Berat Armagedoni/

Bedri Zyberaj, magjistër i letërsisë, nuk ka shkruar shumë libra me poezi dhe studime. Angazhimin ndër vite, për fatin e popullit dhe të kombit, e ka pasur qëllim jetësor në aktivitetin fizik dhe intelektual. Megjithatë, ato pak poezi që i ka shkruar, i ka shkruar bukur në gjuhën shqipe dhe, falë mikut të tij Iliaz Bobaj, me përkushtim të madh dhe kujdes të veçantë iu përkthyen në gjuhën greke.
Po çfarë është ky libër?
Është një përmbledhje pas një përzgjedhjeje poezish nga përkthyesi. Është botim paralele në gjuhën shqipe dhe greke. Është një botim që para lexuesve mat shijen e përzgjedhësit të poezive, gjithashtu mat njohurinë e tij për përkthim nga shqipja në greqishte. Dhe ata që i njohin këto dy gjuhë, duke i lexuar paralelisht pozitë në shqipe dhe greqishte, do të mund të bëjnë interpretime të përkthimit dhe të bukurkëngëtimit, duke shtruar pyetjet se a ka përkthyer apo ka përshtatur poezi Bobaj dhe a u ka ofruar lexuesve grekë një poet shqiptar që ka vlerë.
Vlerat e poezive të këtij libri janë matur në Kosovë, në Shqipëri, në Maqedoni të Veriut, në diasporë dhe kudo tjetër që flitet shqip dhe në disa gjuhë si anglisht, italisht, rumanisht, turqisht dhe arabisht përmes ndonjë cikli të veçantë në ndonjë përmbledhje të veçantë poezish shqipe apo portale që merren me letërsi dhe arte. Por, deri më tani, përgjithësisht ato janë janë matur dhe vlerësuar vetëm në gjuhën shqipe. Zyberaj shumë prej poezive të këtij libri i ka lexuar në orë letrare, shumë prej i ka botuar në revista, gazeta, medie elektronike dhe i ka përmbledhur në librat Dromca vitesh (1998) dhe Vdekje më të mirë nuk dua(2018) të botuara në Kosovë. Për disa prej tyre ka marrë çmime, për disa të tjera lëvdata. Rrugëtimi i tij prej poeti, ashtu si në fushën e studimeve, është pritur mjaft mirë, sa për shkak të motiveve dhe temave që ka trajtuar, po aq për shkak të sintaksës, semantikës, leksikologjisë…
Me qëllim, në fjalinë e parë të kësaj parathënie, kam shkruar se qëllim jetësor në aktivitetin fizik dhe intelektual Zyberaj ka pasur popullin dhe kombin. Kombi, populli i tij dhe fati i tij janë kudo në vargjet e këtij libri. Në këtë libër është edhe familja e tij. Është edhe shoqëria e tij e hershme dhe e vonë. E gjejmë edhe lirinë e një populli e të një kombi munguar kohë të gjatë, arritur me mund të madh dhe sakrifica të shumta. Gjejmë, përkrah lirisë, përkrah krenarisë dhe dashurisë për atdheun, thyerjen shpirtërore të poetit:Tani / Edhe me liri u ngimë, një lloj dëshpërimi i butë që ka peshë të madhe pas luftës, pasi që atë e përjeton një epror ushtrie në kohë lufte, që bëhet poet sapo heshtin armët pas luftës. Pavarësisht prej kalimit nga një gjendje emocionale në një tjetër, pas një realiteti të egër (robërisë) në një tjetër (demokracisë), e pas ëndrrave të bëra zhgjëndrra (lirisë) e çapitjeve për punë të mbara nga udhëheqësit e shtetit, Zyberaj poezive nuk u ngjet “dhëmbë” për kafshim të politikanëve, as nuk i bënë vargjet zinxhir për mbërthim të tyre. Ai, në këtë regjistër letrar poetik,vetëm i regjistron premtimet dhe dobësitë e tyre duke ua kujtuar përherë vuajtjen e gjatë të idealistëve të lirisë. Me këtë frymë duhet t’i lexoni poezitë e tij, me motive dhe tema për atdheun dhe kombin,për lirinë dhe robërinë, për ta kuptuar më mirë autorin, gjithashtu edhe Shën Pjetrat e brezit të tij.
Së këndejmi, kjo përmbledhje nuk ka vetëm vargje për atdheun. Me dashuri të madhe autori shkruan edhe për nënën, për miqtë, për mikeshat, veçan për ndonjë të dashur e për puthjet, për përqafimet, për miklimet, për shtrëngimet e për takimet me to.

Milazim KRASNIQI/

Para pak ditësh kremtuam 28 nëntorin, ditën e pavarësisë së Shqipërisë, e cila është data më e rëndësishme në historinë e kombit tonë. Meqë ne ende nuk e kemi një histori të shkruar dhe të verifikuar të kombit tonë, ne nuk e kemi vlerësimin e plotë të rëndësisë së kësaj date për fatet e kombit tonë, të cilat do të mund të ishin edhe më fatale nga sa qenë, po të mos ishte proklamuar atë ditë Shqipëria e mosvarme, si atdhe i të gjithë shqiptarëve, të të gjitha territoreve, të të gjitha grupeve sociale dhe të gjitha bindjeve politike e fetare. Pa atë pavarësi të proklamuar, me shumë gjasë etnia shqiptare më parë do të fshihej nga faqja e dheut, se sa që do të konsolidohej në një komb evropian, aq më pak në një komb unik, i cili e realizoi brenda vetes edhe sintezën e identiteteve fetare. Shqipëria e pavarur dhe e pandarë edhe sot mbetet kusht për ekzistencën e kombit shqiptar.

Projektet politike dhe planet ushtarake të shteteve ballkanike, sigurisht të miratuara edhe nga disa nga fuqitë evropiane ishin kundër ekzistencës së çfarëdo Shqipërie të pavarur. Në fakt ishin për shkatërrimin biologjik të shqiptarëve dhe asimilimin e atyre që do të mbijetonin. Ato projekte u vunë në zbatim sidomos gjatë lufërave ballkanike. Sipas demografit e historianit amerikan, Xhastin Mc Carthy, 27% e shqiptarëve janë vrarë, ndërsa 35% janë dëbuar nga vatrat e veta, që i bie se në total janë çrrënjosë 62% e shqiptarëve. “Të dhënat e Luftërave Ballkanike tregojnë se në Ballkanin Qendror dhe Perëndimor, 27% e myslimanëve kanë vdekur dhe 35% e tyre kanë marrë arratinë. Shqiptarët pësuan një vdekshmëri që ishte, të paktën, po aq e madhe.”(f. 16)

Produkti që u përftua pas gjenocidit serb e grek kundër shqiptarëve në luftërat ballkanike ishte një Shqipëri e dërrmuar, një komb i traumatizuar, i copëtuar, i defetarizuar, më saktë i deislamizuar, i cili nuk pati fuqi t’i kundërvihej ideologjisë komuniste, ku ajo u shfaq, sepse e kishte humbur ekuilibrin dhe imunitetin.

Megjithatë, pavarësia e Shqipërisë e pamundësoi zhdukjen e të gjithë shqiptarëve. Për ata shqiptarë që mbeten jashtë shtetit shqiptar, mbeti gjithnjë kërcënuese përsëritja e gjenocidit, gjë që u riciklua disa herë nga serbët e grekët. Por as gjithë ato mizori nuk u mjaftuan armiqve tanë. Prandaj ata rihartuan projekte për zhdukjen e shtetit shqiptar. Sponsorizuan rebelimin e haxhi Qamilit, Protokollin e Korfuzit, Marrëveshjen Pashiq-Toptani, Republikën e Mirditës. Traktati i fshehtë i Londrës i viti 1915 është dëshmi e hidhur e tërë asaj armiqësie kundër Shqipërisë. Poashtu në projektin e Ivo Andriqit të vitit 1939 insistohej në copëtimin dhe zhdukjen e Shqipërisë, me arsyetimin se çfarëdo Shqipërie që të ekzistonte, do të ishte referencë për iredentizmin shqiptar të territoreve të okupuara. Pra, copëtimi ose dezintegrimi i Shqipërisë, me formimin e ndonjë kreature të re mercenare, ka mbetur deri në ditët tona orientim strategjik i armiqve të shqiptarëve.

Në fakt, u duk sikur pas çlirimit të Kosovës në vitin 1999, armiqtë ishin të dekurajuar nga synimet e tyre, por ajo nuk zgjati shumë. Rikthimi te projektet për dezintegrimin e Shqipërisë dhe për futjen e thikave të përçarjes ndër shqiptarë tashmë janë rikthyer me shumë virulencë. Dy prej tyre veçohen për arsye se formalisht duken me autorësi nga vetë shqiptarët. E para është iniciativa morbide për braktisjen e fesë islame, e emërtuar si “Lëvizja e Deçanit”, e cila ka elemente të Rekonkuistës spanjolle, e cila u imponoi hebrenjve dhe muslimanëve në Spanjë e Portugali konvertimin, ose dëbimin dhe vdekjen. Pra, në Kosovë po synohet të bëhet konvertimi i muslimanëve në të krishterë, tash për tash vetëm me dhunë propagandistike. Ndërsa në Shqipëri u lancua një iniciatvë poashtu morbide, për formimin e një kreature fetare-shtetërore të bektashinjve. Po të mos lancohej nga kryeministri i Shqipërisë, iniciativa do të mund të trajtohej si një ide e ndonjë të lajthituri, ose të droguari, i cili në zellin e ndonjë transi kuazifetar, ka përfytyruar pronësinë mbi një shtet imagjinar. Por, e lancuar nga kryeministri i Shqipërisë, iniciativa ka elemente të një kalkulimi gjeopolitik, të maskuar me një mantel religjioz. Kryeministri mund të jetë futur në një lojë gjeopolitike, të udhëhequr nga qarqe okulte, por mbetet e pakuptueshme pse është futur në atë lojë kreu i bektashijve shqiptarë. Kjo lojë e tij paraqet problem shumë më serioz. Kreu bektashi në një rast ka deklaruar se e don një shtet bektashi “njëlloj Vatikani.” Analogjia me Vatikanin e zbulon se është fjala për futjen e tij në një konsipraciom të përmasave të mëdha, ku Shqipëria rrezikon të përdoret si dashi që përdorej për të thyer portat e kështjellave në Mesjetë. Një udhëheqës fetar i devotshëm nuk mund të futet në aso aventure. Ta fusësh Shqipërinë në skemën e luftërave sektare të botës së sotme muslimane, madje duke i dhënë një rol “qendror”, minimalisht do të thotë ta ekspozosh në të ardhmen si një shënjestër të ekstremizmit të dhunshëm dhe të terrorizmit. Pse? Sepse ato shtete muslimane e ata agjentë joshtetërorë që do të ndiheshin të atakuara nga ajo kreaturë fetare konkuruese ndaj pozitave të tyre, do ta shndërronin Shqipërinë në cak legjitim të sulmeve të tyre terroriste, natyrisht edhe të sulmeve diplomatike, ekonomike e propagandistike. Siç shihet e dihet, në decenien e fundit bota ka parë tmerrin e konflikteve sektare në Siri, në Irak, në Libi, në Jemen, në Sudan, sikundër që ka parë tmerrin e kasaphanes sektare ndërmjet Irakut e Iranit në vitet tetëdhjetë. Prandaj kushdo që tenton të bartë në Shqipëri atë mal urrejtjesh, paragjykimesh e armiqësish nga Lindja e Mesme, bën edhe akt të rëndë tradhtie shtetërore e kombëtare.

Futja në atë sherrnajë të lemerishme të Lindjes së Mesme do të shërbente edhe për ta rihapë kutinë e Pandores të urrejtjes, paragjykimeve dhe armiqësive të kombeve ballkanike e europiane kundër Shqipërisë e shqiptarëve. Ashtu Shqipëria do të ishte në një senduiq të armiqësive të shteteve muslimane në njërën anë dhe të shteteve europiane, nën akuzën se bëhet shkaktare e jostabilitetit dhe dhunës, në anën tjetër. Si mund të mbijetojë një shtet i vogël dhe i varfër si Shqipëria në një asi rrethimi armiqësor? Thjesht, nuk ka gjasa të mbijetojë, prandaj në atë rast rrezikon të kthehet sërish në objekt të copëtimit e të dezintegrimit, si në rastin e Protokollit të fshehtë të Londrës.

Ngado që ta vështrosh, mbetet e paqartë si është e mundshme që një shtet sekular, anëtar i NATO-s, në proces integrimi në Bashkimin Europian, të marrë përsipër formimin e një shteti fetar në territorin e vet dhe atë në kundërshtim me Kushtetutën e shtetit dhe që për atë shkak të futet një një sherrnajë globale e në një rrezik potencial për t’u rikthyer në objekt planesh ogurzeza të armiqve që gjithnjë kërkojnë pretekste për sulme, ngase kurrë nuk kanë reshtur së bëri plane për zhdukjen e tij.

Po të shikohet vetëm në planin thjesht fetar, nuk mund të ketë asnjë shenjë barazie ndërmjet katolicizmit e bektashizmit, rrjedhimisht në asnjë rast Vatikani nuk mund të shërbejë si një model për organizimin e jetës fetare të bektashijve shqiptarë. Prandaj këshilla ime është: mbylleni këtë qasje donkishoteske dhe idiotike!

Poashtu është e ditur se bektashizmi nuk është fe më vete po është një sekt i fesë islame, ndonëse një sekt i devijuar në disa segmente në raport me Shpalljen e fundit Hyjnore. Por fe, sidomos fe e shpallur, nuk mund të jetë asnjëherë. Prandaj do të duhej të braktiseshin edhe ato lojëra të vjetra e të reja me statusin e bektashizmit si gjoja fe më vete e komunitet fetar më vete. Nëse shkon më tutje kjo tendencë e separimit, ajo mund ta dëmtojë sintezën e arritur të harmonisë fetare brenda kombit shqiptar. Në atë rast mund t’i ekspozojë bektashijtë si plangprishës e kjo etiketë, për një komunitet aq të vogël prej 115.000 frymësh që nuk kalojnë as 5% të shtetasve të Shqipërisë, mund të ketë pasoja shumëplanëshe. Meqë kontributet e shqiptarëve bektashi, që nga formimi i kombit e këndej, do të mbeten përherë në pronësi të kombit shqiptar, një krature bektashiane purofetare do të ishte pa kujtesë, pa histori, pa ardhmëri.

Një kreature të tillë absurde do të mund t’i matej e mbahej mend vetëm dëmi që do t’i shkaktonte kombi tonë. Njëri nga dëmet e mundshme do të ishte oksigjenimi i projektit okult për formimin e të ashquqajturit “komb kosovar” në Kosovë. Ka disa qarqe klerikalo-fashiste në Perëndim, të cilat sponsorizojnë idenë e formimit të “kombit kosovar”, me synimin që ta amputojnë këtë pjesë të kombit shqiptar nga korpusi shqiptar dhe që më lehtë ta krijojnë realitetin për kthimin e Kosovës nën kontrollin serb. Pra, nëse do të formohej një kreaturë shtetërore e bektashijve në truallin shqiptar, ajo do të mund të përdorej si stimulues për idenë e kombit kosovar, duke e relativizuar identitetin shqiptar. Ndërsa në atë rast shumë më lehtë do të arsyetohej projekti serb për formimin e një entiteti fetar e shtetëror serb, i cili do të lidhte Patriarkanën e Pejës dhe manastirin e Deçanit. Ka disa vite që në qarqe të caktuara fetare e shtetërore serbe propozohet kthimi i selisë së Patriarkanës Serbe nga Beogradi në Pejë. Sikundër dihet, manastirin e Deçanit e ruajnë në mënyrë speciale forcat e KFOR-it, i cili faktikisht është jashtë juridiksionit shtetëror të Kosovës, bashkë edhe me disa monumente të tjera ortodokse serbe, që kanë statusin e eksterritorialitetit.

Me gjasë, ideja për shtetin bektashi e ka brenda vetes strategjinë që në stilin e karambollit, të ndihmojë për formimin e të ashtuquajturit “Atosit serb” në Kosovë e ndoshta edhe të një autonomie të Himarës. Pra, ngado që ta shikosh, ideja për formimin e një shteti fetar bektashi në Tiranë, është e rrezikshme, jo vetëm për stabilitetin e reputacionin e mirë të shtetit shqiptar, po edhe për ekzistencën e kombit shqiptar.

Në Prishtinë, 2 dhjetor 2024

Prof. Dr. Luigj Gjoka/

Dita e Pavarësisë, apo Dita Flamurit, është festa kombëtare më e rëndësishme, të cilën shqiptarët pa dallime ideologjike, fetare apo krahinore , e kremtojnë çdo 28 Nëntor, që nga viti 1912, kur u shpall pavarësia nga Perandoria Osmane dhe lindi shteti i parë shqiptar. Në këtë festë, ne përkujtojmë ne respekt dhe admirim rilindasit e mëdhenj, që me fjalë e shkrime ideuan mëvetësinë e shqiptarëve, gjithë përsonalitetet e elitës intelektuale e patriotike të kohës, me në krye politikanin dhe diplomatin e shquar, plakun e urtë Ismail bej Vlora, që e projektuan dhe realizuan pavarësinë e Shqipërisë si dhe ngriten shtetin e parë shqiptar. Është bërë traditë e bukur që shqiptarët, burra e gra, të rinj e të reja, kudo qofshin, në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi, apo në Diasporë (nga Europa në Amerikë), me plisa të bardhë në kokë e flamurë kuqezi në dorë,?si dhe me kostumet e traditës së tyre krahinore, mbushin rrugët dhe sheshet e qyteteve, me këngë e valle të zgjedhura nga fondi shqiptar i artit burimor dhe atij të kultivuar ndër vite.

Në këto aktivitete festive, ata shprehin krenarinë e të qenurit shqiptar, dashurinë për Atdheun e tyre ose të parëve, ndjenjën e dashurisë dhe respektit për shenjtërinë e Ditës së Pavarësisë. Njerëzit e çmojnë lirinë e kombit të tyre, por po aq, pas lirisë kombëtare, ata çmojnë demokracinë, sistem i cili u jep qytetarëve dinjitet, liri politike e të drejta civile të barabarta.

Përpos dinjitetit njerëzor të mbrojtur nga një kushtetutë demokratike dhe ligjet që burojnë prej saj, njerëzit çmojnë shumë edhe identitin e tyre kombëtar. Bota në të cilën jetojmë është interesante sepse është e larmishme. Kombet e ndryshme, të cilët dallojnë prej gjuhës, kulturës, trashigimisë historike, gjeografisë fizike dhe ekonomike, rracës apo besimit fetar, janë pasuri e vyer e njerëzinit. Nëse Shqipëria fo të ishte si Amerika, asnjë amerikan nuk do të kishte kuriozitet ta vizitonte Shqipërinë, apo anasjellas, ne që jemi të pranishëm në këtë festë të bukur, fare mirë mund të ishim sot në Shqipëri e jo këtu.

Gjithsesi, vihet re që kudo që shkojnë shqiptarët, nga vendi i tyre në një vend tjetër, përpiqen ta ruajnë identitetin e tyre kombëtar. Po jap dy shembuj krejt të qartë dhe bindës për ne shqiptarët. Ka rreth 5 shekuj që arbëreshet e Italisë, të cilët emigruan atje pas vdekjes së heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriot Skenderbeut, e ruajnë të pashuar mallin për Shqipërinë dhe shqiptarët, ruajnë të pastër gjuhën shqipe dhe zakonet shqiptare, pra, me pak fjalë, ruajnë identitetin e tyre kombëtar, pavarësisht faktit që ata jetojnë në vendin e civilizimit romak, njerit prej civilizimeve më të lashtë e me më shumë ndikim në kulturën europiane dhe atë botërore. Përsonaliteteve të elitës kulturore arbëreshe të Rilindjes sonë Kombëtare duhet tu njohim meritën e madhe që me veprimtarinë e tyre kulturore e patriotike, por edhe politike, ndikuan në zgjimin e ndërgjegjes kombëtare, duke i frymëzuar shqiptarët për projektin e madh të Pavarësisë.

Shembulli i dytë i shkëlqyer në ruajtjen dhe kultivimin e identititit kombëtar janë shqiptarët e Amerikës. Roli i tyre patriotik fillon që me shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë, vazhdon me aktivitetin e tyre politik e diplomatik për mbrojtjen Shqipërisë nga copëtimi i saj i mëtejshëm pas Luftës I Botërore dhe spikati me ndihmën e madhe e të gjithanshme që i dhanë popullit shqiptar të Kosovës për pavarësinë nga Serbia dhe regjimi genocidist i Millosheviçit; shto këtu edhe demaskimin botërisht dhe pa kompromis të regjimit diktatorial komunist të Tiranës. Mbeten emblematike sot e kësaj dite vargjet e Fan Nolit në poezinë tij “Jepni për Nënën“:

“Mbahu, Nëno, mos kij frikë

Se ke djemtë n’Amerikë”,

ku fjala “ Nëno” përsonifikon mëmedheun, fjalë të cilën Noli e kishte shumë për zemër .

Një nga faktorët kryesorë që ndikon në ruajtjen e identitetit kombëtar është gjuha. Është shumë i çmuar angazhimi i komunitetetit shqiptaro- amerikan për hapjen e shkollave shqipe në qytete të ndryshme amerikane. Këto shkolla janë vatra të ruajtjes së identitetit shqiptar. Ndaj, me këtë rast, dua të përgëzoj drejtuesit e “Vatra” për Long Island, NY, në veçanti, z. Paulin Marku, për hapjen e Shkollës Shqipe “Gjergj Fishta”, që është një gurë tjetër i çmuar në mozaikun e qendrave kulturore dhe shkollave shqipe në Sh B A. Rroftë për jetë e mot Pavarësia e Shqipërisë! Zoti e bekoftë shqiotarët kudo që janë!

Prof.Asc.Dr. Gëzim MUSTAFAJ/

Shtetet dhe grupet mund të hyjnë në konflikt ose të bashkëpunojnë për shumë arsye që kanë të bëjnë me motive apo konflikte të shkaktuara nga politika ndërkombëtare, mjedisi ekonomik apo impulset psikologjike dhe kulturore. Në këtë rrafsh ideologjia ka luajtur një rol të jashtëzakonshëm në marrëdhëniet ndërkombëtare, veçanërisht që nga Revolucioni Francez. Pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore u duk sikur idealizmi liberal po ndërhynte në marrëdhëniet ndërkombëtare me një politikë më të ndjeshme. Idealizmi liberal tentoi të vendoste parimet mbi veprimet dhe ngatërroi moralin në marrëdhëniet ndërkombëtare me moralitetin universal qe përputhej me vetë interesat e fituesve të Luftës së Parë Botërore. Pasojat e kësaj ngatërrese ishin të mëdha. Shekulli XX u mbizotërua nga përplasja globale e rrymave ideologjike, si liberalizmi, komunizmi dhe fashizmi. Në fillim përplasjet e fashizmit me komunizmin e më vonë edhe me liberalizmin shkaktuan Luftën e Dytë Botërore. Pas saj për gjysmë shekulli me radhë përplasja e liberalizmit me komunizmin i karakterizoi marrëdhëniet në rrafshin ndërkombëtarë. Kjo periudhë e ndau botën në bllokun komunist me në krye BS dhe në bllokun demokratik të udhëhequr nga Amerika. Kjo ndarje e botës u shoqërua nga ajo që u quajt Lufta e Ftohtë e cila mbizotroi boten deri në vitet 90-të dhe ruajti balancat midis fuqive të globale. 

Ideologjia mund të jetë një formë e identifikimit të një grupi të caktuar njerëzish të përfshirë në një botëkuptim. Ata mund të nxisin skeptikët ndaj kësaj ideologjie drejt grindjeve të cilat mund të rezultojnë edhe me konflikt. Në regjimet totalitare ideologjia serviret si një plan i së ardhmes, ku gjërat do të jenë më mirë. Burimi dhe baza e ideologjisë së gjithanshme është një ideologji e përpunuar nga ideologë, siç u konsideruan në regjimin komunist Marksi, Engelsi, Lenini, Stalini dhe të tjer udhëheqes. Kjo e konsideruar si ideologji e vetme e trajton shoqërinë si një të tërë, pa shumëllojshmërinë e grupeve sociale të interesit, të mjeteve dhe të formave të pronësisë private dhe mbi të gjitha e çvesh njeriun nga personaliteti individual i tij. Të gjitha vlerat individuale i dedikohen partisë dhe udhëheqësit. Ideologjia e nënshtron individin dhe e shkëput atë nga realiteti ekzistues i zgjidhjes së nevojave të përditshme dhe e vë atë në pozitën e luftës për “shoqërinë e ardhshme”. Kjo idologji në themel ka luftën e klasave si forcë lëvizëse. 

Në të kundërtën e kësaj është ideologjia e lidhur me shoqërinë pluraliste për vetë rolin pajtues të politikës. Këto shoqëri, që ruajnë vlerat e civilizimit, lejojnë ideologji të ndryshme në territorin e tyre në format e alternativave. Alternativat mund të paraqiten ideologji të tilla si, liberalizmi, liberalizmi modern, neoliberalizmi, neokonservatorizmi, socialdemokracia, etj. Këto janë për zhvillime dhe ndryshime të rendit ekzistues, të lidhura si me realitetin e ditës, ashtu edhe me të ardhmen. Ideologjia e kufizuar, në dallim nga ideologjia e gjithanshme, favorizon individualitetin dhe pavarësinë personale. Ajo merr trajtën e kulturës së përbashkët, e cila në mënyrë të veçantë, përfshin disa gjykime rreth formës së qeverisjes. Këto të fundit përfshihen në atë që quhet kulturë politike. 

Identiteti si nocion është mjaft kompleks dhe shumëdimensional. Ai nuk është një nocion statik, por dinamik. Kjo nënkupton se asnjë formë e identitetit nuk është e kompletuar apo tërësisht e qëndrueshme. Identiteti nuk mund të vështrohet si një ngjitje, por pak a shumë strukturë e integruar simbolike me përmasa kohore, të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen e cila u ofron kompetenca të rëndësishme individëve, siç është sigurimi i vazhdimësisë dhe i konsekuencës. Individët për nga natyra kanë shumë identitete, që mund të jenë të pajtueshme me persona të tjerë në një situatë të caktuar, por që në situata të tjera me personat e njëjtë mund të kenë identitete të ndryshme. Për shembull, identiteti gjeografik mund të jetë i njëjtë me një person tek i cili mund të jetë i theksuar një identitet i besimit të ndryshëm. Në disa vende evropiane janë bërë gjë normale identitetet e dyfishta ose të shumëfishta. Në vitet 1950 dhe 1960 shumë njerëz që jetonin në Jugosllavi ndiheshin krenarë që i kishin rezistuar Bashkimit Sovjetik në vitin 1948 dhe kishin krijuar një sistem ekomonik që u dukej premtues. Në vitin 1990 pjesa më e madhe e njerëzve në Jugosllavi e ndjenë se identitetet e tyre si serbë, kroatë, sllovenë, boshnjakë u bënë më të spikatur se identiteti i tyre si jugosllav. Identiteti etnik shpesh shërben si bazë për mobilizime dhe organizime. Shumë identitete janë gjithashtu të bazuara në vlera të veçanta, besime ose interesa. Me anën e identitetit kombëtar pjesëtarët e një kombi bëhen të ndjeshëm në raport me pjesëtarët e kombit tjetër. Identiteti kombëtar si një pikënisje e formësimit të shteteve kombëtare kryesisht janë të ndërtuara mbi mite dhe histori të mëhershme të vendeve të veçanta. Shtetet e ndërtuara mbi bazë të miteve të identitetit janë të prirura që të futen në konflikte të mëvonshme, pikërisht me vendet kundrejt të cilave kanë shfaqur agresivitet më herët, me qëllim të nxjerrjes në sipërfaqe të identitetit të tyre. Në shprehjet e përditëshme popullore shtetet ndahen në dy kategori; shtetet e mira, paqësore dhe shtetet e këqija agresive. Perceptimi i parë është se shtetet e mira dhe paqësore janë shtete me demokraci liberale, ndërsa shtetet e këqija janë shtete të cilat drejtohen nga udhëheqja autoritare dhe kryesisht janë agresive.Tipike sot Serbia që identitetin e tyre e kanë ngritur në dem të kombeve të tjera. Siç nuk është e thënë të jetë e vërtetë se kuptimi i demokracisë si përfaqësim i shumicës dhe meqë natyra njerëzore nuk është agresive, atëherë rrjedhimisht demokracitë nuk janë agresive. Problemet më të mëdha janë krijuar me ngritjen e nacionalizmave dhe të rikthimit të ndërgjegjes nacionaliste në disa vende pas rënies së komunizmit. Nacionalizmi vepron si një forcë integruese politike, kur një populli apo një kombi i duhet ta afirmojë vetveten ndaj një tjetri. Ai fiton legjitimitet të paprekshëm aty ku ai ecën në rrugën e çlirimit prej një sundimi të huaj, duke u stilizuar kësisoj si një çështje e shenjtë. Shtetet e rrënjosura kombëtare në Perëndim duhet të zgjidhnin çështjet e lëvizjeve për autonomi në krahinat e tyre, ndërsa popujt në Lindje ndeshen akoma me lëvizjet nacionaliste. Evropa nuk e ka kapërcyer akoma epokën e nacionalizmit. Përvoja historike evropianiste prodhoi më shumë luftra se paqe, shkatërrime se zhvillime, humbje jetësh njerëzore se lumturi e prosperitet. Për shekuj, Evropa u shndërrua në arena betejash midis vet vëndeve europiane. Vetëm nga viti 1870 deri në vitin 1945 Franca e Gjermania u përleshën tre herë me njëra-tjetrën, me pasoja tepër tragjike. Prandaj koha kërkoj një zgjidhje tjetër, jo si kopje e të tjerëve dhe jo si të mëparshmet. Nevojitej një Evropë tjetër. Shtetet e Bashkuara të Amerikës, pamvarsisht lekundjeve të fundit,  janë dhe do të vazhdojnë të mbeten edhe në shekullin e 21-të e vetmja superfuqi, me të cilën sot dhe për disa dhjetëvjeçarë të tjerë nuk do të mund të krahasohet asnjë fuqi tjetër e madhe, në asnjë nga dimensionet që përbëjnë elementët bazë të pushtetit të një fuqie globale. Amerika në dallim nga vendet e tjera është se amerikanët e duan me shpirt lirinë, të cilën shumë europianë e marrin si diçka të natyrshme, ose e quajnë naive apo cinike, madje deri në një fantazi amerikane. Perceptimi i përgjithshëm i një lufte në Shtetet e Bashkuara është krejt i ndryshëm nga ai që kanë europianët për të. Në Shtetet e Bashkuara, një luftë që zhvillohet prej tyre perceptohet dhe paraqitet shpesh në media si një ngjarje heroike, ku Amerika, me gjithçka që ajo përfaqëson, tregon se çfarë është e aftë të bëjë. Ndërsa për Europën, për shkak të historisë së saj, një luftë evokon qytetet që i shkatërrohen dhe civilët e pafajshëm që i vriten. Amerika është i vetmi vënd në botë që eksporton liri. Kurdoherë që rasti historik e ka kërkuar, SHBA kanë qenë të gatshme të paguajnë çmimin më të lartë për t’u ardhur në ndihmë të shtypurve, madje edhe në shtete që i kanë dashur asaj të keqen. Ndërsa luftrat e Ballkanit të pas Luftës së Ftohtë nxorën në pah mungesën e unitetit në radhët e Evropës dhe forcen e Amerikes, sepse Evropa nuk kishte as vullnetin dhe as aftësinë që të vendoste paqe dhe stabilitet në gadishullin e saj Jug-Lindor. Këtë e treguan qartë ngjarjet në Bosnje dhe Kosovë, ku Amerika ishte faktori shumë i rëndësishëm për zgjidhjeve krizave dhe rivendosjen e stabilitetit në këtë rajon të rëndësishëm të Evropës. Amerika ka rëndësi të jashtëzakonshme për shkak të fuqisë së saj ekonomike dhe ushtarake dhe rolit të saj në shumë aleanca.

Pasi amerikanët bënë zgjedhjen e tyre në votimet presidenciale, bota tani pret të shohë çfar do të marrë përgjegjësinë për të ardhshme. Tani do të prijë Donald Trump me shpresën e tij të amerikanizmit, jo globalizmit.  Gjatë administrates Biden, vlera e ndikimit global të SHBA-së u vu në pikëpyetje. Fuqitë rajonale po shkojnë secila në rrugën e vet, regjimet autokratike po bëjnë aleancat e tyre dhe luftërat shkatërruese në Ukrainë e Lindjen e Mesme(Gaza) po ngrenë pyetje të pakëndshme për vlerën dhe rolin e Washingtonit. Presidentit Trump tani i duhet të punojë në një botë që përballet me rrezikun më të madh të konfrontimit mes fuqive të mëdha, që nga Lufta e Ftohtë, pasi luftërat po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u dhënë fund. Trump gjatë fushates deklaroi se është koha që të “rikthehemi tek paqja dhe të ndalojmë vrasjen e njerëzve”. Gjithashtu në orët e para të mëngjesit të 6 nëntorit, në Floridë ai iu drejtua turmës së entuziazmuar të mbështetësve; “Nuk do të pushoj derisa të kemi arritur një Amerikë të fortë, të sigurt dhe të begatë, që fëmijët tanë meritojnë dhe që ju meritojeni”. 

New York Dhjetor 2024

Flamur Vezaj/

Shqiptarët e Massachusetts-it mbushin sheshin e Bashkisë së Bostonit me flamurin kuq e zi!

Qindra shqiptarë të komunitetit tonë u bashkuan rreth VATRES dhe MassBesa-s për të ngritur flamurin me shqiponjën dykrenare, për nder të Ditës së Pavarësisë së Shqipërisë.

Ceremonia e ngritjes së flamurit filloi me leximin e proklamatës së firmosur nga Kryetarja e Bashkisë së Bostonit, znj. Michelle Wu, e cila u lexua nga përfaqësuesja e bashkisë, znj. Lisa Menin. Këtë proklamatë në gjuhën shqipe e lexoi moderatorja e eventit, Jorida Qirollari, njëkohësisht Zëvendës Presidente e organizatës MassBesa.

Ngjarja vijoi me intonimin e himnit amerikan dhe atij shqiptar, duke shoqëruar ngritjen e flamurit kuq e zi krah atij amerikan në sheshin e Bashkisë së Bostonit, ku ishin mbledhur qindra shqiptarë.

Pas ngritjes së flamurit, folën:

• Kryetari i VATRES në Boston, z. Mentor Maksutaj,

• Presidenti i organizatës ( Massachusetts Albanian American Society) MAASBesa, z. Sokol Lushllari,

• Përfaqësuesi i shoqatës “Çamëria”, z. Klajdi Haruni,

• Anëtari i bordit të MassBesa-s, z. Eduard Lazri.

Të gjithë, njëzëri, uruan shqiptarët për këtë ditë të shenjtë për kombin tonë.

Eventi u pasurua me poezi të recituara nga fëmijët e shkollës shqipe “Besa”: Sophia Balta, Reece Dhroso, Luan Hoxha, Sophia Negra, Jaxson dhe Grayson Hensei, Julian dhe Lauren Gaçe, etj.

Gjithashtu, vatrani Petrit Alibeaj recitoi poezinë “Himni i Flamurit” të shkruar nga Fan Noli, ndërsa poezi të tjera u recituan nga vatrania Lindita Meçe me autor shkrimtarin Namik Selmani dhe poezin “Fol moj shqiponjë fol” e recituar nga Sami Ajdini.

Ngjarja u zbukurua me këngë të interpretuara nga grupi i shoqërisë “Laberia” dhe rapsodët me çifteli, vëllezërit Delia.

Në përfundim, moderatorja Qirollari, në emër të VATRES dhe MassBesa-s, falënderoi të pranishmit, grupin Cunat e Bostonit, Shoqata Laberia USA dhe veprimtarin Neritan Nathan Xherimeja për organizimin e paradës me makina të stolisura me simbole kombëtare, të cilat përshkuan gjithë Bostonin dhe përfunduan në sheshin e Bashkisë.

Ngjarja u mbyll me këngë dhe valle tradicionale në një atmosferë të gjallë dhe emocionuese të luajtura nga DJ. Ledio, duke shënuar kështu një nga eventet më të bukura të viteve të fundit. Si dhe çdo moment është fiksuar nga aparati fotografit Bujar Veselaj!