Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Tribut humbjes

by

Mbi romanin ‘’Mbyllur për pushime’’ të Stefan Çapalikut

Nga Gladiola Jorbus

Padyshim që luftërat kanë frymëzuar, ndikuar apo infektuar letërsinë, kinematografinë dhe krejt artin në përgjithësi. Ky i fundit duhet konsideruar një aleat për të kuptuar më mirë të djeshmen.

‘’Mbyllur për pushime’’, romani më i ri i Stefan Çapalikut transmeton fragmente nga Lufta e Dytë Botërore që nga dita e kapitullimit të Italisë, në shtator të vitit ‘43 deri në ardhjen e komunistëve në pushtet, në nëntor të vitit ’44. Vetvetiu në periudhat gjatë dhe post bellum evidentohen raportet midis kostos dhe fitores. Ana nga e cila zhvendoset peshorja, vulos fatin e jetës së njerëzve. Rëndom jemi mësuar të himnizojmë fituesit e të anashkalojmë humbësit. Por në të vërtetë, cili është fati i këtyre të fundit?! Me se përballen ata ?!

 Në sfondin e romanit, imazhet e dashurive të humbura, mungesa e të drejtës për të zgjedhur, privimi i lirisë, shpalosin kohën e zymtë (si stina e pambarimtë e shirave të Shkodrës),  por në të njëjtën kohë dhe vlera të mëdha që do të jetojnë  në zemrat dhe kujtimet e të dashuruarve, të humburve, miqve e armiqve.

 Portrete me valenca politike, historike e artistike, ngjyrosin peizazhin e luftës; fatet e personazheve kontrastohen nga dëshirat dhe synimet që spikasin për papërpuethshmërinë me atë që ofron koha historike, ideologjia apo vetë fakti i të qenit në momentin e gabuar, në vendin e gabuar.

Romani i Çapalikut është një ylber që shkëlqen përtej konfuzionit të një epoke gri, një dëshmi e brishtë që na pëshpërit se si, kundër të gjitha fatkeqësive, njeriu tenton të jetojë përtej asaj që imponon lufta, përtej jehonës së vdekjes, së disfatës a nënshtrimit, si një ngërç tronditës brenda të cilit duam të rrëmojmë, të qëmtojmë lojërat e dyfishta, emocionet e forta dhe të dhimbshme. Deri ku mund të arrijë fataliteti dhe çmenduria njerëzore?!

Personazhet dramatike janë ngatërruar në skemat mjeruese të jetës e kështu përpiqen të gdhendin këndin e tyre të qetësisë dhe të vërtetës. Ngjarjet në romanin ‘Mbyllur për pushime’ janë vendosur në boshtin Tiranë – Beograd – Shkodër. Vetë shkrimtari është shprehur se i intereson të merret me 

fatet e njerëzve që kanë jetuar epokën në një kontekst të gabuar, dhe jo faktet historike në vetvete. 

Çapaliku është medium i fjalës. Në krijimtarinë e tij artistike që përfshin zhanre letrare si poezia, proza, eseistika, dramaturgjia, fjala nuk ka assesi prirjen për të qenë një ndërgjegjje e vetme, një zë i vetëm. 

Teksti dhe konteksti historik nuk janë thjesht thelbi i ngurtë i fakteve që do të interpretohen, ndaj mbetet e nevojshme që fillimisht të konstatohen të dhënat e më pas të zhytemi në detin e interpretimit. Mesazhi lëshohet nga autori dhe merr një jetë më vete. Është e nevojshme që dhe lexuesi të endet në të njëjtin horizont interpretues, që mesazhi të mbërrijë tek ai deri diku i paprekur. Umberto Eco, në lidhje me teorinë hermeneutike të komunikimit, thekson se interpretimi i teksteve nënkupton kufij, ai nuk mund dhe nuk duhet të jetë plotësisht i lirë, por duhet të ndjekë qëllimin e autorit, kontekstin në të cilin u lëshua mesazhi, sistemin e domethënien, dhe kështu me radhë. 

Përmes talentit krijues autori mund të rrëfejë, denoncojë apo përshkruajë protagonistët e harruar, humbësit, viktimat. Ata shfaqen në apatinë e tyre, si spektatorë të brishtë të një drame që është vetë jeta e tyre; një dramë që frymon përmes pauzash herë të shkurtra e herë të gjata. 

Vepra fiction është skalitur si një procedurë kompozicionale që turbullon kufijtë midis “realitetit të të dështuarve” dhe të krijimit letrar, andaj për këtë arsye ofron një lojë pesimizmi, konfuzioni e kotësie. Përvoja e shfaqjes së humbjes dhe të pikëllimit te këta njerëz është kaq subjektive apo e veçantë. Kjo i bën ata që herë-herë të ndihen të izoluar apo të shkëputur nga bota. 

Meqenëse personazhet vuajnë humbje të një rëndësie vitale a esenciale, harku narrativ i historive të tyre jetësore paraqitet i fragmentizuar, si minidrama që tregojnë për betejat e jetuara, përmbushjen apo dështimin e sfidave dhe vlerësimin e ndjenjave e reagimeve. Stefan Çapaliku ka aktivizuar talentin e tij si shkrimtar e dramaturg për të shtrirë kufijtë dhe për të shqyrtuar temat e natyrës njerëzore. 

Si një dramaturg bashkëkohor, ai i ka eksploruar ato përmes një lenteje mirëkuptuese duke u shndërruar kështu, në një zë sa humanist, aq dhe të admiruar të shekullit XXI.

OPEN LETTER

by

Valentin Lumaj/Michigan

Michigan, September 27, 2021

The Honorable Ms. Yuri Kim

Ambassador of the United States in Tirana, Albania

Dear Honorable Ambassador Kim,

Firstly, I would like to extend my thanks to you and your staff, for all the good work you have done in my birth country, Albania.

Your role in Albanian politics is of an extreme importance, as Albania is still going through a long transition and politicians are still gaining the necessary experience and they need to be guided and advised through the new paths of democracy. Your role becomes absolutely crucial, considering the fact that actual corruption and organized crime in Albania is at the highest levels of the democratic countries of the world.

Ms. Ambassador, I fully understand your mission to represent the interests and policies of the United States in Albania and region. As an American, from the bottom of my heart, I would love to see in you, the strong leader, the excellent manager, a resilient negotiator and the respected representative of the United States. But again, as an American citizen, I am a little concerned that your figure as a respected US representative has started to diminish slightly among Albanians (I wish I was wrong). I will try to explain briefly from my perspective, why this is happening:

Dear Ambassador, if you are honestly “dead serious about the fight against corruption and impunity” in Albania (as you often like to say), then it would be wise to start your commitment, with the recent and current corruption within the government. A good and widely-known example of corruption would be the Prime Minister Edi Rama (Mr. 20%) along with his previous and current staff, Tahiri, Xhafaj, Kodheli, Gjiknuri, Klosi, Beqaj, Ahmetaj and so on. These individuals covered with power, during the last 8 years, regularly have stolen the elections, have history of links with foreign and domestic criminals, have been accused for active and passive corruption and have “cannabis-ized” the entire territory of Albania. As a result, Rama’s regime during the previous two mandates and to continue, have brought Albania closer to the Latin America than Europe, it has taken Albania astray and faraway from the path of integration into the EU. Today Albania lumps together with the countries with the highest risks of money laundering in Europe. High level of crime, drug and human trafficking has identified Albanians as the most criminalized people in Europe. Albanians have been stripped out of their future, thousands of educated youths do not know what the future holds for them. In eight years, massive departures of entire families or over half of a million hopeless Albanians fled their country, seeking for a better life, freedom, safety, human rights and a democratic society without corruption.

To support my above statement, below I have listed a few reports from the US State Department and the European institutions:

In 2017 and again in 2018, the US State Department designates Albania as a, “country of primary concern in respect of money laundering” and emphasized that “illicit proceeds are easily laundered due to rampant corruption and weak legal and government institutions…Albanian serves as a base of operations for regional organized crime organizations”. 

Based on a The Council of Europe report, Albania remains a country of origin and a transit country for human trafficking, because “the government of Albania does not fully meet the minimum standards for the elimination of trafficking…Corruption, particularly in the executive branch, is widely spread and omnipresent” and “remains a serious problem”. 

According to the Transparency International Index, “Albania is among the most corrupted countries in Europe. There is also clear evidence showing that the state is a “hostage” of private and criminal interests”. 

ODIHR Report:

“Widespread practices of vote-buying, as alleged by many IEOM interlocutors, remained a problem. The leaking of sensitive personal data of some 900,000 Albanian citizens before elections, including their political preferences, was of serious concern and made voters vulnerable to pressure”, the Report states.

Dear Ambassador, these are only a small and superficial manifestation of the massive corruption, only “the tip of the iceberg”, which is destroying Albania’s economy and future. As the State Department’s report states above, corruption lies within the government, also in the opinion of many Albanians and mine, that is where you and all diplomatic bodies in Albania must concentrate their efforts and energies against corruption. Your visible one-sided attitude, supporting and comforting the government or the Socialist Party officials and targeting the opposition, attacking the Democratic Party historic leader Mr. Sali Berisha, has resulted to a negative effect against you. People of Albania expect from you to have one standard when it comes to the fight against corruption, not only on the right of the political spectrum, but on the left too, or wherever it occurs.

Dear Ambassador, when you say “[Albanian democrats] cannot move with one foot stuck in the past”, in order to keep balance, at least say something about the Socialist Party as well, as its moral biography has been a burden to Albanians for over 75 years. The Socialist Party has remained the same rigid, autocratic and communist regime, which originates from the “Communist Party”. Or, if you consider Mr. Sali Berisha ‘the past’, please tell the Albanian people about your boss, our President Biden at 78, who has been engaged in politics for 50 years, is currently serving as the President of the greatest nation on earth. Politics does not require a strong body, but a bright mind and wisdom. Mr. Berisha certainly is the past, but obviously, he is also the present of the Democratic Party. He is still a mountain of knowledge and wisdom, a column of democracy, and more importantly, he is telling the democrats how their future must be: with dignity, integrity and sovereignty.

Dear Ambasador, The Democratic Party of Albania is going through the worst crisis ever since it was established in 1990. Again, I am not happy to say it, but I throw a good part of the blame to you and the head of the State Department. 

Based on Albanian public perception, Mr. Sali Berisha was not one of the corrupted politicians. The State Department decision to declare him “non-grata” along with their accusations, appeared like “a lightning in a clear sky”. Like every other Albanian, I have been patiently waiting to see some evidence related to such accusations. If the State Department has real evidence to support their allegations, but they do not make it public, then the whole process gets suspicious. As the time passes, this story has started to look like a conspiracy theory, or more precisely, a “witch hunt”. If State Department, since 2017 and on, has been clear about “rampant corruption in the Albanian government”, then people of Albania need answers of what you have done Ms. Ambassador, to fight this corruption and why are you fully concentrated on one person, who neither has any position or power, nor any access to government or public funds for more than eight ears. Furthermore, such actions, instead of destroying Mr. Berisha’s reputation and career, they had a boomerang effect. Mr Berisha is gaining power and sympathy amongst Albanians. He is becoming the main figure of importance and the absolute majority of the Democratic Party members adore and follow him.

On the other hand, Mr. Lulzim Basha, obviously under your pressure and in conflict with the statute of the Democratic Party, took an extreme individual act by expelling Mr. Berisha, the legendary democrats’ leader from the parliamentary group. This was a “verdict” without any evidence in possession, while Mr. Berisha should have been presumed innocent until proven guilty. Again, this action didn’t hurt Mr. Berisha, but in contrary, it has obviously damaged the Democratic Party, it has destroyed Mr. Basha’s credentials and most likely his political career as well. 

Mr. Basha’s autocratic actions showed us that, he is not a man of integrity, he takes decisions under pressure and he betrays his co-workers. As a result, he is losing ground and also his party’s respect as a chairman. In other words, Mr. Basha is not the trustworthy person to lead the Democratic Party any more. Mr. Basha’s history results to be a failure. Even though he lost several and all of the elections ever since he took the lead of the Party, he, unfairly and in contradiction with the democratic standards, was elected again as the chair of the DP. His ego for undeserved power has blocked his vision and his conscience to understand that the Democratic Party belongs to democrats of Albania, and not to him. Please, help him realize that. Many democrats and I, for the reasons I explained above, don’t like Mr. Basha and we are not comfortable with anyone who tries to sell him as our leader or tries to direct our feelings.  Mr. Basha failed democrats several times, he betrayed them and probably one day, he will fail and betray you as well Ms. Ambassador.

To conclude, as you have been recently fighting the corruption spotty and selectively, taking side between political parties, also taking side within Democratic Party, this has made the Albanian democrats lose some trust in you. But, this must not give anyone the right to accuse democrats of Albania as anti-Americans. If there is a lack of trust between you Ms. Ambasador, and the democrats of Albania, this does not, at any circumstances, condition their love and respect for the United States of America. Albanians in general beyond their political views and especially democrats, are pro-Americans. Such relationship has been established over a century ago, and it will continue in the centuries to come. Obviously, I am an Albanian democrat and I support Berisha. Democrats of Albania and I have given a lot from our lives to the Democratic party, we gave our time, our energy and our passion. We were in danger many times from socialist criminal militia for years and decades, lives and blood have been given to build and protect our party. But today we are heart-broken and betrayed. Also, I am an American and I love America as much as you do and I love Albania a bit more than you do Ms. Ambassador. 

I completely understand that you and your staff are working very hard, and as you work, mistakes are made, errors happen.  But it is never too late to fix them. I believe it would be the right thing to do so you gain the trust back, to fight the corruption in the government, to stay a bit away from the Democratic Party and let the democrat people of Albania choose their leader without you promoting your favorite one.  Democrats of Albania, especially those in Diaspora “do not eat grass”, they are smart, educated and capable to make their own political choices and more importantly they don’t like suppression. 

Respectfully, Valentin Lumaj/Michigan

Kryetari i Vatrës vizitoi ekspozitën artistike të Sergio Bytyqit

by

Dielli

Kryetari Vatrës z.Elmi Berisha së bashku me një delegacion nga Vatra mori pjesë në një ekspozitë pikture në galerinë me realizime të punuara mjeshtërisht nga Vatrani senior Sergio Bytyqi në qytetin e vjetër dhe piktoresk Hudson në New York. Pikturat e Sergio Bytyqit shquhen për kreativitet, ide, cilësi, dhe mesazhe të forta artistike. Kryetari i Vatrës z.Berisha e përgëzoi zotin Bytyqi për punimet fantastike, nivelin e lartë të artit të tij dhe e uroj përzemërsisht për sukseset e tija më të larta në fushën e artit dhe pikturës. Në delegacionin që vizituan dhe uruan për punën e shkëlqyer artistike Sergio Bytyqin morën pjesë veteranët e spikatur të Vatrës, patriotët e veprimtarët Sejdi Husenaj, Sabit Bytici, Sherif Nezaj, anëtari i kryesisë së Vatrës z.Anton Raja dhe George Kolaj. Biseda vëllazërore vazhdoi mes miqsh rreth fuqisë së artit dhe ndikimit që ka piktura në transformimet shoqërore dhe shijet estetike të individit e shoqërisë.

Takimi i partive dhe grupeve të emigracionit shqiptar

by

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 27 Shtator 2021

“Congressional Record” ka botuar, me 11 gusht 1972, “Aktin e Unitetit” të shqiptarëve në mërgim (ekzil) të realizuar gjatë konventës tre ditore të organizuar asokohe nga Mbreti Leka Zogu I në Madrid, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Takimi i partive dhe grupeve të emigracionit shqiptar

I nderuari Strom Thurmond

nga Karolina e Jugut

në Senatin e Shteteve të Bashkuara

Burimi : Congressional Record, 11 gusht 1972, Vol 118
Burimi : Congressional Record, 11 gusht 1972, Vol 118

E premte, 11 Gusht 1972

Z. Thurmond. Zoti President, Leka I, Mbreti i Shqiptarëve, në një lëvizje të një rëndësie të caktuar, së fundmi thirri përfaqësuesit e të gjitha grupeve shqiptare në megrim (ekzil) në një takim në Madrid, Spanjë. Ky takim është i rëndësishëm, sepse ishte hera e parë në 20 vitet e fundit që shqiptarët që përfaqësonin ideologji të ndryshme mblidheshin për të diskutuar problemet dhe dallimet e tyre.

Në takim, delegatët diskutuan mënyrat në të cilat ata mund të punonin së bashku për të sjellë rënien e regjimit aktual jopopullor në Shqipëri, i cili ruan sundimin e tij duke burgosur ata që flasin kundër tij. Delegatët krijuan një kuadër organizativ për të lejuar që grupe të ndryshme të bashkëpunojnë pa kompromentuar ideologjitë e ndryshme.

Shqiptarët në ekzil kanë rënë dakord për herë të parë të punojnë së bashku për të sjellë lirinë në një tokë që ka kaluar shumë kohë pa të. Mendoj se është e rëndësishme që Kongresi dhe qytetarët e Shteteve të Bashkuara të ndërgjegjësohen për përpjekjet e tyre.

Zoti President, kërkoj pëlqimin unanim që kjo marrëveshje, e inicuar nga Madhëria e Tij Mbreti Leka I, të printohet në “Zgjerimet e Vërejtjeve – The Extensions of Remarks”.

Duke mos pasur asnjë kundërshtim, marrëveshja u urdhërua të printohej në Recorp, si më poshtë :

Akti i Unitetit (Act of Unity)

Me ftesë të Madhërisë së Tij Mbretit Leka I, palët dhe grupet e shqiptarëve në emigrim u takuan në Hotel Cuzco në Madrid, më 2 dhe 3 korrik 1972, dhe pasi diskutuan situatën shqiptare dhe ndërkombëtare,

Vendosën :

1. Që forcat kombëtare të jenë të bashkuara për sigurimin e një Shqipërie etnike, dhe rënien e Regjimit antipopullor që peshon rëndë mbi Shqipërinë, dhe për mbrojtjen e integritetit të Kombit nga çdo plan i huaj.

2. Që të zhvillohen aktivitete në të gjitha fushat, politike, kulturore dhe shoqërore.

3. Që të krijohet një shtyp i bashkuar.

4. Për të vënë nën veprim, pikat e mëposhtme janë të nevojshme :

(a) Një organizatë ekzekutive e përbërë nga 9 anëtarë të cilët nga ana e tyre zgjedhin Presidentin, Zëvendës Presidentin, Sekretarin dhe Thesarin.

(b) Një Organizatë Këshilluese e përbërë nga anëtarët e partive dhe grupeve politike.

5. Grupet dhe palët që nuk kanë marrë pjesë në këtë Konventë do të njoftohen dhe do të ftohen të bashkohen në këtë sipërmarrje.

6. Organizata e Bashkuar do të financohet dhe ndihmohet nga kontributet nga palët dhe grupet e nën-nënshkruara.

7. Kompetenca e Organizatës do të vendoset në diskutimet e mëvonshme.

8. Me miratimin e Kushtetutës aktivitetet e grupit dhe partive do të punojnë me kuadrin e kësaj Marrëveshjeje.

9. Sapo kjo Marrëveshje të ratifikohet nga Këshilli i të gjitha palëve dhe grupeve, Statutet do të krijohen dhe kështu do të marrin formën e saj përfundimtare dhe të përcaktuar ligjore.

10. Deri në nënshkrimin përfundimtar të Statuteve (i cili duhet të jetë jo më vonë se gjashtë muaj nga ky moment), do të krijohet një Këshill i përkohshëm Direktivash i cili më vonë do të punojë për Organizatën përfundimtare.

11. Një shumë prej 1,600 dollarësh është vendosur si fond për shpenzimet e Këshillit të përkohshëm të Direktivave.

12. Konventa njeh aktivitetet e Komitetit Shqipëria e Lirë dhe do të vazhdojë në të njëjtën mënyrë në të ardhmen.

13. Ajo ndihmë morale dhe materiale duhet t’i jepet organizatës Pan Shqiptare të Vatrës, në mënyrë që ajo të vazhdojë detyrat e saj tradicionale.

14. Që të punojë ngushtë me Lidhjen e Prizrenit në mënyrë që ata të mund t’i realizojnë qëllimet e tyre.

15. Që “Komiteti Shqiptar i Lirë”, “Lidhja e Prizrenit” dhe “Vatra” për shkak të karakterit të tyre të veçantë të mos hyjnë në këtë marrëveshje.

16. Me miratimin e Kushtetutës emri përfundimtar i Organizatës do të vendoset. Kjo Organizatë do të përbëhet nga dy Këshilla, Këshilli Ekzekutiv dhe Këshilli Konsultativ.

17. Ky studim do të jetë në fuqi derisa të arrihet çlirimi i Shqipërisë, dhe

18. Këshilli i Direktivave do të përbëhet me nënshkruesit:

Zotnive :

Dr. Halim Begeja (Organizata Balli Kombtar).

Theodhor Papalilo (Partija Agrare Balli Kombtar).

Dr. Fuad Myftija dhe Hysen Mulosmanaj (O. K. L. Legalitetit).

Isa E. Ndreu (Partija Katundare).

Ndue P. Gjomarkaj (Heroizma Shqiptare) dhe Ymer Bardhi (Bashkimi Shqiptar).

Palët nënshkruese :

Organizata “Balli Kombtar”

Partija Agrare “Balli Kombtar”

Organizata K. L. Legalitetit

Heroizma Shqiptare

Bashkimi Shqiptar

Lidhja e Prizrenit

Komiteti “Shqipnija e Lirë”

Vëzhgues :

Shoqata Pan Shqiptare Vatra

Bloku Kombtar Indipendent

Zotërinj, Përfaqësues të Grupeve dhe Organizatave Politike Shqiptare në Mërgim, Delegatë të Lidhjes së Prizrenit dhe Delegatë të Komitetit Vatra dhe Shqipëria e Lirë :

Ne dëshirojmë me gjithë zemër t’ju urojmë mirëseardhjen në Madrid dhe gjithashtu dëshirojmë të shprehim vlerësimin tonë të lartë për Organizatat e ndryshme politike në Mërgim, që mirëpritën iniciativën tonë dhe emëruan delegatët e tyre në këtë Konventë, dhe për më tepër, iu shprehim vlerësimin tonë delegatëve të pranishëm në këtë Konventë.

Zhvillimet dhe ngjarjet e fundit të pashembullta në nivel ndërkombëtar, të cilat herët a vonë mund të kenë një efekt mbi situatën në Shqipëri, dhe gjithashtu duke marrë parasysh kushtet më të pasigurta të kombit tonë, na çojnë në përfundimin se që emigracioni shqiptar të jetë gati për të përmbushur misionin e tij historik të mbrojtjes së të drejtave tona kombëtare, ai duhet të jetë i bashkuar dhe jo i ndarë si sot. Bashkimi i forcave kombëtare në mërgim do të sigurojë sigurinë e Shqipërisë etnike dhe realizimin e Kauzës (Çështjes) sonë të shenjtë.

Nevoja për të parë shqiptarët në mërgim të bashkuar është theksuar shpesh nga udhëheqësit e shteteve mike si një parakusht, besojmë, për të siguruar përfundimisht mbështetjen e tyre morale dhe materiale.

E gjithë kjo bëri që ne të merrnim iniciativën për të thirrur së bashku këtë kongres të nevojshëm. Ne jemi të bindur se gjatë diskutimeve që do të zhvillohen në këtë konventë, ju zotërinj, pasi keni përqafuar Çështjen Shqiptare, do të vendosni mbi të gjitha interesat e Atdheut, duke lënë mënjanë çdo dallim ideologjik që mund të kishit në të kaluarën, në mënyrë që të arrihet bashkimi i të gjitha forcave kombëtare. Ky bashkim nuk duhet të prekë ideologjitë e veçanta të Palëve dhe Grupeve në këtë Konventë historike.

Me këtë dëshirë dhe shpresë, ju urojmë punë dhe suksese të frytshme. Me ndihmën e Zotit (Zoti na ndihmoftë!).

Burimi: https://www.darsiani.com/la-gazette/congressional-record-1972-senatori-amerikan-ja-perse-duhet-te-vihet-ne-dijeni-te-kongresit-dhe-qytetareve-te-shteteve-te-bashkuara-akti-i-unitetit-te-shqiptareve-ne-mergim-ekzil-i-realizuar-gjate-konventes-tre-ditore-te-organizuar-nga-mbreti-leka-zogu-i-ne-madrid/?fbclid=IwAR1eExzYwHQLw2O75FVp7hBFPRWyXk_aAJ8AH7hvL_Wx95WJKgVTO75t58U

Hapet ekspozita e librit shqip në Amerikë

by

     Dr. Yllka FILIPI

     Stamford, Connecticut, 25 shtator 2021

     Të shtunën, me 25 qershor qyteti i Stamfordit, ziente nga shkrimtarët, lexuesit dhe dashamirët e librit të cilët vinin drejt selisë së përkohshme të Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë që hapi ekspozitën “20 vite krijimtari letrare në SHBA”. Në një ambient të bukur në qendrën e qytetit ishte zbukuruar ekspozita me tavolina dhe rafte librash si dhe me logon e shoqatës dhe shënimin: “Mirë se vini të dashur shkrimtarë të Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë”.

Botimet e fundit të Shoqatës së Shkrimtarëve

Yllka Filipi, Adnan Mehmeti dhe Sabije Dervishi Veseli

Gjatë ekspozitës

Bora Balaj

Studentet amerikane, Jessica dhe Stephanie 

     Ekspozitën e hapi presidenti i Shoqatës së Shkrimtarëve z. Adnan Mehmeti i cili prezantoi krijimtarinë botuese letrare gjatë këtyre 20 viteve. Ai foli rreth angazhimit dhe finalizimit për hapjen e selisë së përkohshme të lidhjes së shkrimtarëve si edhe për ekspozitën e librit shqip. Edhe në kushtet më të vështira të pandemisë, ne nuk e kemi ndalur kurrë punën e palodhur për të sjellë denjësisht librin shqip drejt vëmendjes së lexuesit amerikan- u shpreh ai.

      Kryetari i Shoqatës z. Mëhill Velaj shpalosi detaje nga ky projekt mbi ecurinë e ekspozitës gjatë muajit në vijim dhe programeve që do të zhvillohen në kuadër të 20 vjetorit të kësaj Shoqate. Ambasadorët e kulturës sonë kombëtare – vijoi ai, – kanë sjellë një vërshim botimesh e prurjesh të reja për të cilat ndjehemi krenarë t’i prezantojmë përpara publikut të gjerë amerikan.

     Nënkryetarja e Shoqatës dr.Yllka Filipi foli gjerësisht për rëndësinë e kësaj ekspozite dhe qasjen potencialisht drejt një lexuesi universal më të gjerë tashmë këtu në Amerikë. Katërcepërisht gjuha e librit është thjesht gjuha e shpirtit – evidentoi ajo. Për sa kohë realitetet përthyhen konvencionalisht në mijëra dritëza konvencionalizmash simbolikë që derdhen qetësisht në fletën e bardhë, pavarësisht formës dhe prerjes fizike të semantikave të kuptimit e perceptimit, gjuha e librit mbetet universale. Do të gjendet gjithmonw një shteg i ndriçuar që të çon drejt zbërthimit të kuptimit, prekjes, njohjes dhe zgjimit të kureshtjes së horizontit të pritjes. Kjo simbiozë shqip dhe anglisht i ka shtrirë shumë thellë rrënjët drejt interesimit të publikut artdashës amerikan. Dinamika e transformimit kësisoj të fuqive konceptuale të kuptimit më të thellë simbolik ka thyer peshën e rëndë të distancave territoriale dhe është vërsulur drejt një publiku të kulturuar dhe të etur për emocion dhe art. Kjo molekulë është urëkalimi, përqendrimi i energjisë mendje trup e shpirt në një vatër të përbashkët institucionale.

     Anëtarja e Shoqatës zj. Sabije Dervishi Veseli u angazhua për organizimin dhe mënyrat e menaxhimit dhe kontakteve me lexuesin. Magjia e librit shqip përthith vëmendjen e lexuesit të etur të këtij kontinenti madhështor si dhe përçon vlerat më të thella të trashëgimisë sonë kulturore nëpërmjet autorëve shqiptarë dhe veprave të tyre.

     Filantropisti dhe afaristi z. Richard Lukaj solli një pako me libra në ekspozitë dhe foli gjithashtu për lidhjet me Shoqatën dhe vlerat e saj në shoqërinë amerikane. 

     Stenda qendrore ishin botimet që lidheshin me Shoqatën e Shrimtarëve dhe organin e saj. U prezantuan tre librat voluminoz: “Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë (2001-2011)” dhe “Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë (2012-2021)”, si dhe “Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë (Autorë dhe vepra)”.

     Stendë në vete ishte revista “PENA” me të gjitha numrat e saj, botimet nga Shtëpia Botuese “Adriatic Press”, si edhe botimet që lidhen me Shoqatën dhe anëtarët e saj. Ambienti i ekspozitës është i organizuar me zyra të ndryshme dhe për këtë merita i takon aktivistes zj. Lila Metalia. 

      Në ditën e parë të ekspozitës u ekspozua në një ambient të veçantë krijimtaria letrare në vite e poetes, shkrimtares dhe studiueses dr. Yllka Filipi, e cila ka hyrë potencialisht në letërsinë shqipe, si një zë unikal. 

     Gjithashtu vijoi prezantimi me shkrimtaren Sabije Dervishi Veseli e cila prezantoi punen e saj ndër vite dhe padiskutim dëshirën e madhe për të qenë sa më pranë lexuesit amerikan.

     Të dielën, në ditën e dytë, u ekspozua krijimtaria e pasur letrare e shkrimtarit Mëhill Velaj, i shumëkërkuar dhe i dashur në publik.

     Edhe shkrimtarja Bora Balaj prezantoi krijimtarinë e saj letrare, e cila me romanin e fundit, përkthyer në anglisht, është më pranë lexuesit amerikan. 

     Për pjesëmarrësit e ekspozitës u shtrua një drekë pune në restorantin e njohur Blackstone Stekahouse në Stamford nga z. Edi Ahmetaj i cili gjithashtu afroi në shërbim të gjitha tavolinat dhe karriget që do të shfrytëzohen gjatë gjithë kohës sa të jetë e hapur ekspozita e librit shqip në Amerikë.

                                                     ***                                                   

     Ekspozita do të vazhdojë të hapet të shtunën me 2 tetor në orën 12.00.ose sipas kohës së përshtatshme të shkrimtarëve.

     S’mund të jetoj pa libra-shprehet Thomas Jefferson si edhe shoku im më ë mirë është njeriu i cili do më sjellë një libër që nuk e kam lexuar-evidenton Abraham Lincoln.

     E pastë jetën të gjatë libri shqip përtej oqeanit!