Prof. Thanas L. Gjika/

Që në vitet e Rilindjes sonë komunitetet shqiptare të diasporës (arbëreshët e Italisë, arbërorët e Greqisë, shqiptarët e mërguar në Rumani, Bullgari, Egjipt, ShBA, etj), filluan të botonin gazeta e revista nën drejtimin e ndonjë ardhetari, ose të ndonjë shoqërie, për të propaganduar idetë e lirisë kombëtare dhe mbas krijimit të shtetit të pavarur edhe ide për demokratizimin e jetës e të politikës së shtetit shqiptar. Mirëpo historia e gazetarisë sonë dhe historia e shoqërive atdhetare shqiptare tregon se vetëm gazeta “Dielli” dhe Federata Panshqiptare Vatra e Amerikës, kanë qenë binomi që i dha ecurinë më të frytshme shqiptarizmit, përmes kanunores së Vatrës dhe botimit të krijimtarisë publicistike, letrare e shkencore në faqet e kësaj gazete. Më 15 qershor 1906 atdhetari Sotir Peci filloi të botonte në Boston MA gazetën “Kombi”. Atij iu bashkuan edhe emigrantë të rinj të shkolluar si Fan Noli, Kristo Floqi, etj. Në tetor të vitit 1908 S. Peci u largua nga ShBA për të marrë pjesë në Kongresin e Manastirit. Në fillim të janarit 1909 gazeta e tij u mbyll. Atë Fan Noli, i zënë me punët e kishës dhe me përkthimet fetare, kërkoi Faik Konicën që të vinte nga Londra në Boston për të drejtuar gazetën e re “Dielli”, që filloi të botonte shoqëria “Besa Besën” më 15 shkurt të vitit 1909. Gazeta “Kombi” nga 15 qershori 1906 deri në janar 1909 dhe gazeta “Dielli” nga 15 shkurti 1909 deri më prill të vitit 1912 luajtën rol të rëndësishëm për gjallërimin e atdhetarizmit midis emigrantëve shqiptarë të Amerikës, por si “Kombi” me 110 numrat e saj dhe “Dielli” me 147 numrat e veta që u botua si gazetë e shoqërisë “Besa-Besën” para krijimit të Federatës Vatra, nuk mundën të luanin atë rol që luajti gazeta “Dielli” pasi mori statusin organ i Federatës Pan Shqiptare Vatra të Amerikës.

Duke ndjekur shembullin e etërve Noli – Konica, atdhetarë të përkushtuar e të talentuar, emigrantë të tjerë si Kr. Floqi, Kristo Dako, Kostë Çekrezi, Bahri Omari, Andon Frashëri, Qerim Panariti, Xhevat Kallajxhi, Prof. Peter Prifti, Bilal Xhaferi, Arshi Pipa, Agim Karagjozi, etj krijuan klimën e krijimtarisë letrare, publicistike, shkencore, që i dha hov rritjes e forcimit të komunitetit shqiptar të Amerikës si asnjë komuniteti tjetër i diasporës shqiptare. Edhe pse regjimi komunist e luftoi me forma e mjete nga më të ndryshmet këtë federatë dhe gazetën e saj, ato rezistuan dhe i mbijetuan përndjekjes.

Para vitit 1990 funksionuan dhe disa emisione radiofonike në gjuhën shqipe. U shquan në faqet e gazetës “Dielli” dhe Prof. Sami Repishti e intelektualë të tjerë. Kurse pas vitit 1991 nisën aktivitetin dhe disa emigrantë të rinj si Naum Prifti, Anton Çefa, Dalip Greca, Sokol Paja. Filluan botimin gazeta “Illyria” e Hary Bajraktarit (e vijojnë Vehbi Bajrami dhe Ruben Avxhiu), dhe revista të komuniteteve fetare, u hapën stacione televizive, faqe interneti, etj. Por gazeta “Dielli” dhe Federata Vatra mbetën organi dhe shoqata më e rëndësishme e komunitetit shqiptar të ShBA-ve. Ky binom shquhet sot dhe në mbarë diasporën shqiptare që ekziston në Europë dhe Australi. Pa përmendur numrin e madh të biznesmenëve dhe të kuadrove të lartë të shquar që punojnë në fusha të ndryshme sot në ShBA, mund të them pa mëdyshje se komuniteti shqiptar i ShBA-ve ka dhe numrin më të madh të krijuesve cilësorë, poetë, shkrimtarë, gazetarë dhe studiues në krahasim me komunitetet e tjera shqiptare të botës. Këto arritje nuk janë thjesht pasojë e standartit ekonomik të ShBA-ve, dhe as se këtu numri i emigrantëve tanë është më i madh se gjetkë. Në ShBA jetojnë sot më pak se 250.000 shqiptarë. Në vende me standart të afërt me atë të ShBA-ve si Zvicra ku punojnë mbi 300.000 shqiptarë, Gjermania e Anglia ku punojnë nga 250.000 shqiptarë, nuk mund të krahasohen arritjet intelektuale dhe atdhetare të emigrantëve të atjeshëm me ato të komunitetit shqiptar të ShBA-ve.

Pandaj ideja e Dr. Elmi Berishës, Presidentit të sotëm të Federatës Pan Shqiptare Vatra të Amerikës, për të krijuar edhe në komunitetet e tjera shqiptare në emigracion shoqëri të ngjashme me Federatën Vatra, të cilat të botojnë dhe nga një gazetë qendrore, vlen të mbështetet nga atdhetarët shqiptarë që jetojnë në Itali, Greqi, Gjermani, Francë, Zvicër, etj. Krijimi i këtyre shoqërive atdhetare me kanunore e gazeta përkatëse duhet të ndihmohen edhe prej qeverive të Shqipërisë dhe të Kosovës, sepse ky proces do të ndihmojnë në ecjen drejt krijimit të lobit shqiptar mbarëkombëtar, nevojë e kohës sonë…

I nderuar z. Raja,

Në cilësinë e kryetarit të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “VATRA” ju uroj përzemërsisht për mirënjohjen e nderit në spektaklin “Shën Tereza, Shqiptarja e gjithë botës” në Tiranë si patriot dhe veprimtar i shquar i mërgatës së Amerikës.

Si bashkëpunëtor për vite të tëra dhe si pjesë e lidershipit të “VATRËS”, kjo mirënjohje na nderon të gjithëve.

Jam krenar që kemi punuar dhe vepruar bashkë në iniciativat dhe kontribtet e çmuara të komunitetit tonë që nga fillimet e ndërtimit të Katedrales të Shën Terezës në Prishtinë e deri te pritja dhe nderimi që ju bë VATRËS dhe vatranëve nga Ati i Shënjtë në Selinë e Shënjtë në Vatikan.

Kjo mirënjohje duhet të jetë motiv shtesë që të mos ndalemi në misionin tonë kombëtar e human ashtu siç na ka mësuar e Shënjta Nënë Tereza, bija e madhe e kombit tonë.

Me konsideratë,

Dr. Elmi Berisha

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “Vatra” në bashkëpunim me Kishën Katolike “Zoja e Shkodrës” do të promovojë më 7 korrik 2024 në orën 2 pm në Qendrën Kulturore “Nënë Tereza” veprat e z.Gjon Ivezaj.

Ftohet komuniteti dhe mediat që të marrin pjesë.

Të dashur bashkombas të besimit Islam

Më lejoni që në emër të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “Vatra”, të gazetës “Dielli” të familjes sime dhe në emrin tim t’ju uroj përzemërsisht: Gëzuar Kurban Bajramin.

Kjo festë e shenjtë qoftë për të gjithë ju, familjet e miqtë tuaj një moment lumturie, bashkimi, gëzimi, harmonie, suksesi, paqeje e dashurie me bekimin e Zotit tonë.

Kjo festë e bujarisë që lartëson zemrat e shpirtrat tanë në respekt, dëgjesë e dashuri ndaj Zotit e njëri-tjetrit, le të na gëzojë vatrat tona familjare e kombëtare, le të afrojë sa më shumë me Krijuesin e gjithësisë.

Me fat Kurban Bajrami e me zemër plot përherë.

Bujaria e sakrificat në emër të Zotit, familjes e kombit qofshin përherë të bekuara e të shenjtëruara.

Urimet më të përzemërta vëllezër e motra të dashur.

Me respekt e gëzim

Kryetari i VATRËS

Dr.Elmi BERISHA

Emrije Krosi/

Me datë 8 qershor 2024, tek “Vatra” në Bronx të Nju Jorkut, u promovua libri studimor “Letërsia e pranguar e Sami Repishtit” në bashkëpunim me shtëpinë botuese “Adriatic Press”. Programin e moderoi shkrimtari Mëhill Velaj dhe përshëndetën: Dr. Pashko Camaj, sekretar i Vatrës, shkrimtari Sami Mulaj, shkrimtari Gjeto Turmalaj, gazetari Sinan Kamberaj, shkrimtarja Merita Prenga, vatrani Marjan Cubi, aktivisti i njohur, Ramadan Gashi, rapsodi Hysni Kelmendi etj. Më pas, në një diskutim të lirë, nga miqtë dhe shokët e prof. Samiut, sollën kujtime mbi punën dhe aktivitetin e tij atdhetaro-kulturor, si dhe takimet e tij me kongresmenë Amerikanë të njohur. Më pas u fol, për letërsinë moderne shqipe, veçmas për poezinë dhe kohën e vështirë të saj dhe sigurisht për mungesën e kritikës, si një operacion emergjent kirurgjikal i munguar në letërsinë dhe kulturologjinë mbarëshqiptare. Një vend i veçantë pati dhe dhurata e Iliriana Sulkuqit, një penë indentike ku kanë shkruar Rilindasit tanë, por dhe Amedamenti i Kushtetutës së Amerikës nga Gerorge Uashington. Nuk mund të mos falenderoj edhe kontributin e veçantë dhe të paçmuar të Mëhill Velaj, për organizimin, moderimin si ish-kryetar i Lidhjes së Shoqatës Shqiptare-Amerikane dhe njohës i thellë i poezisë dhe letërsisë mbarëshqiptare.

Sëfundmi, një falenderim të përzemërt dhe shumë profesional, për punën titanike të Adi Mehmetit, për kohën dhe pozitivitetin e tij, për të organizuar brenda kohës së qëndrimti tim në Nju Jork, të këtij eventi letrar. Adnan Mehmeti, tashmë një emër i njohur i botës kulturore dhe letrare mes Diasporës së re dhe të vjetër të Amerikës, si drejtues dhe botues. Një falendim të përzemërt për “Vatrën” dhe vatranët poetët, shkrimtarët dhe studiuesit pjemarrës, në këtë takim të ngrohtë që më përcollët. Mirënjohje!