Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Zhgënjimi i Lulzim Bashës

by

Sadik Elshani*

*Shkrimi eshte qendrim personal i autorit dhe nuk perfaqeson qendrimin e Vatres.

Në gjithë hapësirën shqiptare sot nuk kemi asnjë udhëheqës që të frymëzon, që i jep shpresë kombit. Dikur e kishim Ibrahim Rugoven.

Më 25 qershor u zhvilluan zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë (zgjedhjet parlamentare). Dhe si zakonisht dhe që është fare e logjikshme, në këto zgjedhje fiton një parti apo koalicion partish, një krah apo krahu tjetër, “të majtët” apo “të djathtët”, por kurrë nuk fitojnë kombëtarët, nuk fiton kombi, nuk fiton Shqipëria. Arsyeja për këtë është e thjeshtë: Në Shqipëri nuk kemi asnjë parti që ka një program kombëtar, një platformë, strategji kombëtare – parti që mbron interesat kombëtare të Shqipërisë dhe kujdeset e lufton për mirëqenjen e popullit shqiptar kudo që jeton ai. është fatkeqësi kombëtare që partitë politike kryesore të Shqipërisë, si për nga ana organizative, ashtu dhe mënyra sesi e ushtrojnë veprimtarinë e tyre, më tepër u perngjajnë grupimeve klanore, mafioze. Që në fillim dua të sqaroj se nuk i përkas asnjë partie, asnjë grupimi politik, as në Shqiperi dhe as në Kosovë. Qysh në rininë time të hershme jam përcaktuar vetëm për një parti: Kombin dhe ideologjinë e tij, shqiptarizmin. Gjithmonë do ta perkrah atë parti që vjen në pushtet me votën e lirë, që punon për kombin dhe jo për interesat e klaneve të tyre. Ngjarjet që po zhvillohen para syve tanë po na deshmojnë qartë se asnjëra nga partitë politike kryesore të Shqipërisë as që e çanë kokën për interesat kombëtare, për mirëqenjen e popullit.

Shpresat e mia u ngjallen pak me ardhjen e zotit Lulzim Basha në krye të Partise Demokratike të Shqipërisë. Mendova se ndërrimi i gardës së vjetër me gardën e re ndoshta do të sillte diçka të re në skenën politike të Shqipërisë. Thënë të drejtën, nuk kam pritur edhe aq shumë, por si një udhëheqës i brezit të ri, i edukuar në një universitet përendimor, ai do të sillte diçka të re në jetën politike të partisë së tij dhe të Shqipërisë. Nga zoti Basha është pritur që ai të qendrojë mbi nivel dhe jo të lëshohet në nivele të ulëta si dikur homologu i tij kur ishte në opozitë, apo paraardhësi i tij. Dikush duhet të bëjë hapin e parë, levizjet e para për të dalë nga ky rreth vicioz që po ia zë frymën Shqipërisë, ta zbusë pak klimën e ashpër politike. është pritur që ai te sjellë energji pozitive, stil te ri, qasje të reja ne politikën shqiptare; të përdor gjuhën e kompromisit, bashkëpunimit dhe jo gjuhën e përçarjes, grindjes. E di, për tango duhen dy, por dikush duhet të prijë.

Por, zoti Basha bëri të kundërtën nga ajo që pritej prej tij. Partia Demokratike i humbi zgjedhjet e vitit 2013, pastaj edhe ato vendore. Kur ndodh diçka e tillë, atehere çdo parti duhet të bëjë një analizë, autopsi, se pse ndodhi kjo, cilët ishin faktorët që sollën humbjen e papritur dhe si duhet të mënjanohen të metat, gabimet që çuan drejt këtyre humbjeve. Çdo parti serioze, çdo udhëheqës serioz do ta bënte këtë, por ja që zoti Basha nuk e bëri fare. Në vend se të ndërtonte partinë, te përpilonte një program bindës që do ta gezonte përkrahjen e gjërë, ai zgjodhi rrugën e ulët të kacafytjes, grindjes, sharjeve e fyerjeve. Me sharje e fyerje nuk mund ta mposhtësh kundërshtarin tënd politik, por me punë serioze, veprime bindëse, duke ua paraqitur votuesve një program të detajuar sesi do t’i përmbushësh premtimet tua zgjedhore (elektorale). 

Zoti Basha nuk ishte përgatitur fare për zgjedhjet e vitit 2017, edhe pse ai e ka ditur qysh në vitin 2013 se do të ketë zgjedhje pas katër vitesh. Ai nuk bëri asgjë për ta riorganizuar, përtrirë partinë e tij, për ta ngjallur, shtuar entuziazmin e anëtarëve të partisë së tij. Duke e ndier thellë në vete se do t’i humbiste zgjedhjet, ai zgjodhi rrugën tjetër: retorikën demagogjike, rrugën e kërcënimit, kacafytjes – metoda këto tipike bolshevike. Hapi vdekjeprues ishte ngrehja e tendes (çadres) mu ne qendër të Tiranës, duke bllokuar një nga pjesët më të gjallëruara të kryeqytetit shqiptar. Ai dhe përkrahësit e tij u mbyllën në çadër dhe lëshonin deklarata helmuese, duke kërcënuar me mosbindje qytetare, luftë vëllavrasëse, kaos, shkatërrimin e shtetit. Dhe këto veprime po ndodhnin pikërisht në njëzetvjetorin e ngjarjeve të mbrapshta të vitit 1997. E përse? Vetëm për t’i arritur (sipas tij) qëllimet e tij politike që përndryshe nuk mund t’i arrinte në kutitë e votimit. Zoti Basha si një njeri i edukuar në perëndim dhe si ish ministër i Punëve të Brendshme duhet ta dinte mirë se trazirat fillojnë lehtë, por nuk mbarojnë lehtë dhe gjatë kohës së zhvillimit të tyre ndodhin shumë gjëra tragjike, dëme njerëzore e materiale. Me këto veprime ai e shndërroi veten e tij në një figurë tragjiko – komike, për të ardhur keq ta shikoje me sy në këtë gjendje. është për t’u habitur se askush nga përkrahësit e tij nuk i tha se ajo që ai po bënte ishte tepër gabim, rrugë e verbër (qorre) që nuk të shpie askund, por që mund të çonte drejt greminës politike, ashtu edhe siç ndodhi në zgjedhjet e 25 qershorit, 2017. Me siguri edhe ai e ka ditur se kjo është gabim, por si të dilte tani nga ky qorrsokak?! Nga ky donkishotizëm atë e shpëtoi marrëveshja e 18 majit me kryeministrin e Shqipërisë, zotin Rama. Zoti Basha me të drerjtë e kritikonte qeverisjen e dështuar te zotit Rama, por ja që tani ai pranoi të jetë pjesë e kësaj qeverisje të cilën çdo ditë e kritikonte. Hipokrizi e marrëzi! Dhe ai mendonte se kjo hipokrizi e marrezi do t’ia zbardhte atij fytyrën e marrur. Me këtë marrëveshje zoti Rama e bëri zotin Basha te dukej si njje piun shahu, ndërsa vete dukej si mbret (shahu) në këtë lojë të çmendur shahu politik.

Pastaj zoti Basha i acaroi marrëdhëniet me figurat kryesore të Partisë Demokratike. Tamam si një figurë autoritariane, si një diktator, ai vetë i përpiloi listat e kandidatëve për deputetë, duke futur emra të panjohur dhe duke i eliminuar figurat kryesore që kishin dhënë ndihmesën e tyre në ngritjen e kësaj partie. Ky refuzim, kjo mospërfillje solli edhe përçarje në Partinë Demokratike, demoralizimin e anëtarësisë dhe përkrahësve të tyre që si rrjedhim pati humbjen katastrofike të Partisë Demokratike në zgjedhjet e 25 qershorit. Sikur edhe një bari të ishte në krye të Partisë Demokratike nuk do të ballafaqohej me këtë humbje katastrofike. Zoti Basha çdo gjë e bëri ashtu siç nuk duhej bërë. Me veprimet e tij ai u tregua se nuk është një drejtues, strategjist, udhëheqës i mirë, udhëheqës largpamës.

NJë udhëheqës serioz e i ndërgjegjshëm merr përgjegjësi për veprimet, dështimet e veta dhe nuk i fajëson të tjerët. Në vendet përendimore një udhëheqës që do të pësonte një humbje të tillë të thellë, menjëherë do të jepte dorëheqje. Kryeministri i Britanisë së Madhe, David Cameron, dha dorëheqje pas rezultatit te Brexit-it. Askush nuk duhet ta kryqëzojë zotin Basha për veprimet e tij, por edhe askush nuk duhet të na paraqesë atë si një udhëheqës të rrallë siç bëjnë disa servilë e militantë të partisë së tij. Në një shkrim të saj, dr. Albana Deda e quan Bashen “investim serioz kombëtar”, “personalitet shumë serioz politik”. Por, realiteti tregon diçka tjetër: Zoti Basha mund të jetë një aparatçik, byrokrat i mirë, por jo një udhëheqës, prijës i mirë. Ai po të kishte një fije ndërgjegje do të jepte dorëheqje dhe jo të kandidohej e të zgjidhej përsëri kryetar i Partisë Demokratike. Në këtë çast ai është një politikan i lënduar, që nuk gëzon autoritet dhe si i tillë nuk mund të jetë nje prijës i përshtatshëm për të vazhduar udhëheqjen e partisë, për t’u ballafaquar me sfidat nëpër të cilat eshte duke kaluar partia e tij. Përçarësi nuk mund të jetë bashkues i partisë. Me sjelljet e tij zoti Basha po dëshmon se është një poltikan tipik në kuptimin negativ të kësaj fjale, oportunist që kujdeset vetëm për veten e tij. Nëse zoti Basha e do partinë e tij, nëse e do Shqipërinë, atëherë ai duhet të jepë menjëherë dorëheqje nga pozita e kryetarit te Partisë Demokratike dhe t’ua lëshojë rrugën të tjerëve. Me këtë veprim ai do të sillte diçka të re në politikën shqiptare: ndjenjen e përgjegjësisë dhe vënjen e interesave kolektive, kombëtare, mbi ato vetjake (personale).

*Shkrimi eshte qendrim personal i autorit dhe nuk perfaqeson qendrimin e Vatres.

KOSOVA DHE PËRMASAT TRONDITËSE TË KRIMEVE SERBE 

by

Xhelal Zejneli 

Gjatë luftës në Kosovë të vitit 1999 Serbia bëri krime. Ndonëse që atëherë kanë kaluar 22 vjet, shumë pyetje kanë sot e kësaj dite kanë mbetur pa përgjigje.   

Ushtria, policia, njësitë paramilitare apo falangat serbe:

– kanë kryer vrasje;

– kanë vrarë civilë;

– kanë vrarë fëmijë; 

– kanë vrarë njerëz të pafuqishëm;

– kanë ekzekutuar civilë;

– kanë kryer përdhunime;

– kanë dëbuar popullsinë civile nga shtëpitë e veta;

– kanë krijuar varreza masive;

– kanë djegur kufoma;

– kanë hedhur kufoma në lumë;

– i kanë humbur gjurmët e viktimave;

– kanë djegur shtëpi;

– i kanë shkatërruar pronat e popullsisë civile;

– kanë shkatërruar pasuri të tjera të Kosovës.

Sipas të drejtës ndërkombëtare, vrasjet e sipërthëna konsiderohen dhe përkufizohen si krime lufte, apo si krime kundër njerëzimit. 

  Sipas organizatës Fondi për të drejtën humanitare, të prezantuara në “Librin e kujtimit të Kosovës” (LKK), gjatë luftës së vitit 1999 janë vrarë ose janë zhdukur 10.812 shqiptarë. Shifra e sipërthënë është nxjerrë nga analiza e 31.600 dokumenteve burimesh të ndryshme. Të dhënat burojnë edhe nga deklaratat e viktimave dhe të dëshmitarëve të krimeve të luftës. 

Gjatë luftës së Kosovës, ushtria, policia dhe paramilitarët serbë kanë vrarë 1133 fëmijë shqiptarë.  

Numri i civilëve shqiptarë të vrarë nga ushtria, nga policia dhe nga njësitë paramilitare serbe sipas komunave: në Gjakovë – 1.022 vetë; në Skenderaj – 984 vetë; në Gllogoc – 804 vetë; në Rahovec – 724 vetë; në Pejë – 561 vetë; në Prishtinë – 466 vetë; në Prizren – 464 vetë; në Vushtrria – 451 vetë; në Suharekë – 434 vetë; në Mitrovicë 417 vetë.  

Me gjithë këtë numër të evidentuar të personave të vrarë nga forcat serbe të sigurisë, edhe 21 vjet nga përfundimi i luftës së Kosovës, 1227 civilë shqiptarë konsiderohen të pagjetur dhe për ta ende nuk dihet gjë.

*   *   *

Në një raport të organizatës së OKB-së për refugjatët (UNHCR) thuhet se në periudhën prej 23 marsit deri më 9 qershor të vitit 1999 nga Kosova u larguan 862.979 refugjatë. Në një raport të OSBE-së thuhet se ndërmjet marsit dhe qershorit të vitit 1999     u dëbuan nga Kosova 863.000 civilë. Amnesty International thekson se deri në fund të luftës në Kosovë në qershor të vitit 1999, më shumë se gjysma e popullatës civile të Kosovës jetonin në kampe refugjatësh në Shqipëri dhe Maqedoni.

*   *   *

Në Komitetin Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq dhe në Komisionin për persona të zhdukur – të qeverisë së Kosovës, në bazë të kërkesave të familjarëve, janë evidentuar 6.057 raste personash të zhdukur. Këta persona evidencohen si të pagjetur. Tragjedia e shumicës prej tyre është zbardhur, por për 1.647 persona, sot e kësaj dite nuk dihet asgjë.

Autoritetet e Kosovës, si dhe organizatat joqeveritare ndërkombëtare bëjnë të ditur se rreth 80% e personave të zhdukur gjatë luftës kanë qenë meshkuj të moshës prej 18 deri në 40 vjeç. Pjesa tjetër janë të moshës 41 deri në 60 vjeç. Duhet shtuar se ka pasur edhe raste  rrëmbimesh dhe zhdukjesh të personave të moshës mbi 60 vjeç.

*   *   *

Pas përfundimit të luftës, në Kosovë dhe në Serbi u zbuluan një numër i madh varrezash masive. Në dokumentet e Tribunalit të Hagës shihet se në aktakuzat ndaj të akuzuarve për krime lufte të kryera nga pala serbe, prej marsit të vitit 2000 janë identifikuar 529 varreza masive. Pjesa më e madhe e tyre janë në Kosovë. Në këto varreza janë gjetur trupat e pajetë të 4.300 personave të vrarë.

*   *   *

Pas luftës së Kosovës, në Serbi u zbuluan disa varreza masive. Sipas burimeve të Beogradit, në Serbi ka shtatë varreza masive. Në to janë gjetur trupat e shqiptarëve që ishin vrarë në Kosovë. Varreza më e madhe masive u zbulua në Batajnicë afër Beogradit. Në këtë poligon të njësive speciale të Serbisë u zbuluan mbetjet mortore të rreth 930 shqiptarëve. Sipas të dhënave të UNIMK-ut të vitit 2001, në varrezën masive të Batajnicës janë zbuluar 744 mbetje mortore shqiptarësh të vrarë. Po atë vit, në varrezën masive në Petrovo Selo të Serbisë lindore u gjetën 61 mbetje mortore shqiptarësh. Në vitin 2001, në liqenin Peruçac u zbulua një varrezë masive me 84 trupa. Në vitin 2013, në Rudnicë që ndodhet në afërsi të vendkalimit kufitar të Kosovës dhe Serbisë – në Jarinë, u gjetën mbetjet mortore të 52 personave. Në vitin 2020 një varrezë masive u zbulua në Kizhevak afër Rashkës me mbetjet mortore të 17 personave që besohet se janë shqiptarë të Kosovës. Siç shihet, varreza masive e Kizhevakut zbulohet 21 vjet pas përfundimit të luftës. 

S’ka dyshim se për lokacionet e varrezave masive autoritetet serbe kanë pasur informacione, por për to kanë heshtur qëllimisht. Për publikimin e varrezave masive ka munguar vullneti politik. Çdo agresor gjatë historisë i ka fshehur krimet e kryera ndaj popullsisë civile të vendit të sulmuar dhe të pushtuar.  

Për vrasjet, për rrëmbimet dhe për zhdukjet e civilëve në Kosovë, të periudhës prej 15 qershorit të vitit 1999 deri në fund të dhjetorit të vitit 2000 flet edhe drejtorja e FDH– Natasha Kandiq. 

*   *   *

Gjatë luftës së vitit 1999 në Kosovë, llogaritet se ka pasur rreth 20.000 viktima të dhunës seksuale të kryera nga ushtria, nga policia dhe nga falangat serbe ndaj femrave shqiptare. Për këtë ka folur para Kongresit amerikan edhe ish-kryetarja e Kosovës Atifete Jahjaga. Për përdhunimet e kryera në Kosovë nga pushtuesit serbë, sot e kësaj dite nuk është  përgjigjur askush. Deri në vitin 2018, për verifikimin e statusit të personit të dhunuar seksualisht gjatë luftës në Kosovë, kanë parashtruar kërkesë 1050 femra. Këtu janë përfshirë abuzimet apo dhuna seksuale të kryera brenda periudhës prej 27.02.1998 deri më 20.06.1999.       

 Të dhëna për dhunën seksuale në Kosovë të kryer në periudhën e lartpërmendur jep Komisioni për njohjen dhe për verifikimin e statusit të personave të dhunuar, i themeluar pranë qeverisë dhe që zyrtarisht e ka filluar punën në shkurt të vitit 2018. Po kështu, vepron edhe Qendra për rehabilitimin e viktimave të torturës. Shumë raste të dhunës seksuale janë trajtuar më herët edhe nga organizatat joqeveritare. 

*   *   *

Shkatërrimi i pronave civile nga forcat jugosllave, përkatësisht serbe në 1999 konstatohet edhe në një raport të Human Rights Watch të pasluftës. Duke cituar një sondazh të UNHCR-së të nëntorit të vitit 1999, kjo organizatë raporton se rreth 40 % e  shtëpive të banimit në Kosovë janë dëmtuar rëndë ose janë shkatërruar plotësisht. 

Nga gjithsej 237.842 shtëpi, 45.768 sosh u dëmtuan rëndë, ndërsa 46.414 u shkatërruan. Serbët dëmtuan edhe shkolla dhe objekte fetare. Sipas vlerësimit të dëmeve të kryer nga Kombet e Bashkuara, nga 649 shkolla në Kosovë, më shumë se një e pesta e tyre ishin dëmtuar rëndë dhe më shumë se 60 për qind ishin shkatërruar plotësisht.

*   *   *

Përgjegjës për shtyllën IV që kishte të bënte me rindërtimin dhe me zhvillimin ekonomik, ishte Bashkimi Evropian. Pas luftës, në kuadër të misionit të UNMIK-ut, për një periudhë prej tre vjetësh, për të rindërtuar Kosovën e shkatërruar nga lufta, kishte vlerësuar një kosto prej të paktën 4 miliardë dollarë. Çështja e kompensimit të dëmeve të luftës duhet të jetë pjesë e rëndësishme e dialogut që rifilloi në vitin 2020. Në këtë dialog duhet biseduar me ngulm edhe për personat e pagjetur. 

*   *   *

Sipas studimeve të ekspertëve ekonomikë të Kosovës, gjatë luftës Serbia i ka shkaktuar Kosovës dëme në një shumë prej rreth 22 miliardë eurosh. Këtu janë përfshirë dëmet e shkaktuara në sektorin publik, në atë privat, në fondin e pensioneve. Janë përfshirë edhe depozitat e qytetarëve etj. 

Gjatë luftës, dëme të mëdha janë shkaktuar edhe në sektorin privat. Beogradi dhe Uashingtoni e Berlini duhet t a dinë se prona private është e paprekshme dhe e mbrojtur edhe me Konventën për të drejtat dhe liritë e njeriut. Me sa më sipër duhet të njihen edhe Uashingtoni, Berlini dhe Londra.  

S’ka normalizim marrëdhëniesh me Serbinë, s’ka fqinjësi të mirë me të, derisa Beogradi të mos e zbardhë çështjen e të pagjeturve, të mos kërkojë falje për vrasjet dhe ekzekutimet, të mos pendohet dhe të mos kërkojë falje për fëmijët e vrarë dhe të ekzekutuar, të mos i paguajë dëmet e luftës apo reparacionin e luftës. S’ka normalizim marrëdhëniesh, as Ballkan të hapur derisa Serbia të mos e njohë sovranitetin e Kosovës, tërësinë tokësore dhe pavarësinë e saj. S’ka fqinjësi të mirë me Serbinë, derisa Beogradi të mos i japë fund politikës klerofashiste të saj.   

*   *   *

Historia e lavdishme e Kosovës, qëndresa heroike e saj gjatë tërë shekullit XX përballë pushtuesve dhe kolonialistëve serbë, lufta për jetë a vdekje e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, heroike, epike dhe legjendare duhet të mësohen dhe të studiohen – vite me radhë – nëpër të gjitha shkollat dhe universitetet e kombit shqiptar në rajon.    

Xhelal Zejneli 

Shqipëria e Ambasadorëve

by

Marash Gilaj

Kur lexuam intervistën e fundit të ambasadorit të BE-së, Luigi Soreca, i cili flet për një fillim të bukur pas zgjedhjeve, në këtë Shtator, për bashkëpunim midis dy forcave kryesore politike, për integrimin apo reformat që, sipas tij, po ecin krejt mirë, ne që jetojmë këtu, na duket se flitet për suksese imagjinare. Realiteti duket i zymtë dhe pa shpresë ndryshimi. Periudha 8 vjeçare e kaluar me njëmijë probleme e skandale tregon të kundërtën e asaj që predendon Z. Soreca dhe ndonjë tjetër. Të njëjtën gjë mund të themi për këshilltarër e qeverisë si puna e Batonit e të tjerëve. Në lidhje më këto, kam parasysh edhe reagimin e Z. Martin Henzë, këshilltar i CDU-së në Gjrmani, i cili e kritikon ambasadorin Soreca për ato që pohon në intervistën e tij. Midis të tjerave, ai i kujton këtij të fundit se ato që po thotë për reformat, integrimin dhe arritjet në përgjithësi janë qesharake, duke shprehur habi se si mund t’i quajë arritje apo suksese. Me ironi e pyet se ku i ka parë këto. Ku dhe kur kanë ndodhur?, do të shtoja unë.

Ju që monitoroni ecurinë e punëve të qeverisë, sidomos reformat, integrimin, korrupsionin, zgjedhjet, mungesën e sundimit të ligjit, drogërat, trafikimin e tyre, krimin e organizuar në përgjithësi, shpopullimin dhe varfërinë e popullit tonë, pse nuk u thoni qeveritarëve tonë se këto nuk ndodhin në vendet tona deri në këtë nivel dhe se kështu nuk ka përparim, reforma as integrim. Pse nuk ua bëni të qartë se me këto që ndodhin këtu, kemi vetëm kthim pas. Natyrshëm lind pyetja: “A lejohen këto në vendet tuaja?”Si do të vepronin qeveritë tuaja në kushte të tilla? Po populli si do të reagonte? 

Kur ju u bëni “marshallah” punëve të këqija që ndodhin tek ne,  bëheni bashkëpunëtorë dhe paterica për të mbajtur në këmbë një regjim të dale boje e mode, i cili i ngjan më shumë diktaturës se sa demokracisë. 

Z. Soreca na thotë se BE-ja i ka dhënë e do t’i jape Shqipërisë miliona euro për ta ndihmuar, por e di ky se ku shkojnë këto para? Si përdoren, e ku përfundojnë? Mjafton të shikoni tenderat për rrugët, ku një km rrugë asfaltohet me 4-5 fishin e normales, për kapelet e policisë me 10 fishin dhe do të nxirrni një farë konkluzioni. Për çfarë besimi flisni se medemek punët do tē shkojnë mbarë? Nuk i njihni ju këta? Aq më qesharake duket vlerësimi i këshilltarit Baton Haxhiu, kur bën bilancin dhe parashikon të ardhmen. Le të përmendim disa prej tyre. Flet për zgjedhje “të fituara”, edhe pse e quan “Vallëzimi i fundit i E. Ramës, për arritje në shumë fusha, se paska krijuar shtet modern, se tranzicioni mbyllet me mandatin e tretë dhe se do të mbahet mend si lideri që e realizoi këtë. Si cilësi dhe zotësi të tij na tregon se ai i ka tredhur socialistët dhe rilindasit, se është i pamëashirshëm, se armiqët e tij do të përpiqen t’i zbejnë “lavdinë e tij.” Na qënka edhe i lavdishëm qafiri!? Servilizëm i pashoq.

Por nuk mund të rrimë pa i kujtuar çdo ambasadori apo këshilltari se mjafton të analizojmë zgjedhjet e 25 Prillit 2021, për të parë sa të lira ishin, sa të ndershme dhe a nuk u përdor administrata në zgjedhje, paratë, patronazhistët, bllokimi i emigrantëve, bandat, legalizimet, shpërblimet për dëmet e termetit, punësimet shtesë, shantazhi e çdo gjē tjetër e jashtëligjshme. Tani “Dosja 184” përfshiu gjithë Shqipërinë, ndersa drejtësia e “reformuar” bën gjumin letargjik. Por, sipas atyre që i monitoruan, na doli se ato ishin zgjedhje të mirëorganizuara e të qeta, kur gjithçka ishte e paligjshme, edhe pse kryeqeveriu i përshëndeti patronazhistët, ato zgjedhje prodhuan një qeveri të paligjshme. Nuk duhet harruar se një palë zgjedhje para tyre ishin moniste, në vend që të shperndahej parlamenti dhe të shkonim në zgjedhje të reja. Çdo shtet normal, kështu do të kishte vepruar, duke filluar nga Kosova e të tjerë me radhë, por falë kundërshtisë së ambasadorëve, ishte më mirë të kishim zgjedhje si në diktaturë se sa zgjedhje të parakohëshme të pushtetit qëndror e pastaj atij lokal. 

Sa për reformën në drejtësi, mund të thuhet me plot gojën se ajo lindi e vdekur, s’është e pavarur, por e kapur, nuk funksionon, i ngjan asaj të kohës hoxhiste dhe është më e vjetër se e vjetra. 

Po me integrimin çfarë po ndodh? E dinë ambasadorët pse nuk integohemi? I dinë ata kushtet? Sa janë? Pse na lavdërojnë? Gjoja paskemi bërë përparime, por ato nuk duken. Ju merrni rrogat dhe nganjëhë dekoratat për moshapje negociatash! Kjo sjellje juaja na ndihmon apo na dëmton? I pari i katundit nuk e do Integrimin sepse livadhis më lirshëm. Pastaj konsultohet me Erdoganin dhe Vuçiçin, që të ketë sukses në këtë drejtim. Miqësia e tij me këta të dy ngjan me miqësinë që kishte dikur Enveri me Mugoshën e Popoviçin. Ky arrin deri atje sa ju jep këshilla BE-së, Kosovës, Bullgarisë apo NATO-s e kujtdo tjetër, edhe pse punët e veta i ka mysibet. Mbetet që Evropa të arrijë nivelin tonë dhe të shohim, nëse do ta pranojmë në gjirin tonë ose jo. Në këto kushte, na doli në dritë Minishengeni, pastaj Open Balkan, se ky emri dytë tingëllon më bukur, duke harruar të parin. Kështu ka ndërruar edhe emrin e partisë herëpashere. Nuk e di përse i këshillojnë qeveritarët tanë dhe nëse këta nuk i dëgjojnë cili duhet të ishte qëndrimi i ambasadorëve? Po Z. Blair për çfarë mund ta ketë këshilluar vallë z. Rama? Ndoshta e vetmja këshillë që vlen, por nuk duket se do të rregullohet ishte ajo që tha Batoni: “Rama duhet të rregullojë raportet me Kosovën.” Po diçka tjetër? Sepse ka shumë për ta këshilluar, për ta korrigjuar. I duhet thënë ndal se e djallose fare! E dinë ambasadorët se Shqipëria është” lavatriçe” e pastrimit të parave të pista?  

Gjatë 8 viteve në pushtet të PS-së apo Rilindjes, siç ka merak ta quaj I gjati, ky ka ushtruar pushtetin e tij personal, duke e treguar veten më të fortë se shteti, se demokracia, se ligjet dhe Kushtetuta, ndersa ju e lavdëroni dhe e mbështesni në çdo skandal si: zgjedhjet katastrofë e moniste, për drogën, shembjen vandale të teatrit, korrupsionin kapilar, duke e lejuar e miratuar kur flet për suksese imagjinare. Pse e lejoni të tregojë të njëjtat përralla dimrore, në çdo stinë të vitit?

A s’ju duket qesharake, kur tha se kishte caktuar 4 ministre shteti , edhe pse shteti mungon çdo ditë. Dikush pyeti me ironi:” Mirë se ministëre paska boll, por shteti ku është?” Deri në këtë derexhe kemi arritur. E dini ju se qeveritarët u janë turrur pasurive kombëtare si çakenj a ujqër të uritur. Ata bëjnë pazare e allishverishe me pasuritë e vendit. Pse drejtësia “e reformuar “nuk ndjek paranë si e vetmja rrugë për të vënë para përgjegjësisë grabitqarët, hajdutët apo “peshqit e mëdhenj”?

Ju ka shkuar mendja ndonjëherë si arritën këta qeveritarë të kenë apartamente, vila luksoze,para me thasë, lagje të veçanta, që populli i quan me respekt “Lagjet e hajdutëve.”

Besoj se edhe ju e dini, tashmë, se natyra është treguar bujare me vendin tonë duke na dhënë klimë të butë, det, lumenj, bjeshkë, vende, ku mund të lulëzojë turizmi. plazhi, të rriten bimë e fruta gjithfarësh, me tokë e nëntokë shumë të pasur. Megjithatë jemi shumë të varfër. Kjo ndodh për faj të atyre që bëjnë rolin e udhëhumburit dhe jo të udhëheqësit.

Ka 8 vjet që dëgjojmë vetëm gënjeshtra, por ato, siç thotë Volteri, të mbajnë gjithnjë nën zgjedhë. Dhe pastaj, gënjeshtrat mbrohen vetëm me gënjeshtra. Mashtrimi na qënka një çmenduri e bukur. 

Për ta pastruar këtë klasë politike duhet vetingu në politikë dhe testi i drogës që të zbulohet se kush ka bërë burg jashtë vendit, pse e ka ndërruar emrin etj. Ende nuk i nohët këta Judë të vendit të vet?

Nuk ju vjen keq që Shqipëria ecën së prapthi? Pse flisni me gjuhën e Ramës për suksese imagjinare?  Dështimet nuk janë suksese as përparime. Deklarimet tuaja vetëm po na përçajnë. 

Mbase, vetëm piktorit i lejohet ta bëjë të zezën të bardhë. Po ne të tjerëve a na lejohet?

Udhëhumburit i jepni statusin e “Shejtanit politik”, se e meriton. 

MOS U NGUT ME KAPËRCIMIN E ETAPAVE

by

Gjokë Dabaj/

Askush me mend në kokë nuk mund të jetë kundër një Evrope të hapur, kundër një Bote të hapur e rrjedhimisht as kundër një Ballkani të hapur. 

Madje, ku ta gjejë njerëzimi, që njerëzit të lëvizin lumturisht nëpër këtë botë kaq të bukur!?

Por ç’të bëjmë që, midis njerëzve ka edhe njerëz-kafshë, njerëz që kanë pamjen e njeriut, por që nuk janë njerëz?! Me këta ç’të bëjmë?! Me të këtilla qenie ç’të bëjmë?!

Unë nuk do të kisha asgjë kundër vizionit të Ed Ramës për një Ballkan të hapur, nëse ai do të kish gjetur në fjalimet e tij qoftë edhe një cep, ku të prononcohej ç’mendon ai lidhur me lëvizjen e lirë të kriminelëve sërbë. Kriminelët sërbë, siç dihet, jetojnë të lirë në Sërbi dhe jo vetëm në Sërbi. Ata kanë vrarë gra e fëmijë dhe burra të Bosnjës dhe nuk janë ndëshkuar, për veç ndonjë prijësi të tyre, sa për të thënë. Ata kanë vrarë gra, fëmijë e burra shqiptarë të Kosovës dhe nuk janë përgjigjur askund për ato vrasje. Ata kanë djegur me mijëra shtëpi të shqiptarëve nëpër Kosovë dhe në krahina të tjera shqiptare dhe nuk janë përgjigjur askund për të tilla zjarrvënie. Ata kanë rrëmbyer me qindra mijë bagëti nëpër Kosovë dhe, o i kanë therur e ngrënë mish të pjekur po aty, duke u zgërdhirë, ose i kanë çuar me kamionë e me vagonë trenash për në Sërbi. Ata kanë rrëmbyer çdo gjë që u ka pëlqyer nëpër shtëpitë tona, sende të argjendta dhe monedha të argjendta e të florinjta, deri vathë të shkulur prej veshësh të grave e të nuseve dhe rruaza të këputura në fytet e gjokset e grave e të nuseve. Ata kanë përdhunuar me mijëra gra e vajza shqiptare, kudo ku i kanë gjetur e zënë ngushtë, në pamundësi për t’u mbrojtur prej tytave e bajonetave të tyre. 

Këto nuk po do t’i përmendë Ed Rama dhe po i kalon me një fjali të vetme: Të mos shikojmë nga e shkuara!

Të mos shikojmë nga e shkuara! Të mos shikojmë nga e kaluara! 

Por ata janë ende gjallë e shëndoshë e mirë, pa iu përgjigjur askujt për krimet që kanë kryer dhe, jo mund edhe të vijnë, por do të jenë ndër të parët që do të vijnë në bregdetin tonë për t’u larë e për t’u rrezitur. Do të jenë ndër të parët, sepse në Sërbinë e sotme, militarët dhe paramilitarët, kriminelë të pandëshkuar, janë ndër më të lëvduarit dhe ndër më të privilegjuarit. Sepse në Sërbinë e sotme, militarët dhe paramilitarët, kriminelë të pandëshkuar, përbëjnë pjesën më aktive në zgjedhjet që bëhen në Sërbi dhe janë forca vendimtare që të zgjedhin deputetët që duan, si dhe ministrat e kryeministrat që u shërbejnë atyre.

Ed Rama po thotë që biznesmenët të lëvizin lirshëm. Mirë po thotë. Biznesmenëve duhet t’u krijohen mundësi për të bërë biznes. Askush me mend në kokë nuk e mohon një të tillë kërkesë, për kohën në të cilën popujt po jetojnë. Por, si t’ia bëjmë kur po ata kriminelë, që vranë, therën, përdhunuan, plaçkitën e dogjën nëpër vendbanimet e shqiptarëve, sot janë shndërruar në biznesmenë më të fuqishëm nëpër Sërbi?!

Ata do të vijnë të bëjnë tregti në vendin tonë dhe ata do të vijnë të lahen e të rreziten në bregdetin tonë. Dhe, për ironi, në të njëjtët plazhe, ndoshta edhe në të njëjtët hotele, do të mund të gjenden edhe gra shqiptare të përdhunuara, edhe meshkuj sërbë, përdhunues të atëhershëm e tash pushues të lirë, pikërisht falë Minishengenit ballkanik. Përdhunuesit, vrasësit, plaçkitësit, në të njëjtët plazhe me bijtë, bijat, motrat, vëllezërit, bashkëshortët e të përdhunuaravet, të të vrarëve dhe të të plaçkiturve!

A mund të pajtohen kështu dy kombe?! A është e rregullt të thuhet: Ta harrojmë të kaluarën, pa i ndëshkuar prishësit, shkatërruesit e asaj së kaluare?!

Askush me mend në krye nuk duhet dhe nuk mund të jetë kundër ndërtimit të urave mirëkuptuese midis kombeve. Por jo kështu! Jo kështu, sepse kjo rrugë i çon kombet në gjakderdhje të reja!

Duhet katarsis! Duhet kombi fajtor, me përulje, të kërkojë ndjesë e falje! Duhet që vetë Sërbia t’i dënojë e ndëshkojë ata bij të saj, që e kanë prishur kaq keq imazhin e atij kombi! Vetëm atëherë sërbët do të mund të vijnë lirshëm nëpër qytetet shqiptarë dhe nëpër plazhet e Shqipërisë!

Prandaj unë i them Ed Ramës, me dashamirësinë më të madhe: Mos u ngut me kapërcimin e etapave!

 18 shtator 2021  

11 SHTATORI: PLAGA E HAPUR DHE RRËNOJAT E NJË SOLIDARITETI TË HUMBUR

by

Nga MASSIMO GAGGI

Amerika që sot kremton përvjetorin e njëzetë të sulmit terrorist të 11 shtatorit 2001 është një Vënd i sfilitur, i drobitur nga lufta më e gjatë e historisë së saj: një betejë e zgjatur njëzet vite, e luftuar nga etër dhe nga shumë prej bijve të tyre. Por është edhe një Vënd i ndarë, i përshkuar nga një çarje e thellë. Figura tragjike e Rudy Giulianit është një simbol: kryebashkiaku i brohoritur nga të gjithë si një hero mbi rrënojat tymosëse të 11 shtatorit, “njeriu i vitit” i festuar në kopertinën e Time, i kthyer në një nxitës të sulmit mbi Kongresin të 6 janarit të shkuar, një rrezik për qëndrueshmërinë e demokracisë amerikane.

Pandemia, piskama e sotme, në vënd që t’i bashkonte SHBA si kundër Al Qaedës, ushqen përplasje: madje një klimë të luftës civile me shumë që ftojnë për kryengritje kundër detyrimit vaksinor të lajmëruar nga presidenti Biden. Kongresi, një shënjestër e mundëshme e aeroplanit të tretë të terroristëve të 2001, ai që ra në Pensilvani, mbështillet përsëri nga rrjeta e telit me gjëmba nga frika e sulmit. Jo nga xhihadistët por nga skajorë të së djathtës që do të manifestojnë në Washington të shtunën e ardhëshme.

“Po shkoj në Afganistan me qëllim që biri im një ditë të mos luftojë të njëjtën betejë”. Kur në 2002 kapterri Trevor deBoer i u përgjigj kështu atij që e pyeste se përse shkonte vullnetar, nuk mund të merrte me mënd se 17 vite më pas i biri Payton do të ndahej nga shërbimi ushtarak në të njëjtën bazë afgane ku filloi misioni i tij. Me një luftë që zgjati sa një brez njerëzish, raste si ai i familjes deBoer janë të panumurtë dhe vërtetojnë mirë “mundin e luftës”, dëshirën e shumë amerikanëve për t’u tërhequr nga bota, ndiesinë e fshehtë të zhgënjimit që kërcënon kremtimet e përvjetorit të njëzetë të sulmit terrorist të Al Qaedës.

Plaga e asaj dite të tmerrshme nuk është shëruar kurrë e ka shtyrë, pak a shumë me vetëdije, një popull që ka jetuar gjithmonë me mërgim në tokën e tij dhe me marrëdhënie të ngushta me të gjitha Vëndet, të mbyllet hap mbas hapi në logjikën e “kështjellës Amerikë”. Amerika bujare, e ardhur për të shpëtuar Evropën në dy luftëra botërore, ajo e planit Marshall, nuk është krejtësisht e shuar, por atëherë njerëzit e saj ndjenin se kishin bërë diçka për ata që, për shumë prej tyre, ishin Vëndet e zanafillës: ishte thirrja e rrënjëve dhe kishte ndjeshmëri, vlera e kultura të përbashkëta, të këmbyera nga mirënjohja e Kontinentit të Vjetër kundrejt Botës së Re.

Asgjë nga e gjitha kjo nuk është përsëritur në luftërat e Gjirit e t’Azisë Qëndrore: Vënde të largëta, fisnore, të pakuptueshme. Ashtu sikurse i pakuptueshëm për më të shumtit ishte sulmi i ftohtë kundër Kullave Binjake dhe Pentagonit, i organizuar nga njerëz që vinin nga një Vënd aleat, Arabia Saudite.

Por ata të një lufte të pafund nuk kanë qënë vetëm njëzet vite që kanë sfilitur Amerikën, duke i hequr asaj dëshirën për të luftuar, për të vazhduar të ndërpretojë rolin e xhandarit të botës, të rënë mbi shpatulla nga fundi i viteve Tetëdhjetë me shëmbjen e perandorisë sovjetike. Kanë qënë edhe vite dasirash gjithënjë në rritje, në të cilët Vëndi ka humbur atë pak kompaktësie që kishte fituar pikërisht nën goditjet e terrorizmit.

Ashpërsimi i dasive politike kishte filluar me sulmet tejet të forta të spikerit republikan të Kongresit, Newt Gingrich, kundrejt presidencës Bill Clinton, më pas me zgjedhjen e George Bush-it mbas një lufte kokë për kokë me Al Gorin. Por mësyemja e Al Qaedës, veç shtyrjes së gjysmës së botës të deklaronte “jemi të gjithë amerikanë” e kishte ribashkuar Vëndin. Sot, në një Amerikë që diskuton më shumë për vaksinat se për mënyrat e tërheqjes nga Afganistani, i vetmi që ze faqet e para. është ish (e ndoshta i ardhëshmi) president Donald Trump-i. Ai e bën në mënyrë të çuditëshme: nuk flet për tërheqjen, të kryer mbi bazën e marrëveshjeve që ai ka mbështetur, ka dashur fuqishëm e ka nënëshkruar, por për heqjen e përmendores së gjeneralit konfederal Robert Lee në Richmond të Virgjinisë: një çast nga lufta kulturore në vazhdim n’Amerikë, që mund të jetë e diskutueshme nga pikëpamja e ruajtjes së kujtesës historike. Por ish presidenti e shfrytëzon për të lëvduar një njeri që ka luftuar për të mbrojtur skllavërinë duke shtuar pastaj, me një nga daljet e tij sureale, se po të kishte jetuar në kohët tona, sigurisht Lee do t’a kishte fituar luftën n’Afganistan.

Sureale por të pëlqyeshme për ithtarët e tij. Amerika e sotme është edhe kjo: e trullosur nga dy dhjetëvjeçarë luftërash pa krye, që e kanë dobësuar politikisht, ekonomikisht e moralisht, por edhe e ndarë ndërmjet dëshirës për të përkujtuar të rënët e saj, duke provuar të vetëbindet se viktimat e 11 shtatorit dhe 6650 të vrarët amerikanë në Irak e Afganistan nuk janë flijuar kot dhe tharjes së simpatisë të prodhuar në mënyrë servile nga efekti-Trump, me bindjen e tij se kush vdes në betejë është  një humbës. Veteranë në revoltë kundër tij? Çfarë thua! Madje për të mbushur rradhët e milicive paraushtarake, kundërshtuesit më të gjallë të rregullshmërisë së zgjedhjes së Biden-it, janë pikërisht shumë veteranë të dy luftërave që, të zhgënjyer nga rikthimi në jetën civile, shpesh të papërshtatur ose të papunë, kanë kërkuar ikje në teoritë konspirative më fantastike e kanë gjetur strehë në populizmin e ashoër e luftarak të Trump-it. Njëzet vite më parë Amerika blindohej për t’u mbrojtur nga kërcënimi i të tjerë atentatesh xhihadiste. Sot ai rrezik nuk është harruar, por mbas sulmit të 6 janarit mbi Kongresin, shqetëson më shumë kryengritja e brëndëshme.

Hapësirën ndërmjet këtyre dy Amerikave do t’a shohim sot në qëndrimet e presidentëve dhe ish presidentëve amerikanë: ndërsa Barack Obama e Georg Bush, veç Biden-it do të marrin pjesë në përkujtimoret e të rënëve, Trumpi në Floridë do të dëfrehet duke bërë telekronistin e një ndeshjeje boksi, ndërmjet dy lavdive të vjetra, tashmë pesëdhjetëvjeçarë, të peshave më të rënda.

“Corriere della Sera”, 10 shtator 2021   Përktheu Eugjen Merlika