Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, i shoqëruar nga zëvendësministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Liza Gashi, mori pjesë në edicionin e tretë të konferencës “Diaspora Flet”, e organizuar nga organizata GERMIN me mbështetje të Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës.

Në fjalën e tij Kryeministri Kurti, tha se diaspora shqiptare ka luajtur dhe vazhdon të ketë një rëndësi të jashtëzakonshme për zhvillimin ekonomik, social dhe politik të Kosovës.

Ai tha se brenda dyvjeçarit të parë të mandatit tonë kemi arritur t’i përfshijmë në diskutim mbi 20 qendrat kryesore ku jeton dhe vepron mërgata jonë. Gjithashtu, jemi angazhuar për të ofruar mënyra inovative për të përfshirë diasporën në proceset e hartimit të politikave duke u bërë pjesëmarrës aktiv në jetën e përditshme të vendit tonë. Andaj, në Qeverinë tonë ka ministria, ka zëvendësministra, këshilltarë e ekspertë të angazhuar, të cilët vijnë nga diaspora.

Kryeministri Kurti u shpreh se po përmbushet edhe një zotim tjetër i qeverisjes për sa i përket procesit të votimit, i cili sipas tij parasheh që mërgata të ketë lehtësim real të shprehjes së vullnetit të tyre politik, teksa ambasadat dhe konsullatat e Republikës gjatë zgjedhjeve do të shndërrohen në qendra të votimit.

Gjatë konferencës Kryeministri Kurti, deklaroi se bashkë me Shqipërinë, janë duke punuar te pjesa e mësimit plotësues, në veçanti ofrimi i librave për fëmijët, që vijojnë mësimin plotësues të gjuhës shqipe, por edhe në planin e përbashkët për të adresuar sfidat e shumta që kemi për të ruajtur gjuhën shqipe jashtë vendit. Andaj, theksoi ai, këtë verë, në kuadër të Seminarit të Përbashkët të Gjuhës Shqipe, që do të mbahet në Shqipëri, theksi do të jetë te koncept-dokumenti për adresimin e sfidave që kemi para me mësimin plotësues të gjuhës jashtë vendit.

Në fund të fjalës së tij, Kryeministri Kurti, u shpreh se vetëm duke e njohur rëndësinë e diasporës për zhvillimin tonë ekonomik, social dhe politik, e duke trajtuar atë si një pasuri të çmuar po dhe burim për zhvillim të gjithmbarshëm, do të mund të ndërtojmë një shtet më të fortë e më të qëndrueshëm.

Kryeministri ftoi të pranishmit që të marrin pjesë aktivisht në diskutimet dhe shkëmbimet, që do të zhvillohen gjatë kësaj konference sot dhe nesër.

“Së bashku, do të punojmë që të kemi një ndikim afatgjatë në vendlindjen tonë dhe të lëmë mbrapa një trashëgimi të prosperitetit për brezat e ardhshëm. Nuk kemi përgjegjësi për botën të tillë çfarë e kemi gjetur, por kemi përgjegjësi për botën çfarë ua lëmë brezave që vijnë pas nesh, e për shkak se kemi përgjegjësi, le të jemi të përgjegjshëm”, tha Kryeministri Kurti.

Fjala e plotë e kryeministrit Kurti: “Unë jam i nderuar të flas para jush sot në edicionin e tretë të konferencës “Diaspora Flet”, një platformë kjo, e cila feston arritjet e shkëlqyera dhe potencialin e diasporës shqiptare. Janë platformat si këto, ato që na mundësojnë të forcojmë partneritetin me dhe në mes të diasporës për zhvillimin e mëtutjeshëm të vendit tonë, por njëkohësisht edhe për forcimin e diasporës kudo që ajo është.

Diaspora shqiptare ka luajtur dhe vazhdon të ketë një rëndësi të jashtëzakonshme për zhvillimin ekonomik, social dhe politik të Kosovës. Kontributi i diasporës ndjehet në të gjithë sektorët; nga sipërmarrjet dhe investimet, deri te transferimi i njohurive dhe filantropia. Me anë të punës suaj të palodhur dhe përkushtimit të pandërprerë për të ardhmen e përbashkët, diaspora është moti pasuri e çmuar e kombit tonë.

Ne e njohim mirë rolin dhe rëndësinë e angazhimit të diasporës në Kosovë. Por, edhe e vlerësojmë shumë potencialin e saj si një nga burimet kryesore për zhvillim. Andaj, jemi të përkushtuar në punën tonë ditore, për të zbatuar politika, të cilat e ndërlidhin rolin e diasporës jo vetëm si një pjesë të rëndësishme e identitetit tonë, por edhe si një forcë e jashtëzakonshme për ndryshimet, të cilat kanë filluar të marrin formë në Republikën e Kosovës.

Në përputhje me këtë angazhim, qysh në fillim kemi promovuar “Dialogun me Mërgatën” si platformë për të diskutuar mundësitë, sfidat dhe kërkesat që kanë bashkatdhetarët tanë në të gjitha këndet e botës. Brenda dyvjeçarit të parë të mandatit tonë kemi arritur t’i përfshijmë në diskutim mbi 20 qendra kryesore ku jeton dhe vepron mërgata jonë. Gjithashtu, jemi angazhuar për të ofruar mënyra inovative për të përfshirë diasporën në proceset e hartimit të politikave duke u bërë pjesëmarrës aktiv në jetën e përditshme të vendit tonë. Andaj, në Qeverinë tonë ka ministria, ka zëvendësministra, këshilltarë e ekspertë të angazhuar, të cilët vijnë nga diaspora.

Aktualisht jemi drejt finalizimit të kornizës ligjore, e cila reflekton vlerësimin tonë të thellë për kontributin e diasporës. Me Ligjin e ri për Zgjedhjet e Përgjithshme po i japim fund një padrejtësie të gjatë ndaj mërgatës, për sa i përket votimit dhe po e përmbushim përfundimisht edhe një zotim tonin. Ai parasheh që mërgata të ketë lehtësim real të shprehjes së vullnetit të tyre politik, teksa ambasadat dhe konsullatat e Republikës gjatë zgjedhjeve do të shndërrohen në qendra të votimit.

Po ashtu, në kuadër të reformës në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, diaspora ndërlidhet direkt me punën, që bëjnë misionet tona nëpër vendet e ndryshme të botës. Por, risia do të jetë, që do të ketë personel të angazhuar direkt për çështjet e temat, që ndërlidhen me komunitetin tonë.

Këto instrumente do të na mundësojnë të forcojmë lidhjet tona, të përmirësojmë bashkëpunimin dhe t’i japim diasporës fuqinë për të luajtur një rol edhe më të madh, gjithsesi meritor.

Krahas ndryshimit dhe hartimit të ligjeve, gjatë këtyre dy viteve qeverisje kemi dizajnuar edhe programe autentike, sikurse ai “Shijo Kosovën” me fokus te ndërlidhja e pjesëtarëve të diasporës së re me vendin e origjinës përmes edukimit jo formal, ekskursioneve natyrore dhe kulturore. Po ashtu, programi për diplomaci publike “Citizen Diplomacy Fellowship”, që ka për qëllim ndërlidhjen me vendin e origjinës përmes angazhimit profesional, e gjenerata e parë tashmë ka përfunduar angazhimin dhe në thirrjen e gjeneratës së dytë, për herë të parë do të ofrojë mundësinë, që diaspora jonë të angazhohet edhe në misionet diplomatike dhe konsullore pikërisht përmes këtij programi. Thirrja pritet të hapet javën që vjen.

Po ashtu, është duke u punuar intensivisht bashkë me Shqipërinë te pjesa e mësimit plotësues, veçanërisht tek ofrimi i librave për fëmijët, që vijojnë mësimin plotësues të gjuhës shqipe, por edhe në planin e përbashkët për të adresuar sfidat e shumta që kemi për të ruajtur gjuhën shqipe jashtë vendit. Andaj, këtë verë, në kuadër të Seminarit të Përbashkët të Gjuhës Shqipe, që do të mbahet në Shqipëri, theksi do të jetë te koncept-dokumenti për adresimin e sfidave, që kemi para me mësimin plotësues të gjuhës jashtë vendit. Më tej, për të adresuar kërkesat e shumta që ka mërgata jonë, për herë të parë jemi duke dizajnuar një fond për diasporën me qëllim ofrimin e resurseve financiare për të bashkë-krijuar ide të reja dhe për të ofruar zgjidhje kreative për komunitete ku jetoni dhe veproni. Ky fond paraqet mundësi të mirë partneriteti me të gjitha shoqatat, asociacionet dhe institutet për të adresuar objektivat kryesore në qasjen tonë për angazhimin, bashkëpunimin dhe bashkë-krijimin me mërgatën tonë.

Po e theksojmë gjuhën shqipe, për shkak se besojmë që këtu është çelësi i integrimit pa asimilim, nëpërmjet mësimit të mirë të gjuhës shqipe, që nënkupton tekste të mira shkollore, gjuhësore, letrare në njërën anë dhe në anën tjetër mësimdhënës, mësues e arsimtarë të përgatitur profesionalisht, do të arrijmë që bashkatdhetarët tanë, fëmijët e tyre ta mësojnë mirë gjuhën shqipe dhe në këtë mënyrë edhe të arrijnë të integrohen suksesshëm, por në të njëjtën kohë edhe të mos asimilohen, por ta mbrojnë kulturën e të dy vendeve ku ata jetojnë dhe veprojnë. Pra, vendin e origjinës dhe atë të punës e të banimit.

Një çështje tjetër e rëndësishme në kuadër të programit tonë qeveritar është themelimi i Fondit Sovran të Republikës së Kosovës. Në qershorin e vitit të kaluar e kemi miratuar në mbledhje të Qeverisë, konspekt dokumentin, ndërkaq tash po e përmbyllë diskutimin publik, Projektligji për Fondin Sovran të Republikës së Kosovës, i cili më pas miratohet në Qeveri dhe sillet në seancë plenare në Kuvendin e Kosovës, në mënyrë që edhe aty të diskutohet, të trajtohet para se të miratohet.

Ideja e Fondit Sovran, është ide e kamotshme më saktësisht e vitit 2017 dhe që prej atëherë ne vazhdimisht e kemi theksuar dhe levruar atë. Fondi Sovran synon që të kalojë një dinamikë të re në ekonominë e Republikës sonë, me ç ‘rast nuk do të kemi vetëm njerëz të pasur, por edhe do ta bëjmë edhe shtetin të pasur. Ekonomia në këto vitet e pasluftës, sidomos të pas shpalljes së pavarësisë, ka qenë e shkapërderdhur duke iu nënshtruar qoftë keqpërdorimeve të fondeve publike apo edhe privatizimeve abuzive.

Andaj, ne dëshirojmë ta ndërpremë këtë trend, le të themi trend centrifugal në ekonominë tonë, ta bëjmë centripetal. Ta bëjmë gravitetin e ekonomisë sonë. Ashtu që Fondi Sovran në njërën anë t’ia marrë ndërmarrjet publike Qeverisë, ndërkaq në anën tjetër asetet e Agjencisë Kosovare të Privatizimit, që duhet të mbyllet, janë diku 24 mijë asete, ku përfshihen 42 mijë hektarë tokë bujqësore që duhet të mbrohen dhe ky Fond Sovran me një Bord të Drejtorëve dhe me një menaxhment ku presim që të vijnë sidomos nga diaspora jonë do të ishte drejtpërsëdrejti i lidhur me Kuvendin e Republikës. Pra, t’i përgjigjej Parlamentit, si organi më i lartë përfaqësues legjislativ i Republikës sonë demokratike. Me fjalë të tjera, ne po përpiqemi që ta zvogëlojmë Qeverinë, ta bëjmë atë më të shpejtë dhe në anën tjetër, ta rrisim shtetin e ta bëjmë atë më të fortë. Ne duam Qeveri më të vogël e më të shpejtë dhe shtet më të fortë e më të madh. Fondi Sovran është reforma kryesore në ekonominë, e cila e mundëson, po mund të them edhe e garanton një gjë të tillë.

Në vazhdim, Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, me siguri që do të prezantojë edhe më në detaje të gjitha ndryshimet, të cilat janë duke marrë formë në kuadër të qasjes tonë të re për diasporën, e për këtë person më kompetent në kabinetin tonë qeveritar se sa zëvendësministrja, Liza Gashi, nuk ka. Unë nuk njoh njeri që njeh më shumë bashkatdhetarë në diasporë se sa Liza Gashi. Nuk po them që nuk ekziston një person i tillë, por ja që unë nuk e njoh.

Vetëm duke e njohur rëndësinë e diasporës për zhvillimin tonë ekonomik, social dhe politik, e duke trajtuar atë si një pasuri të çmuar po dhe burim për zhvillim të gjithmbarshëm, do të mund të ndërtojmë një shtet më të fortë e më të qëndrueshëm.

Ju ftoj të merrni pjesë aktivisht në diskutimet dhe shkëmbimet, që do të zhvillohen gjatë kësaj konference sot dhe nesër. E së bashku, do të punojmë që të kemi një ndikim afatgjatë në vendlindjen tonë dhe të lëmë mbrapa një trashëgimi të prosperitetit për brezat e ardhshëm.

Nuk kemi përgjegjësi për botën të tillë çfarë e kemi gjetur, por kemi përgjegjësi për botën çfarë ua lëmë brezave që vijnë pas nesh, e për shkak se kemi përgjegjësi, le të jemi të përgjegjshëm.

Nga Keze Kozeta Zylo/

Edhe pse jemi në Maj lulesh, kemi një stinë të nxehtë sharjesh, me pesticide helmesh që nxjerrin politikanët nga goja si para zgjedhjeve dhe pas zgjedhjeve në Mëmëdheun tonë të shumëvuajtur.  Duket sikur nga qielli vjen një trëndafil urimi shumë i rrallë për mos thënë i vetmi nga një ish kryetar socialist të Bashkisë Memaliaj, që uron kolegun e tij demokrat i cili fitoi Bashkinë e Memaliaj atje në Jugun tim të Shqipërisë.  Ai është z. Gjolek Guci ish Kryetar i Bashkisë Memaliaj zgjedhur nga socialistët në mandatin e kaluar dhe që e mbajti me nder dhe profesionalizëm postin e tij si kryetar. Në këtë mandat vendin e tij e zuri 

z. Albert Malaj ish ushtarak nga koalicioni “Bashkë Fitojmë”.  

Unë nuk jam e çuditur nga z. Gjolek Guci për urimin e tij të sjellshëm që i bën kandidatit të fitores, pasi kur e takuam Verën e kaluar në zyrën e tij në Memaliaj në Bashki gjatë intervistës për TV “Alba Life”, New York tha: Unë jam këtu për të ndihmuar jo vetëm votuesit e mi, por gjithë popullin e Memaliaj, pasi kjo Bashki ku unë kam nderin të jem në krye i përket gjithë memaljotëve dhe zonave përreth.  

Në statusin e tij midis të tjerash thotë:  “Udhëtimi ynë, pavarësisht vullnetit dhe dëshirës së ekipit ka qenë i vështirë, me një Bashki me problematika të mëdha, me pak fonde dhe investime. Pavarësisht rezultatit, ndihem krenar për mbarëvajtjen e zgjedhjeve.  Ju garantoj se deri në ditën e fundit të mandatit tim, ekipi ynë do të vazhdoj punën me të njëjtin intensitet dhe vendosmëri. 

I uroj suksese kryebashkiakut të zgjedhur dhe i kërkoj që të jap maksimumin për të mirën e komunitetit”.  Gjolek Guci

Natyrshëm e çmoj së tepërmi këtë urim që ka mirësinë e të sjellurit dhe ashtu siç duhet të jetë si për humbesin dhe fituesin.  Nuk është turp të humbasësh ne një“betejë” politike, vetëm njeri do të fitojë, turp është kur nuk e pranon humbjen nëse është reale, dhe fillon shpifjet e pacipa, akuzat çnjerëore duke rënë në moçalin e shushunjave thithëse…

Të gjithë shqiptarët që kanë etikën e të sjellurit kur i lexojnë shkrimet me fyerje, sharje që përmbajnë një fjalor nga më vulgarët dhe të pacipë vetëvetiu mendojnë se këtë “liri” iu ka dhënë urrejtja, cinizmi dhe egoizimi i tyre i pashoq, të cilët kanë ëndërruar të bëhen diçka, por nuk ia kanë arritur kurrë qëllimit të tyre, ose mendojnë se do t’ja arrijnë veçse duke përgojuar dhe shpifur pafundësisht. 

Ndonese jetojmë larg do të ndalem në disa punë të z. Guci që i preka dhe i pashë me sytë e mi.  Rruga nga Memaliaj deri në Marricaj nuk ka qenë kurrë e shtruar, por një rrugë me shumë probleme për fshatrat dhe tejet e vështirë.  Ekipi i tij e përfundoi me sukses dhe po vazhdonte drejt Arrëzës së Madhe, Qafës së famshme të Kiçokut.  Kishte projekte të bënte rrugën e Buzit etj…  Punët e mira gjithmonë flasin vetë.

Jetojmë në kohra të çuditshme, në frymen acide dhe në urrejtjen e pashoq që bashkon njësoj njerëzish!

Eshte mjerim qe disa grupe akoma kanë megallomaninë anadollake për të poshtëruar dhe përbuzur kandidatin, veçanërisht në kohë zgjedhjesh, pasi e kanë më të lehtë për ta venë përfund kandidatin, gjithmonë sipas llogjikës së tyre aq të cekët.

            Edhe pse lexuesit i kuptojnë mjaft mirë dredhitë dhe shpifjet që mund të bëhen në forma nga më të ndryshmet karshi njerëzve që japin kontribute qoftë dhe modeste të krijohet përshtypja se ligësia e disa shkruesve qofshin dhe gjysmëanalfabetë, (na ruajtë Zoti prej tyre) kanë një grykësi të çuditshme për të dhunuar, e thënë shkurt kanë një mendësi të mbrapshtë për të bërë atentat psikologjik… Po përse ka qenë dhe vazhdon kjo mendësi abuzuese edhe sot e kësaj dite karshi njerëzve të ndryshëm apo që dhunuesve ju duket se kanë arritur diçka për të cilën kam bindjen e patjetërsueshme se do të vazhdojë gjatë, biles aq gjatë sa dhe ne të ekzistojmë në faqe të dheut… Thjesht mendësi dhe grykësi ballkanike!

Jemi në shekullin e 21 dhe disa shkrues akoma kanë megallomaninë anadollake për të poshtëruar dhe përbuzur kandidatin, veçanërisht gjininë femërore, pasi si seksi më i dobët dhe më delikat që jemi, e kanë më të lehtë për ta venë përfund, gjithmonë sipas llogjikës së tyre aq të cekët.

Dhe ky është një mjerim i madh, është një mjerim që e ka zënë për fyti dhe është përdredhur si kulpër në trupin e kulturës shqiptare aq të lashtë, paçka se midis tyre mund te ketë dhe ndonjë shoqe që ju mban ison çjerrëse dhe e bën fjalën e bukur kufomë kundërmonjëse…  Në mjedise të ndryshme ku kolegët e punës i kemi nga të gjitha etnitë, shpesh diskutohen këto dukuri tejet negative dhe secila prej nesh sjellë përvoja jetësore apo trajtime që u bëhet këtyre problemeve jetike nga vendet që vimë.  Megjithatë pohojnë amerikanët, është e vërtetë që ka shumë dhunime dhe këtu, por ato kurrë nuk duhen lënë të marrin frymë.  Mikja amerikane më kujton thënien e Presidentit Lyndon B. Johnson i cili ka thënë: “Në qofte se e lejon dhunuesin të vijë në kopshtin tënd, ditën tjetër ai do të vijë pranë ballkonit dhe pas kësaj do të përdhunojë gruan pranë krevatit”…

            Por mendoj që dhe mosmarrja me mjeranët që vetëm harxhojnë kohën lart e poshtë duke shpifur dhe duke shpërndarë fjalë të turpshme vetëvetiu sjell mëshirën, e cila është arma më e mirë për të mos u penguar në punët që kemi përpara…pasi sic thotë Chris Colfer se ata janë si letra zmerile që mund të të lëndojë vazhdimisht, por në fund ajo përfundon e padobishme…“When people hurt you over and over, think of them like sandpaper. They may scratch and hurt you a bit, but in the end, you end up polished and they end up useless.”

Kështu që letra e padobishme detyrimisht hidhet në kosh, ndërsa nje trendafil urimi i një kryebashkiaku socialist për kandidatin demokrat të fitores mbetet pergjithmonë.

20 Maj, 2023

Staten Island, New York

Dr. Sylë Ukshini/

Libri i Nikolaus Faulstroh: “Die Balkankrisen von 1908-1914 und die Jugoslawienkonflikte von 1991-1999 im Beziehungsgeflecht der Großmächte”, të cilin po e kërkoja prej kohës, është një studim jashtëzakonisht interesant për mënyrën e trajtimit të ngjarjeve ma kulmore në hapësirën e Ballkanit dhe për qëndrimin e aktorëve ndërkombëtar në dy opeka të ndryshme në të njejtin terrutor. E falenderoj historianin Selver Islamaj që më solli këtë libër nga Vjena.

Në Evropën e sotme, afro 80 vjet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, konfliktet e armatosura janë ende një realitet i trishtuar. Por pse shpie te kjo dhe si duhet të reagojmë në mënyrë që ky zhvillim të mund të parandalohet? Konfliktet e shumta në vendet e Ballkanit të shekujve 19 dhe 20 e bëjnë këtë rajon një fushë interesante kërkimii. Përmes këtij libri lexuesi kupton më të qartë dhe më të kuptueshëm sjelljen e Fuqive të Mëdha dhe aktorëve evropianë. Faulstroh I përshkruan konfliktet në dy epoka të ndryshme në të njëjtin territor. Përkundër dallimeve të mëdha kohore, këtu çuditërisht ka shumë paralele. Rezultati i ndryshëm i konflikteve është tema kryesore e punës. Pjesa e fundit përshkruan agresionin rus në Krimenë e Ukrainës, e cila sot përsëri shkakton tensione ndërkombëtare dhe kështu tregon sfidat aktuale në politikën evropiane të sigurisë.