Ekonomi – Page 156 – Dielli

Dibra merr frymë përmes dibranëve të Amerikës

November 25, 2018 by dgreca

Intervistë e Myftiut të Dibrës së Madhe, Imam Ruzhdi Lata dhënë gazetarit Dalip Greca(Kryetari i Tetovës ndërroi jetë me 24 Nëntor 2018. Në vend të ngushëllimit për familjen dhe miqtë po ripublikoj intervistën e marrë nga unë për gazetën Illyria 15 vite të shkuara). Intervista mbetet aktuale edhe sot./

Imam Ruzhdi Lata për Gazetën Illyria në Nju Jork- Të aplikosh islamin edhe në gjuhën shqipe, do të thotë të inkuadrohesh në Islam siç kanë qenë persianët, turqit e të tjerët. Ne japim kontributin tonë në sferën shpirtërore fetare, por me unin, ndjenjën, karakterin e vetëdijen tonë që kemi. Islami na favorizoi dhe na ruajti të qenurit shqiptar në barrikadë ndaj sllavizmit por kemi borxh që atë që e ndjejmë në shpirt duhet ta themi në gjuhën tonë.

Shkurt, qartë e kuptuershëm: kërkoj që pak më shumë shqip, histori, gjuhë manifestim të festave kombëtare në këto xhami. Nuk guxojnë xhamitë shqiptare të marrin kahje tjetër përveç se kësaj popullate që i shërbejnë fetarisht por t’i shërbejnë edhe kombëtarisht. Në momentin kur humb vlerat njëra anë, të jemi të sigurtë se i humb vlerat edhe ana tjetër.

****

Ruzhdi Lata është nga Dibra e Madhe. Shkollën fillore e ka kryer në Dibër, të mesmen në medresën “Alaudin” në Prishtinë, më pas ka kryer fakultetin Fililogjik në Prishtinë në grupin e gjuhëve orientale dhe shkallën e tretë po ashtu në Prishtinë në degën e letërsisë me temën “Realiteti historik i Qerbelasë së Naim Frashërit.”

Ka punuar 13 vjet në Fakultetin Filologji të Universitetit të Prishtinës, Dega e orientalistikës, ka ligjëruar letërsitë orientale, njëkohësisht dy vite ka punuar në Fakultetin e Shkencave Islame në Shkup ku ka ligjëruar civilizimin Islam dhe tani punon në Dibër në postin e myftiut të Dibrës së Madhe. Ai është shumë i suksesshëm në pajtimin mërive mes shqiptarëve. Gjatë një vizitë në redaksinë e “Illyria-s” i morëm intervistën e mëposhtme:

Prej sa kohësh jeni në Amerikë dhe cili është qëllimi i kësaj vizite?

Në Amerikë është hera e katërt që e vizitoj vendin e demokracisë. Gjithmonë kam qëndruar 21 ditë kurse këtë vit do të qëndroj një muaj. Qëllimi është të vizitoj të afërmit dhe të mbajmë të ngritura urat e komunikimit me bashkëvendësit ngase në New York dhe shtete të tjerë të Amerikës gjenden përafërsisht 10 mijë dibranë të cilët në një mënyrë apo tjetër i kam njohur dhe i njoh dhe kam lidhje shoqërore, familjare e miqësore por më e rëndësishmja është se na lidh interesi i përbashkët i dibranëve që jetojnë në Dibër dhe i atyre që jetojnë në Amerikë.
Ju shqetëson zbrazja e Dibrës dhe rrejdhja e shqiptarëve drejt emigracionit?
– Ky shqetësim është i madh tek të gjithë dibranët sepse Dibra dhe dibranët edhe pse ndoshta kanë një rehabilitim ekonomik, duhet falënderuar mërgata jonë në Amerikë, nga se gjithmonë kam thënë se fryëmarrjen kryesore Dibra e ka nga djemtë e bijat tona në Amerikë. Por në një kënd tjetër, mërgimi i tyre në Amerikë është dhimbja më e madhe shpirtërore që nuk mund të përshrkuhet me fjalë. Dibranët vetëme përjetojnë, e ndjejnë në shpirt, por nuk ka fuqi oratorike që mund të përshkruajë këtë dhembje, aq më tepër kur gjendemi para një vështirësie të vizitave, këtu. Merre me mend që baba nuk mund të vizitojë fëmijën dhe e kundërta, vëllai – vëllanë, motra -motrën nga se të atilla janë kushtet ligjore. Për mendimin tim edhe ambasada amrikane në Shkup duhet të ketë një qëndrim më tolerues ndaj dibranëve nga se me të vërtetë është një ndarje esenciale familjare në rrethet më të ngushta. Njëkohësisht kjo ndarje ne na vret në sedrën tradicionale dibrane nga se mërgimi ynë favorizon buzëqeshjen e shtetit maqedon.
A jeni të kënaqur me kontiributin e diasporës shqiptare në Amerikë në drejtim të vendlindjes së tyre?
Me kontributin e diasporës dibrane jemi shumë të kënaqur, por në këtë realacion unë dëshiroj gjithmonë të veçohen gjërat dhe të dhënat nga se nuk është mirë të mbulohen dhe sipërfaqësohen apo grumbullohen vetëm me një qëndrim. Dibranët këtu kanë kontribuar shumë: për çështjen kombëtare, pritjen e kosovarëve, luftën e Kosovës, Bujanocit e Medvegjës, atë të Maqedonisë. Përmes shoqatës “El Hilal” kanë ardhur atje shumë ndihma. Megjithatë më lejoni të them një gjë: të gjithë ata q ë kanë ndihmuar kanë emër e mbiemër. Nuk mund të themi se kanë ndihmuar të gjithë shqiptarët apo të gjithë dibranët. Por kanë ndihmuar dibranët duke shkuar me emrin e mbiemrin nga se globalizimi favorizon plogështinë e të tjerëve kështu që Dibrën e kanë ndihmuar shumë dibranët, por të gjitha ata që kanë ndihmuar kanë emër e mbiemër. Nuk është meritore që djerësn e mundin e tyre ta përvetësojnë të tjerët.
Ju jeni myfti i Dibrës. Ishte rastësi që iu përkushtuat kësaj sfere apo vazhdimësi në kuptimin e traditës familjare. Si keni shkuar te ky pozicion?
Sa i takon shërbimit fetar trashëgoj një traditë familjare. Jam gjenerata e pestë që shërbej në këtë drejtim. Dhashtë Zoti edhe djali ta çojë më tutje këtë traditë sepse ai vazhdon të njejtat studime në Kuvajt. Lus që të vazhdojë kjo traditë në shërbim të fesë dhe natyrisht në të mirë të atij populli ku ne jetojmë, i cili ka nevojë për mësime hyjnore.
Jetojmë në një kohë kur bota është e tronditur nga ekstremizmat fetare. Mendoni se besimtarët tuaj janë të qetësuar në këtë situatë ku veçanërisht lakohet ekstremizmi islam, apo ndjehet një lloj frike e të qenit i besimit musliman?
– Sa i takon situatës momentale që flitet e bisedohet shumë, aty – këtu shihet ndonjëherë edhe frikësimi i të qenit besimtar musliman në rrethana e kushte të ndryshme, por edhe me thirrje të ndryshme për konvertimin në besime të tjera, mendoj se është një demagogji, është një qëndrim jofetar, jo demokratik, jocivilizues, jonjerëzor. Në këto kushte e rrethana, më së pari ekstremizimi është imponim i të tjerëve, nga s e ai nuk ekziston veçanërisht tek besimtarët muslimanë shqiptarë, nuk ka ekzistuar as në të kaluarën. Ata janë njerëz që aplikojnë besimin islam të një normative të synitëve e cila nuk favorizon në asnjë mënyrë ekstremizmin, por jo që them që të tjerët favorizojnë, besim i cili përmbush një zbraztësi shpirtërore dhe asgjë tjetër më tepër, por njëkohësisht në këto rrethana dhe kushte politike nuk duhet gërshetuar dhe nuk duhet favorizuar ai ektremizëm që na e mbjellin të tjerët dhe e pranojmë si tonën. Në të vërtetë nuk është prodhim as i yni, nuk duhet të jetë dhe me siguri nuk do të jetë nga se ekstremizmin nuk e pranon edhe vetë islami. Janë shumë parime e shumë qëndrime të cilat favozrizojnë mirëkuptimin ndaj të tjerëve e këtu veçanërisht ne shqiptarët kemi shembëlltyrën më të mirë të tolerancës dhe mirëkuptimit mesfetar. Unë po ju prezantoj vetëm dy argumente për këtë. Në kohën e Sulejmanit të Dytë ka qenë një përgjegjës fetar, Zymri Zade në Perandronë Osmane kur Sulejmani i Dytë merr qëndrim të largojë nga bregdeti shqiptar të gjithë të krishterët. Mirëpo qëndrimin e madh duhej të verifikojë te përgjegjësi fetar. Zymri Zade që ishte shqiptar ia refuzon nga se nuk ka baza fetare dhe nuk ka të drejtë fetare të shpërngulë nga vendbanimi i vet tjetrin. Në kohën e Mbretërisë së Zogut, kur mbreti Zog i ankohet Haxhi Vebi Dibrës, themeluesit dhe kryetarit të komunitetit të parë musliman shqiptar për prishtjen e marrëdhënieve midis besimtarëve të krishterë e muslimanë. Ndërkohë vdes kryetari i Kishës Autoqefale Shqiptare ortodokse. Haxhi Vebiu tubon të gjithë nxënësit e Medresës të veshur në uniformë të përcjellin kortezhin e kryetari të Kishës Autoqefale Shqiptare. Një vit më pas vdes vetë Haxhi Vebiu dhe të gjitha këmbanat e kishave të krishtera në Shqipëri kumbojnë në shenjë zie për vdekjen e Haxhi Vebiut. Ekstremizmi islam kushtimisht për shqiptarët është i papranueshëm.
Ju e thatë vetë se shqiptarët shquhen për tolerancë fetare, a shfaqet kjo tolerancë ndërmjet jush dhe Kishës Ortodokse Maqedonase?
– Marrëdhëniet tona me këtë kishë të panjohur akoma nga hirarkitë ortotokse janë absolutisht të prishura. Nuk do të pranojmë marrëdhënie me te përderisa ajo nuk i kërkon falje popullatës shqiptare. Sepse prifërit e saj që ishin në Manastir udhëhoqën bandat e rebelimit të shkatërrimit të pasurisë së besimtarëve muslimanë në Manastir e qytete të tjera të Maqedonisë. Paraqitja antishqiptare e kësaj kishe pas disa bisedave që kemi pasur në Shkup e Gjenevë ruan pozicione antishqiptare prandaj në këto relacione nuk mund të themi se janë të mira por tërësisht të prishura, edhe pse në Fakultetin e Shekncave Ortodokse në Shkup kam deklaruar se na e kanë borxh maqedonët të respektojnë qenien shqiptare nga se vetem shqiptarët në Ballkan janë ata që maqedonasve ua njohin kishën, kombin dhe gjuhë. Të gjithë të tjerët ua kontestojnë ose gjuhën, ose kombin, ose kishën. Pra ata kanë obligim që ndaj nesh të jenë më të matur, më të kulturuar, më të sinqertë për të bashkëjetuar.
Këtu në diasporë vëmë re që në aktivitetet fetare të komunitetit musliman shqiptar procedurat fetare së shumti kryhen në gjuhën arabe. A reflektohet kjo edhe në komunitetin tuaj atje?
– Unë përshëndes aktivitetin e predikuesve muslimanë këtu në Maqedoni të cilët kanë themeluar disa qendra, xhami, siç është ajo në Staten Island, Brooklyn, New Jersey, Queens etj., por këtu kam një sugjerim timin që është esencial: në të gjitha hyrjet e tyre është vënë mbishkrimi: Qendra islamike shqiptare në Amerikë. Organizatorët, themeluesit, realizuesit e veprimtarisë duhet me përkushtimin maksimal t’i dalin zot titullit apo emrit të cilin e mbajnë në hyrje të objekteve: Qendra islamike Shqiptare. Kështu që shembëlltyrën më të mirë e kanë në themelimin e komunitetit musliman shqiptar në Tiranë, do të thotë të ruajnë Islamin maksimalisht por edhe thesarin tonë kulturore, gjuhësor, civilizues, letrar në maksimum nga se mbajnë këtë emër e nuk na prish asgjë punë fetarisht por përtkundrazi favorizon qenien tonë në familjen e madhe të Islamit. Të aplikosh islamin edhe në gjuhën shqipe, do të thotë të inkuadrohesh në Islam siç kanë qenë persianët, turqit e të tjerët që neve të japim kontributin tonë në këtë sferë por me unin, ndjenjën, karakterin e vetëdijen tonë q ë kemi. Islami na favorizoi dhe na ruajti të qenurit shqiptar në barrikadë ndaj sllavizmit por kemi borxh që atë që e ndjejmë në shpirt duhet ta themi në gjuhën tonë. Shkurt, qartë e kuptuershëm: kërkoj që pak më shumë shqip, histori, gjuhë manifestim të festave kombëtare në këto xhami. Nuk guxojnë xhamitë shqiptare të marrin kahje tjetër përveç se kësaj popullate që i shërbejnë fetarisht por t’i shërbejnë edhe kombëtarisht. Në momentin kur humb vlerat njëra anë, të jemi të sigurtë se i humb vlerat edhe ana tjetër.
Si janë marrëdhëniet e bashkësisë Islame në Maqedoni me ato të bashkësive të tjera në hapësirat shqiptare?
– Më 1998 në Tiranë u themelua grupi i punës, këshilli i punës i bashkësisë islame të Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë dhe Malit të Zi për të pasur disa aktivitete të përbashkëta. Edhe pse këshilli u themelua, aktiviteti i tij është shumë i ngadalshëm. Sa i përket Bashkësisë Islame në Maqedoni unë do të kisha deklaruar që edhe ajo duhet parë; më shumë t’i kushtojë kujdes çështjes kombëtare edhe pse ndonjëherë thirremi se kemi bërë e në të vërtetë kemi bërë por duhet të rritet ky intensitet sepse mundësia është më e madhe që të mos na kaplojë plogështia apo mos të shuajmë para elementit të politikës maqedone. Bashkësia islame është institucioni më i vjetër në Ballkan, i pandryshuar që vazhdon të jetojë si institucion, andaj duhet të ketë atë thesar, atë pasuri që me të vërtetë në mënyrë të mirfilltë t’i shërbejë kësaj popullate. Aty – këtu mund të gjendet ndonjë segment i paraqitjes së ndonjë proturqizmi ose ndonjë pro-je tjetër që nuk është as e Islamit e as e shqiptarëve.
Si e parashikoni ju të ardhmen e shqiptarëve në Maqedoni?
Ardhëmëria e shqiptarëve të Maqedonisë duhet të inkorporohet në ardhmërinë e gjithë shqiptarëve. Vetëm të përbashkët mund të ecim përpara, normalisht jo me qëndrime ndoshta shumë radikale. Janë fushat e veprimit bashkëkohor që duhet të na lidhein e duhet të na nxisin që të kompaktësojmë qëndrime të përbashkëta siç janë marrëdhëniet arsimore, kulturore, sportive e fetare e mandej ato ekonomike, duke u zhvilluar të arrijmë që të pieqemi e të formohemi në brumin tonë kombëtar dhe në trojet tona.
Ju keni krijuar një përvojë bashkëpunimi me Shkodrën.Si është realizuar ky bashkëpunim?

Unë mendoj se Shkodra si qytet meriton të jetë si shembëlltyrë e shumë aktiviteteve e veprimeve në interes të çështjes kombëtare, shqiptare e pastaj fetare. Më së pari janë marrëdhëniet e mira shkodrane në qytet ndërmjet besimeve fetare që duhet të kultivohet në të gjitha trojet shqiptare. Ka një jetë të pasur kulturore. Me Shkodrën duhet të lidhë miqësi tërë Shqipëria jo vetëm Dibra si qytet. Dua ta shoh Shkodrën të madhe gjithmonë me mikpritjen, bujarinë, sinqeritetin dhe atë melankolizimin e të folurit të thumbuar por shumë edukativ.

Në shumë raste ia keni arritur qëllimit për pajtimin e grindjeve dhe mërive mes shqiptarëve, ku qëndron suksesi juaj në këtë fushë?

Kjo është fusha jonë. Nuk është mirë të grindemi mes vetes. Kam punuar dhe vazhdoj të punoj e të kem sukses në shumicën e rasteve. Arsyeja ëshët sepse i njoh nga afër njerzit. Ua njoh shpirtin. ndryshe ne jemi mjekë të shpirtrave. Kam patur rast që të ndërhyj edhe në sallën e gjyqit dhe para se të jepej vendimi kam kërkuar pushim nga trupi gjykues dhe përmes nëj bisede u kam hapur sytë të grindureve që aty i kanë dhënë dorën njeri—tjetrit, janë pajtuar dhe i kanë shpëtuar burgut.
Ju keni një përvojë të gjatë në fushëne mësimdhënies, përkthimeve, krijimtarisë etj. Mund t’na tregoni diçka më shumë?
Kam përkthyer bashkë me një shok timin veprën e Sami Frashërit “Dashuria e Talatit me Fitneten” nga gjuha turke, kam pubilkuar në disa vazhdime veprimtarinë e Haxhi Vebi Dibrës, themeluesit të komunitetit musliman shqiptar , të Haki Sherofit (?), një mësues i popullit dhe drejtor i medresës së dikurshme të Tiranës. Kam shkruar i pari për Fuat Dibrën, për këtë patriot të madhe veçanërisht në këto kohë kur bëjmë krahasimin e kontributeve tona për çështjen kombëtare.Po ju kujtoj se në vitet 20-të Fuat Dibra për pavarësinë shqiptare nuk dhuron hiç më pak se 500 mijë franga flori. Duhet të jetë një simbol i bujarisë për çështjen shqiptare. Kam shkruar edhe për hoixhallarët dibranë, siç janë ata të Rekës së Dibrës, të cilët shteti maqedon pretendon t’i tjetërsojë në maqedonas muslimanë. Nga Reka na vijnë patriotë shumë të mëdhenj, si Haxhi Vildani, kryetar i Komisionit për hapjen e shkollave shqipe nga Shoqata Patriotike Atdhetare e Stambollit, Hafiz Maliq Tanusha nga Reka e Dibrës i cili është donatori kryesor i Shoqërisë Atdhetare të Stambollit, njëkohësisht edhe Iljaz Hoxha po ashtu nga Reka i cili vritet në luftë kundër serbëve. Kam pasur edhe përkthime të tjera. I fundit është vepra e Buhariut, një përmbledhës i thënieve profetike. E kam botuar vitin e kaluar. Jam duke punuar në një monogafi të hoxhallarëve dibranë që mendoj ta botoj këtë vit.
Mesazhi juaj për dibranët në veçanti dhe shqiptarët e Amerikës në përgjithësi?

– Dibranët e këtushëm si dhe të gjithë shqiptarët do të doja t’u thosha se : Profeti Muhamet, shtetin e parë, shoqërinë e parë e themeloi në Medine. Por, nuk vdiq deri sa e çliroi Mekën që e kishte vendlidje. Ky simbolizëm duhet t’u shërbejë të gjithë dibranëve e të tjerëve që jetojnë në Amerikë në raport me vendlindjen. Jetojnë këtu por duhet të mendojnë njëherë e përgjithmonë që vendlindja të marrë statusin e duhur në historinë e vet. Meqenëse i njoh më shumë dibranët, kisha kërkuar më shumë unitet, të mënjanojnë revanshizmin, xhelozinë.Do të kisha dashur që t’i shoh të gjithë së bashku pse kështu do të arrinin më shumë edhe në bzines, edhe në mirëkuptim edhe në miqësi për të cilën kanë nevojë shumë të madhe në këtë vend por edhe vendlindjes do t’i kishin kontribuar më shumë. Sido që të jetë, mirë janë, mund të jenë edhe më mirë, kanë kontribuar e mund të kontribuojnë edhe më shumë. Do të ishte fatlumësi që raportet ndërmjet shqiptarëve në mërgim dhe atyre në vendlindje të rregullohen në mënyrë institucionale. Sa u takon të gjithë shqiptarëve ndoshta ne nuke kemi këtë kompetencë, ne dëshjiropjmë që ata të kenë lobin e fuqishëm, që të kenë një organizim sepse ata edhe kanë modelin e të tjerëve dhe kisha porositur që dëshirë kryesore pas luftëravë është të kontriubojnë me mjete materiale në ndikimin e politikës amerikane ndaj çështjes shqiptare. Por të gjitha këto që tash nuk do të arrihen asnjëherë pa pasur një mekanizëm i cili duhet që këtë popullatë ta informojë, nuk e teproj të them, ta edukojë, e ajo duhet ta bëjë këtë detyrë dhe e bën sipas mendimit tim shumë mirë gazeta “Illyria”.

PS: Ne foto: Myftiu i Dibrës, Imam Ruzhdi Lata gjatë intervistës në redaksinë e Illyria-s

Dy Qeveritë Shqiptar takohen me 26 Nëntor në Pejë

November 25, 2018 by dgreca

2 Qeverite-Korce-27 11 2017

Korrespondenti i gazetës Dielli në Kosovë Behlul Jashari njofton se të hënën në Pejë do të mbahet mbledhja e radhës së dy qeverive shqiptare, qeverisë së Kosovës dhe qeverisë së Shqipërisë. Aktiviteti i parë në fakt nisi që sot, të Dielën me 25 Nëntor me zbulimin e shtatoreve të patriotëve të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, ku ishin pjesëmarrës drejtuesit e dy shteteve, përfshi Presidentin Meta, Kryeparlamentarin Veseli dhe dy kryeministrat Haradinaj dhe Rama.

Ky është takimi i pestë mes dy qeverive që nga fillimi i këtij bashkëpunimi zyrtar. Ndër marrëveshjet kryesore që pritet të arrihen në këtë takim të pestë, është ajo e lehtësirave doganore mes dy vendeve, si dhe heqja e tarifës së romingut. Mbledhja e përbashkët e qeverive të Shqipërisë e Kosovës në Pejë më 26 Nëntor, do të jetë e pesta e kësaj tradite që ka nisur nga Prizreni, më 11 Janar 2014.Zëvendëskryeministri i Kosovës, Fatmir Limaj, ka bërë të ditur në mbledhjen e qeverisë së Kosovës se ka kërkuar nga shteti shqiptar uljen e tarifës në Rrugën e Kombit, që Kosova e konsideron të lartë. Gjithëesi le të presim ditën e nesërme për të mësuar më shumë rreth këtij takimi që ka mbi vete shumë vëmendje, vecanërisht edhe për shkak të Vendimit të qeverisë së Kosovës për taksimin e mallrave serbe dhe boshnjake, c’ka hap më shumë hapsirë për bashkëpunim ekonomik mes dy shteteve shqiptare.

FTESA E ZV. MINISTRIT DHE PRRALLA E EZOPIT

November 23, 2018 by dgreca

“Njerёzit turpёrohen jo pёr fyerjet qё bёjnё, por pёr ato qё pёsojnё. Prandaj, pёr tё arritur qё tё paudhёt tё turpёrohen, nuk ka rrugё tjetёr veçse t’i shpёrblesh me tё njёjtёn monedhё”/

Giacomo LEOPARDI ( 1798 – 1837), poet e shkrimtar i njohur italian/

Shkruan:Eugjen MERLIKA/ DIELLI/

Nё festimet e pёrvjetorit tё Tiranёs, njё shkak pёr tё shpalosur tё gjitha bёmat e bujshme tё bashkisё sё Tiranёs, edhe se kjo e fundit ishte e rrethar nga qindra qytetarё qё kёrkonin paratё e mundit tё njё jete tё tёrё, tё investuara nё shtёpitё qё i kap plani i prishjes, nё emёr tё Qeverisё pёrshёndeti zv. ministri i Mbrojtjes, z. Petro Koçi, i vetmi qeveritar i pranishёm.

Fjala e tij trajtoi tema tё sё shkuarёs, natyrisht me qё kremtohej pёrvjetori i njё ngjarjeje tё saj. Oratori mori pozёn e historianit, duke risjellё nё kujtesёn e dёgjuesve, qё mbanin nё duar portretet e “udhёheqёsit legjendar”, Enver Hoxha, se lufta nacional – çlirimtare kishte qёnё njё “vendim i duhur politik e ushtarak, pёr t’i u bashkuar njё koalicioni tё madh antifashist, me armё nё dorё pёr tё çliruar vendin.” Gjynah qё zv. ministri nuk thotё se kur u krijua ky koalicion e kur kishte filluar lufta. Mbase ai nuk e di se para atij koalicioni kishte qёnё njё tjetёr, me emrin “pakt mos sulmimi”, i nёnёshkruar nё kryeqytetin e Rajhut tё tretё mё 23 gusht 1939, nga ministrat e Jashtёm tё Gjermanisё e tё BS, tё autorizuar nga krerёt e tyre Adolf Hitler dhe Josif Stalin. Ndoshta nuk ёshtё mungesё e tij, mbasi edhe historia zyrtare, dhe ajo e botuar mё 2008, nuk e pёrmend fare kёtё fakt historik tё stёrnjohur nё botё. Madje ai “harron” tё thotё se lufta kishte hedhur hapat e saj tё parё, mbas sulmit tё Gjermanisё kundёr Bashkimit sovjetik e krijimit tё Partisё komuniste shqiptare, nёpёrmjet katalizatorёve jugosllavё, duke tingёlluar qartё si njё pёrpjekje pёr t’i ardhur nё ndihmё mё shumё “atdheut tё socializmit”, simbas urdhёrave tё Moskёs, se sa trojeve tё Arbёrit, tё bashkuara pёr herё tё parё mbas tridhjetё viteve, nё njё administratё tё drejtuar nga Tirana.

Pёrpjekjeve tё komunistёve, gjatё luftёs, pёr tё diskredituar klasёn drejtuese atdhetare, qё kishte si yll polar tё veprimtarisё sё saj, bashkimin e shqiptarёve nё njё shtet tё vetёm, i shtohet mbas tre tё katёrtat e shekullit edhe zv.ministri Koçi, qё shprehet kёshtu: “Ata donin qё, duke bashkёpunuar me fashizmin dhe nazizmin, tё mbanin pushtetin politik duke tradhtuar interesat e vendit. Ata nuk luftuan pёr Shqipёrinё e madhe, por tё merrnin pushtetin, por populli shqiptar nuk i mbёshteti.” Njё interpretim tё tillё tё historisё sё asaj kohe do t’a kishte zili edhe gazeta “Zёri i popullit” e kohёs sё luftёs. Vlen t’i kujtohet zv. ministrit tё painformuar se, gjatё pesё viteve tё qeverisjes nёn pushtim nё Shqipёri, u ndёrruan shtatё kryeministra, fakt ky qё vёrteton jo vetёm se sa e vёshtirё ishte jeta politike e tyre, nё mbrojtjen e shpalosjen e vlerave tё trashёguara kombёtare (shpёtimi i hebrenjve ёshtё shёmbulli mё domethёnёs), por edhe se ata nuk ishin tё ngulitur nё idenё e pushtetit, tё cilin e aspironin me çfarёdo çmimi kundёrshtarёt e tyre, kryesisht Enver Hoxha.

Bёn pёrshtypje shprehja “Shqipёri e madhe”, qё pёdor zv. minstri socialist, duke i bёrё jehonё njё koncepti tё propagandёs sё vjetёr e tё re kundёr shqiptare tё politikёs dhe kulturёs serbe. Drejtuesit e kombёtarizmit shqiptar kanё pёrdorur gjithmonё shprehjen “Shqipёri etnike”, kur binte fjala pёr Atdheun e bashkuar nё kufijtё e tij natyrorё, por z. Koçi parapёlqen tё rrjeshtohet me politikanёt e studjuesit serbё, nё terminologjinё e tij tё urrejtjes patologjike.

Madje kjo urrejtje gjen shprehjen mё tё plotё kur ai, nga lartёsia e detyrёs sё tij, si pёrfaqёsues i Qeverisё, pёr mё tepёr nё njё dikaster tё rёndёsishёm, si ai i mbrojtjes, gjen rastin tё ftojё “tё gjithё ata qё janё pasardhёs tё atyre qё bashkёpunuan me fashizmin t’i kёrkojnё falje popullit, qytetarёve tё Tiranёs, se vetёm kёshtu mund tё arrihet ai qё quhet pajtim kombёtar”. Ndoshta, nё historinё e kёtyre viteve tё demokraturёs, Petro Koçi do tё mbahet mёnd pёr kёtё ftesё tё tij nё njё festё pёrkujtimore, mbasi nuk shquhet pёr asgjё tjetёr.

Ky zotёri neokomunist arrin tё kёrkojё diçka qё nuk kanё patur paturpёsinё t’a kёrkonin as krerёt e njohur tё komunizmit shqiptar, kёrkesёn e faljes nga ana e pasardhёsve tё kundёrshtarёve tё tyre politikё. Ёshtё njё paturpёsi, nё kufijtё e zvetёnimit tё plotё intelektual dhe moral, brёnda vёshtrimit mё dogmatik e kriminal tё dukurive njerёzore. Zv. ministri e din mirё se ata pasardhёs, tё cilёve u drejtohet me njё cinizёm skajor deri nё absurditet, janё viktima tё pafajshme e tё panumurta tё shtypjes mё mizore nё gjithё Evropёn komuniste, qё ka ushtruar diktatura e etёrve shpirtёrorё tё tij. Kёto fjalё, qё besoj se janё unike nё historinё e botёs, mbasi askush, sado vrasёs tё ketё qёnё, nё çfarёdo sistemi e nё çfarёdo diktature, nuk ka zbritur kaq poshtё nё honin e zvetёnimit moral, sa qё tё ketё mёtuar kёrkesё faljeje nga ana e viktimave tё krimeve tё tij.

Falje kёrkojnё gjithmonё njerёzit qё ndjehen fajtorё para dikujt pёr paudhёsitё qё mund t’i kenё bёrё. Por njerёz qё, nga djepi e deri nё plakje kanё mbajtur nё qafё kularin e “luftёs sё klasave”, qё janё privuar nga tё gjitha tё drejtat qytetare, qё kanё provuar mbi shpinё dhjetra vitesh burgimi apo kampesh internimi, qё kanё gjetur vdekjen tё zhytur nё llucat e kampit tё Bedenit, apo nё galeritё e minierave tё Spaçit apo Qafё Barit, qё janё rritur pa baballarё e nё sajё tё flijimit sipёrnjerёzor tё nёnave tё tyre, qё kanё qenё gjithё jetёn prè e poshtёrimit dhe fyerjes vetёm nё sajё tё mbiemrit qё mbanin, nuk ka asnjё ligj tё shkruar e tё pashkruar tё botёs sonё qё t’i bёjё tё “kёrkojnё falje” tek xhelatёt e tyre.

Qёndrimi i zv. ministrit tё Qeverisё shqiptare mund tё gjejё shembёlltyra vetёm nё botёn e kafshёve. Nga ajo botё mё vjen ndёrmend njё pёrrallё e mrekullueshme e fabulistit mё nё zё tё botёs sё lashtё, grekut Ezop, qё titullohet “Ujku dhe qёngji”. Pёr ndonjё qё mund t’a ketё harruar margaritarin e grekut tё madh, po e sjell atё tё plotё:

“Njё ujk pa njё qёngj qё pinte ujё pranё njё rrёkeje uji dhe i erdhi dёshira pёr t’a ngrёnё me ndonjё sebep tё mirё. Duke qёnё lart nё kodёr, filloi t’a padisё se ai i ndotёte ujin, kёshtu qё ai nuk mund t’a pinte atё. Qёngji i tha se pёr tё pirё ai vetёm sa vinte buzёn tek uji e se nuk mund t’a turbullonte atё, mbasi ujku ishte mё lart. Me qё i shkoi huq ai shkak ujku atёherё i tha: “Po ti je ai qё vitin qё shkoi ke sharё babain tim!” Qёngji atёherё i shpjegoi se n’atё datё ai nuk kishte lindur ende. “Mirё, pёrfundoi ujku, nёse ti je aq i zoti pёr tё gjetur gjithmonё rrugёdalje, un nuk mund tё rri pa tё ngrёnё.”

Besoj se zv. ministri rrin mirё nё rolin e ujkut, edhe se nuk ka mё mundёsi tё pёrsёrisё nё praktikёn e tij bёmat “zulmё mёdha” tё terrorit tё paraardhёsve tё tij. Por urrejtja, qё mbruan çdo qelizё tё trurit tё tij, nuk mund tё shprehet mё mirё se sa tek pёrpjekja pёr t’i fyer e poshtёruar deri nё pafundёsi viktimat e asaj pёrndjekjeje tё pashembulltё qё qe lufta e klasave nё Shqipёrinё komuniste. Ai poshtёrim bёhet n’emёr tё “pajtimit kombёtar”, i cili pёr tё ёshtё pёrjetёsimi i logjikёs sё luftёs e terrorit, duke i ligjёsuar ato nё kundёrshtim me çdo normё e parim tё moralit njerёzor. Ai parim, qё do tё kёrkonte normalisht kёrkimin falje nga dhunuesi e jo nga i dhunuari, nё mёndjen e çoroditur tё zv. ministrit kthehet pёrmbys e prodhon arsyetime tё denjё vetёm pёr ujkun e Ezopit.

Nuk e di se sa pajtohet mendёsia e tij me vendimin e lёvdueshёm tё Qeverisё, pёr tё nderuar kujtimin e njё atdhetari, duke sjellё eshtrat e tij me ceremoni n’atdhe. Nё logjikёn e tij si edhe tё shumё tё tjerёve edhe Mithat Frashёri ishte njё “kolaboracionist”. Heshtja e kёtyre ditёve kundrejt ftesёs shkandullore tё Petro Koçit, drejtuar pasardhёsve tё ish kundёrshtarёve politikё tё komunizmit, tё martirizuar pёr gjysmё shekulli, pёr tё kёrkuar falje, ёshtё njё miratim i tёrthortё i asaj mendёsie qё gjen shtratin e ngrohtё nё zyrat e larta tё shtetit shqiptar. Nёse ai qёndrim, pёr arsye tё kuptueshme fasade, nuk mund tё jetё pozicioni zyrtar i Qeverisё, ёshtё detyrё e kёsaj tё fundit duke filluar nga kryetari i saj dhe ministrja pёrkatёse tё distancohen haptas nga “ftesa” e turpёshme e vartёsit tё tyre.

Nё çdo Vend tё Evropёs njё ftesё si ajo e zv. ministrit Koçi do tё kishte shkaktuar njё pёshtjellim politik e mediatik, tё pasuar nga njё dorёheqje e menjёherёshme. Tek ne ajo kalon nё pavёmёndjen mё shqetёsuese, edhe se pёrbёn njё fyerje cinike pёr shumё mijra qytetarё tё kёtij Vendi. Nuk ёshtё njё shenjё e mirё, tregon se evolucioni i mendimit ecёn me hapin e kёrmillit, se nuk shkёputemi dot si shoqёri nga mendёsia e regjimit, nga ndarja famёkeqe “ne” dhe “ata”, se ajo mendёsi vazhdon tё ketё idhtarёt e saj jo vetёm nё veteranёt qё manifestojnё me portretet e Enver Hoxhёs, jo vetёm nё komentet analfabete tё hymnizimit tё sё shkuarёs nё internet, por ajo qё ёshtё mё keq, edhe nё instancat e larta tё shtetit.

Nёndor 2018

Kosova, taksë 100% për mallërat nga Serbia e Bosnja

November 21, 2018 by dgreca

-Në mbledhjen e sotme të Qeverisë së Kosovës, Kryeministri Ramush Haradinaj e bëri të qartë se tash ky është realiteti dhe kjo masë e ndërmarrë sot duhet të zbatohet një qind për qind. Masa prej 100 për qind ndaj Serbisë, shkak i bllokimit të vendit për t’i gëzuar të drejtat e CEFTA-s/

1 a Voton qeveria

Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari/*

PRISHTINË, 21 Nëntor 2018/ Në mbledhjen e pasditës së sotme të Qeverisë së Kosovës, vendimi për vendosjen e masës mbrojtëse, që nga 6 nëntori 2018 ishte 10 për qind, për produktet e importuara me origjinë nga Serbia dhe Bosnja e Hercegovina është ndryshuar dhe taksa do të ketë vlerën 100 % të mallrave të importuara nga këto vende. Gjithashtu do të ndalohet importimi i produkteve që në etiketa dhe deklarata përcjellëse të mallrave të importuara shkruajnë emërtimet “Kosovë dhe Metohi”, “Kosovë 1244”, “Kosovë UNMIK”. Në arsyetim të vendimit thuhet se, Marrëveshja e CEFT-as në raportet tregtare Kosovë-Serbi është shkelur në vazhdimësi nga pala serbe, që nga nënshkrimi i saj.

“Jemi dëshmitar që një kohë të gjatë se Kosova është bllokuar, nuk është lejuar që t’i gëzojë të drejtat e CEFTA-s, është penguar përmes origjinës së mallit pra duke mos e njohur origjinën e mallit, është penguar në transport, analiza dhe në çdo instrument tjetër. CEFTA, nuk ka funksionuar në mes të Kosovës dhe Serbisë, dhe kjo është dëshmi. Serbia është duke e cenuar edhe sigurinë kombëtare, pra kjo është qasja që ka ardh nga Serbia në vazhdimësi në periudhat e fundit”. Kështu tha Kryeministri i Republikës së Kosovës, Ramush Haradinaj, në mbledhjen e 76-të të Qeverisë, nga ku kjo e fundit mori vendim për vendosjen e masës prej 100% ndaj produkteve të importuara me origjinë nga Serbia dhe Bosnja e Hercegovina, përjashtuar brendet ndërkombëtare të listuara në aneks.

Kryeministri Haradinaj, tha se, pasi është bërë një analizë e respektimit të marrëveshjes së CEFTA-s nga Serbia, shihet se në të gjitha vitet e kaluara, prej kur ekziston CEFTA, Serbia i ka vendosë Kosovës barriera jotarifore, jo taksë e ngjashme sikurse që e ka vendosë Kosova, por e ka kontestuar origjinën e mallit dhe vetvetiu malli i Kosovës ka pasur vështirësi të hyjë në Serbi.

“E ka vështirësuar dakordimin e analizave për çdo produkt që ka hyrë, ka vendosë procedurë të verifikimit të analizës dhe e ka bërë të pamundur të hyjë ose të transportohet. Ka penguar transportin, pra vulat e dyfishta. Ka përdorur plot masa, me të cilat Serbia nuk e ka respektuar CEFTA-n. Edhe pse Kosova është ankuar disa herë radhazi te CEFTA dhe institucione tjera të BE-së, prapë Serbia nuk e ka respektuar këtë masë, shtuar këtu edhe agresivitetin politik, pengesat që ia bënë vendit”, e bëri të qartë kryeministri Haradinaj duke thënë se Qeveria e vendit nga sot, obligon Ministrinë e Tregtisë dhe të Industrisë dhe të gjitha institucionet relevante, që të largojnë dhe të ndalojnë importin dhe hyrjen potenciale në treg të të gjitha produkteve, të cilat nuk i referohen dhe janë në kundërshtim me emërtimin zyrtar dhe kushtetues të Republikës së Kosovës, vendimi ky që ka hyrë në fuqi menjëherë.

Ndër tjerash, duke i listuar shkeljet që ia kanë bërë në vazhdimësi Serbia dhe Bosnje Hercegovina Kosovës, siç janë mosrespektimi i rregullave të origjinës dhe bashkëpunimit në administrimin doganor, përdorimi i vulave paralele të cilat nuk i njihen Kosovës, Menaxhimi i Integruar i Kufijve, ku nuk kanë vendosur kontroll efektiv mbi qarkullimin e mallrave dhe njerëzve, dëme materiale dhe siguria e ultë në brezin kufitar, pastaj Energjia nga ku 30 milionë euro humbje direkte në vit dhe rreth 300 milionë euro humbje si rezultat i mungesës së qasjes në energji, e po ashtu ndihma shtetërore që në çdo euro të shitur në Kosovë Serbia i stimulon kompanitë serbe me 30 cent, dhe shumë shkelje tjera, kryeministri Haradinaj, shtoi se kjo është një masë legjitime që kanë marrë institucionet e Kosovës, jo nga dëshira, por për shkak të sjelljes shqetësuese të Serbisë ndaj Kosovës.

Kryeministri Haradinaj, e bëri të qartë se tash ky është realiteti dhe kjo masë e ndërmarrë sot duhet të zbatohet një qind për qind.

6 NËNTOR 2018: QEVERIA E KOSOVËS VENDOSI MASË MBROJTËSE – TAKSËN 10% PËR PRODUKTET E IMPORTUARA NGA REPUBLIKA E SERBISË DHE NGA BOSNJA DHE HERCEGOVINA

Qeveria e Kosovës në mbledhjen e 74-të, në 6 nëntor 2018, ka miratuar vendimin për vendosjen e masës mbrojtëse për importin e të gjitha produkteve të prodhuara në Republikën e Serbisë dhe në Bosnjë dhe Hercegovinë. Masa mbrojtëse nënkupton taksën prej 10 për qind të të gjitha produkteve që importohen në Kosovë dhe kanë për vend të origjinës Republikën e Serbisë dhe Bosnjë dhe Hercegovinën. Përjashtim nga kjo masë do të bëjnë produktet e brendeve ndërkombëtare të prodhuara në këto dy vende.

* Me shume fotografi nag mbledhja e sotme e Qeverise i gjeni ne fb(dielli vatra)

TË KRAHASOSH ZVICRËN ME SHQIPËRINË

November 19, 2018 by dgreca

Nga Elida Buçpapaj/

Të krahasosh Shqipërinë me Zvicrën! Je çmendur, do të thotë dikush! Ngjan krahasim absurd! Por le të urojmë që një ditë të bëhet realitet!

Duke nisur nga relievi alpin dhe natyra magjike gjen shumë ngjashmëri mes dy vendeve, shqiptarët dhe zviceranët janë popull alpin.

Shqipëria do të ishte Zvicra e Ballkanit sipas vizionit të Rilindasve!

Sami Frashëri thosh: “Ta bëjmë Shqipërinë një Zvicër të dytë!”

Elena Gjika ose Dora D’Istra ka jetuar në Zvicër. Andon Zako Çajupi erdhi në Zvicër, ku kreu studimet e larta dhe mori titullin e doktorit për drejtësi. Gjatë luftës së Parë Botërore, Mid’hat Frashëri jetoi për një kohë në Zvicër, Faik Konica po ashtu!

Shqipëria do të ishte Zvicra e Ballkanit sipas Rilindasve, por vizioni i Rilindasve ishte 180 gradë ndryshe me atë të diktaturës mizore gjysmë shekullore të Enver Hoxhës, që shtypi me dhunë çdo të drejtë njeriu, duke instaluar një sistem barbar izolues që do të shfaroste elitën, do të shtetëzonte pronën private, do të eleminonte tregun e lirë dhe inisitivën e individit.

Edhe tranzicioni 27 vjeçar është inerci e diktaturës larg ëndërrës Rilindase. Shteti nuk garanton sistemin, duke ia mohuar qytetarit shtetin e së drejtës dhe të mirat që rrjedhin prej tij, duke nisur prej pronës private deri tek energjia elektrike, uji, siguria, sistemi mjekësor dhe shteti social;

Edhe qytetari sipas proverbit “sipas kokës kapelën” përgjigjet në mënyrën e tij, duke mos paguar faturat edhe kur ka mundësi të paguajë, duke korruptuar policinë rrugore, kur shkel rregullat e qarkullimit apo punonjësin e administratës, për të fituar një vend pune, duke shitur votën për një copë bukë, duke mos ndihmuar atë që është në nevojë, duke mbajtur një qendrim armiqësor për vëllain, mikun apo komshiun që voton jo për partinë e tij dhe më thelbësorja duke qendruar indiferent ndaj mungesës të shtetit ligjor dhe diktaturës të varfërisë që e ka zhdukur nocionin e “një jete me dinjitet”. Krejt ndryshe nga Zvicra referendare, që vendos përmes referendumeve, një instrument efikas i demokracisë direkte.

Në Shqipëri ka vjedhje në çdo sektor të jetës, nga shteti tek qytetari, por viktima mbetet qytetari. Shqipëria edhe sot e kësaj dite e ka problem furnizimin me energji elektrike, ujë të pijshëm, por problemin më të madh e ka me informalitetin. Vjedhjen që i bëhet shtetit në bashkëpunim me shtetin. Thënë ndryshe shteti vjedh veten! Sipas statistikave, informaliteti në Shqipëri shkon nga 60-70 % dhe dihet risku që krijon ekonomia informale, gri apo e zezë, e cila gëlon kur nuk ekziston kultura e ndëshkimit. Sepse shteti nuk e ndëshkon deputetin apo ministrin e korruptuar që jep tendera duke mbushur xhepin e tij dhe duke e zbrazur arkën e shtetit. Në rastin konkret shteti është në krah të informalitetit. Atëherë ekonomia e vendit kthehet në ekonomi mafioze. Në këtë prag gjendet Shqipëria. Shumë ekspertë të fushës thonë se Shqipëria është shtet kuazi mafioz pa sistem drejtësie. Drejtësia vetë është nën Vetting por pa asnjë rezultat. Për të qenë optimistë, rezultat mund të quhet largimi i gati pjesës më të madhe të atyre që e kaluan këtë proces pasi kishin pasuri të pajustifikuar, dmth të krijuar nga vjedhja duke zhdrejtësuar. I larguan por nuk i ndëshkuan për vjedhjen as viktimave të tyre nuk u dhanë drejtësinë ! Të mos harrojmë pastaj se drejtësia është produkt i elitës politike të këtyre 27 viteve tranzicion.

Në Ballkan janë arrestuar presidentë, kryeministra e ministra, ndërsa në Shqipëri politika funksionon si piramidë, politikanët mbajnë njëri-tjetrin paçka se shahen e urrehen! Po të hiqet një tullë, piramida shembet e gjitha!

Ndryshe në Zvicër, ku qytetari dhe shteti janë një binom i pandashëm, për të forcuar e ndihmuar njëri tjetrin, shteti garanton me detyrimet e veta dhe qytetari e mbron shtetin duke respektuar ligjin.

Konfederata Helvetike nuk është pjesë e BE, por, megjithatë, nga thelbi simbolizon Perëndimin, sepse i garanton të gjitha liritë e individit dhe krijon kushte optimale për liri tregu dhe një jetë me dinjitet.

Kush vjen në Zvicër për herë të parë dhe kërkon këshilla, një mik i mirë do t’i thotë, “kujdes me taksat dhe faturat”. Që do të thotë asnjë faturë apo taksë të mos mbetet pa paguar. Kur je në kërkim të një vendi pune, qofsh zviceran apo me leje qendrimi, përveç kompetencave, aftësive, CV dhe edukimit, punëmarrësi të kërkon që të jesh patjetër me “Leumund”- reputacion të pastër. Për këtë duhet të paraqitësh nga Departamenti Federal i Drejtësisë në Bernë një dokument – Excerpt from the swiss criminal record – Auszug der Strafregisterauszug – ku vërtetohet se je njeri i pastër, pa precedentë penalë. Që përkthehet, veç të tjerave, që t’i kesh kryer të gjitha detyrimet ndaj shtetit. Nëse kërkon banesë, qiradhënësi, veç të dhënave të të ardhurave, të kërkon po ashtu një dokument, lëshuar jo më larg se tre muaj, nga Betreibungsregisterauszug – the Debt Enforcement Office – Zyra e Përmbarimit ku vërtetohet se nuk ke borxhe ndaj shtetit apo enteve private.

Në Zvicër çdo qytetar është shumë i kujdesshëm të respektojë ligjin. Respektimi i ligjit është kulturë, është instikt i edukuar, është tipar i identitetit. Që fillon tek oraret punktuale të trenave, trameve dhe busëve që nuk i njohin vonesat tek klaksonët. Në Zvicër nuk dëgjon klaksonë veturash. Në apartamente nuk dëgjon ahengje, muzikë me volum të lartë, sepse shqetëson fqinjët. Kush ka jetuar në Shqipëri, e di se aty ka qenë kulturë që plehrat të hidheshin nga dritaret. Nëse dikush e bën këtë shkelje në Zvicër paguan gjobë, por nëse nuk paguan taksat, ke kryer krim për të cilin dënohesh sipas shkallës. Edhe nëse nuk paguan faturat, ke kryer krim dhe problemet janë të pafundme. Pra në Zvicër nuk ka qytetarë apo biznese që nuk paguajnë energjinë, ujin, ngrohjen apo detyrimet. Kush nuk paguan, penalizohet. Sipas ligjeve të Zvicrës, faturat duhet të likuidohen përgjithësisht brenda afatit mujor. Nëse nuk paguhen, të vijnë tre Mahnung-e – kujtesa, e para pa gjobë plus, e dyta dhe e treta me gjoba në rritje dhe nëse nuk i likuidon edhe pas këtyre tre paralajmërimeve, atëherë të çojnë direkt në Betreibungsamt, autoriteti kantonal i zbatimit të ligjit për ndjekjen penale të borxhliut. Për borxhliun atëherë nisin hallet. Nëse je në kërkim të shtetësisë dhe ke borxhe të palikuiduara, harroje atë punë, nuk e merr shtetësinë, sepse nuk je qytetar i denjë.

Siç e thashë që në krye, shteti ligjor kërkon respektimin e ligjeve, por, së pari, ia garanton qytetarit liritë dhe kushtet për të jetuar. Në këtë kontekst, Zvicra është një nga vendet model në rrang botëror për t’u marrë si shembull, ku shteti i së drejtës funksionon si sahati Omega, ku ka liri tregu, shtyp të lirë, ku korrupsioni është një fenomen që luftohet dhe, sipas Transparency International (TI), Zvicra është gjithmonë në top vendet e para, ndryshe nga ndërsa Shqipëria e Kosova që ndajnë vendet nga fundi.Po ashtu sistemi i shëndetësisë është njëri nga më të mirët në botë. Me pagesë natyrisht, por shtetasi ka mundësi të paguajë me rrogën që merr. Kur s’ka, ia plotëson shteti social.

Edhe në periudhat e krizave për Europën dhe botën, papunësia në Zvicër nuk i kaloi 3% dhe shteti është gjithmonë në kërkim të mënyrave për ta ulur edhe më tepër këtë nivel, duke hapur tregje pune, duke krijuar siguri për investime dhe mundësi kualifikimi sidomos për rininë. Në Zvicër biznesit i krijohen kushte optimale për të investuar, ndërkohë shteti, përmes ligjit, i shpall luftë informalitetit.

Në Zvicër po ashtu funksionon shteti social, për të papunët dhe sidomos për shtresat vulnerabile. Zvicra nuk ka varfëri apo drama sociale si ato të Shqipërisë, ku mjerimi migjenian bashkë me mungesën e shtetit ligjor mbetet diktatura më e egër e shoqërisë. Pra Zvicra i krijon të gjitha mundësitë që qytetari të mos bëhet shkelës ligji, por kush e shkel ligjin, ndëshkohet pa dallim.

Në Shqipëri është një hendek i madh mes shtetit dhe qytetarit, sepse shteti nuk ia garanton liritë elementare, sikur janë siguria, tregu i lirë, mundësia për punësim, ndërsa qytetari ose reagon duke u konformuar përmes anëtarësimit nëpër parti, ose ul kokën kur është i varfër, ose ikën kur e sheh se nuk i bihet murit me kokë dhe nuk ka nga t’ja mbajë sepse askush nuk i jep zgjidhje.

Rrugëzgjidhja do të qe kur qytetari të luftojë për të drejtat e tij deri sa t’i fitojë, për të vendosur një raport loyal dashurie mes shtetit të së drejtës dhe qytetarit.

Në fund po ju sjell një sentence të Graham Green-it që ka jetuar dhe prehet këtu në Zvicër. Sepse mund të mësojmë prej saj nëse duam. E kam përdorur edhe në një intervistën time, por ia vlen të përsëritet.

Graham Green thoshte se “Zviceranët kanë dashuri vëllazërore me njëri-tjetrin, ata kanë 500 vite demokraci dhe paqe dhe e dini se çfarë prodhojnë? Orën me ku-ku!!”.

Humor tipik anglez. Sepse ajo që kanë krijuar zviceranët është 500 vite demokraci dhe paqe. Por unë ju ftoj le ta aplikojmë këtë deduksion të Green-it në raport me veten tonë, le të fillojmë duke thënë se ne shqiptarët kemi dashuri vëllazërore për njëri-tjetrin… Humor tipik anglez edhe ky!

Deri tani nuk jemi dëshmuar se duhemi, përkundrazi, pasi diktatura u ngrit mbi themelet e urrejtjes. Prandaj duhet rrëzuar diktatura me themele e mbetje. E të nisi era e dashurisë ndërshqiptarë! Që të duhemi tash e mbas me dashuri vëllazërore për njëri-tjetrin për 500 apo 5000 vjet sikur zviceranët!

E atëherë Shqipëria do të jetë bërë “Zvicra e Ballkanit”!