Prof. Dr. Fejzulla Berisha/
1. Kosova si realitet i pakthyeshëm shtetëror dhe juridik
Kosova është shtet i lirë dhe sovran, me subjektivitet ndërkombëtar të patjetërsueshëm, i lindur nga një proces i gjatë historik dhe i konsoliduar përmes vendimeve të institucioneve vendore, gjykimeve ndërkombëtare dhe përkrahjes së fuqive më të mëdha demokratike të botës. Deklarata e Pavarësisë e 17 shkurtit 2008 nuk ishte një akt i rastësishëm politik, por një manifestim i së drejtës natyrore dhe ndërkombëtare për vetëvendosje.
Në vitin 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, me opinionin e saj këshillues, konfirmoi se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk shkel të drejtën ndërkombëtare. Ky akt i lartë juridik ndërkombëtar e vendosi Kosovën përfundimisht në hartën e subjekteve me identitet dhe subjektivitet të pavarur, duke i mbyllur çdo mundësi kthimi në të kaluarën koloniale ose nënshtruese.
2. Kosova dhe Shqipëria – dy shtete, një komb
Kosova dhe Shqipëria nuk janë thjesht dy shtete fqinjë që bashkëpunojnë, por janë dy motra të të njëjtit komb, të lidhura nga gjaku, gjuha, historia dhe kultura. Kufijtë politikë janë pasojë e padrejtësive historike, por identiteti kombëtar është i patjetërsueshëm. Sot, të dyja shtetet ecin së bashku drejt integrimit në Bashkimin Evropian dhe drejt forcimit të aleancës strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Kjo binjakësi shtetërore dhe kombëtare është faktor i rëndësishëm i stabilitetit në Ballkan. Shqipëria tashmë është anëtare e NATO-s, ndërsa Kosova aspiron drejt këtij destinacioni të natyrshëm. Dy shtetet shqiptare së bashku përfaqësojnë një bosht të fortë politik, ekonomik dhe kulturor, i cili kontribuon drejtpërdrejt në arkitekturën e re të sigurisë në Evropë.
3. Kosova në Rendin e Ri Ballkanik dhe Evropian
Ballkani, dikur arenë e përplasjeve të dhunshme dhe nacionalizmave të egra, sot është pjesë e një projekti të ri evropian, i cili mbështetet mbi paqen, bashkëpunimin dhe integrimin. Në këtë projekt, Kosova nuk është një “çështje e pazgjidhur”, siç shpesh e paraqesin kundërshtarët e saj, por një realitet i ri politik, që ka fituar legjitimitetin e vet përmes gjakut të derdhur për liri dhe përmes njohjeve ndërkombëtare nga shumica e shteteve demokratike.
Për Evropën, Kosova është dëshmi se parimi i vetëvendosjes dhe i të drejtave të njeriut nuk janë vetëm nocione teorike, por baza mbi të cilat ndërtohet një rend i drejtë dhe i qëndrueshëm. Pranimi i Kosovës në BE dhe NATO do të jetë jo vetëm përmbyllje e një procesi politik, por edhe afirmim i parimeve mbi të cilat ngrihet vetë Unioni Evropian.
4. Kosova në Rendin e Ri Botëror
Sot bota po kalon transformime të thella: nga një rend bipolar e unipolar drejt një arkitekture më të ndërlikuar multipolare, ku fuqitë e mëdha ndërthuren me aktorë rajonalë dhe organizata ndërkombëtare. Në këtë kontekst, Kosova nuk është një element i vogël periferik, por pjesë e këtij rendi të ri.
Subjektiviteti i saj ndërkombëtar, përkrahja e fuqive më të mëdha demokratike, si dhe pozicioni i saj strategjik në qendër të Ballkanit, e bëjnë Kosovën një faktor që ndikon në sigurinë rajonale dhe globale. Anëtarësimi i saj i ardhshëm në Organizatën e Kombeve të Bashkuara do të jetë një hap vendimtar, jo vetëm për legjitimitetin e brendshëm të Kosovës, por edhe për vetë funksionalitetin e Rendit të Ri Botëror, i cili nuk mund të pretendojë universalizëm duke lënë jashtë një realitet të pakthyeshëm.
5. Mesazhi i Kosovës për botën
Kosova është simbol i një populli të vogël që, përkundër përpjekjeve shekullore të shfarosjes dhe shtypjes, arriti të fitojë lirinë, të ndërtojë shtetin e vet dhe të bëhet pjesë aktive e bashkësisë ndërkombëtare. Ky është mesazh frymëzues jo vetëm për shqiptarët, por edhe për të gjitha kombet që luftojnë për liri e barazi.
Në Rendin e Ri Botëror, Kosova është provë se drejtësia historike është e mundur, se paqja ndërtohet mbi respektimin e të drejtave të popujve, dhe se kombet e vogla kanë vend të barabartë përkrah kombeve të mëdha.
Kosova nuk është vetëm një shtet i lirë dhe sovran. Ajo është një realitet i pakthyeshëm i Ballkanit, një pjesë organike e Evropës dhe një faktor i rëndësishëm në Rendin e Ri Botëror. Për shqiptarët, është motra e Shqipërisë. Për rajonin, është garanci e paqes dhe stabilitetit. Për botën, është dëshmi e fuqisë së së drejtës mbi padrejtësinë dhe e lirisë mbi shtypjen.
Prandaj, e ardhmja e Kosovës është e lidhur ngushtë me të ardhmen e Ballkanit, të Evropës dhe të botës së lirë. Kosova është, dhe do të mbetet, pjesë e pandashme e rendit të ri global, ku kombet e lira ndërtojnë paqe, demokraci dhe bashkëpunim të qëndrueshëm ndërkombëtar.