gjuhën dhe kulturën shqipe në botë, e ardhmja e gjuhës sonë dhe komuniteteve tona shqiptare do të jetë në rrugë shumë të mbarë.

A keni bashkëpunime me organizata të tjera shqiptare ose të huaja për të mbështetur aktivitetet e klubit? Besoj roli i organizatës Vatra -Miami, është i madh në punën tuaj?

E dashur Yllka, Klubi hodhi mesazhin e tij të parë në festën e Nënës në maj të këtij viti, kur Vatra Miami, degë të cilën unë drejtoj, festoi festën me motivacionin “Në ditën e nënës me gjuhën e nënës” dhe ku fëmijët, së bashku me këngëtaren e ftuar Artiola Toska, kënduan këngën që tashmë është himni i klubit: “Fol shqip se je shqiptar”. Në Qershor filluan regjistrimet, u bënë disa klasa vere dhe ka vetëm një muaj që, siç thashë, kanë filluar klasat akademike. Vatra është indirekt inkurajuesja e këtij projekti të madh për dy arsye madhore: Themeluesit e saj, Noli dhe Konica, kur krijuan Federatën Pan Shqiptare Vatra, i vunë asaj një gur themeli që mbetet amanet për çdo vatran – ruajtjen e gjuhës dhe traditës shqiptare. Ndaj unë them se çdo vatran duhet ta këtë ruajtjen e gjuhës shqipe, si mision përmbi çdo mision tjetër. Ndërkohë, nga pozicioni i një vatraneje, unë mendova se e vetmja gjë që i duhet së pari Vatra Miami është të krijojë një komunitet të bashkuar, që Florida e Jugut nuk e ka pasur kurrë, për shumë arsye, ca prej të cilave janë pasi emigracioni këtu është i ri, shumë janë migrantë nga zona të tjera të SHBA, distancat janë të mëdha dhe bota që na rrethon ka një mot pothuaj verë dhe plazh përgjatë gjithë vitit, sikur ka edhe mjedise kulturore që zona e Miamit i ka të njohura tashmë, dhe që të gjitha së bashku krijojnë shumë mundësi tërheqjeje, përtej asaj për të qenë grumbulluar bashkë, siç është në shumë zona të tjera ku jetojnë shqiptarët. Kuptohet, t’i bësh shqiptarët bashkë nuk është mision i lehtë, por gjithsesi jo i pamundur. Sikur edhe e theksova më sipër ka ardhur koha që qeveritë shqiptare të kenë programe të posaçme, dhe për këtë dhe unë e kam një propozim që dua ta paraqes së shpejti. Jo se emigracioni nuk arrin të bëhet bashkë dhe do tutorizimin e qeverive nga vijmë, por sepse qeveritë duhet të investojnë që ta mbajnë komunitetin e tyre të lidhur dhe të denjë për t’i shërbyer vendit amë në çdo kohë. Kjo është në interes të çështjes kombëtare dhe vizionit të së ardhmes.
Ndërkohë Klubi Flas Shqip po krijon lidhje edhe me shumë organizata simotra , donatorë etj, por le të mos harrojmë këtu se klubi ka vetëm pesë muaj nga dita kur është krijuar.

Dhe duke qenë se keni nisur edhe aktivitetin në bashkëpunim me “Vatra Miami”, si ka ndikuar ky bashkëpunim në realizimin e aktiviteteve tuaja? (Këtu mund të shtoni diçka edhe për aktivitetin e Vatrës -Miami)

Unë nuk dua ta ndaj Vatren nga Klubi Flas Shqip, pasi edhe të dua unë, ato nuk ndahen për të gjitha arsyet që rendita më sipër, ndaj çdo aktivitet i ka takuar të dyjave bashkë. Klubi mbetet më shumë i fokusuar tek fëmijët dhe mësimi i gjuhës dhe kulturës shqipe, ndërsa Vatra ka dhe mund të marrë edhe angazhime të tjera që bazohen në respektim të kanunores bazë të saj tashmë 112-vjeçare. Vatra dhe Klubi sot për sot veprojnë si një trup i vetëm dhe mbështeten në të njëjtin mision. Vatra i jep amanetin e Nolit dhe Konicës Klubit, por Klubi po i jep hov Vatrës për të dalë nga monotonija e të njëjtave aktivitete që shpesh duket sikur përsëritin vetveten.

Deri tani, sa fëmijë janë regjistruar për të ndjekur mësimet e shqipes në klub dhe si është strukturuar ky proces mësimor?

Deri tani kemi 70 fëmijë të regjistruar, por rreth 60 nxënës vijnë në formë të rregullt. Klubi ka një kod etike që i prezanton prindërit me misionin dhe vizionin e tij, si dhe vendos themelet se si do të funksionojnë klasat dhe aktivitetet. Klubi ka një website, modest për momentin, www.klubiflasshqip.com si dhe faqe Facebook dhe ndërkohë poston në faqen zyrtare të Instagramit dhe Facebook të Vatrës. Mësimi ka një metodikë që unë po e ndërtoj vetë sipas parimit: kurrikula duhet të jetë e njëjtë në çdo klasë, por forma si e shpjegon mësuesja mund dhe duhet të jetë personale, që t’i hapë kështu rrugë krijimtarisë së vetë mësuesit. Fillimet e klasave kanë patur një rrjedhë logjike që shkon me natyrën si shkojnë gjërat në jetë: Në fillim jam unë, më pas vjen prezantimi im, më pas vjen familja. Më pas vijnë ngjyrat me të cilat unë dalloj botën përreth e kështu me radhë. Por kryefjala është “unë”, sepse fëmija i vogël ka shumë nevojë për vetëbesim dhe ndaj kur i bëja pyetjen në anglisht: kush është gjëja më e rëndësishme për ju, në fillim habiteshin kur u thosha vetja juaj, por tani e thonë bile edhe me zë të lartë. Klubi ndërkohë ka katër klasa të rregullta , një në Miami, një në Hollywood, një në Boca Raton, dhe një në West Palm Beach. Shumë shpejt do hapim klasat e Fort Lauderdale dhe Lake Worth.

Çfarë roli luan Klubi “Flas Shqip” në forcimin e lidhjeve mes komunitetit shqiptar dhe komunitetit më të gjerë të Floridës së Jugut?

Besoj se është bërë një pikë shumë kyçe e lidhjes së komunitetit dhe nëse do të arrijmë të kemi fondet e nevojshme, do të jemi shtylla kryesore e këtij komuniteti të brishtë dhe pa traditë mes vedit. Jam krenare të them se klubi ka lidhur shqiptarët e të gjitha trojeve, që nga Kaçaniku deri në Fier, nga Tirana deri në Gostivar, nga Ulqini deri në Korcë. Kjo mbetet krenaria më e madhe për momentin, pasi kurrë më parë në Floridën e Jugut nuk ka patur një grupim kaq misionar dhe atdhetar. Ajo që dua ta theksoj dhe që ju mund ta vërtetoni fare thjesht Klubi nuk ka protagonizëm. Unë vërtet e kam themeluar dhe e drejtoj atë, por aktivitetet dalin në emër të Klubit Flas Shqip dhe jo timin, vendimet merren me konsultën e bordeve përkatëse (Bordi i Edukimit, ai i Financave dhe ai i Aktiviteteve). Klubi i ka të gjitha financat transparente dhe mbi të gjitha komunikimin gjithmonë të tillë. Gjej rastin të falenderoj këtu prindërit e parë që më besuan pa mëdyshje në këtë mision : Vellezrit Dekaj, L.Smailaj, U. Selimaj, A. Hoti , M.Beca, A. Dedaj si dhe mësuesen e parë që shprehu gadishmërinë për të punuar si vullnetare, zonjën Liliana Rrumbullaku. Ndërkohë nga zemra falenderoj të gjitha familjet shqiptare që kanë regjistruar fëmijët në Klubin Flas Shqip dhe u përsëris se pa ta ky mision do të ishte një ëndërr në sirtar.

Si e shikoni të ardhmen e Klubit “Flas Shqip”? Çfarë planesh keni për zgjerimin ose përmirësimin e shërbimeve që ofroni?

E shoh si një klub që nuk do të shuhet kurrë, herë me rritje dhe herë me pak zbritje, por asnjëherë në mbyllje. E shoh si një model që do të ndiqet në të gjithë komunitetet shqiptare në SHBA dhe botë, kudo ku ka fëmijë shqiptarë t’u mësojmë shqipen falas dhe jo më me metoda strikte didaktike, por me metoda tërheqëse dhe edukuese të shpirtit, në mënyrë që t’ia vendosim fëmijve shqipen së pari në zemër dhe më pas në mendje. E shoh si vendin ku po formohen lobingjet e para të vërteta të shqiptarëve sot të vegjël në moshë, por nesër faktor vendimtarë në ruajtje të historisë dhe tokave të atdheut të të parëve të tyre. Klubin e shoh më shumë si frymë sesa si korporatë, e vlerësoj më shumë si komunitet sesa si krenari personale dhe mbi të gjitha e shoh si çadrën humanitare ku çdo shqiptar i vërtetë duhet të vijë vullnetar për t’u folur fëmijëve shqip, pasi nuk ka vullnetarizëm më të shenjtë se t’i shërbesh kombit tënd apo kombit të të parëve të tu. Shpërblimin në këtë rast ta jep historia. Klubin e shoh si modelin që do të bëjë shumë familje shqiptare këtu të flasin të paktën 10 fjalë shqip çdo javë, dhe kjo si fillim është fitore, se 10 fjalë unë dhe 10 fjalë ti dhe me këtë ritëm gjuha jonë jeton. Ky sot është një mision i shenjtë dhe unë ftoj të gjithë shqiptarët e vërtetë t’i bashkohen atij.

Ju përmendni që vizioni juaj është që asnjë fëmijë shqiptar në Floridën e Jugut të mos mbetet pa mësuar gjuhën shqipe. Si e siguroheni që ky synim të arrihet në praktikë?

Kemi filluar dhe do ta mbajmë gjithmonë këtë premtim – mësim falas. Në më pak se 3 muaj jemi shtrirë në 120 km. Sigurisht, nuk është punë e lehtë, se pikë së pari duhet të bindësh prindërit për këtë mision, dhe për këtë duhet të kesh sukses me nxënësit dhe ekipin e sapoformuar. Suksesi më pas të shton radhët e nxënësve. Dija, ndershmëria, korrektësia dhe serioziteti i punës sonë do të jetë baza e shtimit të klasave. Plus, Klubi mendon të zgjerohet me studentët, gratë dhe gjithashtu me biznesin sipas parimit të Vatra Miami: “Shqiptarët që i bëjnë biznes shqiptarëve”. Unë gjithmonë e kam thënë, jemi më të fortë po të jemi bashkë. Por kjo fjala “bashkë” është shumë e vështirë mes nesh, pasi gjithmonë sikur gjendet diçka të na ndajë, sidomos nëse shohim suksesin e tjetrit nuk e kapërdijmë apo përgëzojmë lehtësisht. Por unë kam besim tek këta fëmijë, pasi ata po rriten në një mjedis tjetër, shpesh të egër, shumë individualist (flas për kulturën Amerikane), por që në fund të ditës ka diçka pozitive që ne shqiptarët nuk e fituam kurrë: Vlera e tjetrit nuk shihet sikur ta ka hequr ty vlerën, por si mundësi për të të dhënë ty një model, që mund të të motivojë për vepra edhe më të arrira.

Si ka qenë përgjigja e komunitetit shqiptar ndaj aktiviteteve të klubit? A keni parë rritje të interesit për ruajtjen e gjuhës dhe traditave shqiptare?

Po, shumë! Dhe të mendosh që nuk se kemi patur ndonjë reklamim apo financim nga influencuesit e kohës postmoderne, ku fatkeqësisht matet suksesi në ditët e sotme. Çdo gjë ka qenë fare natyrale, spontane dhe e thjeshtë, por ja që kur gjërat bëhen me zemër të madhe, është forca e mirësisë që projektëson çdo gjë. Pastaj, fëmijët e kanë mirësinë dhe bekimin me vete. Klubi vetëm se rrezaton dritën e tyre. Këtu dua të falenderoj edhe donatorët e Klubit që në më të shumtën janë prindër apo familjarë të fëmijve të regjistruar në klub, si dhe donatorin kryesor i cili është një histori e vërtetë suksesi në SHBA – Florida por sikur të gjithë donatorët fisnik nuk dëshiron të mburret për donacionin e tij, ndaj dhe unë po ja respektoj dëshirën duke mos ja përmendur emrin këtu.

Cila është rëndësia e ruajtjes së gjuhës shqipe për fëmijët që jetojnë në emigracion dhe si mendoni që kjo gjuhë do të ndikojë në identitetin e tyre?

Nëse duam që të mbijetojë identiteti, ynë, ai që na bën shqiptarë, duhet të ruajmë gjuhën. Sipas studiuesve më të mëdhenj të shkollave të gjuhësisë, gjuha që flet është faktori kryesor i kulturës që gjithkush prezanton apo trashëgon. Çështja është se disa nga ne nuk duan të mbeten shqiptarë, por as Klubi Flas Shqip dhe besoj askush nuk të detyron me zor të ndihesh artificialisht i tillë. Misioni ynë është dedikuar për ata që duan të mbeten sado pak shqiptarë dhe nuk e kanë mundësinë as për vete dhe as për fëmijët e tyre. Këtu hyn shërbimi ynë, apo ai i Vatrës apo qeverive shqiptare apo të gjitha shoqatave dashamirëse shqiptare. Duhet plane konkrete, duhen politika të mirëfillta, duhet pse jo të ketë shumë iniciativa të shkëlqyera si ajo e librave nga qëndra e botimeve të diasporës. Të mos harrojmë se edhe ato libra nuk kanë vlerë kur fëmijët nuk dinë si t’i lexojnë apo nuk dinë fare të flasin shqip. Fatkeqësisht, vëlla e motër në SHBA më së shumti flasin vetëm anglisht me njëri -tjetrin, dhe besoj në Itali vetëm italisht e kështu me rradhë. E dhimshme , por e vërtetë. Ndaj unë klubin Flas Shqip e shoh si një rrugë modeste për të ngadalësuar sadopak fenomenin sa më sipër.

Si mund të bëhen pjesë e këtij misioni shqiptarët që jetojnë në komunitete të tjera në SHBA, por që nuk kanë mundësi të ndjekin fizikisht klasat tuaja?

Unë mendoj se gjuha e huaj nuk mësohet online, pasi pikë së pari fëmija do të duhet të mësojë si të hap gojën për të shqiptur një gërmë apo një tjetër. Nga ana tjetër unë mendoj se qëllimi i klubit është që fëmijët të kenë bashkim dhe komunikim mes njëri-tjetrit, po kështu dhe prindërit. Por klubi mund të shërbejë duke hapur modelin e tij kudo si dhe përçojë eksperiencën e tij sipas parimit: Në çdo shtëpi shqiptari të flitet shqip dhe çdo prind shqiptar të jetë një mësues i shqipes. Këtu po e mbyll me fjalët e stërgjyshit tim Hajredin Fratari, Dëshmor i Pavarësisë, i cili së bashku me stërgjyshen Sabrete Vila Frashëri lanë Stambollin ku ishin edukuar në akademinë e Robert College, më i vjetri kolegj amerikan në Stamboll , dhe hapën në shtëpinë e tyre të parën shkollë shqipe në Mallakastër. Në çastet para pushkatimit nga Haxhi Qamilistat ai nuk harroi të përmendë gjuhën shqipe që e donte aq shumë: “Shqiptarët kanë gjuhën e nënës për të folur shqip, zemrën e babës për të luftuar si burrat dhe jetën e tyre, atë që i duhet për atdheun.” Këto veprat tona këtu në vendin më demokratik të botës, më duken kaq modeste në krahasim me aktet e rilindësve tanë, që janë dhe do të mbeten burrat më të shquar shqiptarë pas më të madhit Skënderbeu që vdiq me amanetin e bashkimit në gojë. Dhe si për të ndjekur amanetin e tij puna jonë nuk do të ndalet asnjëherë, pasi as ka pasur dhe as do ketë bashkim më të fortë sesa ai që vjen nga gjuha e njëjtë që flasim së bashku.
E nderuar Zonja Yllka,
Ju falënderoj shumë për intervistën dhe uroj shumë suksese në punën tuaj shembullore.

Kryetari i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra Dr. Elmi Berisha dhe arkëtari z.Besim Malota zhvilluan një takim të përzemërt e vëllazëror me degën e Vatrës në Worcester. Ata u pritën ngrohtësisht nga kryetarja Efi Qeleshi, sekretari prof. Thanas Gjika, vëllezërit vatranë Delia e shumë patriotë të tjerë në Worcester. Takimet e kryetarit me degët zhvillohet të kuadër të forcimit të Vatrës, bashkimit dhe afrimit të shqiptarëve pranë Vatrës dhe rritjes së bashkëpunimit me komunitetin dhe institucionet amerikane.