Featured – Page 183 – Dielli

ZIHNI ABAS KANINA HAMZARAJ, FIRMËTARI I PAVARËSISË QË FLISTE 6 GJUHË TË HUAJA

November 5, 2020 by dgreca

Piktori i mirënjohur Arben Morina rrëfen gjyshin e tij Zihni Abas Kanina Hamzaraj, firmëtarin e Pavarësisë së Shqipërisë, në një rrëfim ekskluziv me gazetarin Sokol Paja, për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York.

JETA E PATRIOTIT TË SHQUAR ZIHNI ABAS KANINA

Zihni Abas Kanina Hamzaraj lindi në 30 Dhjetor 1885 në Kaninë të Vlorës në një familje të pasur fisnike, e njohur për traditat e saj patriotike në shërbim të kombit. Mësimet e para i mori në Mejtepin e Kaninës, ndërsa studimet e mesme e të larta i kreu në Galatasaray të Stambollit, Turqi. Në vitet shkollore u lidh me rrethet patriotike, ku bashkëpunoi me Ismail Qemalin, Dervish Himën, Mulla Xhaferr Drashovicën, Ekrem Vlorën dhe atdhetarë të tjerë. Me përfundimin e studimeve nga viti 1906, u emërua Konsull në Konsullatatat Turke të Greqisë, Maltës, Bejrutit (Liban) dhe Tbilisit (Gjeorgji). Zotëronte në nivel të lartë gjuhët e huaja frengjisht, italisht, greqisht, turqisht, arabisht, persisht. Që në moshë të re u mor me përkthime të autorëve të shquar francezë, persianë e grekë. Në kujtesën e tij mbeti i gjallë Naim Frashëri, të cilin e vizitonte shpesh në shtëpinë e tij në Stamboll, ku i çonte edhe studentë dhe patriotë shqiptarë. I ati i Zihni Hamzaraj, Abas Nuri Hamzaraj, me nismën e tij dhe së bashku me disa atdhetarë të tjerë, në 14 Janar 1902 krijoi “Shoqatën e Gjuhës Shqipe” në Kaninë, kryetar i së cilës u zgjodh Abas Nuri Hamzaraj dhe po atë vit, vëllai i Zihniut, Isuf Abas Hamzaraj, bashkë me patriotë të tjerë, hapi shkollën e parë shqipe në Kaninë, e cila më vonë mori emrin e tij Isuf Abazi. Në vitet 1908 – 1909 kishte korrespondencë me atdhetarë të kolonive shqiptare të Egjiptit, Selanikut, Bukureshtit dhe Stambollit, nga të cilët merrte libra dhe gazeta në shqip dhe i shpërndante në trevën e Vlorës. Pushtuesit Osmanë i gjetën në shtëpinë e tij në Kaninë libra dhe gazeta në gjuhën shqipe dhe për këtë shkak e burgosën dhe e internuan në Çanakkale.

KONTRIBUTI ATDHETAR NË VENDLINDJE

Në pranverë të vitit 1911 u kthye në vendlindje, ku mori pjesë aktive në lëvizjen kombëtare. Në Korrik 1911 mori pjesë në Kuvendin e Drashovicës në mbështetje të Memorandumit të Gerçes. Në Nëntor 1912, së bashku me atdhetarët vlonjatë, ishte në Komisionin Organizator të Pavarësisë së Shqipërisë. Në Kuvendin e Vlorës mori pjesë si delegat i Vlorës dhe nënshkroi dokumentin e pavarësisë me firmën “Zihni Abbas Kanina”. Në 13 Janar 1913, në shtëpinë e madhe të Hamzarajve në lagjen “Madhaj” në Kaninë, pas shpalljes së pavarësisë u përcaktua platforma e Qeverisë së Vlorës për mbrojtjen dhe milicinë shqiptare nga ushtaraku Mehmet Pashë Drralla dhe u krijua Garda dhe Milicia Qeveritare prej 200 – 300 vetash ku u përzgjodhën djem nga Kanina, Vlora dhe trevat e tjera shqiptare.

POSTI KYÇ NË QEVERINË E VLORËS

Në Qeverinë e Vlorës u ngarkua me detyrën e Sekretarit të Ministrisë së Punëve të Jashtme, ku bashkëpunoi me Ismail Qemalin, Luigj Gurakuqin dhe Abdi Toptanin, dhe mbulonte postin e Sekretarit të Përgjithshëm të Postave. Sipas gazetës “Përlindja e Shqipnisë”, në Dhjetor 1913 Zihni Kanina (Hamzaraj) u emërua Sekretar për gjuhën frënge në Drejtorinë e Punëve të Brendshme. Në Qeverinë e Princ Wied-it u emërua Sekretar i Përgjithshëm në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Këshillin Ministror. Në vitet 1918, 1919, emri i tij shënohet krahas adhetarëve të tjerë vlonjatë në protestat dhe memorandumet dërguar Fuqive të Mëdha kundër synimeve shoviniste të Shteteve fqinje ndaj vendit tonë.

AKTIVITETI SHTETËROR NË TIRANË

Në vitin 1925 u emërua Sekretar në Ministrinë e Punëve të Jashtme në Tiranë. Ishte njëri nga themeluesit e Shkollës Tregtare në Vlorë, ku në vitet 1927 – 1928 dha mësim dhe në 1928 – 1929 mbajti postin e Drejtorit të shkollës. Në vitet 1930 – 1940 zhvilloi një veprimtari të gjerë patriotike dhe kulturore së bashku me atdhetarët Qazim Kokoshi, Aristidh Ruci, Ali Asllani, Murat Tërbaçi, Beqir Sulo dhe Dhimitër Konomi. Në vitin 1931 u emërua nga Kryetarja e Arteve të Bukura të Shqipërisë, Princesha Ruhie Zogu, Kryetar i Shoqatës Krahinore Artistike në Vlorë. Në fillim të viteve 1940 u caktua Drejtor i Bankës Shqiptare në Romë. Në vitin 1951 u burgos nga regjimi në fuqi për motive politike. Vdiq në 26 Maj 1959 në Tiranë.

KOSOVË-SPECIALJA NË VEPRIM DREJT HAGËS, EDHE PRESIDENTI THAÇI

November 5, 2020 by dgreca

-Presidenti Hashim Thaçi dha sot dorëheqje pas konfirmimit të aktakuzës nga Specialja dhe para nisjes drejt Hagës. Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Vjosa Osmani, po sot ka marrë zyrtarisht funksionin e ushtrueses së detyrës të Presidentes së Kosovës-

PRISHTINË, 5 Nëntor 2020-Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari/ Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, dha sot dorëheqje, pasi ishte informuar nga Zyra e Prokurorit të Dhomave të Specializuara se gjyqtari i procedurës paraprake ka konfirmuar aktakuzën kundër tij.

“Nuk do të lejojë që para gjyqit të dal si President prandaj për të mbrojtur integritetin e shtetit unë sot jap dorëheqje”, deklaroi Thaçi në konferencë shtypi, pas së cilës u nis drejt selisë në Prishtinë të Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX) dhe pritet udhetimi edhe drejt Selisë së Gjyakëtës Speciale në Hagë.

Gjatë luftës në Kosovë të përfunduar në pranverën e lirisë 1999, nga viti 1997 Hashim Thaçi ishte udhëheqës i Drejtorisë Politike të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ndërsa ishte edhe Kryeministër i Kosovës.

Në përputhje me obligimet kushtetuese, pas dorëheqjes së Presidentit Hashim Thaçi, Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, dr. Vjosa Osmani, po sot ka marrë zyrtarisht funksionin e u.d. të Presidentes së Kosovës.

Ceremonia e pranim- dorëzimit është bërë në prezencën e stafit të Presidencës dhe kryetares së Kuvendit të Kosovës.

Edhe kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Kadri Veseli njoftoi sot se, dje pasdite ishte informuar nga Zyra e Prokurorit të Dhomave të Specializuara se gjyqtari i procedurës paraprake ka konfirmuar aktakuzën kundër tij dhe se ka bërë aranzhimet e nevojshme për të udhëtuar vullnetarisht drejt Hagës në mënyrë që t’iu përgjigjem këtyre akuzave.

Dje, ish zëdhënësi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Jakup Krasniqi, i cili pas luftës kishte edhe poste të larta politike si Kryeparlamentar e ushtrues i detyrës së Presidentit etj, u arrestua dhe u transferua në objektin e paraburgimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës (DHSK), në Hagë. Arrestimi u krye nga Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS) në bazë të një aktakuze të konfirmuar për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit dhe në zbatim të fletarrestimit dhe urdhrit për transferim, të lëshuara nga gjykatësi i procedurës paraprake i Dhomave të Specializuara të Kosovës.

Edhe deputeti Rexhep Selimi ka konfirmuar se ka marrë një njoftim nga Dhomat e Specializuara të Gjykatës Speciale se ndaj tij ka një aktakuzë të konfirmuar dhe se të enjten do të udhëtojë në Hagë. Selimi ka qenë drejtor i Operacioneve pranë Shtabit të Përgjithshëm, ndërsa me vonë Inspektor i Përgjithshëm i UÇK-së.

TURPI & TRADITA

November 4, 2020 by dgreca

Building a Cohesive Community through Healthy Relationships-

By @Albanian-American Cohesion Community-

Our Albanian culture is so rich and unique. We love being Shqiptar/e (Albanian) in the United States of America. Far away from homeland, (kaluar oqeanit) we see the waiving proud Albanian flag, hear people speak Albanian in local stores and see students in Colleges wearing Albanian Eagle shirts while studying and leading! Just like any other culture and immigrant group we have faced many obstacles, challenges and struggles. We are resilient, we are compassionate and more importantly we are united for the common good.

We care that our very own are experiencing domestic violence, mental illness, drug addiction and/or shamed by the very traditions that we uphold. We honor our sisters and brothers who have lost the battle with this silent killer and many others who have suffered in silence and still do.

We hold a deep admiration for the brave and trailblazers of our community including our ancestors, mothers, fathers, sisters, brothers, aunts, uncles, nieces, nephews, friends and activists of our community who embrace our differences and have supported us through difficult times. We respect all of you who have let us grow free and supported us all the way despite the fact that we have been shamed for fighting mental illness, being LGBTQ, marrying outside of our race/ethnicity, fighting our struggles with drug/alcohol addiction, divorced or other. We are very proud of us building a community that reflects today’s Albanian-American generational successes, struggles and values. “Turpi and Tradita” (shame and traditions), impact us all in ways that we as a cohesive community are trying to highlight.

The birth of this movement, @Albanian-American Cohesion, began in September 2020 when many of the Albanian-American activists, advocates, academics, practitioners, organizations, victims and survivors despite COVID-19 and US election turmoil came together to promote belonging with a common vision of appreciating and valuing our culture, while always challenging ourselves to be better because we love, respect and value our community.

On, Tuesday, October 20^th, 2020, the Albanian-American Cohesive Community partnered with Albanian Student Leadership Association (ASLA) at John Jay College of Criminal Justice led by social-justice fierce students Antoneta Pepkolaj, Uendi Muhameti, Arjola Ferhati and Gabriela Pllumbaj together with Albanian-American Women’s Organization Motrat Qiriazi in New York to honor Domestic Violence Month and give our victims and survivors a platform to share their stories and evaluate the services available to our community. Panelists included Ariana Metalia, Licensed Mental Health Counselor, Drita Popovic, Lifestyle and Wellness Coach and Mental Health Advocate, Suada Cecunaj, Domestic Violence Advocate. A special greeting was provided by Beti Beno Tsamblakos Esq., President of Albanian-American Women’s Organization Motrat Qiriazi.

The topic of domestic violence in the Albanian-American community is a taboo despite the fact that we anecdotally know that our daughters, sisters, aunts, nieces, neighbors and friends are suffering in silence. Prof. Anila Duro, Adjunct Professor and Doctoral Candidate, strongly believes that it is our collective responsibility to speak up and do something—silence is complicit and harmful to our lives. One-way academics such as Prof. Duro and Ariana Elezaj, Master of Public Policy and Administration graduate student at John Jay College believe that we can tackle social and mental health issues is through rigorous academic research. Prof. Duro together with John Jay Students and members of the Albanian-American Cohesion working group and other community partners have launched the first scientific study to measure the prevalence of domestic violence with a mission to build healthy, respectful and cohesive relationships in our community. This project has sparked the interest of a large group of Albanian-American Women advocates from East to West coast. The Albanian-American Cohesive Community is taking an important role in the design of the study as researchers are embodying participatory action research methods. Our goal is to empower our community, to create a safe space by telling our stories in a confidential and anonymous way where the findings lead to awareness, education, resources, and interventions. We are measuring for all types of unhealthy personal relationships including the invisible types such as emotional, verbal, financial, and social.

The benefits of this community work are many:

Healing
Not feeling alone
Empowerment
Inclusion
Helping others
Help younger women see the signs/prevention
Identify victim blaming—not your fault
Know the exact areas where we can intervene by educating our community

Clinicians such as Ariana Metalia, LMHC stressed the importance of caring for our mental wellbeing in tandem with our physical health. She stated our community needs further education about the overlapping relationship between our mental and physical health. In discussing these topics openly with the proper information, we can normalize mental illness as a general health concern the same way we view any other disease or illness. Her hope is that Albanians can feel comfortable reaching out for help when they are experiencing mental health concerns, and furthermore that we can get to a place where therapy and psychiatric treatment can be utilized as preventative tools for support, not just when a crisis arises or when an issue becomes unmanageable for the family. She also highlighted trauma informed care as a movement that every healthcare professional and the general public should become aware of. It is well known that Albanians have a long history of traumatic experiences as a result of their fight for self-determination from occupying forces. She stated that these wars have lasting effects in both the minds and bodies of the people in our homeland and the diaspora. We need to acknowledge that trauma is tied so deeply in our history and understand how this can affect our health across lifetimes. At present, Ariana Metalia, works for Northwell Health and runs a private practice doing weekly individual therapy with teens to help manage anxiety and depression. She has confidence in the Albanian community’s ability to come together and believes that in sharing the correct information and starting these discussions in a constructive manner, we can reach so many of our families to inspire change, by tapping into the strong, helpful, caring unity that we Albanians are known for.

Advocates of our community, Bedrie Tale, Board Member of Our Voice (Zëri Ynë) and an active member of Shoqni-Albanian American Women’s Club emphasized that breaking the stigma of “marre” is key to feeling healthy and the importance of communication and raising awareness so our children can grow up healthy mentally and physically.

Suada Cecunaj, Domestic Violence Advocate and Financial Analyst, explores the need to reevaluate this idea of turp (shame) and the proper word we should be using is guilt (faj). Shame is I AM BAD, guilt is I did something bad. No one is biologically bad. It is our actions and bad choices that cause us to feel guilty. We can recover from bad choices in a healthy manner if we remove shaming. Guilt is beneficial, we can learn from our mistakes and grow as people. There are no benefits to shame other than belittling, excluding, and dehumanizing one’s self. After all we are all human and we are all prone to mistakes.

Drita Popovic, Lifestyle & Wellness Coach and Mental Health Advocate, fearlessly addressed wellness, physical and psychological health and put the emphasis on the importance of women taking care of themselves. Topics like wellness and self-care are not openly discussed within our community. This could be due to the stigma of mental illness or lack of cultural knowledge on the importance of self-care and mental health. Such topics have been silenced for far too long and people should and must start having open discussions. Many refer to self-care as selfish behavior, but others should not be allowed to dictate the life you live. Physical and psychological help are connected and are equally important. When facing an overwhelming emotional experience, many people feel lost, isolated and alone. Therapy and coaching are not a magic pill, it takes commitment and dedication, it is a way to relieve that sense of aloneness and form a trusting relationship with someone who accepts you as you are. Each individual is complex and requires a personalized approach. Regardless of the problems a person might be facing, professionals are active participants who offer empathy, authenticity, expert insight, and focus on your wellbeing. Regardless of the issues you are facing today you can get help and support, feel empowered to grow and thrive towards self-fulfillment.

With every act of self-care your authentic self gets stronger, and the critical, fearful mind gets weaker. Every act of self-care is a powerful declaration: I am enough, enough is enough.

Advocate and Activist like Suada Cecunaj always uplift us by reminding us that we have a beautiful culture, but we must change the mentality discussing issues that impact us on a daily basis. Our primarily goals are to empower survivors of gender based violence so this does not happen to anyone else, educating our community that there is help out there, ensuring that we are in this together and continue to address this idea of “marre—shame” that you should have not let this happen to you.

Prof. Duro who is also the Faculty Advisor of ASLA is a firm believer that “knowledge is power” and that is why students, activists and practitioners need to conduct more research to highlight our experiences, generate theory that is so deeply rooted in our culture and provide evidence-based interventions.

Beti Beno Tsamblakos Esq., President of AAWO Motrat Qiriazi, Ariana Elezaj, Secretary of AAWO Motrat Qiriazi, and its Board of directors are very enthusiastic and supportive about this initiative. In her remarks, Ms. Beno underscored the organization’s commitment to be here to spread awareness and break the silence. We want our community to know and understand what is happening in silence so that does not ever happen again to our sisters, mothers and daughters. The victims of domestic violence not only endure physical and psychological sufferings but continue to suffer the long-term effects and stigma to this very day. We want to bring dignity and acceptance to the survivors of domestic violence as they integrate into society but foremost we call upon and empower younger generations, like the Albanian Students at John Jay College of Criminal Justice, to have their voice in society as they strive for equity in family life and their workplace. Let this be the beginning of a long-term partnership and let us start the healing process together and be their voice.

In the powerful words of Drita Popovic, change comes through teamwork and inclusion. We are strong alone, but powerful together and through open discussions change is possible. Let’s brake stigmas and stop allowing others to dictate what topics we speak about and how we live our lives. “Time to make change not just speak about the importance of change” @Albanian-American Cohesion. For questions or collaboration inquires please feel free to contact

aacohesivecommunity@gmail.com.

MESHA E LIRISË

November 4, 2020 by dgreca

Shkruan : Sokol PAJA – 30 vjet më parë Dom Simon Jubani pasi kishte vuajtur padrejtësisht 26 vjet në burgjet komuniste celebron meshë për herë të parë pas 23 vitesh ateizëm zyrtar në Shqipërinë pa Zot. Mesha e parë e lirisë në Shqipërinë komuniste më 4 nëntor 1990 në Kapelën e Varrezave të Rrmajit në Shkodër, shënoi pluralizmin fetar dhe fillimin e fundit të regjimit ateist që sundoi në Shqipëri për afro 50 vjet. Mesha e parë e lirisë ishte një hap i guximshëm i klerikut Dom Simon Jubanit dhe besimtarëve katolik që u pasua 2 javë më vonë me faljen në Xhaminë e Plumbit, duke shënuar rikthimin e besimit të mohuar padrejtësisht nga diktatura komuniste. Mesha e lirisë ishte një rikthim edhe më i fuqishëm institucional, shpirtëror, fetar dhe ideologjik në zbraztirën që shkaktoi ateizmi në Shqipërinë totalitare. Me ardhjen në pushtet komunistët shqiptarë ushtruan një terror dhe raprezalje fizike dhe institucionale ndaj klerit të gjitha besimeve në Shqipëri. Institucionet, faltoret, kuvendet, shtypshkronjat, mediat dhe drejtuesit më të lartë fetar u persekutuan në mënyrë të pashëmbullt. Mesha e lirisë ishte një thirrje mbarë popullore për liri dhe vetëdijësim patriotik për Shqipërinë dhe lirinë që do vinte më pas. Humnera ateiste po mbushej me frymën dhe shpirtin e Zotit të shpallur armik për më shumëse dy dekada në Shqipërinë moniste. Meshtari i lirisë Dom Simon Jubani lindi në Shkodër më 8 mars 1927 dhe ndërroi jetë më 12 korrik 2011. U burgos dhe u përndoq nga regjimi diktatorial me 26 vjet burg duke vuajtur në burgjet më të tmerrshme të diktaturës shqiptare. Dom Simon Jubani, ishte prifti i guximshëm Jezuit, atdhetar e shqiptar i madh që e donte shumë lirinë, përparimin e zhvillimin e kombit e shtetit pa diktaturë por me liri, progres e zhvillim. Dom Simon Jubani sfidoi regjimin ateist shqiptar me kremtim të Meshës së Shenjtë në varreza të Rrmajit në Kapelën e Shenjtë në një kohë kur ende Sigurimi i Shtetit vazhdonte e përndiqte këdo që shfaqte prirje jo vetëm fetare por gjithçka që binte ndesh me diktaturën komuniste. Në moshën 16-vjeçare Dom Simoni filloi seminarin në shkollën Jezuite në Shkodër. Në vitin 1958 mori urdhërat e meshtarisë dhe u dërgua në Mirditë si famullitar. U lirua nga burgu më 13 prill 1989.

DOM SIMON JUBANI DHE PREDIKIMI NË MESHËN E LIRISË

“Vllazën dhe Motra! Le t’i kujtojmë për një minutë në heshtje të gjithë këta të vdekun që kemi ndër këto vorreza dhe të gjithë ata Vllazën e Motra tona, që kanë ra për një Shqipni Europjane gjatë këtyne 46 vjetve të shkueme. Në vitin 1443, kur Heroi i ynë Kombëtar, Gjergj Kastrioti, u arratis prej Stambollit dhe u kthye në Atdhe, e përshëndeti Popullin Shqiptar me këto fjalë: “Lirinë nuk ua solla unë por e gjeta midis jush!” Unë, i padenjë për këte mision po ju tham: Se, fenë nuk ua pruna unë, por e gjeta të ndezun ndër zemrat Tueja! Shkodra qytet me një histori ma të lashtë se dymijvjeçare, Shkodra dikur kryeqyteti i Ilirisë, Shkodra e Gentit e Teutës e Agronit, Shkodra që deri para 50 vjetësh i ka dhanë gjithë Shqipnisë tonin moral kulturor, politik, fetar e ekonomik, kjo Shkoder asht gati edhe sot me bashkpunue me Tiranën e me të gjitha qytetet e Shqipnisë, sepse trashigimtarët e Gjergj Balshës së madh dhe të Marin Barletit, mbasardhësit e Bushatlive, të Fishtës, të Oso Kukës, të Don Ndoc Nikës, të Don Ndre Mjedjës, të Gurakuqit, trashigimtarët e Frashërlive, të Konicës, të Fan Nolit gjinden këtu në këto troje Shqiptare, të gatshëm me e ripërtri edhe njëherë traditën e autoritetin që ka gëzue Shqipnia mbrendë e jashtë Atdheut! Amen.”.

DOM SIMON JUBANI NGA “MESHA E PARË” TE “BURGJET E MIA”

Dom Simon Jubani i la lexuesit shqiptar një trashëgimi të jashtëzakonshme kryeveprat e tij : “Mesha e parë” dhe “Burgjet e mia”. Në këto dy libra Dom Simoni rrëfen çdo detaj të ferrit komunist që kaluan jo vetëm klerikët fetarë por mbarë populli shqiptar për gjysmë shekulli. Në librin “Mesha e parë” Dom Simoni shprehet se: “gjatë diktaturave, askush nuk e din vedin të sigurtë sepse nuk e din cilin ke pro e cilin kundra, orë e çast i ban analizë ndërgjegjes së vet: mos ja kam prishë humorin sovranit, mos fola me ndokënd pak si tepër, mos kam ngjallë dyshime me ndonji llafe të pa matun, me dy kuptime, mos i buzqesha pak, duhej të më shkonte buza vesh më vesh prej servilizmit, mos nuk u tregova i rreptë sa duhet me armikun e klasës”. Në lidhje me ridënimet e të burgosurve brenda burgjeve e kampeve të punës në librin “Burgjet e mia” Dom Simon Jubani shpjegon zinxhirin e spiunëve dhe shprehet se: “Mbas zyrës së përkthimeve, vijshin spijujtë tjerë pa shkollë: kuzhinieri, pastruesi, marangoni, këpucari, rrobaqepësi, llogaritari, magazinieri. Këta na delshin dishmitarë, kur duhet të dënoheshin rishtaz”. Dom Simon Jubani te kryevepra e tij “Burgjet e mia” thotë se në diktatura ishte e domosdoshme rebelimi ndaj nënshtrimit diktatorial. Prifti Jezuit shpjegon ankthin e tmerrshëm në diktaturë: “Ndër regjimet diktaktoriale, ma mirë se kushdo, jeton ai që rebelohet, që nuk i dhimbet jeta. Të tjerët, që nga ma i randësishmi, deri te ma i mbrami shërbëtor i diktatorit, jetojnë të gjithë në ankth, pa e dijtë ke kanë mik e kë anmik, tue pritë kur po ngrihet trekambëshi e po bahet gati stoli. E sigurisht s’i bjen kurrë ndër mend me marrë pjesë ndër komedinat që kemi luajtë gjithë zell e qejf në birucat e burgut. Sepse, qyqarët, lejnë e desin në skenën e tragjedisë”. Dom Simon Jubani në kryeveprën e tij “Mesha e parë” arsyeton persekutimin e kishës katolike prej komunistëve: “Komunistat donin ta shembnin tue vra, tue burgosë, tue internue, suprimue të gjitha institucionet kristiane në Shqipëri. Këta ndërtuen qindra institucione dhe shkolla ateiste por s’mundën të zëvendësonin kristianizmin me fletushkat e Marksit. Komunizmi na bani edhe ma të famshëm se na shtoi numrin e martirëve” arsyeton tragjizmin dhe persekutimin ndaj klerit fetar në Shqipëri, në librin e tij kryevepër, Dom Simon Jubani.

“Mbetëm pa një emër të shquar të kulturës kombëtare”…

November 3, 2020 by dgreca

SPECIALE – Para 25 viteve u shua Anton Çetta, Ditë Zie e shpallur nga Presidenti Rugova/

-Në Kosovë Nëntori 2020 Muaji i Anton Çettës, Qeveria e Program aktivitetetesh, disa mbahen edhe në Shqipëri/

-Anton Çetta i lindur në 3 Janar 1920 në Gjakovë, i shkolluar edhe në Tiranë dhe Korçë, profesor letërsie, shkrimtar e mbledhës i shquar i folklorit, u shua në 3 Nëntor 1995 në Prishtinë, kur në nderimet e gjithë kombit u shpall Ditë zie në Kosovë nga Presidenti historik Ibrahim Rugova, i cili e ka derkoruar me “Medaljen e artë të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit” në 10 Qershor 2003, në 125 vjetorin e ngjarjes historike/

-Nga raportimet e gazetës së rezistencës Bujku para 25 viteve – Presidenti Rugova: Profesor Anton Çetta do të mbetet njëri prej burrave më të mëdhenj të botës shqiptare…Ishte institucion i urtisë shqiptare…/

Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari

PRISHTINË, 3 Nëntor 2020/ Në Kosovë ky Nëntor 2020 është Muaji i Anton Çettës, i shpallur nga Qeveria në 100 vjetorin e lindjes dhe 25 vjetorin e shuarjes, që është sot, si dhe në 30 vjetorin e nisjes së aksionit të pajtimit mes shqiptarëve – pajtimit të gjaqeve, të cilit i printe.

Anton Çetta i lindur në 3 Janar 1920 në Gjakovë, i shkolluar edhe në Tiranë dhe Korçë, profesor letërsie, shkrimtar e mbledhës i shquar i folklorit, u shua në 3 Nëntor 1995 në Prishtinë, kur në nderimet e gjithë kombit u shpall Ditë zie në Kosovë nga Presidenti historik Ibrahim Rugova, i cili e ka derkoruar me “Medaljen e artë të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit” në 10 Qershor 2003, në 125 vjetorin e ngjarjes historike. “Medalja e Paqes dhe Pajtimit Anton Çetta” është një nga dekoratat që ndante Presidenti Rugova që nga 24 Dhjetori 2003, kur nënshkroi Rregulloren për dekoratat që i jep institucioni i Presidentit të Kosovës.

Anton Çetta është dekoruar edhe nga Presidenti i Kosovës Fatmir Sejdiu me “Medaljen e Artë për Paqe, Demokraci dhe Humanizëm-Dr. Ibrahim Rugova” , në 30 Prill 2010 – 20 vjetorin e Kuvendit të Pajtimit të Verrat e Llukës. Para 30 viteve, në 1 Maj 1990, te Verrat e Llukës në rrethinën e Deçanit gjysëm milioni shqiptarë u tubuan në Kuvendin e Besëlidhjes shqiptare dhe të nisjes së aksionit të pajtimit të gjaqeve, i cili në rrethanat më të vështira të okupimit i ka bashkuar drejt lirisë dhe pavarësisë së Kosovës.

“Profesor Anton Cetta do të mbetet njëri prej burrave më të mëdhenj të botës shqiptare. Vepra e tij e madhe ishte udhëheqja e aksionit të madh kombëtar e njërëzor – pajtimi i gjaqeve në fillim të viteve ’90-të…Profesori Anton kontribuoi në forcimin e rrugës për liri e pavarësi duke u zgjedhur deputet i Republikës së Kosovës në zgjedhjet e para të lira. Kisha nderin të jem student i tij dhe ta kam mik”, shprehej Presidenti Rugova para 25 viteve në mbledhje komemorative.

Në muzeun “Shtëpia e Pavarësisë së Kosovës Dr. Ibrahim Rugova” në Prishtinë ruhet një fotografi krejt e veçantë, e Anton Çettës me Presidentin historik Ibrahim Rugova, e cila e vetme i ka shpëtuar djegies nga zjarri i vënë në atë shtëpi nga forcat serbe para 21 viteve – në pranverën 1999.

Qeveria e Kosovës ka miratuar edhe Programin e aktiviteteve gjatë nëntorit në përkujtim dhe nderim të jetës dhe veprës së Anton Çettës, disa prej të cilave do mbahen edhe në Shqipëri:

Përurimi i veprave të Anton Çettës; Përurimi i Kullës se Fazli Buqollit në Raushiq, investim i Ministrisë se Kulturës, Rinisë dhe Sportit; Këndi i Anton Çettës – ekspozitë në Muzeun Kombëtar të Kosovës; Emisione Televizive- RTK, shfaqja e emisioneve dhe dokumentareve te vjetra dhe punimi i një dokumentari të ri; Simpozium shkencor në Prishtinë dhe Tiranë; Ekspozitë e fotografive ne Prishtinë dhe Tiranë – Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Muzeu Kombëtar i Kosovës dhe Muzeu Historik në Tiranë; Themelimi i Çmimit “Anton Çetta”.

Në 4 Maj 2017 Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës, ka aprovuar kërkesën e Qendrës Rajonale të Trashëgimisë Kulturore të Pejës për përfshirjen e hapësirës Verrat e Llukës, në Fshatin Llukë të Epërme të Komunës së Deçanit, në Listën e Trashëgimisë Kulturore për Mbrojtje.

Me atë rast u theksua se, me këtë akt institucionet e Kosovës shtet nga 17 Shkurti historik 2008 i shpalljes së Pavarësisë, tregojnë e vijojnë kujdesin e shtuar ndaj trashëgimisë kulturore të Kosovës, të cilën e marrin në mbrojtje, e promovojnë dhe ua përcjellin brezave si vlerë e shtetit të Kosovës.

Gazeta Bujku, e përditëshme e rezistencës, e lëvizjes për liri e pavarësi të Kosovës, me orientim e përcaktim të fuqishëm propërëndimor euroatlantik që nisi të dalë nga 18 Janari 1991, kryeredaktori i parë-themelusi i së cilës isha, e që sfidonte ndalimin e dhunshëm nga regjimi okupator serb të gazetës Rilindja – të vetmes të përditshme shqipe në Kosovë, në numrin e 6 Nëntorit 2005 – ditë e hënë, në ballinë e në dy faqe tjera të brendshme shkruante gjerësisht, duke nisur me mbititullin “Të premtën kah mesnata vdiq Profesor Anton Çetta” dhe me kryetitullin “Mbetëm pa një emër të shquar të kulturës shqiptare”.

“Kumti i rëndë dhe i dhembshëm se të premtën në mbrëmje, në Prishtinë, në moshën 75 vjeçare, vdiq intelektuali ynë i shquar Anton Çetta, jehoi pikëllueshëm ndër të gjitha mjediset shqiptare”, shkruante gazeta Bujku, e cila lart në ballinë kishte kryelajmin.

ME RASTIN E VDEKJES SË ANTON ÇETTËS

Sot ditë zie në Republikën e Kosovës

Presidenti i Republikës së Kosovës Dr. Ibrahim Rugova, me rastin e vdekjes së deputetit më të vjetër – Anton Çetta, të zgjedhur në zgjedhjet shumëpartiake dhe të lira për Parlamentin e Republikës së Kosovës, të mbajtura më 24 maj 1992, shpalli ditë zie 6 nëntorin e vitit 1995.

Në ballinë Gazeta Bujku shkruante edhe për ngushëllimet nga Shqipëria me titullin “Presidenti Berisha ngushëlloi Rugovën dhe Familjen Çetta”, ndërsa duke raportuar nga mbledhja komemorative në Prishtinë të plotë e të veçantë botonte:

FJALA E PRESIDENTIT TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS DR. IBRAHIM RUGOVA

Anton Çetta ishte institucion i urtisë shqiptare

Familje e Nderuar, Zonja dhe Zotërinj, përfaqësues të institucioneve shtetërore e kulturore të Kosovës, Miq të Anton Çettës, në emër të Republikës së Kosovës, dhe timin, më lejoni t’i them disa fjalë me rastin e vdekjes së Profesor Anton Çettës.

Profesor Anton Çetta, siç e quan populli i Kosovës, arriti për të gjallë të bëhet Institucion i urtisë shqiptare, duke zbuluar thesarin dhe shpirtin e tij dhe duke punuar për të.

Profesor Çetta është shembulli më i mirë se si pasuria intelektuale lidhet mirë me aksionin praktik në momente të vështira e të rënda për një popull. Gjatë 50 vjetëve veprimtarie, ai nuk u ndal kurrë dhe nuk u dorëzua kurrë.

Profesor Anton Çetta do të mbetet njëri prej burrave më të mëdhenj të botës shqiptare.

Sot Profesori s’ndërroi jetë, sepse Institucioni i personalitetit të tij i mendjes dhe aksionit, formulë e urtisë shqiptare, do të jetojë në brezat që vijnë dhe do të hyjë në analet shqiptare dhe ndërkombëtare.

Vepra e tij e madhe ishte udhëheqja e aksionit të madh kombëtar e njërëzor – pajtimi i gjaqeve në fillim të viteve ’90-të. Vetëm njeriu që e njeh mirë shpirtin e popullit dhe të këtyre trojeve, siç ishte Çetta, kishte mundësi të shëronte shoqërinë shqiptare, të paqetonte njerëzit, edhe në këto vite okupimi.

Profesori Anton kontribuoi në forcimin e rrugës për liri e pavarësi duke u zgjedhur deputet i Republikës së Kosovës në zgjedhjet e para të lira.

Kisha nderin të jem student i tij dhe ta kam mik.

I falem kujtimit të tij.

I qoftë i lehtë dheu i Kosovës.