Shpëtim Axhami
Kryetar i PLL/
Lindi me 8 Tetor 1895 ne Burgajet-Mat në keshtjellen e familjes Zogolli, i biri i Xhemal Pashe Zogut dhe Sadije Zogut-Toptanit. Në moshë të re dergohet për studime nê liceun Francez të Gallata-Sarajt Stamboll, Turqi. Në veren e vitit 1912 kthehet nga Turqia ku tashme kishte 8000 mije forca ne kryesimin e parise se Tij. Po këtë vit merr pjesë si udhëheqës në Betejën e Kakarriqit kundër malazezëve dhe serbëve.
Me 28 Nentor 1912 Ahmet bej Zogu merr pjesë në shpalljen e pavaresisë. Pas shpalljes se pavaresise përgjatë dhe viti 1913 vihet me gjitha format ne mbrotjen e trojeve shqiptare nga forcat shovinistet serbe. Mbështet ardhjen e Princ Vidit në Shqipëri në vitin 1914 pavarësisht se ishte deklaruar për Mbret shqipzar dhe të zgjedhur nga shqiptarët. Më 3 Mars 1916, Zogu kishte thirrur Kongresin Kombëtar, në Elbasan për të diskutuar mbi fatin e Shqipërisë.
Me vdekjen e Franc Jozefit, Perandorit të Austrisë dhe kurorëzimit të Karlit I si perandor, Ahmet Zogu ishte i ftuar bashkë me një delegacion nga Shqipëria. Mbas kësaj ceremonie austriakët i kishin kërkuar Zogut, që të qëndronte Vjenë ku edhe qëndroj dhe u shkollua deri në vitin 1919.
Në 1919, Shqipëria kishte rrezikuar realisht ndarjen, kështu që Zogu, ishte rikthyer në aktivitetin politik, duke kërkuar dhe dakortësuar që të mbahej një kongres kombëtar për të mbrojtur fatet e Shqipërisë.
Në Janar të vitit 1920 u mbajt Kongresi i Lushnjes ku Ahmet Zogu jo vetëm mori pjesë dhe siguroj zhvillimin e punimeve të këtij kongrsi por luajti rol vendimtarë në jetësimin e vendimeve të dala prej tij. Pa insiativën, trimërinë dhe këmbënguljen e Tij, tashmë edhe si ministër i brendshëm dalë nga ku kongres vendimet e këtij kongresi rrezikoheshin të mbeteshin në letër.
Nën drejtimin e Tij si ministër i brendshëm, në Luftën e Koplikut në konfliktin e armatosur kundër ndërhyrjes ushtarake jugosllave në krahinën e Shkodrës zhvilluar në muajt korrik e gusht të vitit 1920, forcat qeverisë shqiptare dhe vullnetare bënë të mundur largimin e forcave jugosllave dhe mercenare.
Kordinoj dhe dha ndihmën shtetare në
rolin e vet në Luftën e Vlorës më 1920, duke detyruar forcat italiane të largoheshin nga Shqipëria.
Më 2 dhjetor 1922 për herë të parë emërohet kryeministër. Në këtë post, Zogu ishte i pari që nisi punën për hartimin e ligjeve organike të ministrive.
Në dhjetor 1923 Partia Popullore e udhehequr nga Ahmet Zogu arrin të sigurojë numrin më të madh të votave në zgjedhjet për Kuvendin Kushtetues, por pa arritur numrin e duhur për krijimin e qeverisë së re. Për herë të parë ai zgjidhet me dy mandate, në Dibër dhe në Durrës. Më 23 shkurt 1924 siguroi një shumicë të re qeverisëse.
Qarqe shqiptare të etura për pushtet dhe qarqe antishqipzare nuk u pajtuan me këtë realitet legjitim.
I organizuan një atentat të armatosur brenda Kuvendit Kushtetues.
I plagosur brenda parlamentit Zogu nga vendi foli:
“Zotërinj, nuk është hera e parë që ngjet një gjë e tillë, ndaj ju lutem miqve të mi ta harrojnë për një çast atë çfarë ngjau dhe të merren me vonë me këtë punë”.
Kjo ndërhyrje e Zogut shmangu një kasaphanë të vërtetë në sallën e Asamblesë.
Vetë Zogu jep dorëheqjen dhe kryeministër zgjidhet Iliaz Vrioni.
Në maj–qershor 1924 opozita organizon një grusht shteti bolshevik të armatosur. Qeveria legjitime “Vrioni” u rrëzua më 10 qershor 1924. Në qershor 1924 për të mos i dhënë rrugë gjakderdhjes, Zogu largohet përkohësisht jashtë vendit.
Ahmet bej Zogu më 24 Dhjetor 1924 me mbështetje të faktorëve të brendshëm dhe të Fuqite e Medha si Anglia, Italia, Austria etj Ahmet bej Zogu kthehet qetësisht dhe pa përplasje në Shqiperi duke kthyer legjitimitetin e zgjedhjeve te fundvitit 1923, kjo datë sot njihet dhe kujtohet si datë e shënuar historike, si Dita e Triumfit të Legalitetit.
Pikerisht ketu fillon stabiliteti politik dhe kristalizimi si duhet i shtetit shqiptare.
Me 6 Janar 1925 Keshilli i Nalte e dekreton kryeminister dhe Minister te Brendshem.
Me 21 Janar 1925 Asambleja Kushtetuese e shpalli Shqipërinë Republikë dhe 10 dite me vone me 31 Janar 1925 Ahmet Zogu zgjidhet Kryetar Shteti, president i parë i Shqipërisë.
Me 1 Shtator te 1928 Asambleja Kushtetuese shpall Shqipërinë Monarki Kushtetues Parlamentare te Trashigueshme Kushtetiese Parlamentare si forme te regjimit ne Shqiperi dhe Ahmet bej Zogun e shpall Mbretin e Shqiptareve ( NMT Zogu I Mbret të Shqiptarëve)
Nga viti 1928 Shqipëria hyri në një periudhë stabiliteti dhe zhvillimi ekonomik. Mbreti Zog forcoj sistemin e drejtësisë me kod penal dhe një kod civil perendimor duke siguruar rend dhe qetësi, besim në shtet e drejtësi, ku mbi të gjitha sigurohej liria e fjalës e pronën dhe e harmoninë fetare. Mbreti Zog ndërmori gjithashtu shumë reforma ekonomike me kod tregtar, sistem bankar e fiskal dhe vlerë të fortë të parasë, lekut shqiptarë të asaj kohe, duke hedhur edhe hapat e para në reformën agrare. Monarkia mbështeti projektet në infrastrukturorën ndërtimore me rrugë, porte, airporte, shkolla, spitale, institucione dhe me urbanistikë perendimore, arkitekturë të shkëlqyer që deri sot i ka rezistuar kohës dhe me këto krenohemi. Arsimi u bë një prioritet.
U ndërtuan dhe hapën shkolla dhe kolegje me projeksion dhe kurrikulë
kombëtar që i përshtatej nevojave të vendit dhe në bazë ishin me orientim perendimor. Vazhduan të jepeshin bursa për nxënësit ekselent për të u shkolluar në universitetet më të mira dhe me një detyrim që të ktheheshin për të kontribuar të paktën 6-vjet në vendin e tyre, këta do të ndërtonin shtetin shqipzar dhe fatkeqësisht komunizmi e zhduku këtë elit intelektuale që u krijua në atë kohë.
Nga një vend ku nuk bëhej fjalë për shërbim shëndetsorë në këto vite në Shqipëri u hapën dhe ndërtuan spitale dhe ky shërbim shtrihej sa më gjërë, vlen për të u përmendur mjek me zë nga vemdet perendimore shërbenin në këto spitale.
Kryesisht në vitet ‘30 Shqipëria pati një hop të zhvillimot kulturor dhe emancipimit social kryesisht të gruas.
Mbreti Zog ndoqi një politikë të jashtme bashkëpunuese të hapur me interesa të indërsjellta duke ruajtur dhe forcuar gjithmonë sovraniteti dhe interesin kombëtar, kjo kryesisht me vendet perndimore, në këto vite për herë të parë shumë trupat diplomatike u vendosën në Shqipëri dhe anasjelltas.
Ishte ku zhvillim, kjo siguri dhe ky shtet serioz i fortë që bëri atl që Pasaporta e Mbretërisë së Shqipërisë të njihej dhe të mundësonze lëvizjen e lirë për kudo.
Më 27 prill 1938 Mbreti Zog u martua me Konteshën Geraldine Apponyi në Tiranë.
Më 5 prill 1939 Mbretëresha Geraldine solli në jetë Princin Trashëgimtar Leka I. Vetëm dy ditë pas lindjes së Princit, më 7 prill 1939, Italia fashiste pushtoi Shqipërinë. Pas organizimit të rezistencls shtetërore Familja Mbretërore me vendim parlamenti do të largohej nga Shqipëria, vetë Mbreti Zog do të largohej pas pushtimit, më 9 prill 1939, i cili kaloi kufirin me Greqinë, për të vazhduar udhëtimin në Turqi në 2 maj 1939.
Mbreti këtë lëvizje e ndërmori bashkë
me qeverinë mbretërore të shoqëruar nga parlamentarë e shumë njerëz besnikë për të luajtur në ekzil funksionin drejtues të shtetit.
Gjatë viteve të luftës Mbreti Zog i vendosur në Angli do të vazhdonte punën dhe bashkëpunimin e Tij me çdo kancelar ndërkombëtare duke mbajtur lidhje dhe koordinuar për situatën në Shqipëri nëpërmjet Abaz Kupit si drejtues i forcave legaliste.
Në vitin 1946, Familja Mbretërore u zhvendos në Egjipt, nën kujdesin e Mbretit Faruk.
Grushti i shtetit i vitit 1952 në Egjipt ndryshoi situatën. President Nasser e vështirësoi qëndrimin e Familjes Mbretërore në Egjipt.
Prandaj në Korrik të vitit 1955, Mbreti Zog dhe Familja Mbretërore u rikthyen në Francë ku gjithashtu vazhdoj punën me çdo faktor shqiptar i gjendur në mërgim dhe çdo faktor tjetër ndërkombëtar në interes të kombit kundër situatës që ishte krijuar në Shqipëri, tashmë nën rwgjimin e dikzaturës komuniste.
Mbreti Zog ndërroi jetë në Paris, më 9 prill 1961, në moshën 65-vjeçare.
Më 15 nëntor 2012, në praninë e përfaqësuesve të qeverisë shqiptare, ku presidenti i Frances kishte vënë në dispozicion rojen e nderit dhe legjnarët francez eshtrat e Mbretit Zog u morën nga Franca për t’u riatdhesuar në Shqipëri më 17 Nëntor 2012 ku edhe u bë rivarrimi tyre me një ceromoni të
madhe shtetërore, me pjesmarrjen e personaliteteve të larta nga Shqipëria, Kosova, trojet të tjera shqiptare dhe nga diaspora, pranë Mauzoleumit të Familjes Mbretërore në Tiranë, ky i rindërtuar po atë vit.
Me të drejtë, në “Urdhrin e Flamurit Kombëtar”, akorduar me rastin e 100-vjetorit të Pavarësisë, ai vlerësohet si:
“Figurë madhore dhe qendrore e historisë së Shqipërisë, që hodhi themelet e ndërtimit dhe funksionimit të shtetit modern shqiptar, me orientim të qartë perëndimor europian. Ideator dhe realizues i administratës së parë të shtetit shqiptar, si dhe i një legjislacioni bashkëkohor të niveleve të larta, që do t’i hapte rrugë emancipimit shoqëror dhe zhvillimit të vendit. Personalitet që gjithë jetën e tij e lidhi me fatet e kombit.”
Me rastin e 100 vjetorit të Shpalljes Pavarsisë në Tiranë vendoset shtatorja e atij që kishte themeluar shtetin e parë modern shqiptar, shtatorja e Mbretit Zog
Sot 65 vjet pa Mbretin Zog I
I përjetshëm kujtimi i
NTM ZOG I MBRET I SHQIPTARËVE