Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

VATRA NË KOHËN E KORONAVIRUSIT- FLET KRYETARI I DEGËS NË MICHIGAN, ANËTAR I KRYESISË SË FEDERATËS, Z. MONDI RAKAJ

by

Pak Histori: Dega e Federatës Pan Shqiptare të Amerikës VATRA në shtetin e Michiganit është nga  më aktivet. Ajo ishte mikpritëse dhe organizatore e Kuvendit të Vatrës të 19 Janarit 2020.

Edhe në të shkuarën e largët e të afërt kjo degë është dalluar si prijëse e veprimtarive dhe kontributore ne financat e Vatrës. Historia e degës së Vatrës në Michigan i ka fillesat e saj me 14 prill 1914, datë kur nisi organizimi i themelimit të degës Nr.33 në Detroit, e cila e nisi rrugëtimin me 28 anëtarë. 

       Në Pleqësinë e parë që e udhëhoqi degën veçojmë: Kryetar i parë u zgjodh z. Lazo Dhimitri, arkëtar Dhimitër Bendy, sekretar Petraq Andon, dhe Pleqësia përbëhej nga: Marko Adams, Riza Shaban dhe Kostë Gega.

Emrat e vatranëve të Detroitit u rendit librin e nderit, ose siç e quanin vatranët e hershëm në “Radhuan e Nderit” gjatë fushatës “Për Shpëtimin e Shqipërisë” të 3 Qershorit 1917, që nisi nën kushtrimin e poezisë së Fan S Nolit ”Jepni për Nënën” me moto: Nëno mos ki frikë se ke djemët në Amerikë….!

      Ndër dhurusit e degës së Detroitit dallonin në atë fushatë: Pando Adams, Zaharia Papa, Marko Adams, Nasi Aristidi, Mihal Çeno,Angelo Lasko, Petraq Andon, Bexhet Qyteza, Hysein Hasan, Ton Anastas, Petro Grameno, Koço Grameno, George Zamo, Dhori Terova, Vëllazëria Çerava, Ilo Nase, G. Janaq, Perik Murzaku, Sotir Opingari, Krati Samarxhi,Isaak Stavre, Nonda Aristidhi, Sadik Zeinel, Vëllazëria Deke, Koli Terova, Marko G Pogradeci, Behlul Korça, dhe G.Berati.

   Dega e Detroitit do të printe edhe gjatë fushatës së Huasë Kombëtare Tetor 1920- 1921. Shumë prej vatranëve të kësaj dege blenë shuma të mëdha të “Huasë Kombëtare” për Qeverinë Shqiptare që doli nga Kongresi i Lushnjës. Fazlli Panariti nga Detroiti i priu fushatës ndër të gjithë vatranët e atjeshëm, së bashku me Halit Qytezën, që ishte kampion me 6 mijë dollar- Panariti bleu 5 mijë dollarë bono të huas, nga 7 mijë që bleu vetë Vatra.

Emri i degës së Vatërs të Detroitit do të futej në historinë e Federatës edhe në kohëndarjen e tretë të Federatës (e para kishte ndodhë më 1917), e dyta më 1925(koha e ndarjes së Nolit me Konicën, që zgjati deri më 1938, prill kur erdhën princeshat që bënë bashkimin me vizitën e tyre, Noli udhëhoqi meshën, Konica ishet shoqërusi dhe mikritsi), dhe kjo e treta pas Kuvendit të vitit 1936, që zgjati për 3 vjet. Atë kohë kishim dy Vatra, një në Boston dhe një në Detroit. Kishim dy gazeta Dielli, një në Boston me editor Nelo Drizarin dhe një në Detroit me editor Refat Xh. Gurrazezi.Bashkimi erdhi pas pushtimit të Shqiëprisë nga Italia fashiste, më 1939.

E para, ajo e vitit 1917, qe shumë e dëmshme sepse ndodhi në një kohë kur nuk kishte një qeveri Shqiptare në vend të njohur nga ndërkombtarët, që t’i dilte për zot Shqipërisë dhe të mbronte të drejtat e popullit shqiptar, barrë që e kishte marrë përsipër Vatra. E dyta zgjati shumë dhe i shpenzoi energji Vatrës. Edhe e treta, nuk kaloi pa pasoja, e përbashkëta ishte se dyja vatrat e njihnin dhe e adhuronin Mbretin Zog.

Edhe pse dega e Michiganit e uli tempin e veprimtarive pas ’90-tës, vatranët e vjetër Julian Çefa, Kujtim Qafa, Vasel Ujkaj dhe të tjerë e mbajtën gjallë frymën vatrane dhe e ruajtën anëtarësinë në qëndër së bashku me një grup vatarnësh.

Dega e vatrës në Michigan u rithemelua me 14 Janar 2012, me rastin e 100 vjetorit të Federatës, me kryetar Alfons Grishaj, sot nënkryetar i Federatës Pan shqiptare të Amerikës VATRA, ndërkohë që dega drejtohet nga Mondi Rakaj, i cili është edhe anëtar i kryesisë së Federatës.

Për të mësuar rreth përballimit të pandemisë, gjendjes shëndetsore të vatranëve dhe familjeve të tyre, marrdhëniet e kryesisë së degës me vatranët, dhe situatën e tanishme të Pandemisë, ne biseduam me Kryetarin e degës z. Mondi Rakaj. Ndiqeni bisedën:

DIELLI: Përshëndetje Mondi! Si është gjendja shëndetsore juaja dhe e familjes në këtë kohë Pandemie? A ka njeri nga rrethi juaj familjar e miqësor të prekur nga COVID-19?

MONDI RAKAJ:- I dashur Z Editor, Ju falenderoj intersimin dhe për këtë intervistë. Po ashtu keni falenderimet tona edhe për punën tuaj të palodhur që bëni për gazetën Dielli dhe Vatrën. 

Duke iu përgjigjur pyetjes tuaj, fatmirësisht, nga rrethi im familjar si këtu në SHBA, ashtu edhe në vendlindje, e në  Europë ,nuk kemi pasur asnjë të prekur nga COVID 19 . Nga rrethi miqësor dhe nga radhët e vatranëve, ka pasur raste të infektimit nga COVID-19. Në fakt zona e Detroitit ishte një nga zonat më të prekura nga infeksioni.

DIELLI: Si është situata tani në Michigan?

-MONDI RAKAJ: Situata në Michigan për momentin, është më mirë, numri i të infektuarëve ka rënë shumë. Ditën e djeshme, e Martë 26 Maj, përshembull, u raportuan 229 të infektuar të rinj, ndërsa numri i viktimave ishte 26 të vdekur në mbarë Michiganin. Krahasuar me një muaj më pare, janë shifra minimale sepse kishim rreth 3000 të infektuar dhe 700-800 persona të vdekur në ditë(24 Orë). Gjithësesi Michigani e mori situatën shpejt në kontroll. Për rerth dy javë shteti ku jetojmë ne ndiqte hap pas hapi New York-un, por situata e vështirë kaloi.Tani Michigani është në vendine  tetë ndër shtetet e infektuar duke regjistruar 55 mijë e 104 të infektuar, dhe 5 mijë 226 të vdekur. Ndër të infektuarit 16 mijë e 670 janë mbartës aktiv të virusit, ndërkohë që vazhdojnë testimet e  qytetarëve të dyshuar,- deri tani janë testuar 537 mijë 698 persona.

Gradualisht njerëzit po dalin nga izolimi, disa fabrika po fillojnë punën, rrugët po mbushen dhe këtë e dëshmon edhe trafiku i makinave etj. 


DIELLI: Ndërkohë Ju keni punuar dhe keni qenë në kontakt me publikun për shkak të angazhimit të kompanisë tuaj.A mund t’u përcillni lexuesve tanë një informacion më të detajuar; çfarë konkretisht bëri dhe bën kompania jua? Cilat ishin vështirësitë? A patët punonjës tuaj të infektuar?

MONDI RAKAJ-E vërtetë; puna jonë është shumëfishuar në këtë kohë pandemie.Kemi punuar me orë të zgjatura, ka pasur raste që punëtorët kanë punuar edhe 20 orë në ditë-natë pa pushim, duke dizinfektuar për të asgjesuar COVID  19. 

Puna jonë ka qenë dhe mbetet intensive sepse Stacionet e Zjarrfikseve, Stacionet e Policisë, Stacionet Urbane, Ndërtesat Federale të Ushtrisë, Librarive , Bashkive etj. kërkojnë puën pa ndërprerje, për arsye se shumë nga këto Departamente punojne 24/7 dhe kërkojnë disinfektim të përditshëm. Në shumë prej këtyre Departamenteve jemi përballur me persona të infektuar, të cilët as që ishin në dijeni për gjendjen e tyre shëndetësore. Në ditët në vijim, kushtet e tyre përkeqësoheshin dhe nuk i shihnim më në punë. Fatmirësisht,duke pasur parasysh se punëtorët tanë ishin të izoluar mjaft mirë me kostume Tyvek, doreza ,maska, nuk kemi pasur ndonjë të infektuar deri tani. I falenderoj pa masë të gjithë punëtorët për punën e tyre jashtëzakonisht të mirë në përballje me këtë pandemi te rrezikshme. 


DIELLI: Si po shkon në Detroit rihapja e bizneseve?

MONDI RAKAJ: -Me urdhër të Governatores Ëhitmer , hapja e kushtëzuar e bizneseve, do të fillojë pas datës 12 Qershor 2020. Kuptohet shumë shtetas të Michiganit nuk kanë qenë dakort me këtë urdhër të Gorvenatores, dhe ketë e kanë dëshmuar me demonstrata, biles  dhe të armatosur në Kryeqytetin e Michiganit, në Lansing,besoj se ju mund i keni ndjekur përmes mediave.

DIELLI-U mbushën tre muaj që jemi izoluar, si i keni mbajte lidhjet me kryesinë e degës dhe Vatranët?

MONDI RAKAJ-Herë mbas here komunikojmë me telefon me Vatranët në Michigan, pyesim për shëndetin dhe familjarët.Për disa prej tyre mbyllja e ekonomisë nuk ka qenë në favorin e tyre, por me ndihmë të Zotit do t’ja dalim. E falenderojmë edhe adminstratën e Presidentit Trump, që ka bërë një punë jashtëzakonisht të mire, duke u ardhur në ndihmë njerëzve në nevojë në këtë kohë të vështirë, ku ka pasur edhe vatranë,që kanë perfituar PPP dhe Unemployment. 

DIELLI: A ka pasë të prekur nga dega juaj me COVID-19 dhe sa? 

MONDI RAKAJ: Po, në degën tonë kemi pasur anëtarë të Vatrës të infektuar me COVID 19, por janë kuruar në spitalet përkatese dhe sot gëzojnë shëndet te plotë. 

Disa vatranë, për të cilët ne jemi të informuar, e kanë kaluar shumë me vështirësi sëmundjen, dhe janë kuruar në spital. Shpresojmë,në ditët në vijim,kur bizneset të hapen pa kushtëzime, të mblidhemi dhe të gëzojmë dhe të ngremë një dolli, që ia dolën kësaj sëmundje.

DIELLI – A keni pasë mundësi të komunikoni në mënyrë elektronike, me mesazhe, me telefonata me vatranët, degët e tjera të Vatrës?

MONDI RAKAJ- Natyrisht, kemi marrë e na kanë marrë në telefon. I falenderoj të gjithë vatranët nga Neë Yorku, Florida , Ëashingtoni, Neë Jersey etj. për interesimin dhe kujdesin. Kemi pasur shumë komunikime të mira gjatë kësaj kohe, duke u interesuar për njeri tjetrin, me anë të lidhjeve telefonike  e rrjetet sociale etj.

DIELLI- Po me qendrën e Vatrës, a i keni ruajtë lidhjet?

MONDI RAKAJ-Me qendrën e Vatrës i kemi ruajtur lidhjet shumë mire. Jemi në kontakt të vazhdueshëm, diskutojmë plane dhe projekte për të ardhmen, sapo të hapet ekonomia. 

DIELLI-Cila është gjendja reale e anëtarësisë në degën tuaj. A e keni ruajtë anëtarësinë e kohës së Kuvendit, ka të larguar apo keni shtuar anëtarë të rinj?

MONDI RAKAJ- Gjendja reale e Vatrës në Michigan është shumë mirë, vazhdojmë me atë  anëtarësi që kemi pasur, në korrik e prapa mendojmë të antarësojmë të rinjë, disa djem të rinj nga Dardania, të sapo ardhur,janë në rrethin e simpatizanëtve të Vatrës,e duan dhe e respektojnë Vatrën, dhe kanë shfaqur dëshirë të jenë pjesë e saj.

DIELLI- Çfare mendoni për funksionimin e mëtejshëm të Vatrës në të ardhmen nëse kufizimet vazhdojnë gjatë?

MONDI RAKAJ- Shpresojmë se situate do të përmirësohet, por nëse vazhdon mendoj se do të lidhemi në konference call, dhe nëse do të jetë nevoja  do të përdorim edhe lejen essential help për të ndihmuar në vendet përkatëse.

DIELLI:Falemidnerit për bisedën!

MONDI RAKAJ: Ishte kënaqësi. Faleminderit prej jush!

VATRA NE TORONTO NE KOHEN E KORONAVIRUSIT

by

VATRA NË KOHËN E KORONAVIRUSIT- FLET KRYETARI I DEGËS SË VATRËS NË TORONTO TONY SYFAJ

Në vijim të bashkëbisedimit të gazetës Dielli me kryetarët e degëve sot po sjellim bisedën që zhvilluam me kryetarin e degës së Vatrës në Toronto të Kandasë, z. Tony SUFAJ.

Dega e Vatrës në Toronto është krijuar pesë vite më parë, në korrik të vitit 2015.

Qendra e saj është në Mississauga, Toronto. Dikur, veçanërisht në vitet 70’-86, Vatra e Kanadsë ishte shumë e fuqishme. Kishte degë në Torontonto dhe Montreal. Madje dega e Torontos kishte edhe shkollën shqipe. Ibrahim Kulla, biznesmen i njohur në Kanada, pjesë e degës së Torontos, në vitet ’80 ishte nënkryetar i Federatës Pan Shqiptare të Amerikës VATRA. Fatkeqsisht pasardhësit e Kullave në Toronto nuk janë anëtërsuar në Vatër megjithë përpjekjet që bëri i ndjeri Sami Kulla, një nga ish vatranët aktivë të degës së Torontos. Ai pat treguar editorit se kishte bërë disa telefonata për ti rikthyer në Vatër Kullat e rinj, por nuk pati rezultat.

Po sot, si është gejndja e degës që është rikrijuar pesë vite të shkuara? Si po e kalojnë vatranët e kësaj dege pandeminë? Ndiqeni bashkëbisedimin me Tony Sufaj, kryetar i degës: 

DIELLI:  Përshëndetje Tony! Si është gjendja shëndetsore juaja dhe e familjes në këtë kohë Pandemie? A ka njeri nga rrethi juaj familjar e miqësor të prekur nga COVID-19?


TONY SUFAJ: – Jemi të gjithë mirë. Nuk kemi të prekur nga koronavirusi. As këtu ku jetoj unë me familjen as në vendlindje apo në Europë.

DIELLI: Si është situata e Pandemisë në Kanada dhe veçanërisht në Toronto, ku jetoni ju?


TONY SUFAJ:  Në Toronto situata e Pandemisë nuk ka qenë dhe aq e keqe, jo shumë e rënduar, si në disa vende të tjera të botës. Me sa e kam ndjekur, deri tani Kanadaja ka rreth 86 mijë të infektuar nga COVID -19, ka 6 mijë e 566 të vdekur, janë shëruar 44 mijë e 898 pacientë mbartës të koronavirusit. Për momentin Kanadaja ka rreth 34 mijë e 533 pacientë të infektuar aktivë me COVID-19, në përqindje kjo kap shifrën diçka më shumë se 1 përqind të popullsisë 37 milionshe. Edhe këtu po i kushtohet rëndësi testimeve të popullsisë. Deri tani janë testuar mbi 1 milion e 500 mijë persona.

 Në Toronto- Ontario që është provinca jonë, janë raportuar deri tani rreth 25 mijë të infektuar nga COVID-19, nga kjo shifër 19 mijë raportuar të shëruar,ndërsa numri i jetëve të humbura  kap shifrën 1 mijë e 980 të vdekur. Fatkeqsisht edhe komuniteti ynë nuk ka shpëtuar pa viktima. Luc Junçaj, anëtar i Misonit Katolik Shqiptar,me origjinë nga Tuzi, i Malësisë, nuk mundi ta përballonte betejën me Coronavirusin. Ai humbi jetën në moshën 65 vjeçare.

DIELLI: Po nga vatranët dhe familjet e tyre a kishit të prekur nga infeksioni i koronavirusit?

TONY SUFAJ- Fatmirsisht nuk kemi asnjë rast të vetëm që të jetë prekur nga COVID-19.

DIELLI: Si e kaloi fazën e vështirë të Pandemisë Kanadaja. A  u morën në Toronto masa strikte kufizuse? 


TONY SUFAJ: Po, edhe Kanadaj aplikoi masa shëtrnguse. Ajo I mbylli kufinjtë që me 15 mars 2020. U mbyllën Baret, restaurantet, institucionet artistike, sallat e koncerteve, pallatet dhe sallat e sportit, gati të gjithë vendgrumbullimet që rrezikonin infeksionin masiv.

 Sistemi shëndetsor i Kanadasë dha prova se është funksional dhe qeveria ka investuar me kohë. Ai e përballoi shkëlqyshëm ngarkesën e pacientëve të infektuar. Spitalet dhe qendrat e shërbimit të shëndetit kapërcyen me sukses kulmin e krizës dhe tash çdo gjë duket se është në kontroll të plotë. Tregusi më pozitiv është numri minimal i vdkejeve në të gjithë Kanadanë, me 6 mijë e 566 viktima, me një popullsi prej 37 milion 709 mijë e 91.

DIELLI: Në periudhën 3 mujore të izolimit, a ka keni gjetur ju forma organizimi për të ruajtur kontaktet me vatranët, me familjet e tyre, për t’u informuar se si po e kalonin ata rrezikun e infektimit nga koronavirusi? A kishin të infektuar, a kishin të shtruar në spital familjet vatrane etj?


TONY SUFAJ: Mënyra e komunikimit ka qenë përmes telefonatave sepse nuk mund t’i kontaktonim fizikisht. Kemi dërguar e marrë email-e, kemi komunikuar me rrjetet sociale etj.

DIELLI: Si është gjendja e anëtrësisë në degën tuaj. A e keni ruajtë anëtarësinë e kohës së Kuvendit, ka të larguar apo keni shtuar anëtar të rnj?


TONY SUFAJ: Gjendja e anëtarësisë në degën tonë është e stabilzuar. Deri tani nuk kemi asnjë të larguar. Janë anëtarësuar tre anëtar të rinj pas Kuvendit të Detroitit të 19 janarit, ndërkohë që është rritë rrethi i simpatizuesëve dhe mbështetësve të Vatrës. Presim të hiqen fare masat shtërnguse dhe të fillojë jeta normale për të rifilluar veprimtaritë e degës dhe shtimin e anëtarëve të rinj.

DIELLI: Si pa dalin nga izolimi bizneset shqiptare në Toronto?

TONY SUFAJ: Mendoj se faza më e vështirë ka kaluar.Govermenti ka vënë në dispozicion disa paketa për individët, familjet, bizneset, dhe po bën gjithçka të mundur që i gjithë biznesi të kthehet në normalitet dhe familjet ta kalojnë sa më lehtë. Shpresojmë që hapja të bëhet e mundur në fillim të Qershorit!

DIELLI: Faleminderit për bisedën i nderuar Tony! Ishte kënaqësi që përcollëm informacione nga Toronto e Kanadaja.

TONY SUFAJ: Kënaqësia ishte imja. Ju përgëzoj për punën e shkëlqyer, veçanërisht gjatë pandemisë, kur na  keni informuar pandërprerje. Dielli nuk ka qenë në karntinë.I uroj Diellit të Vatrës ndriçim të përjetshëm!

Bisedoi: Dalip greca

VATRA NË KOHËN E KORONAVIRUSIT

by

– FLET KRYETARI I DEGËS NË HUDSON VALLEY-NEW YORK. Z. SIMON PJETER QAFA-/

         Dega e Vatrës në Hudson Valley ka në radhët e saj vatranë me banim në dy shtete, në New York, por edhe në New Jersey, mandej ka edhe individë që jetojnë në Europë. Qendra është në Hudson Valley të shtetit të New York-ut që prej marsit 2014, kohë kur u formua kjo degë. Në prag të Kuvendit dega e rriti shumë anëtarësinë dhe ka një projekt që shpreson ta realizojë në të ardhmen e afërt, pas kalimit të Koronavirusit, krijimin e klubeve të miqëve të Vatrës nëpër Europë. Kryetar i saj i ri ëshët z. Simon Pjetër Qafa, që e drejton degën që pas Kuvendit të 19 Janarit 2029, organizuar në Teqenë Bektashiane “Baba Rexhebi” në Detroit, kohë kur ish kryetari i degës z. Elmi Berisha u zgjodh kryetar i Federatës Pan Shqiptare të Amerikës” VATRA”.

          Në vijim të rubrikës që gazeta”Dielli”ka hapë: Bashkëbisedim me kryetarët e degëve me qëllim për të sjellë në fokus gjendjen e anëtarësisë vatrane në kohën e Pandemisë, z. Qafa iu përgjigj pyetjeve të editorit.

Ndiqeni bashkëbisedimin:

DIELLI: Si është gjendja shëndetsore juaja dhe e familjes në këtë kohë Pandemie? A ka njeri nga rrethi juaj familjar e miqësor të prekur nga COVID-19, këtu në SHBA apo në vendlindje ?

SIMON QAFA: Faleminderit për interesimin.Si familje e ngushtë, faleminderit Zotit, nuk kemi pas probleme me Koronavirusin. Si familje e gjerë po. Kemi pasë tri infektime por e kanë kalue pa pas nevojë që të shkonin në spitale. Ndërsa në rrethin e miqësisë, fatkeqsisht patëm një humbje jete, 

Nje dhanderr i yni, që ishte infektuae, u hospitalizue, luftoi tri javë me koronavirusin, por nuk ia arriti që ta përballonte. E humbi betejën e vështirë me COVID-19 pas tri javëve intubimi e ventilimi mekanik.

DIELLI: Ngushëllime Ju dhe Familjes!

 Z. Simon, u mbushën tre muaj që jemi të izoluar, si i keni mbajtë lidhjet me anëtaret e kryesisë se degës dhe me vatranët e degës tuaj?

SIMON QAFA: Lidhjet me vatranët i kemi mbajtë dhe vazhdojmë t’i mbajmë nëpërmjet telefonatave, rrjeteve sociale, emaileve etj. Flasim me njeri-tjetrin, interesohemi për shëndetin e çdo vatrani dhe familjeve vatrane.

DIELLI: A ka pasë të prekur nga COVID-19 në degën tuaj? 

SIMON QAFA: Fatmirsisht, në degen tone, Hudson Valley, nuk kemi pasë asnjë të infektuar, së paku sipas informatave që unë kam nuk asht infektuar ndonjë vatran deri në këtë moment. Fatkeqisht ka pasë miq të rrethit të vatranëve që kanë kaluar çastet të vështira. Kam dijeni për shumë njerëz qe kanë qenë te infektuar. Disa e kanë kalue pa problem nëpër shtëpi, kurse disa me shumë vështirësi duke qendrue me javë neper spitale. Ka pasë dhe raste kur miq tanë kanë humbë jetën dhe me dhimbje janë përcjellë në banesën e fundit. Jemi lutë për shpirtrart e tyre.

DIELLI: Keni pasë mundësi të komunikoni në mënyrë elektronike, me mesazhe, me telefonata me vatranët e degës tuaj? Po me qendrën e Vatrës, Kryetarin, nënkryetarët, sekretaren, anëtarët e Kryesisë, a i keni mbajtë lidhjet?

SIMON QAFA: E vetmja mënyrë që kemi pas komunikime me vatranët e degës tonë, ka qenë nëpërmjet telefonatave, mesazheve, face time, dhe E Mail. Kurse lidhjet me qendrën, I kemi mbajtë kryesisht me kryetarin e Vatres, Z. Elmi Berisha, me të cilin kemi pasë edhe takime të drejtëpërdrejta, kemi bisedue për çeshtjen e ardhshëmrisë së degës, për lidhjet me vatranët që kemi nëpër Europë, si dhe kam parashturua agjenden time për të ardhmen e deges.
Lidhjet me qendrën i kemi mbajtë edhe nëpërmjet Gazetës Dielli , kemi ndjekë informacionet, intervistat, që ka sjellë gazeta nga Shtete e Bashkuara dhe Europa, Trojet Etnike. Kemi qenë shumë aktiv edhe në rrjetet sociale, veçanërisht nëpërmjet Facebook-ut.

DIELLI: Cila është gjendja reale e degës tuaj. A e keni ruajtë anëtarësinë e pas Kuvendit të Vatrës? Keni të larguar apo keni shtuar anëtar të rnj?


SIMON QAFA: Gjendja e degës tonë është e qëndrushme. Nuk kemi humbë deri tash asnjë anëtar por mbesim me shpresa se kemi me shtue antarë të rinj simbas premtimeve dhe projekteve të pas Kuvendit. Po ashtu që para Kuvendit të Vatrës, është një projekt i degës për të krijuar klubet e miqëve të Vatrës në Europë.
Projekti im si kryetar i degës është që një ditë mbasi të qetësohet situata prej koronavirusit, do të mblidhemi dhe do të diskutojmë për ta bërë degën më aktive dhe do të punojmë për t’i shtuar anëtarët. 

DIELLI: Ju falenderojmë për bashkëbisedimin dhe urojmë që dega e Hudson valley të kthehet së shpejti në veprimtaritë e saj aktive.

SIMON QAFA: Unë ju falenderoj për këtë intervistë dhe Ju uroj punë të mbarë në misionin tuaj informues përmes gazetës DIELLI. Zoti e bekoftë Vatrën dhe Vatranët!

MEDVEGJA, BUJANOVCI DHE PRESHEVA NË BETEJËN NDAJ COVID-19

by

Shqiprim Veliu dhe Mirlinda Xhelili bashkëshortët mjekë shqiptarë nga Presheva rrëfejnë për “Diellin” sistemin e shëndetësisë në “Luginë” dhe gjëndjen në Landin Gjerman Sachsen ku ata po specializohen në Mjekësi Interne në “Paracelsus Klinik”, intervistë dhënë gazetarit Sokol Paja. 

ANALIZË E SISTEMIT SHËNDETËSOR NË MEDVEGJË, BUJANOVC DHE PRESHEVË

Nuk do të na  mjaftonin orë të tëra për të treguar se nga cfarë vuan dhe cfarë mungon atje në Luginën e Preshevës. Besoj se edhe ju e dini tashmë se këto tre qytete janë të vogla duke përfshirë diku rreth 100000 Banorë që jetojnë dhe veprojnë atje. Duke parë nurmin e popullatës shtrohet pytja: A e gëzojnë kjo popullatë një Spital interdiciplinar, ku qytetarët mund të drejtohen dhe të kërkojnë ndihmë për shëndetin e tyre?! përgjigja është JO. Këto qytete nuk kanë një spital ku mund të drejtohen dhe të kërkojnë ndihmë shëndëtsore, pavarësisht sigurimeve shëndëtsore që i paguajnë shtetit të Sërbisë. Në këto qytete ka vetëm Poliklinika ambulatore ku mjekët që punojnë atje është për të ardhur keq në lidhje me kushtet në te cilat ata  punojnë , nuk kanë as gjërat primare për tju dhënë ndihmë, duke u nisur që nga ilaçet e mos të flasim për paisje tjera mjeksore bazike. Çfarë ndodhë pastaj ?! këtu shfaqen problemet dhe pakënaqësit me popullaten duke ofenduar mjekët që japin gjithcka nga vetja por që nuk kanë kushte, detyrohen të përgojohen mjekët se nuk na dhanë ndihmën, nuk na dhanë ilacet, nuk na gjetën zgjidhje. Nga ana tjetër dhe populli nuk ka fajë përshkak se stresa që jeton atje shumica janë me të ardhura mesatare që një antarë familje punon dhe i mbanë gjithë pjestarët tjerë te familjes. Ata detyrohen që të shkojnë të kërkojnë ndihmë në Sërbi në Qytetin më të afërt që ka spital. Kjo ju kushton shumë si nga ana ekonomike ashtu dhe nga kërkesat dhe procedurat burokratike të panevojshme që ju bëhen. Ajo çfarë i nevojitet këtyre qyteteve dhe popullatës që jeton atje është një Spital përshkak se Presheva plotëson kushtet si nga numri i popullatës po ashtu dhe pozita strategjike e Luginës së Preshevës e cila shtrihet mes 3 shteteve: Kosovës, Maqedonisë dhe Sërbisë. Ajo që do të doja është që përmes Gazetes Dielli të lobojmë të gjithë së bashku e veçanërisht lobit shqiptaro-amerikan që nëpermjet ambasades Amerikane në Beograd si dhe tek qeveritë e dy shteteve Shqiptare (Kosova dhe Shqipëria) të nisin një iniciative në lidhje me ndërtimin e një spitali rajonal në Luginën e Preshevës. Kjo do të ishte një frenim i diskiriminimit të vazhdueshëm që po i bëhet asaj popullate.

SITUATA E COVID-19 NË LANDIN SACHSEN GJERMANI 

Situata aktuale në qytetin ku punojmë Landin Sachsen është relativisht stabile. Numri  i rasteve të reja është në rënie, por zonat per rreth sidomos qytetet më të vogla janë akoma zona të ashtëquajtura zona të nxehta me më shumë raste të reja brenda 24/h të fundit. Ajo për çfarë jemi të lumtur është se numri i te prekurve dita ditës po bie, dhe simptomat aktuale që shfaqin pacientët janë më të lehta në krahasim me rastet që kemi hasur në fillimet e pandemisë. Në spitalin ku punojmë ne të vdekur nga COVID nuk ka pasur. Ata që fatkeqësisht kanë vdekur dhe kanë pasur një corona test pozitiv shkak i vdekjes nuk ishte Corona,  por ishin sëmundjet tjera kronike nga të cilat vuanin pacientët.

PUNA DHE NDIHMA NDAJ SHQIPTARËVE NË LANDIN SACHSEN 

Ndihma e dhënë ndaj shqiptareve në Gjermani në lidhje me angazhimin në grupin e punës në Sachsen, është bërë në kuadër të angazhimit te shoqata e mjekeve shqiptarë në Gjermani. Shoqata e mjekëve shqiptare në Gjermani në këtë situatë pandemie ka dhënë një kontribut të madhë qoftë në shpërndarjen e informacioneve mes kolegesh në lidhje me protokollet e fundit me menyrat e trajtimit, ashtu dhe në angazhimin për tju ardhur  në ndihmë të gjithë shqiptarëve që jetojnë dhe veprojnë në Gjermani përkatsisht ne Landin Sachsen. Numri i shqiptarëve që jetojnë në këtë Land nuk është dhe shumë i madh, por ne kishim vënë në dispozicion të gjitha mundësit e komunikimit me mjekët e shoqatës si numrat e telefonit, email adresat në mënyrë që t’ju ofrohej një mënyrë më e lehtë kontaktimi me neve mjekët, pa rrezikuar ardhjen në spital dhe kontaktin me pacientet e infektuar. Kemi pasur shqiptarë që ishin për momentin në këtë kohë krize në Gjermani por ishin pa siguracione shëndetësore. Me ata kemi kontaktuar përmes telefonit dhe u kemi dhënë këshilla si dhe i kemi dëgjuar për ankesat që kishin. Në shumicën e rasteve shkak ishte dhe paniku që mbizontronte tek të gjithe jo vetem tek ata, kshtu që jemi munduar ti kursejmë. Ka pasur dhe nga ata që kemi hasur në urgjencën e spitalit, kemi plotsuar formularin në lidhje me ankesat dhe kriteret nese i plotësonin për një test  kundër Covid. Ata që nuk kam plotsuar kriteret nuk u kemi bërë testin në mënyrë që ti kursejmë, se siç e ceka dhe me lartë shumica ishin pa sigurime shëndetësore. Ne u kemi sqaruar të gjitha kriteret dhe i kemi dhënë këshilla në lidhje me mënyrën e mbrojtjes nga infeksioni.

KUSH JANË ÇIFTI BASHKËSHORT SHQIPRIMI DHE MIRLINDA

Shqiprimi dhe Mirlinda kanë lindur në Preshevë ku kanë mbaruar shkollën 8 vjeçare dhe Gjimnazin. Studimet për mjekësi i kanë mbaruar në Tiranë në Universitetin e Mjekësisë. Pasi mbaruaan studimet si shumë nga kolegët e tyre në pamundësi për të punuar dhe vepruar në vendilindje kanë migruar në Gjermani. Në shtetin gjerman u janë ofruar mundësitë që të zgjedhin drejtimin ku duan të specializohen dhe aktualisht po zhvillojnë specializim në drejtimin  Mjekësi Interne në “Paracelsus Klinik”. 

MEMORIAL DAY QUARANTINE AND A PERSONAL TRIBUTE

by

By Rafaela Prifti/

In a reminder of the way coronavirus has transformed American lives and traditions, in the third month of the quarantine for some areas, Memorial Day parades have been canceled and many gatherings have been curtailed with scaled back crowds. Other ceremonies went forward with fewer participants. Instead of the usual events, there were drive-by parades and patriotic house-decorating contest in towns across the country. This year we pay tribute to the fallen soldiers on the battlefield and the veterans who died from the virus. The toll of the virus on military veterans has been particularly harsh. They are older, have underlying health problems, and many reside in facilities that have been breeding grounds for the disease. According to the Department of Veterans Affairs, more than 1,000 veterans have been killed by the coronavirus. Hundreds more have died in state-run veterans homes, such as the hard-hit facilities in New Jersey, Massachusetts and Louisiana. Around the country families are struggling to find ways to honor fallen heroes on a Memorial Day like no other, with people avoiding crowds to prevent the spread of the virus. The Vietnam Veterans Memorial Fund traditionally holds a large ceremony in Washington. This year, the organization decided to hold a virtual ceremony and share video messages submitted by the loved ones of fallen troops. The grief is compounded with the difficulty of not being able to pay proper reverence and homage to the veteran family members who died at nursing homes and hospitals. “Are there different kinds of grief?” I posed the question to Neka Doko, an Alternative Eco-Therapy Researcher and Practitioner in Boston. “In my view, grief is a natural complex feeling and behavior of any human being that may accompany the thoroughness of their drama, tragedy and loss. The intensity and the length of its personal, socio and psychological evolution depend upon the cause of it, since each one of us experience the state of grieving differently from one another in terms of the correlation with the cause. With that said, there are many different kinds of grief. I can think of two main categories of grief: collective and personal ones. In the present days, we are experiencing the shock and the common grief in a global scale due to the coronavirus pandemic, which qualifies as a collective grief. Within it, one can see the cultural grief – the group of people, like African Americans or Latin Americans…as communities who were hit hard by the virus and suffered huge losses) also the social, political, economic aspects brought to the surface by the pandemic whereas the personal grief is a family being affected by the loss of a member, or a relative a friend or a co-worker. I asked Ms. Doko to elaborate on the emotional toll associated with the deep sense of loss. She explained that in such cases there are risks of complex mental health complications and behavioral disorders… and that complex combination is very unique to each all of us. “Each one perceives pain and loss differently and is uniquely equipped to cope with it by creating and practicing positive habits to improve emotional wellbeing in the face of the Coronavirus,” said Ms, Doko. Experts are warning of the emotional and mental health toll of the frontline workers at hospitals, nursing homes, paramedics, and medical staff. Alongside the experience of loss, there are possibilities of developing life-threatening illnesses. Handling stress in order to ultimately cope creates positive habits and reduce response patterns that predict post-traumatic stress disorder, in which a tragic event leads to symptoms such as disturbing flashbacks and severe anxiety. Studies show that the majority of people who have suffered or gone through a life threatening event recover on their own and never meet criteria for PTSD. Trusting in the human ability to recover increases the chances of coping with the event they have endured. Human resilience is very powerful. For those who are struggling more profoundly, research shows that even the most intense feelings of hopelessness eventually pass. One venue is finding ways to distract yourself. In order to increase our well-being in the middle of facing a trauma, experts recommend taking breaks. While being surrounded by bad news, the specialists’ advice activities to offset the pain, like something you once enjoyed doing. Improve your well-being by taking little moment to reflect and appreciate or make a donation to express your gratitude. These acts enhance your human resilience in dealing with a crises. Another key resource is the community of people, which in the case of the pandemic encompasses the whole globe. Staying connected with a support group helps combat the feelings of loneness and loss. As the result of the quarantine, there are infinite amounts of group wellness activity online, virtual talks and fitness classes. Participating in one or more of such events helps to improve the sense of connection and mood.  Pay attention to your mindset by controlling the negative thoughts, silencing the self-critic and passing no judgment. One way to move away from negative thoughts is to ask yourself, “Is this helpful?” doctors say. Studies show that overthinking invites depression, Instead of staying stuck in the same painful moment, experts recommend putting your concerns on paper, keeping notes or journal, as to provide a distraction for yourself. In the ways of improving our well-being, dealing with negative emotions is challenging. To notice one’s emotions and respond to the experience with perspective rather than avoiding negative thoughts or feelings altogether. Suppressing or pushing away can be counterproductive in helping to create a healthy relationship with your thoughts. The key is to balance accepting difficult feelings without multiplying them, while increasing your emotional immune system. Let the sense of purpose based on what you value drive your next steps or future possibilities that could improve the recovery.

In her comments on observing Memorial Day, Merita McCormack, member of Vatra’s Executive Board and one of the leaders in the Albanian community of the Dioceses of Arlington, provided insightful context and reflections. “For us, who are immigrants, integrating onto the life of the host country, includes getting to learn the history and as we weave our lives into the second homeland, we learn to be part of it and experience life as it happens in the new country,” she said. Acknowledging the many members of the community that answered the call, Ms. McCormack continued: “For Albanian Americans, Memorial Day is not just a holiday, it is a Remembrance Day that marks a significant part of the American history, which calls upon the individual and the society to reflect upon and draw lessons. While our inherent dignity and liberties are bestowed upon us by God, the nation is defended by men and women who want to give and serve and many have given their lives to do so, thus paying the ultimate price. We not only remember, respect and honor but we also participate in several ways. Whether laying a wreath, sharing a story, or offering prayers, we educate ourselves and our children, our communities too. We offer our thoughts and prayers for the fallen and we pledge to not forget.  As a mother my heart goes to the mothers of the fallen, as a sister too. And as an individual, I wish to offer my time and care to the families of the fallen. As a fellow citizen, I am sad for the loss, but grateful to them for the ultimate sacrifice which guaranteed our freedom. As Albanians we understand the meaning of the blood shed to defend the country. Being where East meets West, Albania has had its own large share of wars and attacks and loss of life. We share that grief, that anger and also that gratitude for the heroes who died for our freedom. This little reflection won’t be complete though without mentioning that during communism there was division and class warfare even after death. Not all the fallen in the World War II were honored as deservingly as they are here in the USA. Thus a reminder that while our heroes fight to defend our country, they also fight to defend what is noble and democratic, for the justice and liberty for all. May God rest the soul of the fallen and shine His perpetual Light upon them!”      

By now the virtual meetings and online events have become common for most of us. We communicate via a screen of faces, celebrate, honor and also grieve, collectively and personally. I thank the co-panelists Merita McCormack and Neka Doko for sharing their views. Then I bring up the pictures of the family members that we pay homage on Memorial Day: my uncle Apostol Prifti, older brother of Peter and Naum, joined the services of the Navy in the Pacific Ocean in 1958, and my nephew, Eri Tare, who served with the Translators Team at Camp Bondsteel in Kosova in 2006. Although years apart, their stories began in Albania and continued in the US where they embraced serving the country that made them proud to be Americans!