Dr. Msci.ecc. Vlora Obertinca/

Sa e bukur ishte parada e parakalimit të shqiptarëve në New York para disa ditëve. Shqiptarë nga Kosova, Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, gjithandej kah janë, të gjithë së bashku paraqesin me të vërtetë një diasporë për të qenë krenarë. Secili shqiptarë që dilte e fliste ishte më i suksesshëm se tjetri. Ata falë punës së tyre të palodhshme kanë arritur të krijojnë një jetë stabile financiare në perëndim deri në Amerikën e largët. Të gjithë këta shqiptarë do t’a bënin punën e njejtë në atëdhe po t’u ipej rasti, e rasti jipet atëherë kur shteti i krijon kushtet ekonomike duke i garantuar investimet e tyre.

Ne kemi dy shtete shqiptare në Ballkan me dy Kryeministra par excellence, karizmatik e të mençur sa të duash, te cilët po shkelqejnë dhe po na bëjnë krenarë me aftesitë e tyre në skenën politike kombëtare dhe ndërkombëtare. Si lum ne që i kemi dy koka gjeniale në krye të dy shteteve tona, të cilat po të bëheshin bashkë me mençurinë dhe kreativitetin e tyre do të krijonin parajsë jetese në Ballkanin Perëndimor.

Takimet në mes të dy qeverive shqiptare nuk po mungojnë ndonëse, do të ishte mirë sikur bashkëpunimet të thelloheshin edhe më tepër në sektorin ekonomik dhe financiar. E them këtë sepse, ekonomia e fortë e një shteti është alfa dhe omega për plasimin e atij shteti në ranglisten e shteteve të zhvilluara ekonomikisht në botë, gjë që nuk është e lehtë.

Investimet në portin e Durrësit dhe Vlorës tanimë kanë filluar dhe, do të ishte mirë sikur edhe Kosova të fillonte me investimet e saja në turizmin malor në Brezovicë deri te malet e Rugovës, në mënyrë që shtetet shqiptare të bëhen lidere në turizmin veror dhe atë dimëror në rajon. Në njërën anë kemi detë, e në anën tjetër kemi mal. Shqiptarët brenda ditës mund të shijojnë verë në dimër, skijim në mal dhe qëndrim në detë – e ku ka më mirë se kjo ?! Por athua, a mund të jemi më kreativ në ide për rritjen dhe intensifikimin e këtyre investimeve në nivele qeveritare ndërshqiptare ?

Sigurisht që po.

Tregu i kapitalit mungon në Shqipëri dhe Kosovë, jo pse nuk kemi resurse strategjike por pse nuk kemi iniciativa dhe ide konkrete për jetësimin e tyre. Zhvillimi i tregut të kapitalit është qenësor për ngritjen e rejtingut kreditor të të dy shteteve shqiptare.

Mendojë se, Shqipëria do të duhej t’i emetojë letrat me vlerë mbi projektet e saja kapitale në bregdet si ajo e Durrës Marina apo Vlora Marina. Këto letra me vlerë që i garanton shteti shqiptarë do te duhej që, pjesërisht të investojë në to edhe shteti i Kosovës dhe diaspora mbarë shqiptare. Nga ana tjetër do të duhej që, qeveria e Kosovës te intensifikojë projektin e turizmit dimëror në Brezovicë dhe të emetojë gjithashtu letra me vlerë mbi këtë projekt kapital dhe , qeveria e Shqipërisë të investojë gjithashtu në letrat me vlerë të Kosovës së bashku me diasporën shqiptare dhe pse jo edhe investorët e huaj. Kjo do të thotë se, shtetet shqiptaro- shqiptare bëhen pronar kryesor të ndersjelltë të kapitali të tyre , duke e mbështetur fuqishëm kapitalin e investuar me të gjithë mekanizmat ligjorë, garancat shtetërore, si dhe me risigurime ndërkombëtare nga kompanitë prominente botërore të specializuara në lëmin e risigurimeve.

Kështu paratë do sillen dhe mbesin në atëdhe, kapitali do të qarkullon në trojet shqiptare, do të rritet GDP-ja dhe mirëqenia e përgjithshme e popullit, si dhe do të shmanget ekzodi i të rinjëve shqiptarë në perëndim, sepse pagat do të rriten në nivel me ato të perëndimit dhe vendet e punës do të jenë të mjaftueshme. Madje, mund të hapet rruga edhe për rikthimin e të gjitha shqiptarëve të interesuar nga diaspora për të jetuar dhe prosperuar ekonomikisht në vendlindje.

Duke garantuar stabilitet financiar nëpërmjet të operimit të letrave me vlerë në tregun e hapur, Shqipëria dhe Kosova në te ardhmen e afërt mund të emetojnë edhe EURO – Bondin shqiptarë

në tregun financiar perëndimor dhe të konkurojnë si dy tregje financiare te përbashkëta nën ombrellën e një politike monetare të përbashkët dhe të suksesshme. Kështu promovohet Kosova dhe Shqipëria si shtete stabile ekonomikisht dhe financiarisht ku mbi të gjitha mbretëron ligji, dhe si të tilla do të jenë atraktive për tërheqjen e investorëve të huaj në sektorët strategjik të turizmit malor – detar, dhe jo vetëm.

Duke punuar në fuqizimin e tregut financiar nëpërmjet të emetimit të letrave me vlerë dhe operacionalizimit të tyre efikas, qeveritë shqiptare mund të stabilizojnë dhe te fiksojnë normat e interesit për tërë tregun financiar, të mbajnë nën kontroll inflacionin, si dhe të injektojnë buxhetin qeveritar sa herë që ka nevojë. E pas këtyre hapave është e lehtë të themelohet dhe menagjohet tregu i kapitalit dhe bursa e cila i mungon shteteve tona.

Keshtu lidhen, fuqizohen dhe faktorizohen më shumë shtete tona dhe populli ynë në rajon.

Të dashur Kryeminstra Rama dhe Kurti , ju lutem filloni me reforma ekonomike të përbashkëta, koherente dhe te sinkronizuara sepse, edhe ideja e amnestisë fiskale do të inkorporohet më lehtë kur, Banka Qendrore e Kosovës dhe Shqipërisë bëjnë bashkarisht politika monetare zhvillimore të avancuara meqë ju takon sepse, janë boshti i rrotullimeve financiare shtetërore dhe mbi të gjitha këshilltare financiare kyqe të qeverisë.

Bashkimi e bënë fuqinë dhe guri i rëndë peshon në vend të vet !

Dr. Msci.ecc. Vlora Obertinca

Eksperte e tregjeve financiare,

Doktor shkence në lidership

Nga Beqir SINA – New York City/

NY1 (Spectrum News) kanali televiziv zyrtar i bashkisë së qytetit Nju Jork, ka trasmetuar dje një program episodikë dhe speciale për ushqimin dhe gatimin në këtë qyetet

Ku një vend të veçantë dhe që tërheqë vëmendjen ja kushtojë ushqimit mesdhetar, shijes së gatimeve shqiptare, dhe orenditë (artfakte) të Shqipërisë, Kosovës dhe trevave shqiptare në Ballkanin perendimor të servirura në restorantin shqiptar « Çka Ka Qëllu » që si thotë NY1 e ndihmuan këtë lokal që ajo të futej në listën e restoranteve më të mira në New York.

Pronari i « Çka ka Qëllu » Ramiz Kukaj i tha televizionit të qytetit të New Yorkut, NY1 se restoranti i tij, synon t’u japë klientëve një përvojë autentike evropiane (mesdhetare) dhe brendësia e restorantit është plot me artefakte historike nga Shqipëria, Kosova dhe trevat shqiptare.

“Kur vendosa të hap restorantin e parë shqiptar në Shtetet e Bashkuara, vendosa të sigurohem që të sjell edhe kulturën dhe traditën tonë”, tha ai gjatë një paraqitjeje në programin e mëngjesit “Mornings On 1” të premten.

Ai sot tha NY1 ka pronë të tij 3 restorante « Çka ka Qëllu » ndërkohë, që Restorantin e parë e ka hapur që nga viti 2017 – duke filluar në Hughes Avenue në Bronx, dhe duke hapur një vendndodhje të dytë në East 31st Street në Manhattan në 2019 – Me ushqimet e servirura në Çka ka Qëllu, zuri një vend në listën e 10-të në 2021, dhe 100 restoranteve më të mira në qytet të përzgjedhura në « The New York Times » këtë pranverë.

“Çka Ka Qellu”

Simbas NY1, kur ato « skutat » tuaja të zakonshme për drekim fillojnë t’ju duken të gjitha njësoj, ka ardhur koha për një natë ose një drekë në “Çka ka Qëllu » . I cili është vetëm pak « hapa » larg qiellgërrvishtësit ikonë në qytetin e New York-ut, « Empire State Bulding » një bllok tjetër gradaçieles të cilat radhiten përgjatë rrugve të famshme, 5 Avenue, Park Avenue e Madison Avenue në Manhattan NYC, deri sa shkon e përballesh me tabelen me drita të kuqe « Çka ka Qëllu », dhe një « bahçe » me lule të freskta dhe tavolinat verore vendosur në trotuar.

Sapo hyn brenda lokalit tashmë të njohur duke se gjendesh në një tavernë të vogël fshati, diku në Shqipëri apo në Kosovë. Pronari, kryekuzhinieri, dhe kamarirët do t’ju ndjekin me sy kur të hyni dhe do të merrnivm buzëqesheshjen dhe mirëpritjen shqiptare, prej tyre.

Ndërsa ju jeni « përpirë » nga artëfaktet: një koleksion të disa instrumenteve folklorike muzikore, veglave bujqësore, mullirëve të kafesë, dhe veshjeve tradicionale folklorike , librave dhe armë antike të shekujve të kaluar varur në mure.

Era e bukës që po piqen në furrë afër derës, dhe mishrat e pjekura në zgarë të « çajnë » hundën.

NY1 rekomandon : Kërkoni për pak speca turshi dy apo tre lloje salca e tarator që shkojnë me to, pas të cilave do t’ju duhet një çomlek me mish viçi apo mantia me mish furre, të zhytura në kos, e të shërbyera në tavë dheu.

Sigurisht edhe Ëmbëlsirat që Çka ka Qëllu thotë se i gatuajnë po aty, gjithashtu, si për shembull ‘sheqerpare’, revani, kadif, bakllava dhe tri-leçe. Kafenë ta shërbejnë me xhezve bakri me bisht të gjatë. Ju mbase e njihni këtë si kafe turke por kur jeni në “Cka Ka Qellu”, kjo është kafe shqiptare.

Çka ka Qëllu

Restoranti « Çka ka Qëllu » shërben një përzgjedhje moderne të pjatave më të njohura dhe më të pëlqyera të kuzhinës shqiptare dhe kosovare si dhe ëmbëlsirat e shijshme. Në Çka ka Qëllu shërbejnë jo vetëm ushqim të shëndetshëm por edhe me vlera ushqyese për ju dhe familjen tuaj.

Në “Çka Ka Qëllu”, ka shumë shqiptarë që punojnë në kuzhinë duke përgatitur ushqime tradicionale. Një eksperiencë unike e cila është reditur së fundmi si një nga vendet më të mira për t’u vizituar në Amerikë, për ushqimin mesdhetar.

Pronari i “Çka ka Qëllu » Ramiz Kuka, thotë se u frymëzua për të hapur restorantin e tij kur djali i tij e pyeti se ku mund t’i çonte miqtë e tij për gatime autentike shqiptare. Në kërkimin e tij, Ramizi ka treguar se doli duarbosh dhe vendosi se do të bëhej misioni i jetës së tij për të sjellë kuzhinën dhe kulturën shqiptare në NYC. Pas vitesh grumbullimi të artefakteve shqiptare të shekullit të 18-të dhe 19-të për të dekoruar hapësirën, Çka Ka Qëllu është tashmë një nga eksperiencat më unike të restorantit/muzeut në qytet.

Shije dhe Traditë : Një Përvojë Shqiptare Në Nju Jork – “Çka ka Qëllu”

Rrota tjerrëse e cila të tërheq vëmenjden teksa futesh në restorant, instrumentet me tela, makina manuale e shkrimit, pjata prej metali dhe tasa balte dhe kostumet folklorike të qëndisura me dorë janë vetëm një pjesë e koleksionit të mjeteve antike që do të gjeni vetëm tek “Çka Ka Qëllu”.

Ku disa objekte datojnë që në shekullin e 18-të. Dyshemetë dhe muret duket se janë transferuar këtu nga një shtëpi tipike shqiptare dhe në një restorant ku luhet vetëm melodi popullore nga instrumentet tradicionale të vendit.

Adresa: 118 E 31st St, New York, NY 10016

Phone: (212) 213-2082

Email: info@ckakaqellu.com

Web : ckakaqellu.com.

Albin Kurti/

Të nderuar zonja dhe zotërinj,

Të dashur miq,

Dëshiroj t’ju drejtohem të gjithëve në përgjigje të ngjarjeve në veri të Kosovës dhe diskutimeve më të fundit se si t’i qasemi de-eskalimit. Në takimin tonë të fundit në Bruksel, para një jave, në përgjigje të një tryeze që propozonte hapa de-eskalimi nga z. Josep Borrell, Zëvendës President i Komisionit Evropian dhe Përfaqësues i Lartë i Bashkimit Evropian për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, bëra propozimin e mëposhtëm me hapa konkretë se çfarë është e gatshme të bëjë Kosova dhe çfarë presim nga Serbia në këmbim.

Republika e Kosovës është e gatshme të kontribuojë në de-eskalim. Ne besojmë se duhet të ndërmerren veprime urgjente drejt këtij qëllimi dhe jemi të etur dhe të gatshëm të angazhohemi për hapa konkretë që mbështesin qëllimet e de-eskalimit dhe stabilitetit në rajon.

Më konkretisht, hapat që ne i konsiderojmë të nevojshëm dhe jemi të gatshëm të angazhohemi janë si në vijim:

1) Reduktimi i pranisë së Policisë së Kosovës në ndërtesat komunale dhe rrethina e tyre, gradualisht dhe proporcionalisht me reduktimin e dhunës;

2) Qasja e plotë në proceset gjyqësore të kryesve të dhunës, dhe monitorimi i proceseve, nga ana e EULEX-it dhe OJQ-ve të interesuara të të drejtave të njeriut;

3) Zgjedhje të parakohshme aktivizohen në katër komunat veriore nga një peticion për tërheqje i përkrahur nga të paktën 20 përqind të elektoratit, siç parashihet në legjislacionin e Kosovës. Pas konfirmimit që janë përmbushur kërkesat për tërheqje, data e zgjedhjeve shpallet nga Presidentja;

4) Katër kryetarët e komunave në fjalë do të udhëzohen që t’ua dorëzojnë autoritetin e tyre kryetarëve të rinj të komunave pas certifikimit nga KQZ-ja në përputhje me legjislacionin e Kosovës.

Ndërkohë nga Serbia presim si në vijim:

1) Tërheqja e protestuesve të dhunshëm nga ndërtesat komunale dhe rrethina e tyre;

2) Zotimi për bashkëpunim në paraburgimin dhe procedimin gjyqësor të kryesve nga ana e Kosovës, me monitorim nga ana e EULEX-it dhe garanci të plota për gjykim të drejtë;

3) Reduktimi i gatishmërisë së forcave të armatosura në nivel të ulët, asnjë lëvizje e re e trupave, heqja e 48 Bazave të Përparme Operative që ndodhen përgjatë kufirit.

4) Serbia të mos pengojë apo ndërhyjë në të drejtën e qytetarëve të përkatësisë serbe të Kosovës dhe të gjitha partive politike për të marrë pjesë lirshëm, pa asnjë frikësim, detyrim apo ndikim korruptiv, në procesin e zgjedhjeve lokale të Kosovës.

Të dyja palët, Kosova dhe Serbia, zotohen të respektojnë plotësisht rregullat e Tregut të Përbashkët Rajonal të Procesit të Berlinit dhe pajtueshmërinë me acquis të BE-së për tregtinë e lirë rajonale sipas marrëveshjeve të bëra.

Si përfundim, ne dëshirojmë të ritheksojmë angazhimin tonë për një dialog intensiv për një zbatim të plotë, të pakushtëzuar, me sekuencë të balancuar e korrekte, të Marrëveshjes Bazike dhe Aneksit të Implementimit të saj.

De-eskalimi i situatës dhe normalizimi i marrëdhënieve është i realizueshëm, keni gatishmërinë dhe vullnetin tim.

Gjithë të mirat dhe përshëndetje të përzemërta nga Prishtina. Ju faleminderit shumë.

—

Honorable Ladies and Gentlemen,

Dear Friends,

I would like to address you all in response to the events in the north of Kosova and the most recent discussions on how to approach de-escalation. At our last meeting in Brussels, a week ago, in response to a table proposing de-escalatory steps by Mr. Josep Borrell, Vice President of the European Commission and High Representative of the European Union for Foreign Affairs and Security Policy, I made the following proposal with concrete steps on what Kosova is ready to do and what we’d expect from Serbia in return.

The Republic of Kosova is keen to contribute to de-escalation. We believe that urgent action should be taken towards this aim, and we are eager and ready to commit to concrete steps that support the goals of de-escalation and stability in the region.

More specifically, the steps we deem necessary and are ready to commit to are the following:

1) Decrease Kosova Police presence in and around municipal buildings gradually in proportion to reduction in violence;

2) Provide full access and monitoring, by EULEX and interested Human Rights NGOs, of judicial proceedings in relation to perpetrators of violence;

3) Organize early elections in the four northern municipalities when triggered by a recall petition supported by at least 20 percent of the electorate, as foreseen by Kosova law. Election date is to be set following a confirmation of having met the recall requirements by the President;

4) Instruct subsequently the four mayors in question to hand over their authority to the newly elected mayors after certification by the CEC in accordance with Kosova law.

Meanwhile, from Serbia we expect the following:

1) Withdraw violent protesters from the municipal buildings and surrounding areas;

2) Pledge to cooperate in detention and judicial processing of offenders by Kosova with EULEX monitoring and full due process guarantees;

3) Reduce readiness of the armed forces to a low level, no new troop movements, removal of 48 Forward Operating Bases situated along the border.

4) Refrain from impeding or interfering with the right of ethnic Serb citizens and of all political parties to freely participate, without intimidation, coercion, or corrupt influence, in the local electoral process.

Both parties, Kosova and Serbia, pledge to fully respect Berlin Process Common Regional Market rules and compliance with the EU acquis on free regional trade according to established agreements.

To conclude, we would like to restate our commitment to an intensive dialogue for a full, unconditional, balanced and fairly sequenced implementation of Basic Agreement and it’s Implementation Annex.

De-escalation of the situation and normalization of relations is doable, you have my readiness and willingness.

Best regards and warm greetings from Prishtina. Thank you very much.

26 qershor 2023/

Sot pasdite, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, pati kënaqësinë të zhvillojë një bisedë telefonike me Sekretarin Amerikan të Shtetit, Anthony Blinken.

Kryeministri Kurti e falënderoi Sekretarin Blinken për mbështetjen e vazhdueshme e të gjithanshme të ShBA-ve për Republikën e Kosovës, si dhe e informoi atë për të arriturat e Kosovës në fushat e ekonomisë, demokracisë e të sundimit të ligjit.

U diskutua për dialogun me zyrën e Përfaqësuesit të Lartë të BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Josep Borrell për deeskalim dhe normalizim, me ç’rast kryeministri Kurti e njoftoi Sekretarin Blinken për takimin bilateral të së enjtes së javës së kaluar, që nuk u bë edhe trilateral për shkak të mosgatishmërisë së presidentit të Serbisë.

Kryeministri Kurti dhe Sekretari Blinken bashkëbiseduan për gjendjen në katër komunat veriore të Kosovës, për zgjedhjet e reja që duhen paraprirë nga sundimi i ligjit, për ekstremistët e dhunshëm që sulmuan ushtarët e KFOR-it, Policinë e Kosovës e gazetarët, për tri nënkryetaret serbe në Leposaviq, Zveçan e veri të Mitrovicës, për konfiskimin e armatimit e municionit të shumtë në një veturë me targa të Beogradit, për nevojën për zbatim të plotë, të sekuencuar drejt e pa kushte të Marrëveshjes Bazike të Brukselit, si dhe për lirimin e tre policëve të Kosovës të rrëmbyer nga Serbia në Leposaviq por pasi që atyre iu ngrit aktakuza e për çfarë Departamenti i Shtetit Amerikan i pari kërkoi lirim të menjëhershëm e pa kushte.

Të dy u pajtuan që të mbeten në komunikim të rregullt e të dendur në funksion të paqes e sigurisë në Kosovë e drejt normalizimit të marrëdhënieve me Serbinë.