Prof. Dr. Fejzulla Berisha/
1.Shqipëria Natyrale si realitet strategjik
Në arkitekturën e re të rendit ndërkombëtar, ku përplasja midis demokracive perëndimore dhe autokracive lindore po merr dimensione gjithnjë e më të qarta, Ballkani Perëndimor mbetet një hapësirë me rëndësi të veçantë gjeostrategjike. Në këtë kontekst, Shqipëria Natyrale – si hapësirë historike, politike dhe gjeografike shqiptare – shfaqet jo vetëm si realitet kombëtar, por si boshti natyror i mbrojtjes së interesave strategjike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në rajon.
SHBA nuk operon mbi baza sentimentale, por mbi interesa afatgjata të sigurisë, stabilitetit dhe ndikimit global. Pikërisht në këtë prizëm, faktori shqiptar përbën një aleat të qëndrueshëm, të besueshëm dhe strategjik.
2. Dimensioni gjeopolitik: Shqipëria Natyrale si nyje sigurie
Hapësira shqiptare shtrihet në një korridor strategjik që lidh:Adriatikun me Mesdheun Lindor,Evropën Qendrore me Lindjen e Afërt,NATO-n me zonat e brishta të Ballkanit dhe Lindjes së Mesme.
Kosova, si zemra gjeopolitike e Shqipërisë Natyrale, përfaqëson një pikë kyçe të kontrollit strategjik. Prania ushtarake amerikane në Bondsteel nuk është rastësi, por një investim afatgjatë në arkitekturën e sigurisë euroatlantike.
Ilustrim konkret:Ndryshe nga Serbia, e cila luan në mënyrë të dyfishtë midis Perëndimit dhe Rusisë, faktori shqiptar ka mbajtur një vijë të qartë pro-amerikane dhe pro-NATO që nga vitet ’90 e deri sot.
3. Dimensioni historik: Aleancë e ndërtuar mbi besim
Marrëdhënia shqiptaro-amerikane nuk është e rastësishme. Ajo është ndërtuar mbi:mbështetjen e pavarësisë së Shqipërisë (1919–1920),ndërhyrjen vendimtare të SHBA-së për çlirimin e Kosovës (1999),mbështetjen e shtetndërtimit të Kosovës dhe integrimit euroatlantik të Shqipërisë.
Kjo aleancë ka krijuar një kapital besimi strategjik, i cili mungon thellësisht në raportet e SHBA-së me aktorë të tjerë rajonalë.
Ilustrim krahasues:Ndërsa Serbia shihet nga Uashingtoni si faktor destabilizues me ambiguitete strategjike, shqiptarët perceptohen si faktor stabiliteti, paqeje dhe orientimi perëndimor të pakthyeshëm.
4. Dimensioni ushtarak dhe i sigurisë
Anëtarësimi i Shqipërisë në NATO dhe roli i Kosovës si partner strategjik i SHBA-së krijojnë një bosht sigurie shqiptaro-amerikan në Ballkan.
Shqipëria Natyrale shërben si:platformë e sigurt për operacione të NATO-s,hapësirë mbrojtëse ndaj depërtimit rus,faktor neutralizues ndaj projekteve hegjemoniste serbo-ruse.
Ilustrim aktual:Në çdo krizë rajonale, nga Ukraina te Lindja e Mesme, SHBA i kushton rëndësi rritjes së stabilitetit në Ballkan përmes forcimit të aleatëve të besueshëm – dhe ky rol i takon qartazi faktorit shqiptar.
5. Dimensioni energjetik dhe ekonomik
Ballkani është gjithashtu një zonë tranziti energjetik. Hapësira shqiptare ofron:dalje strategjike në Adriatik,korridore alternative energjetike që reduktojnë varësinë nga Rusia,potencial për investime amerikane në infrastrukturë dhe siguri energjetike.
Këto elemente e bëjnë Shqipërinë Natyrale pjesë të logjikës amerikane të diversifikimit strategjik.
6. Shqipëria Natyrale përballë rendit të ri global
Në një kohë kur SHBA po ridimensionon aleancat e saj dhe po ndëshkon aktorët destabilizues (siç po ndodh me regjime autokratike në nivel global), mesazhi është i qartë:
Kush qëndron me Perëndimin, forcohet; kush e sfidon atë, izolohet.
Në këtë rend të ri, Shqipëria Natyrale nuk është problem për stabilitetin rajonal, por zgjidhje strategjike për interesat amerikane dhe euroatlantike.
7.Shqipëria Natyrale – aleat, jo alternativë
Strategjia amerikane në Ballkan nuk mund të ndërtohet mbi ambiguitete, por mbi aleatë të provuar. Në këtë kuptim, Shqipëria Natyrale është partneri më i natyrshëm, më i besueshëm dhe më strategjik i SHBA-së në rajon.