Archives for January 2026

Mbi romanin “Brenga” të Dr. Pashko R. Camaj

January 22, 2026 by s p

Arben Iliazi/

Ndërsa liria është një e drejtë universale, vetëm njeriu i iluminuar mund të ndihet i tillë. Romani “Brenga” i Dr. Pashko R. Camaj, (botim i SHB Onufri), që u promovua sot në Akademinë e Shkencave arrin, në mënyrë befasuese, drejt këtij thelbi universal. Ai është shkruar sipas konceptit humanist të të lashtëve, ku Urtësia kishte tre sy: për të parë të kaluarën, të sotmen dhe të ardhmen.

Populli shqiptar ka treguar vitalitet të mrekullueshëm në luftën me jetën dhe rrethanat historike ku e ka hedhur fati. Historitë e kohës së komunizmit kanë pasur paradokset më të dhimbshme, që ende nuk janë shkruar siç duhet nga historianët dhe shkrimtarët, në përmasën e tyre fatale dhe në substancën e vërtetë, me pasoja traumatike, me qëllim që njerëzit të shpresojnë në rikonceptime të reja thelbësore, për të zhdukur përfundimisht gabimet e makthshme të së kaluarës. Botimi i romanit të Pashko R. Camajt, përkundër segregacionit antiartistik dhe antihistorik që sundon ende në Shqipëri, deri në kufijtë e absurdit, është një ngjarje e jashtëzakonshme letrare artistike, që sfidon hapur opinionin e mohuesve të mercenarizuar, mediokrit zilivuajtës dhe analfabetët e folklorit politik, që preferojnë surrealizmin, dhe kësisoj e kanë bërë pasiv opinion e gjerë publik.

Kjo është vendosur sub specie aeternitas, duke i parë gjërat jo të varura nga koha dhe hapësira ku ndodhemi, por nga jashtë kohe, siç mund të shprehej Spinoza. Historia është një kujtesë e tërëfuqishme dhe supreme. Komunizmi solli kundërthënie e tragjedi nga më të rëndat për shqiptarët, që janë të pranueshme për njeriun, por nuk është e pranueshme të mos jesh Njeri. Ndaj ky roman ka fuqi rrezatuese emblematike.

Në romanin “Brenga”, shkruar me një gjuhë të pastër dhe mjaft shprehëse, rrëfehet historia e dy miqve të ngushtë, Toninit nga familja e Mirakajve, që arratiset në Nju Jork dhe shokut të tij, Markut, një personazh fiksion, që vuan dënimin në burgjet komuniste dhe sillet si një person i vërtetë, me karakter, motive dhe veprime, që zhvillojnë ngjarjen. Tonini e përjeton lirinë e tij si një brengë.

Ai nuk e quan veten me të vërtet të lirë, duke menduar fatin mizor që ndoqi Markun, në një realitet të palëndët, të qënies pa qënie, ku shprehej urrejtje dhe përçmim, ku megalomania e delirit komunist i zhvishte njerëzit nga çdo ndjenjë njerëzore. Romani i ri i Dr. Pashko R. Camajt, shkrimtar i mirëfilltë shqiptar me banim në Nju Jork, sekretar i përgjithshëm i Federatës VATRA, është një kontribut me vlerë në trashëgiminë tonë letrare kombëtare për shmangien nga fantazmat metafizike, përtej mohimeve absurde dhe mitologjive politike, ku Njeriu të jetë i pandarë nga situata, ku të spikatë e Mira, Fisnikja, me një mision pretencioz në zhvillimin moral dhe humanist të shoqërisë së re shqiptare. Urime Miku im Pashko R. Camaj dhe faleminderit për këtë libër!

Presheva Valley Discrimination Assessment Act Advances

January 22, 2026 by s p

AFA/

Albanians For America (AFA) is proud to announce that the Presheva Valley Discrimination Assessment Act has advanced in the U.S. Congress—an important step toward accountability and protection of ethnic Albanian rights in southern Serbia.

The legislation directs the U.S. Secretary of State to prepare a comprehensive report on the treatment of ethnic minorities in Serbia, with a specific focus on ethnic Albanians in the Presheva Valley. It examines critical issues including the passivization of Albanian addresses that restrict access to identity documents and voting rights; limitations on the use of the Albanian language in public institutions; lack of proportional representation in state bodies; discrimination in education, including denial of Kosovo diplomas and shortages of Albanian-language textbooks; economic neglect through unequal government funding; and intimidation through law-enforcement practices. It also addresses the suppression of cultural symbols and the long-term sustainability of life for Albanians in the region.

This milestone reflects the strong partnership between Albanians For America and our congressional champion, Keith Self, whose leadership and commitment made this legislation possible. Through sustained advocacy, research, and engagement on Capitol Hill, AFA worked closely with his office to ensure that the concerns of ethnic Albanians in the Presheva Valley are formally recognized by the United States Congress.

We extend our sincere appreciation to Brian Mast, Chairman of the House Foreign Affairs Committee, as well as to Ranking Member Gregory Meeks, and the members of the Committee for their leadership, attention, and commitment to advancing human rights and democratic values in the Western Balkans. Their support is essential to ensuring these issues receive the serious consideration they deserve.

What comes next: Once the bill passes committee markup, it will be reported out of the House Foreign Affairs Committee and sent to the full U.S. House of Representatives for a vote. If passed, it moves to the U.S. Senate. Should the Senate pass the same version, the bill will be sent to the President for signature. If amended, a joint House–Senate conference committee will reconcile differences before final passage.

If enacted, the law will require the U.S. State Department to report to both the House Foreign Affairs Committee and the Senate Foreign Relations Committee within 180 days—elevating these human rights concerns to the highest levels of U.S. foreign-policy decision-making.

Riza Lushta (22 JANAR 1916 – 6 shkurt 1997)

January 22, 2026 by s p

Saimir Kadiu/

110 vjet me pare lindi lojtari i madh shqiptar Riza Lushta… Asnje shkrim apo ndonje kujtese per shqiptarin e pare qe ka luajtur me Juventusin ne Serie A. Ai ishte pjesë e një skuadre të bukur si Juventusi, por jo shumë të suksesshme ne fillimvitet 40’ të dominuar nga kushërinjtë e tyre “Granata”.

Riza Lushta megjithatë arriti të shënojë emrin e tij në historinë e lavdishme të Juventusit dhe ishte një nga arkitektët kryesorë të suksesit te fitimit te Kupes se dyte te Italise nga “Zonja e vjeter” e futbollit Italian.

Lushta mbrriti ne Itali nga Kampionati shqiptar i futbollit te paraluftes, ku ai luante ne rradhet e Sport Klub Tiranes…me te cilen fitoi katër tituj kampioni të Shqipërisë (në vitet 1934, 1936, 1937 dhe 1939) dhe kupën e parë të Shqipërisë në vitin 1939.

Gjate viteve shqiptare te Lushtes, ai ishte edhe shenuesi me i mire i kampionatit shqiptar ne vitet 1936 dhe 1937.

Kishte lindur me 22 janar 1916 ne Mitrovice te Kosoves, ne nje familje te pasur tregtare.

Babai i tij Shabani kishte dy femije, djalin Rizain dhe vajzen Magbule. Meqe i ati Shabani, ishte nje tregtar i pasur dhe i njohur jo vetem ne Mitrovice, por edhe me gjere, djalin e vete Rizain qysh heret e dergoi per shkollim ne Shqiperi, sepse asokohe ne Kosove nuk ekzistonin shkollat shqipe.

Ne Tirane, Riza Lusha kreu shkollen fillore, dhe u regjistrua ne shkollen e mesme teknike shqiptaro-amerikane.

Ishte kjo e para shkolle profesionale politeknike ne Shqiperi, e cila ne literaturen e paraluftes eshte quajtur, Shkolla Teknike Amerikane ose Shkolla e Hari Fulcit (Harry Trevly Fultz).

Lushta, pavarësisht se nuk ishte qendërsulmues në kuptimin e vërtetë të fjalës, kishte një sens të caktuar për golat! Në sezonin e tij të parë nën hijen e Mole duke luajtur si mesfushor i majtë, ai shënoi nëntë gola së bashku me Guglielmo Gabetto i cili shënoi gjashtëmbëdhjetë dhe më pas iu bashkua Toros.

Sezonin vijues 1941-42, ai ishte përgjithmonë në qendër të sulmit për shkak të dështimit të amerikano-jugorit Banfi, pasardhësi i Gabettos: “Ishte një sezon pozitiv për mua, edhe nëse përfunduam në vendin e gjashtë; me gjashtëmbëdhjetë golat e shenuar isha golashënuesi numër një i Juventusit dhe gjithashtu në kampionatin tim të tretë dhe të fundit në Juventus, rezultatet e përballuan situatën me shtatëmbëdhjetë gola, vetëm dy më pak se Sentimenti III. Pastaj erdhi ndërprerja per shkak te luftës”, kujtonte Riza vite më vonë.

Në atë vit Juventusi fitoi edhe trofeun e Kupës së Italisë të fituar në finale kundër Milan (e quajtur Milano nga ligjet fashiste).

Riza ishte protagonist mbi të gjitha në ndeshjen e kthimit të fituar 4-1 nga bardhezinjtë falë një hat-trick pas barazimit të arritur në ndeshjen e parë 1-1 në fushën e kuqezinjve.

Lushta ishte golashënuesi më i mirë i turneut me 8 gola, lojtari i parë jo-italian që arrinte këtë sukses.

Ky ishte formacioni i JUVENTUS ne kete ndeshje: Peruchetti – Foni, Rava – Depetrini, Parola, Locatelli – Colaneri, Varglien II, Lushta, Sentimenti III, Bellini. (Trainer Monti).

Foni, Rava, Locatelli. Peruchetti, Depetrini, Parola ishin lojtare te perfaqesues italiane.

Lushta ka mbërritur në Juventus me fat. Në kohën kur ai luajti për “dei galletti pugliesi” ne Bari në maj 1940 u përball me Juventusin dhe Bari fitoi 2-1 falë nje dygoleshi të shënuar nga Riza, i cili luajti një ndeshje madheshtore.

Borel II, e vuri re nga tribuna dhe mbështeti blerjen e tij . Juventus mundi konkurrencën nga Venezia dhe Fiorentina falë ndërmjetësimit të presidentit të atëhershëm, Count De la Forest.

Dhe që nga ajo ditë jeta e tij u lidh me Zonjën e Vjetër…

Juventusi në atë kohë luante me “il Metodo”, e shpikur nga Vittorio Pozzo dhe Hugo Meisl dhe Lushta luante si mesfushor i majtë, por nuk u kufizua vetëm në vrapimin dhe mbajtjen e topave. Ai kishte, në fakt, një sens të mirë të golit, i cili u rafinua duke pasur pranë tij elementë të kalibrit të Meazza, Borel, Sentimenti III, Locatelli. Dhe para kësaj Colaussi dhe Gabetto.

Ai luajti me ngjyrat bardhezi deri në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe më pas kaloi në Napoli, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e lavdishme të Juventusit!

Riza Lushta ka luajtur në Francë me ekipin AS Cannes (1948-1951) dhe në Itali në Seria A me ekipet A.S. Bari (1939-1940) Juventus F.C. , Napoli (1945-1946) dhe Alessandria (1946-1948) në Seria C me ekipin Siena (1951-1952) dhe në Seria D me ekipet Forlì (1952-1953) dhe Rapallo (1953-1954).

Ai përmbylli karrierën e tij në viti 1954 në moshën 38 vjeçare.

Në Seria A ka zhvilluar 170 ndeshje dhe ka shënuar 68 gola.

Me Juventusin ne Serie A ka luajtur 85 ndeshje (46 gola) gjatë viteve 1940-45.

Stadiumi I Mitrovices ne Kosove mban emrin e tij.

Vdiq 29 vjet me pare me 6 shkurt 1997 ne Torino.

Ende sot nuk ka asnje lojtar shqiptar qe ka luajtur ne ligat kryesore evropiane te kete shenuar me shume gola se Riza Lushta.

Ai nuk luajti asnje ndeshje me perfaqesuesen shqiptare.

Perpjekjet e Loro Boricit, per ta patur pjese te perfaqesueses kuqezi ne Ballkaniaden e vitit 1946 ne Tirane deshtuan…

A eshte Riza Lushta futbollisti me I madh shqiptar.., “Riza Pasha” sic e cilesonte Guerin Sportivo ?

Perfitoj nga ky postim per shtuar edhe diçka shume te rendesishme.

Lushta kishte talentin e madh, por ishte mbeshtetja prinderore e fisnikut tiranas SELMAN STERMASI qe mundesoi kalimin e Lushtes ne Itali…

Mirenjohja e Lushtes nuk mungoi asnjehere per te…

Ne vitet 60’ Lushta I kishte dhuruar nje teleivizor bamiresit te tij ( asokohe kjo ishte nje dhurate shume speciale).

Kam degjuar qe kur Partizani luajti ne Torino kunder Torinos ne vitin 1968 drejtuesve te ekipit Partizani iu terhoq vemendja perse kishin takuar Lushten…per te cilin ishte instaluar harresa duke mos iu permendur emri ne historine e futbollit shqiptar.

Nuk di te kete ndonje bust, rruge apo institucion sportiv me emrin e Riza Lushtes…

Nuk u ftua asnjehere te vinte ne Shqiperi, as ne kohen e miqve te Fosco Dinucit dhe as ne kohen e demokracise.

Turpi vazhdon…

Krimet e grekëve ndaj shqiptarëve të pafajshëm në Luftën Italo-Greke (tetor 1940 – prill 1941)

January 22, 2026 by s p

Veri Talushllari/

Edhe sot, pas 85 vitesh, kur tregon atë ngjarje, Qemane Kadiasi-Hajdarasit i dridhet zëri dhe herë herë i shkojnë lotë. Qemaneja është tezja ime, motra më e vogël e nënës sime, Parizes, dhe unë dhe ime motër, Egla, që kemi ardhur nga Amerika ta takojmë, i kërkojmë t’na tregojë për tragjedinë e familjes së nënës sonë siç e ka dëgjuar dhe përjetuar. Ajo vetë ishte vetëm disa muajshe kur ndodhi ngjarja, dhe plagën reale dhe atë shpirtërore i ka mbartur në trup e në shpirt tërë jetën e saj. Kur e goditi copa e predhës ishte në djep, dhe askush nuk u kujtua të merej me të në atë llahtarë, ndërsa gjaku i rridhte nëpër oborrin e shtëpisë. Të mëdhenjtë që i shpëtuan goditjes vrapuan pas më të rriturve të vrarë e të plagosur, të përhapur nëpër shtëpi. Por si i thonë, jetëgjata nuk bëhet jetëshkurtër, dhe tezja ime e mirë, me një kujtesë të mrekullueshme, e rrethuar me një tufë djem e vajza, nipër e mbesa, është ulur e tregon:

-Po ç’të të them more bir. Ishte janar atë ditë. Janar i ’41së. Mesditë. Kishim ngrënë drekë dhe sejcili merej me diçka. Babai, Izeti, po rregullonte opingat ulur në mes të odës, nënia, Pemja, lante rrobat në oborr me një sy mbi mua në djep, mamaja juaj, Parizja, dy vjeç e ca fëmijë, luante, Perifani, vëllai, 12 vjeç djalë ishte në odën tjetër e të tjerët aty përreth. Kishim shtëpi të mirë, të madhe për atë kohë, dykatëshe. Faqen që shikonte nga Mali i Tomorrit e kishin lyer me gëlqere. Nga që dukej së largu, grekët e morën në shenjë.

-Po grekët ku ishin?- e pyes.

-Grekët mor bir ishin ca te Hani i Xhipe Shahinit në Kodovjat të Gramshit, por kishte dhe në Ermënj… Shtëpinë tonë e morën si shenjë, se ta thashë, dallohej që larg. Goditën dhe në Çorrotat, u vra e ëma e Njazi Çorrotatit mu në vatër. Vetë Njaziu mbeti sakat, me një krah të prerë. Pasi goditën në Çorrotat, ata qenër ju kthyen fshatit tonë, Zhepës. Ra predha drejt e mbi çatinë e shtëpisë sonë or të keqen tezja, për atë tmerr e llahtarë që s’ka gojë ta rrëfejë. Baba Izeti vdiq në vend, mbase më shumë nga tymi e pluhuri, se trupi nuk ju prish. Vëllait, Perifanit i ra copa e predhës në kokë, po nuk vdiq aty. Edhe unë e motra, mamaja juaj, u gjakosëm, unë në ije,Parizja në pulpën e këmbës. Të tjerët, nëna Peme, dy vëllezërit, Avniu dhe Iljazi, xhaxha Selmani me hallo Xheken dhe djemtë, shpëtuan.

-Po të këqiat nuk mbaruan aty mor bir-vazhdon tezja mes lotësh. -Babain nuk mund ta varrosnin në varrezat e fshatit, se grekët, po të shikonin grumbull njerëzish, u a hidhnin predhën pa një pa dy. Kishin frikë kur shihnin shumë njerëz bashkë, se mos i sulmonin. Po edhe për terror, donin ta frikësonin popullin, ta bënin vendin pjesë të Greqisë. Prandaj babain e varrosën si mundën. Tani halli ishte të shpëtonin djalin, Perifanin. Spitali ushtarak grek ishte matanë malit, përtej Gurit të Prerë, në Rosover. Halli të çon edhe te hasmi or të keqen, dhe nënia me djalin në krah vajti, por doktorët grekë nuk ishin njerëz, ishin katilë, nuk kishin zemër., nuk e mjekuan djalin. U ngjitën në Qafën e Gjarpërit dhe zbritën në Kovaçanj, ku ishte spitali tjetër i ushtrisë greke. Po edhe aty doktorët më katilë. Njëri tha që “Nuk e zë me dorë pa ardhur e ëma te unë!”.

-Po pse, ç’e donte Neken?!- pyeti me naivitet njëri nga të vegjlit. Neke i thoshim gjyshes ne dhe fëmijêt tanë.

-Po ishte e re, e bukur more bij. Asaj ditëzezës i luante mëndja e kokës nga hallet që i ranë, burrin të sapo varrosur, djali po i vdiste, në shtëpi kish lënë një tufë fëmijë në qiell të hapur, dy vajzat e vogla të plagosura, ai maskara e kish mëndjen te qejfi. Dhe e la djalin të vdiste. Aty, në Kovaçanj dhe e varrosën,. Vonë, pas lufte e morëm.

Por ishte grua e fortë gjyshja dhe stërgjyshja juaj. Jo çdo njeri bën atë që bëri ajo. Vetë burrë vetë grua, si i thonë fjalës, i vuri shpatullat shtëpisë, na rriti dhe na martoi me nder e sakrifica. Por në ato vite kishim dhe xhaxhain, Selmanin, ishim një zjarr, një vatër, një magje, kafshitën bashkë e ndanim. Kishte vëllazëri, kishte njerëzillëk në ato kohra.

– Po më tej?- e shtyjmë bisedën ne më të mëdhenjtë, që sigurisht kemi dëgjuar për këto ngjarje të dhimbshme, por nuk i kemi askund të shkruara apo të regjistruara.

-Nënes sonë nuk ju mbyllën ato ditë hallet or ju paça! Se lufta vazhdonte. Vëllai ynë i madh, Avniu, nuk mund të ndahej nga shokët, u lidh me partizanët, e një natë, ndërsa furnizonin çetat me municion, u vra. Pas lufte u shpall dëshmor i Atdheut, por nënes dhe gjithë shtëpisë ju shtua dhe një vdekje, një dhimbje, po ju pre dhe një krah pune, atëherë kur shtëpia kish aq nevojë për të. Po prapë nëna Peme nuk e uli kokën, nuk u dorëzua.

I dashur lexues. Këto ngjarje kanë ndodhur 85 vjet më parë, por plagët e atyre krimeve që grekët kanë bërë mbi tokën tonë, mbi popullin tonë.

Masakra e Reçakut në dritën e Aktakuzës së Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë

January 22, 2026 by s p

Prof. Dr. Sylë Ukshini/

Masakra e Reçakut përfaqëson një nga krimet më të rënda të kryera kundër civilëve shqiptarë të Kosovës gjatë konfliktit të armatosur të viteve 1998–1999 dhe zë një vend qendror në Aktakuzën e Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY). Sipas të dhënave të Tribunalit, kjo masakër nuk përbënte një incident të izoluar, por ishte pjesë e një fushate të gjerë, të përhapur dhe sistematike dhune, të ushtruar nga forcat e Republikës Federale të Jugosllavisë (RFJ) dhe të Serbisë kundër popullsisë civile shqiptare në Kosovë.

Duke filluar nga 1 janari 1999 dhe deri në datën e ngritjes së aktakuzës, forcat e RFJ-së dhe të Serbisë, sipas Tribunalit, vepruan me urdhër, inkurajim ose mbështetje të drejtpërdrejtë të figurave më të larta shtetërore dhe ushtarake: Slobodan Millosheviq, Milan Millutinoviq, Nikola Sainoviq, Dragoljub Ojdaniq dhe Vlajko Stojilkoviq. Ky fakt dëshmon se dhuna e ushtruar ndaj civilëve shqiptarë nuk ishte spontane apo e rastësishme, por e lidhur ngushtë me struktura vendimmarrëse shtetërore dhe mekanizma të organizuar të pushtetit.

Megjithëse dhjetëra verifikues të OSBE-së ishin të pranishëm në Kosovë për të monitoruar situatën e sigurisë, armiqësitë nuk u ndalën. Përkundrazi, organizatat ndërkombëtare dhe ato për të drejtat e njeriut dokumentuan vrasje të shumta të civilëve shqiptarë, duke konfirmuar përmasat dhe natyrën sistematike të krimeve të kryera.

Ngjarjet e 15 janarit 1999 në Reçak

Sipas Aktakuzës së Tribunalit, më 15 janar 1999, në orët e hershme të mëngjesit, fshati Reçak, në komunën e Shtimes, u sulmua nga forcat e RFJ-së dhe të Serbisë. Sulmi filloi me granatime nga njësitë e Ushtrisë Jugosllave (VJ), duke krijuar një gjendje terrori dhe pasigurie të skajshme për popullsinë civile. Më pas, policia serbe hyri në fshat dhe filloi kontrolle sistematike shtëpi më shtëpi, një metodë e përdorur gjerësisht në operacionet represive kundër civilëve.

Banorët e fshatit që tentuan të largoheshin për t’i shpëtuar policisë u qëlluan në vende të ndryshme të Reçakut. Një grup prej rreth 25 burrash të paarmatosur u përpoqën të fshiheshin në një ndërtesë, por u zbuluan nga forcat policore. Ata u rrahën brutalisht, u nxorën nga ndërtesa dhe u dërguan në një kodër aty pranë, ku u ekzekutuan me armë zjarri. Në total, rreth 45 shqiptarë të Kosovës u vranë në dhe përreth Reçakut, çka përbën një vrasje masive të civilëve.

Kualifikimi juridik i krimit

Tribunali e përfshiu Masakrën e Reçakut në kuadër të krimeve kundër njerëzimit dhe shkeljeve të ligjeve ose zakoneve të luftës. Elementet kryesore që mbështesin këtë kualifikim juridik janë:

statusi civil dhe i paarmatosur i viktimave;

natyra e organizuar dhe sistematike e operacionit;

përfshirja direkte e forcave shtetërore, policore dhe ushtarake;

dhe lidhja e qartë e kësaj masakre me një fushatë më të gjerë dhune në Kosovë.

Pasojat dhe dimensioni i drejtësisë ndërkombëtare

Masakra e Reçakut pati ndikim të drejtpërdrejtë në reagimin e bashkësisë ndërkombëtare dhe shërbeu si një moment kyç që çoi në organizimin e Konferencës së Paqes në Rambuje në shkurt 1999. Megjithëse bisedimet përfshinë përfaqësuesit më të lartë të Serbisë dhe RFJ-së, si dhe delegacionin shqiptar të Kosovës, ato dështuan në mesin e marsit 1999, duke hapur rrugën për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.

Megjithatë, pavarësisht përfshirjes së Masakrës së Reçakut në aktakuzat e ICTY-së, Tribunali i Hagës nuk dënoi asnjë udhëheqës serb drejtpërdrejt për këtë krim, ndonëse faktet, dëshmitë dhe hierarkia komanduese policore dhe ushtarake ishin të njohura dhe të dokumentuara. Kjo krijon një hendek të dukshëm mes të vërtetës faktike dhe rezultatit juridik.

Kur kjo situatë krahasohet me proceset e zhvilluara para Gjykatës Speciale në Hagë, ku në masë të madhe janë ricikluar dëshmitarë dhe materiale nga proceset e mëparshme gjyqësore të UNMIK-ut, bëhet e qartë se ekziston një tendencë për të krijuar një baraspeshë artificiale midis krimit shtetëror serb dhe krimeve sporadike individuale që kanë ndodhur në Kosovë gjatë ose pas luftës. Krime të tilla, në forma të ndryshme, janë evidentuar edhe në shoqëri të tjera pas konflikteve të armatosura, përfshirë Gjermaninë pas Luftës së Dytë Botërore, si dhe në shumë vende që kanë dalë nga lufta.