Vehbi Zeqiri/

Llojllojshmëria e aktiviteteve të ngjeshura ditore na kanë lidhur ngushtë me orën dhe minutat. Të gjithë jemi duke u ngutur për të arritur diku apo për të bërë diçka.

Padyshim, kjo nguti ngritë nivelin e Coritsol-it apo si quhet ndryshe ‘hormoni i stresit’.

Bota në përgjithësi është duke vuajtur prej pasojave të ngritjes së hormonit të stresit mbi nivelet e lejuara në trupin tonë. Ky fakt dhe problem jetësor kërkon vëmendjen tonë.

Nëse zgjimi, nisja, apo fillimi i një aktivitet të caktuar bëhet më herët se sa mendojmë që është e mjaftueshme, do ta zbriste stresin ditor prej 50% – 80%!

Provoni aktivitetet në vazhdim se sa do t’ju ndihmojnë në zvogëlimin e stresit dhe arritjen e objektivave:

1. Zgjohuni më herët se zakonisht,

2. Nisuni për në punë më herët,

3. Kryeni punët tuaja më herët se afati i përcaktuar,

4. Kujdesuni për shëndetin para se të paraqitet nevoja,

5. Kujdesuni që të flini para mesnate, etj.

Nëse vetëm për PAK MINUTA më herët i bëjmë këto angazhime, do ta çlirojmë veten shumë prej stresit, pastaj do të ishim më të fokusuar, më kreativ, dhe më të këndshëm për familjen dhe shoqërinë.

Ne vetëm duhet ta fillojmë një aktivitet më herët se që MENDOJMË SE MJAFTON.

Pra këtu qëndron e gjithë poenta e këtij angazhimi apo e zgjidhjeje të këtij fenomeni botëror.

Uroj për ju të gjithë një jetë pa stres dhe të suksesshme…

Artur Vrekaj, Massachusetts/

Dr. Elias Riggs ishte misionar Amerikan dhe një gjeni shumëgjuhësh që ju përkushtua përkthimit dhe botimit të gramatikave gjuhësore të popujve të shtypur nën regjimin Osman. Fakti që Dr. Elias ra në kontakt më 1833 e 1834 me Shqiptarët e Peloponezit, të Hydras dhe Specias flet shumë duke ja bërë më të lehtë bashkëbisedimin në gjuhën Shqipe, si dhe më pas punën krijuese për një gramatikë të Shqipes. Elias zotëronte shtatëmbëdhjetë gjuhë.

Më 1859, sipas David Hosaflook, misionar në Shqipëri, Dr. Elias Riggs dhe Theodore Byington udhëtuan në trojet shqiptare për tu njohur nga afër me Shqiptarët dhe gjuhën e tyre.

William Eleroy Curtis në librin “Around the Black sea”, botuar më 1911 rrëfen:

“Kur Elias ishte djalë i ri, shumë pak kohë para se ai të shkonte në terren (Turqia Europiane), ai ishte në shoqërinë e Shqiptarëve për disa javë, ndërsa udhëtonte në atë provincë (Shqiptare).

25 vjet më vonë në një takim të misionarëve Amerikanë të Turqisë Europiane, ishte caktuar një komitet që do të organizonte përgatitjen dhe publikimin e gramatikës së gjuhës Shqipe.

Gjatë diskutimeve Dr. Elias nuk foli, por pas vendimit të fundit dhe zgjedhjes së komitetit ai ju shpreh qartazi kryetarit se disa vite më parë, ndërsa ishte në Shqipëri, ai kishte mbajtur shënime të shkrurtra lidhur me gjuhën Shqipe dhe do të ishte shumë i kënaqur t’ja jepte komitetit, të cilin mund të ndihmonin për punën e tij. Kryetari mori textin e gramatikës së gjuhës Shqipe nga Elias dhe e falenderoi atë.

Kur anëtarët e komitetit u takuan më vonë dhe studjuan tekstin e “ shënimeve të shkurtra” të Dr. Elias, ata u befasuan, sepse gjetën pothuaj të plotë gramatikën e gjuhës Shqipe; më të plotën që kishin marrë deri atëherë, e cila u bë themeli i librit që u botua fill pas këtij takimi. “

James L. Barton, sekretar i Bordit Amerikan të komisionerëve për misionet e huaja me qëndër në Boston, Massachusetts në tremujoren “Envelope series” nën kryetitullin “Free Albania, a momentous situation confronting the American board”, botuar në Tetor 1913 konfirmon se :

“Misioni i bordit Amerikan për Turqinë Europiane ka qënë qysh në fillim i interesuar në këtë racë të fuqishme. Dr. Elias Riggs qysh herët në karrierën e tij misionare ishte në mes të Shqiptarëve për një kohë të shkurtër, përgjatë së cilës ai ka praktikuar talentin e tij të shkëlqyer në përgatitjen e një gramatike për gjuhën Shqipe.

Kjo gramatikë u ruajt në dorëshkrim përafërsisht për dhjetë vitet e fundit, deri kur ajo u soll në dritë u provua të ishte një vlerë e madhe për komitetin e misionit të Turqisë Europiane, i cili ishte përkushtuar të punonte për gjuhën Shqipe.”

Misionarët Amerikanë duke vepruar nën vëzhgimin e trefishtë të Turqve, Grekëve dhe Sllavëve me lëvrimin e gjuhës së folur e të shkruar Shqipe përshpejtuan hapërimin kombëtar në trojet etnike përmidis fundshekullit të 19-të dhe fillim shekullit të njëzetë megjithë sakrificat e jetës së tyre.

Astrit Lulushi/

Pas një rrëzimi, njeriu është në ngjitje malit të lartë. Ka më shumë se gjysmë milioni njerëz që jetojnë në mbarë botën të cilët janë të moshës 100 vjeç e lart. Falë përmirësimeve në kushtet e jetesës, ushqimin dhe kujdesin shëndetësor, thotë shkenca – apo dorës së Zotit, thotë feja – numri i njëqindvjeçarëve është rritur ndjeshëm dhe vazhdon të zgjatet.

Në vitin që 1960, kur kishte vetëm rreth 20,000 njerëz që jetonin një shekull. Kjo moshë, larg nga kohët kur figura biblike, Adami, Noa e të tjerë, jetonin mbi 900 vjeç. Atëherë askush nuk i referohej shkencës – ajo as që ishte – por dhuntisë së Perëndisë.

Shtetet e Bashkuara dhe Japonia kanë numrin më të madh të njëqindvjeçarëve, rreth 100,000 persona. Në fakt, deri vonë, Japonia ishte vendi i personit më të vjetër në botë, Kane Tanaka, i cili vdiq në vitin 2022 në moshën 119-vjeçare. Njeriu më i vjetër i të gjitha kohërave (mosha e të cilit është dokumentuar) ishte Jeanne Calment, një superqindvjeçare franceze me një jetëgjatësi prej 122 vjetësh e 164 ditësh.

Mënyra se si njëqindvjeçarët arrijnë të jetojnë për kaq shumë vite ka pushtuar prej kohësh imagjinatën e publikut. Ata shpesh pyeten për stilin e tyre të jetesës, sekretin e jetëgjatësisë dhe mençurinë që kanë mbledhur në vitet e tyre të avancuara. Megjithatë, përgjigjet e tyre priren të jenë po aq të ndryshme sa edhe jetët që kanë jetuar:

Nëse pyesni se cili është çelësi i vetëm më i rëndësishëm për jetëgjatësinë, ata thonë se është shmangia e shqetësimit. Jeta është ajo që bëjmë, gjithmonë ka qenë, gjithmonë do të jetë.

Lumturia qëndron në momente dhe ndërkohë nuk je as i vetëdijshëm; vetëm më pas e kupton se si ishe. Kur kujtojmë të kaluarën, zakonisht zbulojmë se janë gjërat më të thjeshta – jo rastet e shkëlqyera – ato që në retrospektivë japin shkëlqimin më të madh, thoshte Bob Hope.

E rëndësishme është të jetosh në të tashmen – e djeshmja ka ikur, e nesërmja nuk e di nëse do të vijë. Njeriu duhet ta marrë atë që vjen, me të qeshur. Gjysma e suksesit në jetë vjen nga përpjekjet për të gjetur se çfarë dëshiron të bësh vërtet.

Kuptoni ndryshimin e kohërave – mos qëndroni kurrë të mbërthyer në të kaluarën.

Gjithmonë ka diçka për të cilën mund të shqetësohemi. Sekreti është të ngrihemi mbi të dhe të bëjmë gjithçka që mundemi për ta tejkaluar. Nëse përpiqeni të jeni të sjellshëm me njerëzit, do të jeni në rrugën e një jete të mirë.

Sokol Paja/

Shtypi katolik shqiptar zë një vend shumë të rëndësishëm në historinë e shtypit shqiptar. Shtypi katolik shqiptar gjatë gjithë veprimtarisë së tij ia kushtoi çështjes kombëtare, edukative, fetare dhe morale. Shtypi katolik shqiptar i bëri jehonë kombit e shtetit shqiptar dhe luftoi për bashkimin e trojeve në shtetin amë dhe njohjen e çështjes shqiptare në kancelaritë diplomatike të Europës.

Revista “Leka” që lindi si organ i shoqatës me të njëjtin emër Leka, kishte si qëllim kryesor kujtimin e kremtimeve për nder të kolegjit, dhe për të pasur ish-nxënësit katolik të kolegjit saverian në Shkodër një lidhje vëllazërore, jo vetëm morale por edhe materiale dhe më kryesorja vijimin e edukatës kulturore të fituar në kolegj dhe duke u munduar me shpirt dhe me zemër që ta përhapin në mbarë popullin sidomos në atë kohë që Shqipëria kishte nevojë me të vërtetë. Argëtimi, edukata, kultura, bamirësia, dhe lidhja e vërtetë mes anëtarëve bëri që edhe kjo revistë katolike të shërbejë për qëllime të larta të kombit shqiptar. Revista “LEKA” ishte një revistë e përmuajshme në botim me ndikim të madh kulturor dhe atdhetar në Veriun e Shqipërisë sidomos. Revista “LEKA” ishte organ i Shoqatës L.E.K.A. (Lidhja-Edukimi-Kultura-Argtimi) u themelua më 9 dhjetor 1928 nga ish-nxënësit e Shkollës së Jezuitëve në Shkodër (Kolegja Saveriane) e cila ka qenë gjithmonë një vatër kulturore-patriotike, fetare dhe atdhetare. Kontributi i jezuitëve në historinë e shtetit shqiptar, në botimet, në arsim dhe edukim mbetet i një rëndësie shumë të veçantë. Revista “LEKA” u ideua prej Jezuitëve si një revistë mujore kulturore, politike, filozofike, shoqërore, historike, letrare, pedagogjike e folklorike ku trajtoheshin tema nga me të ndryshmet kryesisht edukative, patriotike dhe fetare. Në këtë revistë asokohe shkruante elita fetare e kombit shqiptar. Shtypi katolik i Shkodrës ka pasur një ndikim shumë të madh në rritjen e ndërgjegjes patriotike, morale, edukative e fetare te lexuesit shqiptar. Numri i parë i revistës “LEKA” doli në qarkullim në Prill të vitit 1929 deri në vitin 1941. Pati një ndërprerje të përkohshme nga vitet 1941-1942 për të vazhduar botimin deri në vitin 1944 kur komunistët erdhën në pushtet dhe rrafshuan çdo gjë fetare në Shqipërinë ateiste. Shtypi katolik me ardhjen në pushtet të partisë komuniste filloi të përndiqet dhe u mbyll shpejt, pasi për këtë parti dhe shoqëri të kohës nuk pranohej mendimi ndryshe dhe veprimtaria e shtypit katolik biente ndesh me ideologjinë e partisë. Shtypi Katolk shqiptar megjithëse u mbyll dhe u persekutua në mënyrën më të tmerrshme që njohu historia me turturat që u bënë ndaj katolikëve, përsëri ky shtyp me vlerat dhe meritat që pati në zhvillimin dhe kultivimin e ideve atdhetare, zhvillimin e gjuhës shqipe, zhvillimin e shoqrisë shqiptare, njohjen e çështjes shqiptare në evropë e shumë merita të tjera në jetën shqiptare, ky shtyp do të jetë përherë tribunë atdhedashurie dhe përbën një faqe të ndritur në historinë e shtypit dhe të popullit shqiptar.