Nga Ilir Levonja/

Ne Foto: Poeti i pushkatuar Havzi Nela/

Në përgjithësi gratë e poetëve janë shërbyeset e para të poezisë. Jo të poetit. E për më tepër, jo të pushtetit. Poetët tek soji i gruas gjejnë udhën e duhur. Atë që mbanë erë trëndafil. Dhe e kanë kaq të vështirë minutën. Sa as një gënjeshtër pesë lekëshe nuk dinë të bëjnë. Karshi tjetrit, teje. Pasi gënjejnë gjithë ditën veteveten.

Dhe ta dish që do të trishtoheshin deri në një pikëllim pa kthim, kur të mësonin se sa e gënjyer është ajo, shërbyesja e fjalës, e frymëzimit, e rrugës me trëndafila.
E jo më të gënjejnë një popull me premtime elektorale.
E jo më të pranojnë plumbin, varjen në litar dhe demaskimin publik.
Ata që e pranuan u vetvranë. Ose vranë me dorën e tyre poetin brenda sojit. Dhe shpikën teknokratin militant.
Kjo është e dhimshme. Po nganjëherë njeriu shurroset i tëri. Dhe nuk e ka problem të jetoj kështu. I qullosur në brekë. Madje të mësohet. Dhe të mos harrojmë, se radhët e këtyre që vetvriten, janë një batalion. Madje një shoqëri e tërë.
A nuk e bëmë ne, shqiptarët, me kauzën e diktaturës së proletariatit!
Ata që nuk e pranuan këtë jetë. Dhe nuk u vetvranë. I vrau pushteti dhe të vetvrarët. Në këtë aradhë bën pjesë edhe poeti Havzi Nela.
Dhe disa të tjerë. Të cilëve për një apo dy arsye, pushtetet i ngritën nga një shtatore. Thjesht e për t’i përdorur. Jo si ndjesë kolektive e marrëzive tona karshi lirisë dhe të të drejtave të njeriut. Jo, asesi.
Ndaj ky përdorim duhet të marri fund. Duhet të vdesi.
Kjo edhe për faktin e një kontradikte midis krijuesit dhe shtetarit. Sado ata, krijonjësit të radhisin veten diku, prapë. Nuk janë ata. Ndofta është ajo anë a pjesëz e intelegjincës njerëzore. Intelektuali. Veç ta dish, poetët janë intelektualët më naivë. Kjo për shkak të metaforës. Pasi ata janë robër të metaforës. Ose bukurisë së fjalës.
Ke shembuj nga njerëzimi plot. Përshembull Nazim Hikmeti në Turqi. Janis Ricos në Greqi. Apo Gabriele Danuzio në Itali.
Kësisoj ky përdorim tribunash partish. Nuk i përket rracës së poetit.
Eshtë rracë e rëndë, besomë.
Në 27 vite demokraci, u përdorë një metodë. Ajo e glorifikimit diktatorial. Edhe nga shtetarët. Aq sa shoqëria jonë bëri jo detyrat e duhura. Por kaloi radhën me brohoritje dhe iku në kurbet. Këtë e bënë edhe një masë e madhe të persekutuarësh. Vetëm të pamundurit mbetën aty. Aq sa sot, edhe këta krenohen ashtu njësoj, si shtypësit e tyre dikur. Kur rrihnin gjoksin si njerëz të luftës.
Dhe u bëheshin pjesë tribunave që projektonin përditë shtypjen e njëriut për njeriun.
Ndaj më dhëmb kur e them se prania e një trëndafili poeti. Në një tribunë demagogjie të radhës. Më shpuri në këtë krahasin kohësh, njerëzish, përdoruesish. E pra, grua… duhet tu themi shtetarëve tanë se koha e demagogjisë ka vdekur. Në botën e lirë dominon praktika progresiste. Për një shoqëri pa të mundur. Jo për një shoqëri që na përdor. Dhe neve na duket se na respekton. Përkunrazi, na vrasin përditë dhe paturpësisht.
Aq sa nuk është fare e vështirë të kuptosh se si një masë militantësh janë kthyer sot në frekuentues të luksit. Edhe pse dje ishin varfanjakë si masa e madhe e shoqërisë sonë. Por këto nuk janë ideale, për më tepër demokratike, janë spekulime dhe mashtrime hashiqare. Aq më tepër kur i kemi bordet drejtuese nga bijë komunistësh që nderonin me grushtin tek tëmthi. Me ”intelektualë” që nuk e njohin rotacionin. Me teknokratë që nuk e kanë problem të marrin peng një popull për kusuret e bijve.
Sot tëlindurit në demokraci janë nga 27 vjeç. Koha e maturisë së djegur. E megjithatë ata akoma udhëhiqen nga rrënojat e diktaturës.
Kjo është e dhimshme për një popull. Vdektare për një shoqëri.
Prishëm atë byronë nëpër hollet e shkollave. Dhe shpikën këto të rejat nëpër selitë e partive.
E megjithatë nuk po i japim dot fund demagogjisë.
Për dijeninë tënde, ish studentit të Shkodrës, djalit të Shqipërisë së mesme, Kukësit…, disidentit të vërtetë. Demokracia e dënoi rishtas. Madje me ty në krah. Dhe e di pse, se nuk denjojnë të hapin krahun.
E jo më të përmbushin idealet e vrara të Havzi poetit.