Nikë Gashaj/

Në procesin e rënies së Perandorisë Osmane, Serbia e ka pushtuar Kosovën në vitin 1912, edhe pse Kushtetuta e Mbretërisë së Serbisë kërkonte që ndryshimi i kufijve të miratohej në Asamblenë kushtetuese, ajo nuk e bëri një gjë të tillë dhe as aneksimi nuk u legalizua me traktate ndërkombëtare. Vetëm mbretëria SKS-së(ose Jugosllavia) i përfshinte ligjërisht banorët e Kosovës në mesin e qytetarëve të saj.

Partia komuniste e Jugosllavisë, e cila udhëhoqi kryengritjen gjatë luftës së Dytë Botërore, parashikoi vetëvendosjen e Kosovës në vitin 1943. Duke marrë parasysh historinë e mëparshme të Kosovës dhe perbërjen kryesisht shqiptare të popullsisë së saj, nuk ishte e vështirë të parashikohej se cili do të ishte rezultati i vendimit për vetëvendosje.

Mirëpo, kjo u braktis për të tërhequr më lehtë popullsinë serbe në vetë Serbinë në anën e lëvizjes partizane të Titos. Kosova u bë rajon autonom brenda Serbisë. Amendamentet e fundit të viteve 1960 në Kushtetutën e RSFJ-së përcaktuan për Kosovën sovranitetin parësor të krahinës, e cila me Kushtetutë u përcaktua si një entitet, i cili njëkosisht ishte pjesë përbërëse e republikës federale të Serbisë dhe drejtperdrejt dhe kryesisht pjesë perbërëse e federatës jugosllave. Kushtetuta e RSFJ-së e vitit 1974, pranonte shprehimisht se federatën jugosllave e përbëjnë popujtë dhe kombësitë, duke përfshirë edhe shqiptarët, të cilët i takoshin kategorisë së kombësive. Kushtetuta e Jugosllavisë e vitit 1974. konfirmoi statusin e Kosovës si territor, i cili është pjesë e Serbisë, por edhe njësi e plotë e federatës jugosllave, dhe e perfaqësuar në organet federale pa ndërmjetësimin e Serbisë. Mirëpo, autonomia e tillë e Kosovës u heq me dhunë nga pushteti politik i Millosheviqit në vitin 1989. Donë me thënë, në mënyrë jokushtetuese me grusht shteti.

Diskriminimi ndaj popullatës shqiptare është konstante në Kosovë. Ai shpesh ka qenë i percjellur me krime, përndjekje dhe dëbime të detyruara me qellim të zbatimit të programit të nacionalizmit serbomadh. Pastrimi etnik i Kosovës nga shqiptarët është shënuar edhe më heret – qysh në vitet 1877-1878, me vendim të Beogradit, të gjithë shqiptarët nga lugina e Moravës janë dëbuar. Ndërsa, në periudhën 1918-1941, nga Kosova janë dëbuar në botën e jashtme: 90.000-150.000 shqiptarë.

Pesekutimi i shqiptarëve nga UDB-ja në kohën e konfliktit me përkrahësit e Kominformit i çoi në emigrim 100.000 shqiptarë të tjerë nga Kosova. Mizoria ndaj shqiptarëve dhe dëbimi nga territori nuk është një fenomen i kohëve të fundit. Këtë e dëshmojnë dhe të dhënat e Leon Trockit, i cili ishte korrespodent rus nga luftërat ballkanike dhe socialisti serb, Dimitrije Tucoviq, si dhe Komisioni ndërkombëtar i dërguar në terren nga Carnegie Endowment(fondacioni) në vitin 1914.

Vrasja e shqiptarëve në Kosovë filloi në një numër më të madh kah fundi i viteve tetëdhjetë kur njësitë e forta të ushtrisë jugosllave hynë në Kosovë. Edhe para ndërhyrjes së NATO-s, në vitin e fundit, llogaritet se nga Kosova janë dëbuar rreth 200.000 shqiptarë dhe rreth 2.000 konsiderohen se e kanë humbur jetën. Prandaj, persekutimi i shqiptarëve ishte i planifikuar më heret, dhe nuk ishte pasojë e ndërhyrjes së NATO-s. Po të mos ishte nderhyrja ushtarake e NATO-s, spastrimi etnik i Kosovës në çdo rast do të kishte vazhduar.

Sa i përket situatës në Kosovë, në vitin 1989. autonomia e Kosovës u hoq me dhunë dhe kështu u nxorrën ligje dhe u futën politika që përbënin shkelje të Konventës Ndërkombëtare për Ndalimin dhe Dënimin e Krimeve të Aparteidit nga viti 1975. Në Kosovë u nxjerrë legjislacioni që kufizonte disponimin e tokës në baza nacionale. Shqiptarët i largoshin në mënyrë masive nga vendet e tyre të punës – në miniera, kompani, institucione shëndetësore, kulturore dhe arsimore. Mësimi në gjuhën shqipe hiqet në të gjitha nivelet. Protestët paqësore u ndaluan brutalisht, jo pak njerëz humbën jetën në burgje, gjatë shërbimit ushtarak dhe gjatë kërkimeve për armë nga torturat dhe personat e arrestuar.

Deri te Marrëveshja e Dejtonit në fund të vitit 1995, rezistenca ndaj aparteidit bëhej me mjete paqësore dhe me rezistencë pasive. Që nga viti 1996, organizohet Ushtria Çlirimtare e Kosovës(UÇK). Në vitin 1998. pati konflikte më të gjera ndërmjet policisë së Serbisë dhe Ushtrisë jugosllave me Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, në të cilat u kryen krime masive mbi civilët shqiptarë.

Shkelja e Konventës së Aparteidit dhe shkelja e rëndë e të drejtave të njeriut në Kosovë e justifikuan veprimin e Këshillit të Sigurimit në vitin 1989, për t’i dhënë fund asaj situatë, sepse edhe atëherë ishte“kërcënim për paqën“.

Në Rezolutën 1199 të 23 shtatorit 1998, Këshilli i Sigurimit konstatoi se 230,000 njerëz duhej të largoheshin nga shtëpitë e tyre, nga të cilët 50.000 civilë mbetën të pastrehë dhe pa ushqim(në male dhe pyje). Ndodh vala e parë e refugjatëve drejt vendeve fqinjë. Po ashtu në disa fshatra ka masakër ndaj civilëve, përfshirë fëmijë dhe gra, veçanarisht në fshatin Reçak,ku mbetën të vrarë 45 civilë shqiptarë, mes tyre gra dhe femijë. Kjo masakër ishte një moment kyç për vendimin e forcave të NATO-së për të nisur një ndërhyrje ajrore kundër RFJ.

Njëkosisht me fillimin e aksionit të NATO-s me 24 mars 1999, i cili zgjati për shtatë javë, filluan masakrat e civilëve dhe dëbimi i popullësisë në një masë të paparë: rreth një milon refugjatë u larguan në Shqipëri, Maqedoni, Mal të Zi dhe Bosnjë e Hercegovinë. Aksioni ishte i planifikuar paraprakisht dhe u zbatua sipas planit. Më shumë se gjysma e banorëve të Kosovës u dëbuan nga shtëpitë e tyre. Shumë fshatëra u dogjën deri në themel. Andaj, duhet të konstatohet se aksioni i NATO-s nuk çoi në eksodus, por eksodi masiv ishte planifikuar më parë, dhe i pari ishte planifikuar një vit më parë. Prandaj, është e sigurt se fushata ajrore e NATO-s plotësonte të gjitha kushtet e një ndërhyrjeje kolektive humanitare dhe se, si veprim i armatosur i ndërmarrë në rrethana të jashtëzakonshme, ishte i justifikuar në të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare. Në lidhje me të, disa ekspertë theksojnë se gjatë fushatës ajrore pati dhe viktima të padëshirura civile, por ato nuk mund të shmangeshin. Këto kanë qenë disa objekte që mund të dyshohej se paraqesin “qëllim ushtarak”.

Për Tony Blaire, qëllimi i ndërhyrjes është i qartë në këtë drejtim :”Ne hyjmë në mijëvjeçarin e ri, në të cilin diktatorët duhet ta dinë se nuk mund të shpëtojnë pa u dënuar në rastin e spastrimit etnik ose represionit të popullit të tyre. Në këtë konflikët, ne nuk jemi duke luftuar për territor, por për vlera”.

Nënkryetari i atëhershëm i Qeverisë federale jugosllave, Vuk Drashkoviq, deklaroi, se sikur të ishte nënshkruar marrëveshja e paqës për Kosovën nga ana jugosllave të cilën e afruan përfaqësuesit e fuqive të mëdha botërore në takimin në Rambuje-Paris, me siguri nuk ishte ardhur deri te bombardimi i NATO-s në RF të Jugosllavisë, por Millosheviqi e refuzoj për ta nënshkruar një Marrëveshje të tillë. Më tej Drashkoviqi thotë: “Se është bërë një terror i paparë ndaj shqiptarëve në Kosovë dhe se ai nuk e dinte në atë kohë: “Se civilët shqiptarë po vriten dhe kufomat dërgohen fshehurazi në Serbi dhe varrosen fshehurazi në poligonet e policisë në Beograd, dhe në lumenj dhe liqenj, nga forcat policore dhe ushtarake serbe”.

Dr. Zharko Koraq, profesor i fakultetit filozofik të Beogradit në pension dhe nënkryetar i dikurshëm i Qeverisë së Serbisë, thotë: „Serbia praktikisht i aboloi-fali të gjithë kriminelët e saj të luftës duke përfshi dhe ata që kanë kryer krime lufte në Kosovë. Mbi krimet e luftës të policisë dhe ushtrisë serbe gjatë viteve 1998. dhe 1999. mbi shqiptarët në Kosovë, pothuaj se nuk flitet në opinionin serbë. Përkundrazi, qeveritarët e serbisë i mohojnë krimet të cilat i ka bërë ushtria dhe policia serbe mbi shqiptarët në Kosovë. Retorika e Millosheviqit e përdorur pas bombardimit të NATO-s është identike me retorikën e sotme të regjimit politik në Serbi“.

„Mund të thuhet se Qeveria aktuale në Serbi përfaqëson rivendosjen e regjimit të Sllobodan Millosheviqit. Këta janë kryesisht të njëjtët njerëz që ishin në pushtet gjatë bombardimeve në vitin 1999. Vuçiqi ishte Ministër i Informacionit në atë kohë. Regjimi aktual në Serbi, ndryshe nga Millosheviqi, shmang përballjen e drejtëpërdrejtë me komunitetin ndërkombëtar dhe në vend të kësaj përpiqet të balancojë mes Perëndimit dhe Lindjes“, thotë Erik Gordi, profesor i të drejtave ndërkombëtare, Londër.

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, me rastin e 25 vjetorit të ndërhyrjes së NATO-s në RF të Jugosllavisë, gjenerali në pension i ushtrisë amerikane, Vesli Klark, i cili ishte kreu i forcave të NATO-s në vitin 1999, deklaroi: “ Jam krenar për atë që NATO ka bërë për të parandaluar fushatën e spastrimit etnik të drejtuar kundër shqiptarëve në Kosovë”. Kurr nuk do ta harroj kur isha me Presidentin Sllobodan Millosheviq, në nëntor 1999, ne nënshkruam marrëveshjen përfundimtare për tërfeqjen e forcave serbe nga Kosova, të cilën OKB-ja në rezolutën e saj e kërkoi tërheqjen.

Presidenti Millosheviq më tha: “ Ne dimë t’i zgjidhim problemet me shqiptarët, e kemi bërë edhe më parë”. Une e pyeta – Si e zgjidhni, dhe ai u përgjigj: “Ne i vrasim ata të gjithë”. Në lidhje me këtë nuk ka nevojë për koment, se strategjia politike serbomadhe, nacionaliste-shoviniste e Serbisë gjatë historisë kundra shqiptarëve është e njohur.

Foto: telegrafi.com

Prof.dr.Nusret Pllana/

( Në shenjë kujtimi të përjetshëm të 26 martirëve të këtij fshati të lashtë iliro – dardan)

Çdo shqiptar apo i huaj, kudo që do të jetë, brenda hapësirës gjuhësore të gjuhës shqipe, apo në ndonjë gjuhë tjetër të botës, si dhe kurdo që do ta ketë këtë mundësi, ta vizitoj Llashticën e përgjakur dardane të fund shekullit XX-të, sidomos kur të shoh moshën e viktimave të gjenocidit serb, do ta përjetojë një përmasë krejt tjetër të tragjedisë së luftës në Kosovë, një përmasë që aq shpesh nuk e përthekon mendja e njeriut normal në asnjë rrethanë, përveç kur njeriun e mund urrejtja shekullore dhe patologjike, siç ka ndodhur me serbët gjakatarë, kundër popullit shqiptar për më shumë se një shekull. Sepse, vrasja barbare e 26 civilëve duarthatë të këtij fshati të vjetër iliro – dardan, vrasja e e fëmijëve: Lirim Shabanit – foshnjë trijavëshe, që therret pamëshirshëm nga ushtari kriminel serb në duart e Nënës së tij Sevdije Shabanit, djegëja për së gjalli e Fisnik Shabanit në prehrin e Nënës së tij Zijaveres, të vrarë e të djegur për së gjalli, masakrimi që i bëhet nxënësit 11 vjeçar Lulzim Musliut – derisa po ikte thellë në mal për t’i shpëtuar gjelatëve të mizorisë serbe, masakrimi i plakës 90 vjeçare Habibe Ramushi, vajza e kryetrimit Idriz Seferi, është një gjenocid i planifikuar shtetëror nga bandat e uniformuara serbe dhe të ndihmuar edhe nga paramilitarët e fshatit Pisjan, është përpjekje për ta shfaros një popull të tërë nga faqja e dheut.

Nga kjo masakër gjenocidiale mbijetojnë : Deli Hyseni( tashmë i ndjerë), Vlora Shabani, Drita Hyseni, Ymer Hyseni, Blerina Hyseni dhe Leonora Hyseni e Driton Murseli.

Përmes tragjedisë kolektive të Llashticës, ne kujtojmë edhe masakrën e Llovcës, Lladovës, Zhegrës dhe të gjithë të rënët e prillit, majit e qershorit të vitit 1999, anë e kënd Kosovës martire. Rilindjet e këtyre familjeve të martirizuara pas luftës gjenocidiale viteve 1998 /1999, janë shembulli më i mirë se, populli ynë është i përmasava antologjike, sikur feniksi, « njëherë vritet e shtatë herë ngjallet ».

Vrasja dhe viktimizimi sidomos i fëmijëve shqiptarë, kishte marrë përmasat e gjenocidit edhe në vitet e luftës së Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Vetëm ato pak shënime që kanë mbetur, vetëm ato pak të dhëna që kujtohen herë pas here, mjaftojnë për të parë edhe me fakte, se çka ka ndodhur mbi atë pjesë të popullit shqiptar në vitet 1878- 1881, kur ishin zhbërë Kazaja e Nishit, e Topanicës dhe pjesë të tjera të banuara me shqiptarë, në të cilat sot nuk gjen as varre të shqiptarëve. Por, si për inat të historisë janë ruajtur, aty-këtu toponime, hidronime dhe mikrotoponime të ndryshme shqiptare, që dëshmojnë për faktin se dikur atje kishin jetuar shqiptarët, se dikur atje kishin luajtur fëmijët shqiptarë, deri kur mbi ta kishte rënë pesha e gjenocidit serb. Askush nuk e di sa fëmijë janë vrarë atje dhe në ato vite. Askush nuk e di ku kanë mbetur ata që kanë mundur të shpëtojnë. Askush nuk e di sa nga ata janë asimiluar deri në zhdukje. Sepse, vrasja dhe viktimizimi nga gjenocidi shtetëror serb i fëmijëve, është pjesë e shuarjes së jetës së familjeve të tëra. Sepse, kur janë vrarë dhe janë viktimizuar fëmijët në Kosovë, kur janë zhdukur pa gjurmë viktimat e fëmijëve të Kosovës, në një luftë me përmasa gjenocidi, ku familje të tëra janë shuar fare, ku ka familje që u ka mbetur vetëm një fëmijë, ku ka familje që as sot nuk e di ku e ka varrin e fëmijës së tij, ngase përmasa e viktimizimit ishte gjenocid ndaj fëmijëve dhe ndaj një populli të tërë. Prandaj, sidomos në Luftën e fundit çlirimtare të popullit shqiptar ku janë viktimizuar edhe fëmijët, janë shkelur normat elementare të të Drejtave të Fëmijëve, sipas Konventës Ndërkombëtare për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve, ku thuhet: “Duke pasur parasysh se domosdoshmëria për t’i dhënë një mbrojtje të posaçme fëmijës është pohuar në Deklaratën e Gjenevës mbi të Drejtat e Fëmijës, të vitit 1924 dhe, në Deklaratën mbi të Drejtat e Fëmijës të miratuar nga Kombet e Bashkuara, më 20 nëntor 1959 dhe, që është njohur në Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut, në Paktin Ndërkombëtar mbi të Drejtat Civile dhe Politike (në veçanti në nenet 23 dhe 24), dhe në statutet e instrumentet përkatëse të agjencive të specializuara dhe të organizatave ndërkombëtare, që merren me mirëqenien e fëmijës, duke pasur parasysh se, ashtu siç është thënë në Deklaratën e të Drejtave të Fëmijës “fëmija, për shkak të papjekurisë së tij fizike dhe intelektuale ka nevojë për një mbrojtje dhe kujdes të posaçëm, përfshirë mbrojtjen juridike të përshtatshme, si para ashtu dhe pas lindjes”, (KONVENTA MBI TË DREJTAT E FËMIJËS, miratuar nga Asambleja e Përgjithshme e Organizatës së Kombeve të Bashkuara më 20 nëntor 1989). Shtrohet pyetja: Kur dihet se në Kosovë viktima të luftës gjenocidiale janë më shumë se 1432 fëmijë, cila organizatë botërore, që u zunë në gojë këtu, ka ngritur zërin kundër këtij gjenocidi dhe viktimizimit të fëmijëve shqiptarë?! Cila organizatë botërore, që u përmenden më sipër ka marrë në shqyrtim, i ka vënë në rend dite dhe ka aprovuar qoftë edhe një rezolutë kundër viktimizimit të fëmijëve shqiptarë nga ushtria dhe policia serbe, nga gjenocidi shtetëror serb mbi fëmijët shqiptarë?! Cila organizatë botërore, nga të gjitha ato që janë radhitur këtu, ka ngritur qoftë një padi të vetme kundër gjenocidit shtetëror serb të ushtruar edhe kundër fëmijëve shqiptarë, qoftë edhe sa për ta arsyetuar emrin e akëcilës organizatë botërore që ka marrë në mbrojtje jetën dhe të drejtën për jetë të fëmijëve, apo, sa shihet e sa dihet, fëmijët shqiptarë, viktima të gjenocidit shtetëror serb, nuk kanë qenë dhe nuk janë në listën e fëmijëve të botës. Kjo përmasë e tragjedisë së luftës në Kosovë është shkaktuar nga armiku shekullor i shqiptarëve, nga Serbia gjakatare e fundshekullit njëzetë( të cilën Serbi për fat të keq, trushpërlarët shqiptarë pa fije turpi e ushqejnë natë e ditë me duart e veta, oa u frikuar fare nga mallkimi i gjakut të fëmijëve të tyre), e cila Serbi edhe gjatë kësaj lufte gjenocidiale ka përdorur të gjitha metodat, mjetet dhe arsenalin shfarosës të nazizmit hitlerian dhe të fashizmit musolinian, jo vetëm nuk është trajtuar asnjëherë në organet e Kombeve të Bashkuara, por as që janë përmendur ndonjëherë. Nuk janë kursyer as nënat shtatzëna, ku aq shpesh fëmijët janë viktimizuar edhe në duart e nënës, kurse rastet kur ata janë nxjerrë nga barku i nënës, mendja e njeriut normal e ka vështirë ta përthekojë dhe ta gjykojë me gjakftohtësi këtë përmasë të gjenocidit shtetëror serb. Viktimizimi i fëmijëve shqiptarë është bërë aq shpesh edhe para syve të anëtarëve të tjerë të familjes, vetëm që të krijohej frikë tmerri, deri në atë shkallë, sa njeriu të nemitet nga pashpirtësia e ushtarakut serb, e policit serb, e kriminelit serb, e paramilitarit serb, andaj njeriu jo vetëm trishtohet, njeriu jo vetëm revoltohet, njeriu jo vetëm reagon, por ai për një çast shtanget, i merret gjuha dhe nuk mund ta thotë asnjë fjalë, i penetrohen këmbët dhe nuk mund ta bëjë asnjë hap. Njeriu, kushdo qoftë ai, lemeriset me ato që kanë ndodhur në jetën e fëmijëve tanë, të cilët janë vrarë dhe janë viktimizuar në mënyrën më çnjerëzore. Mendja e njeriut normal, të atij njeriu, i cili, qoftë vetëm njëherë nëse ka parë fëmijë duke luajtur në oborrin e shtëpisë, në oborrin e kopshtit të fëmijëve, në oborrin e shkollës, apo në rrugë, nëse ka parë fëmijë duke vrapuar pas bagëtisë në secilin nga fshatrat e Kosovës, të djegur, të rrënuar dhe të shkatërruar deri në themel, nuk mund të besojë se ata fëmijë janë viktima të një gjenocidi të paparë në historinë e njerëzimit, sidomos në këtë shekullin e fundit, aq më shumë që nga Lufta e Dytë Botërore e këndej, gjenocid që ka ndodhur në mes të Evropës, para syve të njerëzimit, para syve të politikës evropiane dhe botërore, kurse shteti që ka bërë gjenocid, Serbia fashiste, as sot e kësaj dite nuk ka fuqi ta pranojë peshën e këtij krimi. Çdo shqiptar dhe çdo njeri në të Evropë dhe në botë, mund të pyes organet e drejtësisë evropiane, pse jo edhe Gjykatën Speciale të Hagës, se ata luftëtarë të lirisë që po gjykohen nën akuzën për ‘‘ndërmarrje të përbashkët kriminale’’, a kanë qoftë edhe vetëm një dëshmi se kanë vrarë një fëmijë serb, a kanë qoftë edhe një dëshmi se kanë vrarë, apo e kanë lënë pa bukë qoftë edhe një plak, apo një plakë serbe, pse jo, le të pyetën dhe le të sillen dëshmi se ata ushtarë të lirisë që mbahen në Gjykatën e Hagës, a kanë dhunuar qoftë edhe një femër të vetme serbe. Këto dëshmi është e lehtë të sigurohen, në mënyrë që së paku të mos bëhet përpjekje, qoftë edhe me politikë kundër shqiptare, që të barazohet viktima me pushtuesin, viktima me kriminelin. Dëshmitë mund të sigurohen nga të gjitha anët e mundshme, që do të ishin jo vetëm reale, jo vetëm të besueshme, por se janë dëshmi të asaj aleance që kishte bërë Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, me forcat demokratike të Evropës dhe botës, të cilat, një ditë mundësuan edhe ndërhyrjen e NATO-s kundër caqeve ushtarake serbe në Serbi dhe në Kosovë. Dëshmitë e këtilla, do të mund të siguroheshin nga të gjitha xhirimet satelitore, nga të gjitha xhirimet e televizioneve të botës, nga të gjithë ata dëshmitarë që kanë qenë mbështetës të luftës çlirimtare të shqiptarëve, kundër gjenocidit shtetëror serb. Do të mjaftonin edhe vetëm dëshmitë e Nusret Pllanës dhe Esat Shalës( që i kemi me miliona). Po ashtu, dëshmi të këtilla, do të mund të jepnin të gjitha komandat ushtarake të NATO-s, që kanë punuar drejtpërdrejtë me këta udhëheqës të luftës për liri, të cilët sot Gjykata Speciale e Hagës, i ndjek për vepër penale kundër njerëzimit, e cilësuar si ‘‘ndërmarrje e përbashkët kriminale’, ndërkaq kriminelët e qindra masakrave në Kosovë, por edhe të masakrës së Lashticës i kanë denoncuar me emër e mbiemër, qindra herë, Deli Hyseni tashmë i ndjerë dhe Vlora Shabani – të mbijetuarit me shumë plagë në trup e në zemër, bile, bile, ish prokurorja e Tribunalit të Hagës Luiz Arbur, ishte vet në vendin e krimit në Lllashticë, dhe sot e 25 vite më parë, le që nuk u dënua asnjë kriminel serb, por as që është akuzuar ndonjëri prej tyre. Por, kjo gjykatë e këtillë, jo vetëm nuk po ndodh, por po ndodh e kundërta: luftëtarët e lirisë ndiqen penalisht dhe ngarkohen me akuza për ‘‘ndërmarrje të përbashkët kriminale’’, kurse në anën tjetër, u thonë shqiptarëve se nuk po dënohet as Lufta e UÇK-së, as populli shqiptarë. Njësoj, sikur të thonë, se vrasja dhe viktimizimi nga gjenocidi shtetëror serb ndaj më shumë se 1432 fëmijëve shqiptarë, nuk është vrasje e popullit shqiptarë. E këtillë është përmasa e tragjedisë shqiptare të Kosovës, kur janë vrarë dhe janë viktimizuar nga gjenocidi shtetëror serb edhe mbi njëmijë e katërqind fëmijë, që nga barku i nënës e deri në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare. Prandaj, dhimbja jonë kolektive në kujtim të 25 vjetorit të gjenocidit serb mbi shqiptarët e Llalshticës, nuk është vetëm dhimbje për 26 civilët e kësaj masakre me përmasa shfarosëse, por është dhimbje e parezistueshme për gjithë popullin e Kosovës, sepse ende i kemi plagët e hapura edhe për zhdukjen e më shumë se 1670 shqiptarëve nga Serbia fashiste, e cila nuk ka kërkuar falje asnjëherë për gjenocidin dyshekullor mbi ne, por përkundrazi, edhe sot e kësaj dite e luan rolin e viktimës, dhe për fat të keq edhe më tutje mbetet e përkdhelura e Ballkanit dhe Evropës dyftyrëshe, edhe pse na kërcënon çdo ditë për nisjen e një lufte të re gjenocidiale.

Këto mijëra viktima të gjenocidit shtetëror serb, edhe këto të Llashticës dardane që po i përkujtojmë sot, në 25 vjetorin e rënjes së tyre në Altarin e Lirisë, në të njëjtën kohë, janë kundërshtarët më të besueshëm të gjenocidit rus mbi fëmijët e Ukrainës e të atyre në Gaza, apo kudo që ndodh vrasja e tyre e pafajshme nëpër botë.

Lavdi e përjetshme gjithë dëshmorëve dhe martirëve të kombit tonë!

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka pritur sot në takim drejtorin në largim të ekipit këshillues dhe ndërlidhës të NATO-s (NALT), gjeneral brigade Ralf Peter Hammerstein, si dhe drejtorin e ardhshëm të NALT-it, gjeneral brigade Christian Nawrat, të shoqëruar nga Shefja e sektorit të Operacioneve Aktuale nga Selia e NATO-s, znj. Ariella Viehe.

Gjatë takimit, Presidentja Osmani falënderoi dhe shprehu mirënjohjen e thellë për bashkëpunimin dhe shërbimin njëvjeçar të Gjeneral Hammerstein duke i dëshiruar suksese në përgjegjësinë e ardhshme dhe karrierën e mëtejme ushtarake.

Gjithashtu, drejtorit në ardhje, gjeneralit Nawrat, i dëshiroi suksese duke besuar se në mandatin e tij sipas traditës së deritashme, niveli i bashkëpunimit të ndërsjellë do të vazhdojë në kuadër të mandateve respektive.

Presidentja Osmani në këtë takim ritheksoi përkushtimin për maksimizimin e mundësive të bashkëpunimit Kosovë-NATO për zhvillimin dhe avancimin e mëtejmë të FSK-së me standardet më të larta të NATO-s, të gatshme dhe të ndërveprueshme me forcat aleate dhe partnere të NATO-s në misione të përbashkëta, krahas synimit tonë strategjik shtetëror drejtë anëtarësimit të plotë në NATO.

Në takim u diskutua edhe për situatën aktuale të sigurisë në vend, ku Presidentja Osmani ndër të tjera theksoi se, NATO dhe KFOR-i kanë besueshmëri të lartë nga qytetarët e Kosovës në misionin për paqe dhe siguri në vendin tonë.

Gjatë qëndrimit në Bukuresht, kryeqytetin e Rumanisë, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti takoi dy përfaqësues të mërgatës shqiptare të Rumanisë, zëvendëskryetarin e Shoqatës “Lidhja e Shqiptarëve të Rumanisë”(ALAR) Luan Topçiu, dhe doktorin e shkencave dhe inxhinierinë e metalurgjisë, Përparim Demi.

Së bashku me ta, kryeministri Kurti vizitoi bustin e Ismail Qemalit te “Grand Hotel Continental” ku në fillim të nëntorit të vitit 1912 ai së bashku me Luigj Gurakuqin dhe patriotë tjerë u takua para shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë në Vlorë. Gjithashtu vizitoi edhe pllakën përkujtimore të kishës “Shën Nikolla” ku shënohet se aty për herë të parë ka meshuar në gjuhën shqipe rilindasi Fan S. Noli në vitin 1911, dhe në të cilën deri në vitin 1945 janë kryer ritet fetare nga komuniteti ortodoks shqiptar në Bukuresht. Vizitë i bëri edhe parkut Herastrau ku gjendet edhe busti i poetit, rilindasit tonë të madh Naim Frashëri.

Rumania ka qenë historikisht një vatër e rëndësishme e Rilindjes Kombëtare Shqiptare, një vend ku intelektualë shqiptarë shtjelluan mendimin kombëtar dhe kultivuan ndjenjat dhe identitetin kombëtar përballë rrymave armiqësore.

-Seancë solemne e Kuvendit në shënim të 25-vjetorit të Betejës së Koshares/

-Foto Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari: Një nga gurët e rrënuar të kufirit ndërshqiptar në Betejën e Koshares i ekspozuar në Shtëpinë e Pavarësisë së Kosovës Dr.Ibrahim Rugova në Prishtinë/

PRISHTINË, 4 Prill 2024-Gazeta DIELLI / Përkujtohet Beteja e Koshares që bashkoi shqiptarët, e para çerek shekulli, e vlerësuar simbol i unitetit dhe sakrificës sublime për çlirimin e Kosovës. Për nder të Betejës së Koshares, zhvillohen manifestime tradicionale në përvjetorët e rrënimit të gurëve të kufirit ndërshqiptar Kosovë-Shqipëri nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës në luftën për liri e pavarësi, për dëbimin e forcave okupuese serbe.

Me intonimin e himnit të Kosovës dhe himnit kombëtar, si dhe me një minutë heshtje në nderim të të rënëve, ka filluar seanca e sotme solemne e Kuvendit, mbajtur për nder të 25-vjetorit të Betejës së Koshares.

Para deputetëve e para fjalën e mori presidentja Vjosa Osmani, e cila Betejën e Koshares e konsideroi pikë kthese për popullin e Kosovës kundër regjimit gjenocidal serb. Ajo tha se luftëtarët e kësaj beteje dhanë gjithçka për atdheun dhe realizuan ëndrrën shekullore. Ajo tha se njëzet e pesë vjet më parë Kosova qëndroi në një udhëkryq ekzistencial të krijuar nga padrejtësia, shtypja, tirania, por mbi të gjitha nga tendenca e regjimit gjenocidal i Serbisë për shfarosje të popullit të saj.

“Megjithatë, ditëm të mobilizohemi të gjithë në një front të përbashkët, gra e burra, duke mbrojtur dinjitetin dhe të drejtën tonë për liri dhe shtet. Sot, jemi këtu për të nderuar guximin dhe përkushtimin e vajzave e djemve të UÇK-së, të cilët dëshmuan shpirtin dhe guximin e paepur për lirinë tonë, për Republikën tonë”, theksoi presidentja Osmani, duke shtuar se kësaj rezistence të armatosur i parapriu rezistenca paqësore nën udhëheqjen e presidentit historik Ibrahim Rugova.

E para e vendit tha se luftëtarët e UÇK-së në Betejën e Koshares dëshmuan shpirtin vetëmohues për t’i dhënë gjithçka atdheut edhe gjënë më sublime të tyre, jetën.

“Teksa kujtojmë me nderimin më të thellë luftëtarët e Brigadës Agim Ramadani riafirmojmë përkushtimin që të punojmë fort për Republikën e Kosovës siç e deshën ata që ranë. Lavdi heronjve të Brigadës Agim Ramadani”, tha në fjalën e saj presidentja Osmani.

Kryetari Glauk Konjufca nga foltorja e Kuvendit tha se themelimi i UÇK-së është një nga ngjarjet më të rëndësishme të kombit shqiptar në 100 vitet e fundit, ndërkaq Beteja e Koshares është një nga betejat më të lavdishme të luftës sonë për çlirim nga Serbia. Kryetari i Kuvendit tha se ashtu siç UÇK-ja ia dha çlirimin dhe lirinë Kosovës, shtoi ai, Beteja e Koshares ia dha namin UÇK-së si një ushtri që ishte e aftë për ta sfiduar fuqishëm armatën serbo-jugosllave, duke e bërë atë tashmë të paaftë të garantojë kufirin e vendosur dhunshëm mes Kosovës dhe Shqipërisë.

“Prandaj, jemi mbledhur sot në Kuvendin e Republikës së Kosovës për të kujtuar këtë betejë historike të UÇK-së e për të nderuar të gjithë dëshmorët e heronjtë e saj, në krye me heroin e Kosovës, Agim Ramadanin, komandantin emblematik të Brigadës 138. Beteja e Koshares u bë shtegu pa kthim i përpjekjeve gati njëshekullore të kombit shqiptar për çlirim e për bashkim. Kjo betejë ishte sinonimi më i mirë i betimit të ushtarit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Shembja e gurit të kufirit me çizmen e komandantit Agim Ramadani e Sali Çekaj, ishte një nga ngjarjet historike të luftës sonë çlirimtare”, tha kryetari Konjufca.

Duke marrë fjalën në seancë, kryeministri Albin Kurti tha se panorama e madhe e historisë së Betejës së Koshares, përcjellë imazhin e pothuajse tërë luftës së Kosovës si në një format miniature.

“Aty e shohim se në luftimet e Betejës së Koshares, janë të përfshirë luftëtarë dhe njësite nga të gjitha zonat operative të UÇK-së, si dhe nga të gjitha trevat e banuara me shqiptarë; i shohim të përfshirë me gryka artilerie edhe ushtarët shqiptarë të Divizionit të Kukësit, ndërsa në qiell i shohim avionët bombardues të NATO-s që hidhnin predha mbi caqet e ushtrisë së Serbisë e që quhej asokohe Jugosllavi e Milosheviqit”, u shpreh ai.

Kryeministri Kurti shtoi se liria e brendshme e popullit është parakushti më total i çlirimit nga okupatorët e jashtëm dhe mundësia më reale e shtetformimit integral.

“Nga kushtrimi dhe beteja për liri vjen çlirimi e krijohet shteti. Andaj nga Kuvendi i Kosovës sot u shprehim mirënjohje të thellë të gjithë luftëtarëve të lirisë që morën pjesë në luftimet e Betejës së Koshares, nga të cilët 380 u plagosën. Lavdi 114 dëshmorëve të rënë në Betejën e Koshares dhe të gjithë dëshmorëve të kombit tonë mbarë”, tha kryeministri Albin Kurti.

Pas fjalimeve të tre drejtuesve shtetërorë, kryetari Konjufca u kaloi fjalën përfaqësuesve të grupeve parlamentare.

Ne emër të GP të Vetëvendosjes, deputeti Enver Haliti, duke e cilësuar gjithshqiptare Betejën e Koshares, tha se emrat e 14 dëshmorëve të saj u shkruan me shkronja të arta ne historinë e luftës sonë të lavdishme. Ai shtoi se pjesëtarët e Brigadës 1938 të UÇK-së kishin një qëllim, thyerjen e kufirit midis Kosovës dhe Shqipërisë, për t’i forcuar dhe furnizuar me armatim radhët e UÇK-së, e cila po vazhdonte luftën në gjithë territorin e Kosovës, për t’i dhënë goditjen e fundit forcave pushtuese serbe, nëpërmjet një ofensive tokësore.

“Prandaj me të drejtë kjo betejë është vlerësuar një ndër betejat më të rëndësishme të UÇK-së. Në ngjarje të tilla përkujtimore nuk mund të mos përmenden familje të tëra nga Tropoja, Hasi, Bajram Curri e Kukësi, të cilat dhanë kontribut të jashtëzakonshëm, duke pritur e përcjellë ushtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në shtëpitë e tyre, por edhe duke dhënë trima, të cilët e përqafuan uniformën e UÇK-së, për t’i dhënë Kosovës edhe jetën e tyre, duke rënë dëshmorë në përballje me forcat serbe”, tha deputeti Haliti.

Nga GP i PDK-së, deputeti Hisen Berisha, tha se Beteja e Koshares i dha një dimension të sigurt fitores së lirisë, ndaj krimit shtetëror dhe barbarisë serbe mbi shqiptarët, si dhe për t’i hapur rrugën pavarësisë së Kosovës. Ai tha se Kosharja mposhti “ushtrinë hyjnore” siç e cilësonte regjimi i Milosheviqit, duke ia marrë që në sulmin e parë Kazermën Ushtarake të Koshares, për të vazhduar me luftimet edhe për atë në “Qafë Morinë”, ndërkohë që shumë më herët, qysh në shtatorin e vitit 1998 ishte tërësisht neutralizuar Kazemra “Vujinoviç” në Trekufi.

Deputeti Berisha shtoi se Kosharja, në aspektin juridik-ndërkombëtar rrënoi me forcën e armës komponentën kryesore të shtetësisë së dhunshme dhe terrorizuese të Jugosllavisë, kufirin, që ndau padrejtësisht shqiptarët.

“Shkelja e gurit të kufirit nga këmba luftëtarit të UÇK-së ishte shkelje në padrejtësi historike. Duke shkelur kufirin vramë iluzionin e kriminelit Milosheviq dhe të gjithë ndjekësve të tij se do të mund të mbante ende ëndrrën gjallë, për të vazhduar të vrasë dhe dëbojë popullsinë civile shqiptare nga vatrat e tyre. Kosharja dinamizoi dhe rivitalizoi forcën e UÇK-së si feniks, që me beteja po mbillte lirinë në çdo shpirt dhe pëllëmbë toke të Kosovës”, tha deputeti Berisha.

Deputeti Anton Quni, në emër të GP të LDK-së tha se më 9 prill, para 25 vjetësh në kufirin Shqipëri-Kosovë, në Koshare, në orët e hershme të mëngjesit do të fillonte operacioni për çlirimin e territorit të Kosovës. Deputeti Quni tha se për të arritur qëllimin përfundimtar strategjik, duhej arritur qëllimet operative dhe taktike, pra neutralizimi dhe shkatërrimi i caqeve ushtarake serbe, në njerëz, teknikë, objekte dhe instalime të tjera ushtarake.

“Në përpjekjen tonë për arritjen e qëllimit dhe në rezistencën e armikut për të ruajtur territoret e okupuara, do të zhvillohej një ndër betejat më epike dhe një ndër betejat më të përgjakshme. Nga 9 prilli deri më 15 qershor kur forcat serbe u tërhoqën përfundimisht, përjetuam shumë momente të vështira. Por, pas çdo vështirësie ne u gëzoheshim fitoreve. Çdo ditë ishim më të fortë e më të vendosur. Ne po përparonim çdo ditë e më shumë. Rritej numri i luftëtarëve, sigurohej armatimi dhe municioni, specializoheshin njësi të ndryshme, dominonim terrenin dhe bashkëvepronim më mirë, ndërsa përballë rreshtoheshin njësi masive të armikut. Por, përballë forcës sonë ato u neutralizuan dhe u demoluan”, tha ndër të tjera deputeti Quni.

Deputetja Time Kadriaj nga GP i AAK-së tha se po bëhen 25 vjet nga thyerja e kufirit shqiptar, që siç tha ajo, ka qenë ëndërr e çdo shqiptari, kufirit që ndau vëllezërit e një gjaku e të një gjuhe.

Deputetja Kadriaj tha se Epopeja e UÇK-së, në fillim të muajit mars në Prekaz, ku ra për të mos vdekur kurrë Komandanti Legjendar Adem Jashari, për të vazhduar në Gllogjan me Epopenë e Dukagjinit dhe epopetë e tjera anekënd Kosovës, ishte kambanë alarmi se me regjimin e Beogradit nuk ka dialog dhe që e vetmja mënyrë për kundërpërgjigje është lufta e armatosur.

Ajo evokoi kujtime nga beteja e Koshares, përkatësisht shërbimi mjekësor që ekipi i mjekëve të luftës u ofroi luftëtarëve të plagosur.

“Secili hero dhe dëshmor i Kosovës ishte histori në vete. Ballë rrufesh ranë 114 dëshmorë të betejës, ndërsa 423 të plagosur ndanë jetën me vdekjen. Mijëra luftëtarë, mes të ftohtit e në acar e në diell përcëllitës ishin aty, për t’i dhënë Kosovës lirinë”, tha ndër të tjera në fjalën e saj deputetja Kadriaj.