Isuf B.Bajrami/
Deklaratat e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, se Kroacia, Shqipëria dhe Kosova kanë krijuar një “aleancë ushtarake kundër popullit serb” nuk janë një keqkuptim diplomatik apo një teprim retorik. Ato përbëjnë një formë të qëllimshme agresioni psikologjik, e cila synon të destabilizojë besimin rajonal, të manipulojë opinionin e brendshëm dhe të deformojë realitetin përmes frikës, jo fakteve.
Kjo nuk është diplomaci. Është presion strategjik përmes narrativës.
Në realitet, nuk ekziston asnjë aleancë sekrete dhe asnjë pakt ushtarak i fshehtë. Ekziston NATO – një arkitekturë sigurie transparente dhe e institucionalizuar – si dhe bashkëpunimi mes shteteve që kanë zgjedhur integrimin euroatlantik si bazë të sigurisë së tyre. Kroacia dhe Shqipëria janë anëtare të NATO-s prej vitesh, ndërsa Kosova strehon misionin e KFOR-it pikërisht për shkak të përvojës historike që tregoi se garancitë ndërkombëtare të sigurisë janë të domosdoshme.
Narrativa e Vuçiçit nuk u përgjigjet fakteve – ajo i mohon ato. Prodhimi i kërcënimeve për të ruajtur pushtetin
Logjika e kësaj gjuhe është e qartë. Liderët me prirje autoritare kanë nevojë për armiq për të legjitimuar pushtetin. Duke e paraqitur Serbinë si të rrethuar dhe të kërcënuar, Vuçiçi ushqen një mentalitet rrethimi që largon vëmendjen nga regresi demokratik, kontrolli i mediave dhe problemet strukturore ekonomike brenda vendit. Frika shndërrohet në mjet qeverisjeje. Paranoja, në politikë shtetërore.
Kjo strategji nuk është e re në Ballkan. Ajo u përdor në vitet ’90 me pasoja katastrofike. Sot, ajo rikthehet në një formë më të sofistikuar: agresion informativ dhe psikologjik, jo ende ushtarak, por po aq destabilizues.
Duke e përdorur termin “populli serb”, Vuçiçi i jep konfliktit një dimension etno-politik, duke e zhvendosur debatin nga marrëdhëniet ndërmjet shteteve te viktimizimi kolektiv. Kjo është një teknikë klasike propagandistike që synon të delegjitimojë fqinjët dhe ta paraqesë çdo bashkëpunim rajonal si akt armiqësor.
Jehona e narrativës së Kremlinit
Paralelet me diskursin strategjik të Rusisë janë të pamohueshme. Moska ka ndërtuar prej vitesh narrativa rreth “rrethimit”, “kërcënimeve ekzistenciale” dhe “aleancave armiqësore” për të justifikuar militarizimin dhe agresionin, veçanërisht në Ukrainë. Refuzimi i Serbisë për t’u bashkuar me sanksionet e BE-së kundër Rusisë, si dhe varësia e saj nga armatimet dhe energjia ruse, e pozicionojnë Beogradin brenda orbitës së ndikimit narrativ të Kremlinit.
Rusia nuk ka nevojë për trupa në Ballkan. I mjafton një diskurs që minon besimin te NATO, dobëson perspektivën evropiane dhe mban gjallë konfliktet e ngrira. Në këtë kuptim, retorika e Vuçiçit shërben drejtpërdrejt interesave strategjike të Moskës.
Kosova si shënjestër qendrore
Kosova mbetet objektivi kryesor i këtij agresioni psikologjik. Çdo hap i saj drejt ndërtimit të kapaciteteve mbrojtëse dhe çdo bashkëpunim me vendet e NATO-s portretizohet si provokim. Kjo qasje injoron një fakt themelor: prania e NATO-s në Kosovë nuk është kërcënim për paqen, por kushti i saj themelor.
KFOR-i ekziston sepse Serbia, përmes veprimeve të saj në të kaluarën, humbi kredibilitetin si garant i sigurisë për popullsinë e Kosovës. Përmbysja e këtij realiteti – duke e paraqitur NATO-n si agresor dhe Serbinë si viktimë – nuk është çështje interpretimi, por revizionizëm historik.
Rrezik rajonal dhe ndërkombëtar
Kjo gjuhë nuk është e padëmshme. Përsëritja e vazhdueshme e narrativave për kërcënim normalizon militarizimin, ul pragun e përshkallëzimit dhe e largon rajonin nga pajtimi. Edhe në mungesë të një konflikti të hapur, dëmi strategjik është real: besimi zhduket, dialogu paralizohet dhe Ballkani mbetet i ekspozuar ndaj ndërhyrjeve të jashtme.
Për komunitetin ndërkombëtar, veçanërisht për Bashkimin Evropian dhe NATO-n, kjo duhet të shihet si sinjal alarmi. Serbia nuk mund të pretendojë rrugë evropiane, ndërsa përdor një gjuhë që pasqyron dezinformimin strategjik të Kremlinit dhe e trajton bashkëpunimin rajonal si kërcënim.
Emërtimi i problemit është domosdoshmëri
Ajo që po ndodh nuk është keqkuptim, as krizë komunikimi. Është një strategji e vetëdijshme e agresionit psikologjik. Dhe emërtimi i saj si e tillë është hapi i parë për ta ndalur.
Ballkani Perëndimor nuk ka nevojë për mite të reja rreth rrethimeve dhe aleancave imagjinare. Ka nevojë për qartësi, përgjegjshmëri dhe refuzim të politikës së frikës. Stabiliteti nuk ndërtohet duke toleruar narrativa paranojake, por duke i sfiduar ato me fakte, parime dhe angazhim të qartë euroatlantik.
Retorika e Aleksandar Vuçiçit nuk e mbron Serbinë. Ajo e izolon. Dhe nëse nuk përballet me një reagim të qartë dhe parimor ndërkombëtar, rrezikon ta mbajë të gjithë rajonin peng të një politike frike që Evropa nuk mund ta përballojë më.