• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Njoftim për mediat, publikun dhe anëtarët e VATRËS: Nuk ka takim nesër te Vatra

December 8, 2023 by s p

Në përgjigje të keqinformimit të përhapur në platforma të ndryshme si dhe media sociale në lidhje me një takim në selinë e VATRËS në Nju Jork më 9 dhjetor 2023, në orën 1 pm Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA njofton se NUK KA TAKIM të planifikuar në VATËR në këtë ditë.

Siç e dini, takimet zyrtare në Vatër shpallën eksluzivisht nga Kryetari, Kryesia apo Sekretari i VATRËS dhe ato publikohen në Gazetën Dielli.

Mirëupafshim në takimin e rrallës për të cilin do t’iu informojmë së shpejti në gazetën Dielli.

Me respekt

Kryetari i VATRËS

Elmi Berisha

Filed Under: Analiza

Sllavët

December 7, 2023 by s p

Astrit Lulushi/

“Sllavët e kanë prejardhjen nga Rusia” – është një e pavërtetë e kthyer në mit. Ndoshta Rusia ishte shteti më i fortë, prandaj u bë qëndra e mbarë sllavizmit.

Historianët thonë se vendi origjinal ku lindën sllavët dhe ku filluan migrimet e tyre për t’u vendosur në pjesën më të madhe të Evropës ndodhej diku afër kufirit aktual të Bjellorusisë me Ukrainën. Ata i bazojnë këto përfundime në gjuhën e hershme sllave, e cila nuk kishte fjalë për të përshkruar detajet e bregdetit ose peizazhit malor, dhe shumë emra të bimëve dhe pemëve të Evropës Qendrore dhe Jugore – por i huazuan nga gjuhët e banorëve që gjetën.

Dihet se kulturat arkeologjike të hershme zgjerohen nga Lindja në Perëndim. Dëshmitë arkeologjike gjithashtu mbështesin origjinën e tillë të sllavëve. Por njohuritë mbi atdheun e tyre janë disi të kufizuara. Megjithatë, disa etnonime të lashta ose emra njerëzish mund t’u atribuohen sllavëve, si Budinians, Neuri, Venedi ose Venethi, Suobenoi, Antes dhe në fund Sklabenoi – emri i hershëm bizantin i sllavëve.

Popujt sllav filluan zgjerimin e tyre në periudhën e migrimit të vonë, rreth shekujve V dhe VI, kur pjesa më e madhe e Evropës Lindore dhe Qendrore u shpopullua nga bastisjet hunike. Hunët ishin një prej popujve nomadë aziatikë, të cilët dominuan pjesën më të madhe të Azisë dhe Evropës lindore që para vitit 300 p.e.s., duke pushtuar toka të Perandorisë Romake në shekujt IV dhe V. Shumë nga banorët – ostrogotët, vizigotët, vandalët, langobardët, burgundët etj morrën rrugën për migrime në pjesë të ndryshme të Perandorisë. Më në fund, Perandoria e Hunëve ra. Shumë popuj u shpërngulën dhe vazhduan udhëtimin e tyre për të gjetur venbanime të reja. Kishte shumë toka të lira dhe të hapura për t’u vendosur sllavët.

Disi më vonë kolonët sllavë u përballën me kufijtë e zgjerimit të tyre – lumin Elba në Gjermani dhe Danub – ku grupet luftarake sllave kaluan lumin në përpjekje për të sulmuar Perandorinë Romake Bizantine ose Lindore. Sllavët ishin fermerë shumë efikasë dhe i toleronin lehtësisht vështirësitë e të jetuarit në një epokë të errët pa luks e me mallra minimale. Por kjo mënyrë jetese duket se ishte efektive, pasi së shpejti ata përjetuan një shtim të popullsisë dhe një tepricë në ushqime. Më pas erdhi pasuria dhe fuqia politike që çuan në formimin e hierarkive fisnore dhe krerëve, qëi nga ana e tyre u bashkuan me shtetet e hershme mesjetare, si Karatania ose Moravia e Madhe. Së shpejti u shfaqën shumë shtete më të njohura – Bullgaria, Çekia ose Bohemia, Kroacia, Serbia, Polonia dhe Rusia. I fundit ishte një vend i madh në Evropën Lindore me një qendër të fortë fetare, politike, sociale dhe ideologjike – Kiev, një nga qytetet më të populluara evropiane në atë kohë. Nga ky shtet dolën kombet sllave lindore – bjellorusët, rusët dhe ukrainasit.

Filed Under: Analiza Tagged With: Astrit Lulushi

Fshatrat shqiptare po shpopullohen nga mungesa e mbeshtetjes nga buxheti i shtetit

December 6, 2023 by s p

Prof.Gjok Vuksani/

Për të kuptuar sa pak është e interesuar qeveria për bujqësinë dhe fshatin mjafton t’u referohemi vetëm disa shifrave kokëforta përsa i përket buxhetit të alokuuar për 2024 dhe konkretisht: Për vitin 2024 janë programuar 14.1 (katërmbedhjete pikë 1 miliard lek) për bujqësinë ose 135 milionë euro pra e thënë më qartë vetëm 1.9 % e buxhetit do të shpenzohen për rreth 40% e shqiptarëve që jetojnë në zonat rurale.

P/buxheti i programuar per vitin 2024 ne total është 18 milion euro më pak se ai i vitit të kaluar ose i shprehur në %, 11.6% më pak se buxheti për 2023. Ulja e buxhetit reflektohet ndjeshëm veçanërisht ne dy zëra investimesh:

a) Investime të brendshme për 2024 jane programuar vetëm 26.9 milion euro ose 10.8 % më pak se në vitin e kaluar .

b) Investimet e huaja në vitin 2024 janë programuar 28.6 milion ose 18 % me pak investime se në vitin 2023.

Përsa i përket Programit të këtij buxheti rezulton se Zhvillimi Rural ka pësuar uljen më të madhe në buxhetin e vitit 2024 me 30 % më pak krahasuar me vitin 2023.

SKEMA e MBËSHTETJES KOMBËTARE për bujqesine, me grante nga buxheti i shtetit për vitin 2024 është programuar në shumën rreth 20 milion euro ose 45.3 % më pak se viti i kaluar.

Në këtë program janë parashikuar edhe rreth 22 milon euro nga IPARD ose 33 % më pak se 2023, por që në fakt janë të pamundura të injektohen në bujqësinë shqiptare si pasojë e pezullimit te tyre pikërisht si rezultat i keqmenaxhimit të strukturave të Ministrisë së Bujqësisë.

Ky buxhet ka edhe një karakteristikë tjetër mjaft negative pasi rreth 60% e tij shkon për shpenzime korrente si paga, dieta, karburante dhe vetëm një sasi mjaft e vogël e saj shkon për investime në infrastrukturën bujqësore dhe mbështetjen e fermerëve.

Kështu shpenzohen miliona lek për pajisje zyrash për aparatin e Ministrisë së Bujqësisë, harxhohen pa kursim lekë të buxhetit për blerje makinash apo rrethime te QTTB dhe vetem 20 milion euro për mbështetjen e fermerve.

Pos kësaj nuk ka asnjë masë konkrete për gjendjen katastrofike të blegtorisë shqiptare ku aktualisht rezulton se është pergjysmuar numri i lopëve të qumështit dhe vendi jonë është kthyer në një treg të uritur për qumështin serb dhe qumështin pluhur.

Siguria ushqimore është në ditët e saj më të zeza, pasi laboratorët shqiptare nuk kryejne një gamë të madhe të analizave duke filluar nga vaji i palmës aditivet, ngjyruesit, konservantët, që përdoren në produktet ushqimore si dhe produktet e mbrojtjes së bimëve .

Ky buxhet nuk ka parashikuar asnjë politike lehtësuse për sistemin fiskal, pasi gjatë importit te produkteve bujqesore rimbursohet taksa 20 % e TVSH ndërsa për prodhimin vendas rimbursimi i TVSH është 0, kjo jo vetëm që ka shkatërruar prodhimin shqiptar por ka ulur dhe interesin e përpunuesit për blerjen e tij.

Kostoja e prodhimeve bujqësore shqiptare është më e lartë se e gjithë rajonit sepse në Kosovë subvencionohet me 100 milion euro fermeri ndërsa Maqedonia me rreth 150 euro prandaj me mijëra ha tokë janë lënë djerrë.

Si pasojë e kësaj politike diskriminuese të qeverisë ndaj bujqësisë rreth 203 mijë ha tokë ju është përkeqësuar cilësia e tyre prodhuese.

Shpopullimi masiv i vendit tonë ka ardhur pikërisht si rezultat i politikave diskriminuese në mbështetjen e bujqësisë dhe fermerëve, dhe kjo panoramë bëhet më e qartë kur i referohemi shifrave. Nga 1 milion shqiptarë që janë larguar nga Shqipëria shumica absolute e tyre janë larguar nga fshati. Zona të tëra nga Shkodra deri në Sarandë janë abandonuar pothuajse totalisht nga rinia dhe fermerët.

Sot që po flasim Bujqesia është kthyer në bujqësi të pensionisteve.

Shumë shpejt do të vijë koha që tokat tona do kthehen në livadhe dhe shqiptarët do konsumojnë vetëm mollë serbe dhe domate që vijnë nga Tunizia.

Filed Under: Analiza

Shqiptarët në Kolorado festuan festën e Flamurit kombëtar

December 5, 2023 by s p

Dërgoi: Albert Alla

Fotot: Monika Kadi

Ilir Gjoni

Më datë 3 dhjetor 2023 shqiptarët e shtetit të bukur të Kolorados u bënë bashkë dhe festuan 111 vjetorin a pavarësisë së Shqipërisë. Festa e flamurit, është festë e shenjtë për ne shqiptarët, feste qe tejkalon çdo dallim dhe bashkon të gjithë shqiptarët që kanë në zemër Gjergj Kastriotin, dashurinë për kombin dhe krenarinë e zjarrtë e të qënit shqiptarë. Një eveniment i shkëlqyer, ambient fantastik ku të gjithë u kënaqëm dhe u dëfryem nën tingujt e muzikës tonë nga të gjitha trevat e Shqipërisë. Ky eveniment perveç faktit që nderon dhe na bën të përulemi me mirënjohje të gjithë atyre që dhanë jetën për kombin tonë, ka rëndësi sepse bashkon komunitetin shqiptar, mban traditën dhe gjuhën gjalle e mbi të gjitha përçon mesazhin te fëmijët tanë, që është mirë të jesh shqiptar. 28 nentori i vitit 1912 është një nga ditët më të ndritshme të historisë dhe të rilindjes tonë kombëtare. Shënon filimin e projektit tonë kombëtar, projekt që akoma nuk ka mbaruar dhe do të mbarojë atëherë kur të gjithe trojet shqiptare të jenë nën një shtet të bashkuar, nën një flamur, flamurin e Skenderbeut.

Në fjalën hapëse përveç, shpalosjes së rëndësisë së festës së pavarësisë, vatrani z. Albert Alla CPA/MBA dhe z.Zenel Zymeri, patriot aktiv nga Drenica heroike, theksuan rëndësinë që çdo shqiptar të punojë fort e të jetë i suksesshëm në fushën ku aktivizohen, të forcohen ekonomikisht e të ngrejë sa më lart emrin shqiptar, të këshillojnë dhe të mbështesin fort fëmijët tanë, të studiojnë fort e të synojnë lidershipin e këtij vendi të madh. Është e rëndësishme që gjaku ilir të jetë i pranishëm aty ku fatet e kombeve caktohen. E kur Shtepia e Bardhe të flasë shqip, atëherë ëndrra e madhe e të gjithë atyre që ranë për flamur, ëndrra e rilindasve tanë do të bëhet realitet, një shtet, një komb, një flamur.

Mbas fjalimeve, zuri vend hareja, muzika jonë e ëmbël dhe vallet tone tradicionale nën hijeshinë e flamurit me të bukur në botë. Oh sa mirë të shihje gjithe ata shqiptare te bisedonin me njeri-tjetrin, te shkembenin numrat e telefonit, e te vallezonin me njeri-tjetrin, ashtu siç na ka hije, nën flamurin e Skenderbeut. Situata u ndez me shume me vallen e pogonishtes, vallen e rrajces, pipezat, vallen e tropojës, rrugoves dhe natyrish kapi majat me vallen e kukesit dhe “O sa mire me qene shqiptar”.

Por festa e flamurit nuk do te ishte realitet pa kontributin e patriotes, zonjes Monika Kadi Coulson. Zonja Monika, kujdeset per te gjitha aspektet e festes, prenotimin e lokalit, dekorimin e ambientit, ushqimin, pijet, muziken dhe fotografite. Fale zonjes Monika, festa e flamurit ne Kolorado tani është bërë një eveniment i përvitshëm dhe një traditë e këndshme shqiptare. Monika na sjell një copëz të Korçës tone te dashur ketu ne Kolorado dhe ashtu si Mesonjëtorja, shkolla e pare shqipe ne Korçë, ashtu Monika i dha jete kesaj tradite te bukur dhe te dashur per te gjithe ne shqiptaret, festa e flamurit. Shpresojme qe ne te ardhmen te hapim dhe nje dege te vatres dhe nje qender kulturore shqiptare, ku komuniteti te kete nje adrese të përhershme ku te mblidhet, dhe rinia shqiptaro-amerikane të gumëzhojë a te mësojë traditën, gjuhën dhe zakonet tona. Gjithashtu nuk mund te lëmë pa pershendetur fotografin tone, fantastik, z. Ilir Gjoni. Per kontributin me muziken dhe seleksionimin e saj, zonjen me buzeqeshje te embel, Ledia Papajorgji Karst dhe Steve Karst. Per kontributin ne dekor, fjalëmbla, Edlira Nelaj. Patjetër xhaxhi Zenel Zymeri me shikimin a tij serioz na kujtonte vazhdimisht për rëndësinë e kësaj feste dhe nevojën e një sjellje të përshtatshme. Një festë e shkëlqyer kombëtare.

Filed Under: Analiza

Përjetë mirënjohës Presidentit historik Doktor Ibrahim Rugova

December 2, 2023 by s p

Elmi Berisha/

Sot më 2 Dhjetor para 79 viteve lindi Presidenti i parë dhe historik i Republikës së Kosovës Dr. Ibrahim Rugova. Ai ishte ideatori, arkitekti dhe themeluesi i shtetit modern të Kosovës. Intelektual, dijetar urtak, filozof i mendimit politik i cili me vizionin dhe politikën unike na udhëhoqi duke ndriçuar rrugën drejt lirisë dhe pavarësisë së Kosovës. E ndërkombtarizoi çështjen e Kosovës, ndërtoi ura miqësie me shtetet më të fuqishme të planetit, me paqe dhe urtësi, vizion e mençuri, falë largpamësisë së tij, sot Kosova gëzon lirinë dhe shtetësinë.

Përjetësisht mirënjohës President, krenar që punuam me Ju dhe jetuam në epokën e Ibrahim Rugovës.

Filed Under: Analiza

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 114
  • 115
  • 116
  • 117
  • 118
  • …
  • 974
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Nga cikli “Humanistë të shquar shqiptar shek XV-XVIII” Mikel Maruli (1451-1500)
  • PERSE SHQIPERIA MBYTET NE DIMER E DIGJET NE VERE?
  • Ohri dhe Diplomacia e Kosovës
  • DR. ATHANAS GEGAJ: GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBE
  • VENDI IM
  • RUGOVA E SHNDËRROI DURIMIN STRATEGJIK NË MEKANIZËM SHTETFORMUES
  • Shkolla Shqipe Vatra në Tampa zhvilloi takimin e radhës
  • FESTA E SHQIPTARËVE
  • Lekë Matrënga, jo vetëm poeti, por dhe mësuesi i parë i shqipes
  • BETIMI I VEDAT GASHIT I ADMINISTRUAR NGA PRESIDENTI CLINTON
  • GAZETA AUSTRALIANE (1929) / NJË RRËFIM PËR GRATË E SHQIPËRISË
  • VATRA SHPALL KUVENDIN E PËRGJITHSHËM ZGJEDHOR MË 25 PRILL 2026
  • VATRA, EMËR I SHENJTË, AMANET I BREZAVE, FLAKA QË NUK SHUHET KURRË…
  • Raif Hyseni, Merita Halili, Ansambli MSU ngrejnë peshë Festivalin e Artë të Muzikës dhe Valleve Ballkanase 2026
  • 17 janar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, forma që mban një komb, kur koha kërkon ta shpërbëjë!

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT