Astrit Lulushi/

Nga ratifikimi i Amendamentit të 18-të më 16 janar 1919, deri në shfuqizimin e tij në 1933, ndalimi i pijeve alkoolike dominoi shoqërinë amerikane. Kjo solli veç të tjerash edhe pasurimin e mafias dhe botës kriminale me anë të prodhimi ilegal. Shumica e dashamirësve të pijes u detyruan ose të hiqnin dorë nga alkooli ose ta merrnin atë me mjete të paligjshme, ndërsa të tjerë dinakë konceptuan zgjidhje të zgjuara. Një individ i tillë ishte burrështetasi britanik Winston Churchill, i cili përfitoi nga një aksident që pësoi më 13 dhjetor 1931. Pasi u godit nga një automjet teksa po kalonte Fifth Avenue në qytetin e Nju Jorkut, Churchill përjetoi dhimbje të mëdha, për të cilat mjeku i tij i përshkroi alkooli si trajtim – disa thonë se ishte vetë Churchill ai që kërkoi këtë “ilaç” specifik. Mjeku shkroi: “Churchill kërkon përdorimin e pijeve alkoolike veçanërisht në kohën e vakteve”, duke i lejuar kështu kryeministrit të ardhshëm të anashkalojë ligjin gjatë vizitave të tij në SHBA. Mjemu e përshkroi dozën si “natyrisht të pacaktuar”, por jo më pak se “250 miligram.

Rasti i Churchillit nuk ishte aspak i pazakontë, pasi farmacitë shpesh përshkruanin alkoolin si “ilaç” për shkak të përfitimeve financiare. Ishte një nga metodat e shumta që përdori Churchilli për të mposhtur rrugën e tij rreth ndalimit; një herë ai vizitoi një deputet amerikan, duke i thënë me shaka se ai e bëri këtë, pasi pirja e Churchill-it nuk duhej të pengohej nga ligjet apo feja; siç e kishte pirë dikur në prani të mbretit saudit Ibn Saud. Çurçilli përdori një përkthyes për të shpjeguar: “Feja është përshkruar si një ritual i shenjtë absolut i pirjes së duhanit dhe alkoolit para, pas dhe nëse është e nevojshme gjatë të gjitha vakteve dhe intervalet ndërmjet tyre”.

Churchill fitoi çmimin Nobel në letërsi për shkrimet dhe fjalimet e tij më 1953. Piktura të realizuara nga Churchill gjatë jetës së tij ishin mbi 500.

Agjentët Federalë u ngarkuan me zbatimin e Amendamentit të 18-të mbi ndalimi e pijeve alkoolike. Maine ishte shteti i parë amerikan që ndaloi alkoolin në 1851.

Shumë kohë përpara ndalimit, lëvizjet lokale të vetëpërmbajtjes nëpër SHBA u përpoqën të kufizonin konsumin e pijeve. Megjithëse disa lokalitete ia dolën mbanë, Maine u bë i pari që ndaloi alkoolin në nivel mbarë shtetëror, falë Ligjit të Maine të vitit 1851. Më 2 qershor 1851, ligji i Maine kaloi me sukses, megjithëse reagimi ishte mjaft domethënës sa që përfundimisht u shfuqizua vetëm pesë vjet më vonë. Megjithatë ndalimi i alkoolit u regjistrua më vonë në kushtetutën e shtetit. Pasi ndalimi përfundoi në mbarë vendin në vitin 1933, Maine i lejoi. banorët e tij të pinin përsëri, megjithëse disa shtete të tjera përqafuan stilin e jetës kundër alkoolit për dekada. Misisipi ishte mbrojtja e fundit, duke mbajtur ligjet e epokës së ndalimit deri në vitin 1966.

Eshtë jeta ime

“Të kërkohet që në Kryeqytet të ngrihet një Memorial kushtuar femrave shqiptare që u vranë, u burgosën dhe internuan padrejtësisht nga diktatura më e egër në Europë”. 

Nga Mimoza Dajçi

Shqipëria po përgatitet për zgjedhjet e reja parlamentare. Por a do të ketë përfaqësim të barazisë gjinore në kuvendin e ardhshëm, në kuotën 50/50.

Në show-un “Ferma VIP1” fitues doli një djalë, urime sigurisht, garat e paracaktuara në atë format televiziv ishin përllogaritur njësoj për të gjithë.Testet e garimit nuk ishin të lehta, megjithatë pjesëmarrëset edhe pse nuk dolën fituese i ndoqën shpirtërisht deri në fund ato. Për çudi ajo lloj konkurence nuk parashikonte dallime gjinore. 

Edhe partitë politike që pretendojnë të marrin pushtetin duhet të fokusohen më shumë në përzgjedhjen e kandidatëve për deputetë. Kryetarët e partive mos të mendojnë vetëm për kolltuqet e miqve dhe shokëve të tyre, por edhe për vajzat e gratë që kanë një kontribut të konsiderueshëm në strukturat e partisë. Jeta dhe veprimtaria politike është e njëjtë për këdo, Çdo vajzë, grua duhet të jetë e barabartë edhe në këtë “lojë politike”. Nëse fitojnë, nuk duhet të heshtin, të tregojnë kapacitetet që disponojnë. Qëndrimi i tyre në kuvend lë për të dëshëruar, ndërkohë që vendi ka shumë probleme ekonomike, sociale etj. Gratë deputete duhet të distancohen nga gabimet e qeverisë, korrupsionit, të jenë të mirë artikuluara për çështjet që prekin interesat e grave. Të flasin për të drejtat e grave ish të persekutuara politike nga regjimi komunist, të kërkojnë që në Kryeqytet të ngrihet një Memorial kushtuar femrave shqiptare që u vranë, u burgosën dhe internuan padrejtësisht nga diktatura më e egër në Europë. Të mbrojnë ligjet për të drejtat e grave dhe fëmijëve, një pjesë e të cilave po dhunohen e keqtrajtohen, vriten nga bashkëshortët e tyre. Të rralla janë ato gra parlamentare që marrin mundimin e flasin në kuvend. Sa kemi parë, ulen në atë institucion, fusin të ardhurat mujore në xhep, bëjnë jetë luksi, krahas atyre që i dhanë votën. Kësaj i thonë “pas meje le të bëhet qameti”. 

Çdo grua, vajzë apo nënë që dhunohet nga bashkëshorti ka jetën e saj, por duhet që ligjvënësit të ngrejnë zërin për to, pasi askush nuk ka të drejtë ti marrë, ti cënojë jetën nënave, grave dhe fëmijëve. Jeta është e tyre, dhe ato duhet ta jetojnë. Siç thonë edhe vargjet e këngës “It’s my life” të këngëtarit të famshëm amerikan Bon Jovi. “Eshtë jeta ime”. Ka shumë gra e vajza në Shqipëri që kanë kontribuar shumë edhe për jetën politike në vend, si personalisht ashtu edhe familjarisht. Po flas për ato gra që linin apo lenë në shtëpi fëmijët apo prindërit e sëmurë e të munduar nga hallet e viteve në diktaturë, të cilat sakrifikonin e sakrifikojnë kohën e tyre të çmuar për partinë demokratike. I takon drejtuesve të saj ti ftojnë, ti afrojnë këto zonja që sakrifikuan veten e familjet e tyre për kohët e errëta që kaloi vendi edhe pas viteve ’90-të. Në fakt edhe pas rënies së regjimit komunist në Shqipëri asnjë herë situata politike nuk ka qenë e qetë, kurdoherë ka pasur trazira, protesta, grumbullime dhe askush nuk është kujtuar ti vlerësojë ato gra qofshin gjallë apo ndarë nga jeta.

Gratë parlamentare mos ti binden verbërisht direktivave të partisë, kur ato nuk i shërbejnë interesave të drejta të grave, popullit, por të jenë të pavaruara për të shprehur interesat e drejta të grave dhe vendit, që të përfitojë e gjithë pjesa e shoqërisë. Ato duhet të tregojnë në parlament cilësitë e larta të tyre, për të krijuar besimin tek votuesit tek qytetarët, pasi të gjitha gratë sëbashku mund të çojnë përpara reformat dhe përparimin e vendit.

Dhe suksesi është i pamohueshëm, referuar mediave shqiptare dhe TV – Zërit të Amerikës rasti më i fundit është kur në Shqipëri gratë dhe vajzat po depërtojnë edhe në industrinë e prodhimit të automjeteve. Arjeta Puca themeluese e kompanisë “Timak”, që bazohet në punën e vajzave, në pak vite ja ka dalë të prodhojë disa qindra të tilla, së fundi dhe prototipin e makinës së parë të blinduar ushtarake, e cila do të ekspozohet në panairin Eurosatory në Paris. Nën moton “gratë në timonin e ndryshimit” zonja Puca po ndërton të ardhmen e saj në Shqipëri, pas kthimit nga emigracioni.

Albert Vataj/

A mund ta imagjinoni se si do të ishte të linit shtëpinë, kujtimet, ëndrrat, mallin dhe dhimbjet, për të ikur diku tjetër, atje ku askush nuk të pret, në një vend, i cili mund të të dobojë me të njëjten pamëshirë si ai fat që të dëboi nga toka e të parëve, nga atdheu që nuk mundi të vijonte të ishte më një At’ Dhé?

Ikën i përzënë nga tmerri dhe frika, nga lufta dhe nga vdekja, ikën për të besuar se mund të ketë jetë diku tjetër, diku që mund të mos ishte e rrethuar me mure dhe me tela me gjemba, me kordonë policie dhe makineri ushtarake, që në vend të mirëseardhjes të pret me skërmitje dhëmbësh, nerva të tendosura, hipokrizinë e pështirë të humanitetit dhe bukën e hidhur të mëshirës. Të pret për të të treguar se bota që ke lënë dhe ajo që ke gjetur nuk ndyshon. Nëse ike nga toka e djegur, toka që të pret është gati të të përpijë, me të njëjten pamëshirë si bombardimet dhe zjarri i armëve.

A mund të imagjinoni sfidat me të cilat do të përballeshit dhe ndjenjën e humbjes që do të ndjenit? Epo, çdo minutë 20 njerëz i nënshtrohen kësaj përvoje të hidhur dhe bëhen refugjatë. Ndoshta ju jeni edhe vetë një refugjat ose njihni njerëz të zhvendosur që jetojnë në komunitetin tuaj.

Në një botë ku dhuna, persekutimi dhe lufta detyrojnë mijëra njerëz të ikin çdo ditë, është e rëndësishme që ne të gjithë të bashkohemi në mbështetje të refugjatëve dhe ka më mirë se në Ditën Botërore të Refugjatëve? Ky rast i veçantë synon të rrisë ndërgjegjësimin dhe ndjeshmërinë për atë që kalojnë njerëzit e zhvendosur, si dhe të festojë refugjatët në të gjithë botën.

Saimir Kadiu/

“Rënia e Perëndimit në leximin e Heidegger-it dhe Jaspers” nga Umberto Galimberti është një vepër që zhytet në thellësi të filozofisë perëndimore, duke eksploruar interpretimet e dy prej mendimtarëve më me ndikim të shekullit të XX. Galimberti, me prozëe tij depërtuese, na udhëzon në një udhëtim që heton kuptimin e rënies kulturore dhe shpirtërore të Perëndimit. Libri është strukturuar si një dialog me idetë e Martin Heidegger dhe Karl Jaspers, dy filozofë që trajtuan konceptin e “perëndimit të diellit” jo vetëm si një fenomen historik apo kulturor, por si një gjendje ekzistenciale e qenies njerëzore.

Galimberti eksploron vizionin e tyre për një Perëndim që ka humbur kontaktin me kuptimin autentik të ekzistencës, i bllokuar në një cikël teknologjie dhe konsumizmi që e ka zbrazur jetën nga kuptimi.

Autori përshkruan se si Perëndimi, në nxitimin e tij drejt përparimit dhe dominimit teknologjik, është distancuar nga çështjet themelore të ekzistencës, duke çuar në një krizë vlerash që kishin parashikuar Heidegger dhe Jaspers.

Galimberti nënvizon se si manifestohet kjo krizë në nihilizmin bashkëkohor, ku kërkimi i kuptimit është zëvendësuar nga efikasiteti dhe funksionaliteti.

Galimberti nuk kufizohet në një analizë kritike; ofron gjithashtu një perspektivë shpresëdhënëse, duke sugjeruar se njohja e perëndimit të diellit mund të jetë hapi i parë drejt një fillimi të ri. Nëpërmjet leximit të Heidegger-it dhe Jaspers-it, ai propozon një reflektim mbi mundësitë e rinovimit kulturor dhe shpirtëror që mund të dalin nga njohja e gjendjes sonë aktuale.

Me një kuptim të thellë të veprave të Heidegger-it dhe Jaspers-it, Galimberti arrin të bëjë të arritshme koncepte komplekse filozofike, duke i ftuar lexuesit në një meditim personal mbi drejtimin e qytetërimit tonë.

Prandaj, “Rënia e Perëndimit” është një tekst thelbësor për këdo që është i interesuar të kuptojë sfidat ekzistenciale dhe kulturore me të cilat po përballet Perëndimi në shekullin e 21-të.

Umberto Galimberti, lindur në Monza më 2 maj 1942, është një filozof, psikanalist dhe profesor universiteti italian. Ai njihet për kontributin e tij në studimin e mendimit simbolik, si student i Emanuele Severinos dhe përkthyes i veprave të Karl Jaspers.

Astrit Lulushi/

Ekziston një thënie e famshme: “Çdokush mund të bëhet baba, por duhet dikush i veçantë për t’u bërë baba”. Në të vërtetë, të jesh baba është shumë më tepër sesa prindërimi biologjik; biologjia nuk është as një kërkesë për rolin. Përkundrazi, do të thotë një përkushtim dhe investim në jetën e një fëmije – të qenit i pranishëm, mbështetës dhe aktivisht i përfshirë në edukimin e tyre.

Natyrisht, atësia, si çdo prindër, nuk është pa sfida, të cilat mund të përfshijnë balancimin e përgjegjësive të punës, përballjen me mesazhe konfuze nga bota e jashtme dhe të mësuarit për t’u besuar instinkteve – si tonat ashtu edhe të fëmijëve tanë.

Ata që rrisin fëmijët në sytë e publikut mund të përballen me sfida shtesë, por dashuria mbështet çdo luftë. Nga yjet e televizionit te politikanët tek atletët, disa baballarë të famshëm kanë përqafuar me krenari dhe publikisht rolin transformues të atësisë gjatë viteve. Pavarësisht nëse na i mirëpritën gjatë udhëtimit të tyre prindëror ose thjesht u ndjenë si figura kolektive atërore.

Mbi të gjitha, fëmijët kanë nevojë për dashurinë tonë të pakushtëzuar – pavarësisht nëse kanë sukses apo bëjnë gabime; kur jeta është e lehtë dhe kur jeta është e vështirë.

Barack Obama, baba i dy fëmijëve.

Nuk e di se çfarë është më sfilitëse për prindërimin: zgjimi herët apo të bësh sikur e di se çfarë po bën.

Jim Gaffigan, baba i pesë fëmijëve.

Është mënyra ime, për të marrë sprovat tuaja dhe për t’i kthyer ato në triumfe, për t’i kthyer garat tuaja në fitore, për të luftuar dhe për të mos lejuar kurrë që dikush tjetër t’ju përcaktojë ose t’ju mundë.

Ne nuk duhet të kuptojmë gjithçka si prindër, por nëse drejtojmë me dashuri dhe më pas shkojmë e gjejmë informacionin, ne dalim dhe sigurohemi që fëmijët tanë të kenë një jetë për të cilën kemi punuar shumë.

Dwyane Wade, duke rritur pesë fëmijë.

Diku përgjatë vijës, e kuptova, e vetmja gjë që me të vërtetë, mendoj, përfundimisht që një prind mund të bëjë është të thotë të dua, nuk ka asgjë që mund të bësh gabim, nuk mund të lëndosh ndjenjat e mia, shpresoj të më falësh me raste, dhe cfare ke nevoje te bej. Ju ua ofroni atë atyre. Unë do të bëj gjithçka që mundem për t’ju mbajtur të sigurt. Kjo eshte. Ofroni atë dhe më pas thjesht duajini ata.

Tom Hanks, baba i katër fëmijëve.

Gjëja më e madhe që mund të bëjmë është të ndihmojmë dikë të dijë se është i dashur dhe i aftë të dashurojë.

Fred Rogers, baba i dy fëmijëve.

Ndjej se dhurata më e madhe që mund t’u bëj fëmijëve të mi është liria për të qenë ata që janë… Nëse është një lis, unë dua që të rritet si një pemë lisi. Nuk do të përpiqem ta detyroj të jetë një pemë molle.

Will Smith, baba i tre fëmijëve.

Të jesh i pranishëm me fëmijën tënd, kjo është dhurata më e madhe që mund t’i bësh çdo fëmije – vëmendja jote.

David Beckham, baba i katër fëmijëve.

Blerja e një peshku të artë për fëmijën tuaj është një mënyrë e shkëlqyer për t’i mësuar atij përgjegjësinë për 24-36 orë.

Conan O’Brien, baba i dy fëmijëve.

Ju i doni ata; ju përpiqeni t’u jepni atyre mundësi për të ndërtuar vetëvlerësim dhe për të besuar në vetvete. Nuk mund t’i thuash dikujt se është i mrekullueshëm. Ju duhet t’u jepni atyre mundësi për t’i treguar vetes se janë të shkëlqyer.

Dax Shepard, baba i dy fëmijëve.

Qëndrimi që keni si prind është ajo që fëmijët tuaj do të mësojnë më shumë nga ajo që ju tregoni. Ata nuk e mbajnë mend atë që ju përpiqeni t’u mësoni. Ata kujtojnë se çfarë jeni.

Jim Henson, baba i pesë fëmijëve.