Nga Aurenc Bebja*, Francë – 10 janar 2026
Gazeta australiane “Bundaberg Daily News and Mail” ka botuar, të mërkurën e 27 dhjetorit 1939, në faqen n°6, rrëfimin e gazetares Audrey Shah rreth takimit të saj me mbretin Zog asokohe në Hotel Ritz (Londër), të cilin Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :
Histori e trishtë shqiptare
Takimi me ish-Mbretin Zog
Audrey Shah, në një nga artikujt e saj të këndshëm, thotë :
Babai im më çoi te Ritz për të takuar ish-Mbretin Zog të Shqipërisë. Një burrë i gjatë qëndronte pranë derës së suitës së ish-sundimtarit, i veshur me rroba gri angleze, me krahun e vendosur mbi gjoks, duke prekur zemrën në përshëndetjen shqiptare.
Duke folur përmes një përkthyesi, Mbreti me sy blu na ftoi të uleshim, mori vetë një karrige, na mirëpriti dhe tha se i vinte keq që Mbretëresha Geraldinë nuk e kishte shoqëruar : ndoshta “herën tjetër”, shtoi ai.
Unë pyeta një ministër të shoqërisë se si po shkonte bebi i vogël — dhe sytë e mikut tim mbretëror u ndriçuan. “Oh, ai është një fëmijë i mrekullueshëm; tani ka mbushur katër muaj e gjysmë” — buzëqeshi ai, dhe papritur u ndjeva e trishtuar — i varfëri “Princ” — si do ta trajtonte jeta në vitet që do të vinin? “Ishte një — si të them — mrekulli?” Ministri foli me habi, duke nënkuptuar shpëtimin e fëmijës dhe të nënës së tij.
Zogu flet butë dhe me melodi, në gjuhën shqipe — një gjuhë e veçantë; përkthyesi vendas përkthen shpejt.
Ish-Mbreti e mbylli audiencën duke thënë se shpresonte të na shihte të gjithëve në Shqipëri kur të kthehej. Secili prej nesh u përkul lehtë mbi dorën e tij për një çast përpara se të largohej.
Një i ri nga grupi ynë, i etur të shprehte nderimin për këtë hero të veçantë të ëndrrave të tij rinore, u përpoq t’ia puthte me respekt dorën e zbehtë, të stolisur me unazë ari. Por Zogu ia tërhoqi dorën me vendosmëri dhe, në vend të kësaj, i shtrëngoi dorën me ngrohtësi.
Teksa dilnim mbrapsht nga dhoma, përmes derës ku roja e gjatë ende qëndronte në përshëndetje, pashë ish-Mbretin duke qëndruar aty dhe duke përcjellë mysafirët e tij. Qëndrimi i tij i qetë të kujtonte më shumë paradhomën e pallatit të Tiranës sesa një dhomë mërgimi. Edhe një herë, një valë ndjenje më pushtoi.
Mendova për gjithë ngjyrat e jetës së atij njeriu të vetëm — i jashtëligjshëm, mbret dhe tani mërgimtar. Pyeta veten nëse ai po mendonte, ashtu si unë, për Shqipërinë e bukur, dhe më erdhën në mend vargjet e Bajronit nga Udhëtimet e Çajld Haroldit :
Tokë e Shqipërisë! Le t’i përkul sytë e mi
Mbi ty, o mëmë e ashpër e burrave të egër!
Kryqi zbret, minaret e tua ngrihen,
Dhe gjysmëhëna e zbehtë shndrit në luginë,
Përmes shumë korijeve me selvi, në çdo qytet të dukshëm.
Por në gazetë, një mbrëmje tjetër, nuk kishte asnjë histori madhështore për mbretërimin dhe arratisjen e tij, vetëm disa rreshta :
“Ish-Mbreti Zog i Shqipërisë mbërriti në Londër të dielën dhe u largua sot.”
Ah, si kanë rënë të mëdhenjtë!