Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Shkolla Shqipe “Mëso Shqip” mbylli me plot sukses Vitin shkollor 2022-2023

by

Nga Qemal Zylo/

Në mjediset e shkollës publike amerikane në Staten Island “George L. Egbert Intermediate School 2” prindër, nxënës, mësues dhe bashkatdhetarë u mblodhën së bashku për të festuar mbylljen e vitit shkollor 2022-2023.

Na ngazëllehet shpirti më tregonin vecanërisht gjyshërit kur shikonin nipërit dhe mbesat e tyre të mblidheshin së bashku dhe të mësonin shqip.  

Shkolla “Mëso Shqip” është krijuar nje vit më parë nga tri shoqata si “Ana e Malit”, “Kraja” dhe “Ulqini”. 

Aktiviteti filloi me intonimin e Hymneve Kombëtare Amerikane dhe Shqiptare. 

Aktiviteti u hap nga tri zonja të nderuara si Zonja Melinda Gjeloshi një aktiviste intelektuale e mirënjohur në Diasporë dhe n/kryetare e Shoqatës “Ana e Malit”, zonja Venera Gjenashaj, e cila është n/kryetare e shoqatës “Kraja” si dhe zonja Tina Lula me kontribute të vyera në shoqatat përkatëse.  Fjalët e tyre përshëndetëse ishin frymëzuese dhe falënderuese për gjithë mësueset dhe nxënësit që marrin pjesë aktivisht në këtë program.

Recituan poema të ndryshme si Leona Avdiu dhe Deen Lesheviqi.  Vocal performance “Mora fjalë” u realizua nga Namirah Peroviq.

Me duartrokitje u mirëpritën grupi i më të vegjëlve 4-6 vjecarë të cilët intepretuan “Vallja e Rugoves”.  

Në emër të grupit të kryetarëve të shoqatave përshëndeti me plot respekt dhe përkushtim presidenti i shoqatës “Kraja” z. Samih Kanaqi.

Poema “Shkronjat Shqipe” u interpretuan nga Nurjena Peroviq, Anisa Ceka dhe Erina Gjokaj.  

Grupi i moshave 7-9 vjec interpretuan Vallen “Shota e Anës së Malit”.  

Poema “Alfabetit të Gjuhës Shqipe” u interpretua nga grup mosha 7-9 vjec.

Poema recital u krye nga Rilind Bardhi dhe Arvin Kallaba.  

Poezia “Pse o mami shqip s’më flet” u interpretua nga Ariana Cuca, Zyra Kurtoviq dhe Ella Lula.

“Vallja e Ulqinit” u intepretua nga grup mosha 10-13 vjec.

Një grup nxënësish si: Adriana Kollari, Xhuliana Bogdani, Aliesandra Nikezi, Briella Tahiri, Ava Kallaba, Sofija Jahoviq, Adnan Peleviq dhe Loriana Abdullahu interpretuan së bashku vargje nga poezi.

Vallja “Atdheut tim” u intepretua nga grupmosha 14-21.

Aktiviteti i bukur u mbyll nga tri zonjat Gjeloshi, Gjenashi dhe Lula të cilat pasi falënderuan të gjithë nxënësit për intepretimet e tyre të mrekullueshme iu uruan të gjithë nxënësve, mësuesëve dhe pjesëmarrësve pushime të mbara.

Ishte një e shtunë mbresëlënëse dhe natyrshëm këto aktivitete ngelen gjatë në kujtesë vecanërisht tek nxënësit, ku dhe është qëllimi i të gjithëve për t’ju mësuar Gjuhën Shqipe, kulturën dhe traditat e mrekullueshme shqiptare.

Shkolla Shqipe “Mëso Shqip” e mbylli me plot sukses Vitin shkollor!

Urime të nderuar kolegë dhe pushime të mbara nga TV dhe Shkollat Shqipe “Alba Life” Ambasador i Kombit, New York.

17 Qershor, 2023

Staten Island New York

Kolosi i kulturës shqiptare dhe shkrimtari i njohur Naum Prifti, vdiq në moshën 91-vjeçare

by

Nga Beqir SINA – New York/

Është ndarë nga jeta në moshën 91-vjeçare në Nju Jork, shkrimtari i madh i letërsisë shqipe, Naum Rafail Prifti.

I njohur edhe si skenarist, eseist, dramaturg dhe një figurë e rëndësishme e letërsisë dhe kulturës shqiptare, Prifti jetonte në Shtetet e Bashkuara të Amerikës që nga viti 1991.

I lindur në Rehovë të Kolonjës, fillimisht ka studiuar për mjekësi dhe ka punuar si asistent mjekësor në Sanatoriumin e Korçës.

Megjithatë, pasioni për letërsinë e bëri që të vazhdonte studimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe në Universitetin e Tiranës.

Ka punuar si redaktor në revistat “Hosteni” dhe “Ylli”, ka pasur karrierë pedagogjike në Divjakë, ka qenë inspektor teatri në Ministrinë e Arsimit dhe Kulturës, si dhe ka dhënë mësim si profesor i jashtëm i Letërsisë Shqipe në Universitetin e Tiranës.

Në vitin 1991 emigroi në SHBA, ku zgjidhet sekretar i Federatës Panshqiptare “Vatra” në kohën që vatra udhihqej nga inxh. Agim Karagjozi dhe figura të njohura të saj, duke ndjekur në lidhjet e tij me Vatrën, rrugën e vatranëve të hershem si vëllai i tij Peter Prifti, më pas u zgjodh kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë, prej fillimit të kësaj shoqate.

Naum Prifti ka fituar çmime të shumta për veprat e tij letrare, duke përfshirë vëllime me tregime, romane, letërsi për fëmijë, humor dhe skenarë filmash.

Në vitin 2001 është nderuar nga Ministria e Kulturës dhe Lidhja e Shkrimtarëve me çmimin “Pendë e Argjendtë” për vëllimin e legjendave “Nëna e Diellit” (“Nëna e Diellit”).

Mori edhe çmimin “Penda e Artë” për vëllimin me tregime dhe skeçe humoristike “As Miço, as Muço” (“Si Miço, si Muço”) nga Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë në Nju Jork, në vitin 2003.

Për veprën e tij të gjerë dhe të vazhdueshme letrare të nivelit të lartë artistik, u dekorua nga Kuvendi i Shqipërisë me Medaljen e Punës dhe Urdhrin “Naim Frashëri, klasi II”.

Naum Prifti la pas një krijimtari të larmishme letrare në zhanre të ndryshme si tregime të shkurtra, drama, komedi, romane, skenarë filmash, pjesë teatri të kukullave, skenarë filmash të animuar, biografi, artikuj kritikë, gazetari etj.

I konsideruar si një nga shkrimtarët shqiptaro-amerikanë më me ndikim, Naum Prifti punoi si autor i pavarur në Nju Jork për tridhjetë vjet. Hulumtimet e tij të thella dhe subjektet që përshkruajnë realitetin e ashpër të përditshëm të diktaturës dikur dekadash në Shqipëri, i kanë bërë atij krahasimin me veprat e Solzhenicinit. Pavarësisht periudhës në të cilën janë shkruar, apo nëse janë krijuar në Shqipëri apo SHBA, tregimet e tij konsiderohen edhe sot një standard letrar i moskonformitetit.

Bibliografia e Naum Priftit përfshin Grinding of the Soul botuar nga Columbia University Press 2009 “një roman i fuqishëm historik që eksploron jetën nën regjimin ekstrem stalinist-maoist të Enver Hoxhës”. Koleksionet e tij me tregime të shkurtra, drama dhe kujtime përfaqësojnë vetëm një pjesë të trashëgimisë së tij letrare me ndikim. Puna voluminoze e Naum Priftit është një demonstrim i mjeshtërisë së tij krijuese, si dhe një manifestim i tipit të tij të shkëlqyer të humanizmit të endur së bashku me zgjuarsinë e mprehtë dhe stilin lirik.

Ai ka lënë pas gruan e tij 71-vjeçare, Rina, vajzat Loreta, Julika, Rafaela dhe nipërit Dorian dhe Rea.

13 QERSHOR 1912, VATRA U NJOH NGA SHTETI AMERIKAN I MASSACHUSETTS

by

Vatra feston 111 vjetorin e njohjes së themelimit si Federatë. Më 13 Qershor 1912 Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA njihet zyrtarisht prej shtetit të Massachusetts. Vatra, pas njohjes zyrtare shtetërore mori diplomën e saj (Charter), të shënuar prej z.Albert P.Langtry, asokohe sekretar i Shtetit të Massachusetts. Në aplikim të njohjes zyrtare shtetërore ishin të shënuar emrat e Faik Be Konitza, Lambi Chikozi, Fan S. Noli, Kristo Floqi, Elia Tromara, Naum Cere dhe Kosta Kota.

Prej 111 vitesh Federata Vatra vazhdon me dinjitet, krenari e nder përçimin e vlerave më të larta të kombit tonë, ruajtjen dhe ekzistencën e trashëgimisë kulturore, patriotike, sociale, ekonomike dhe historike të shqiptarëve në Amerikë. Prej 111 vitesh Vatra vazhdon fuqishëm punën, përpjekjet e përkushtimin kolosal ndaj komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara e çështjes kombëtare në mërgatën e Amerikës.

Vatra e ngrohtë shqiptare, zjarri i pa shuar i atdhedashurisë mban gjallë dhe sot e 111 vite shpirtin patriotik shqiptar përtej Atlantikut. Vatra është historia, krenaria dhe identiteti i shqiptarëve të Amerikës.

10 vjetori i Vatrës Queens, Editori i Diellit 2009-2021 Dalip Greca shpallet Kryetar Nderi i përjetshëm

by

Sokol Paja/

Queens – New York, 3 Qershor 2023 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA, Dega e Queens organizoi një festë madhështore në nderim të 10 vjetorit të themelimit. Në këtë veprimtari të shkëlqyer patriotike, editori epokal i Diellit 2009-2021 Dalip Greca u nderua duke u shpallur Kryetar Nderi i përjetshëm. Nën prezantimin brilant të vatranes Enejda Karaj, ceremonia festive dhe e nderimit filloi me këndimin e himneve kombëtare të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Republikës së Shqipërisë nga soprano Deshira Ahmeti dhe Arian Kerliu. Kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha falenderoi Dr.Skënder Murtezanin për punën e përpjekjet e një dekade dhe punën e shenjtë të shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Rreth jetës, veprës dhe trashëgimisë së shkëlqyer që Editori i Diellit 2009-2021 Dalip Greca la në gazetën Dielli, në Federatën Vatra dhe komunitetin shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për stilin dhe gjuhën për specifikën e tematikën që lëvroi z.Greca, folën kryetari i Vatrës Queens Dr.Skënder Murtezani, Editori i Diellit Sokol Paja dhe miku i ngushtë Veiz Belliu. Pas fjalimeve prekëse, kujtimeve e rrëfimeve personale, kryetari i Vatrës Queens Dr.Skënder Murtezani i dorëzoi familjes çmimin dhe vendimin e nderimit të përjetshëm për Dalip Grecën. Në emër të familjes, Xhemile Greca falenderoi dr.Murtezanin, Vatrën e komunitetin shqiptar për respektin ndaj Dalip Grecës.

Dr. Skënder Murtezani ekspozoi mjeshtrisht për të gjithë të pranishmit veprimtarinë patriotike, komunitare e atdhetare të një dekade të degës Vatra Queens, një rrugëtim patriotik historik që filloi më 30 Mars 2013. Mbi rëndësinë e aktivitetit 10 vjeçar të degës së Vatrës Queens përshëndetën: Prof.Uran Butka, Drejtor i Institutit të Studimeve Historike “Lumo Skendo”, Eris Rusi nga Universiteti Fan Noli i Korçës dhe në program Prof.Begzad Baliu nga Universiteti i Prishtinës. Pas diskutimit të editorit për Vatrën dhe Diellin e së ardhmes, mbrëmja madhështore u mbyll me muzikën dhe zërin e mrekullueshëm të artistëve Arjan Kërliu dhe Dëshira Ahmeti. Një takim i shkëlqyer patriotik që nderoi dhe promovoi punën e shkëlqyer atdhetare dhe komunitare të Vatrës Queens në shërbim të çështjes kombëtare dhe komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

“50 VJETORI I REVOLTËS SË SPAÇIT”, HOMAZH DHE NDERIM TE VATRA

by

Sokol Paja/

New York, 27 Maj 2023- Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA me rastin e 50 vjetorit të Revoltës së Spaçit, në Selinë Qëndrore zhvilloi homazh, përkujtim dhe nderim në vlerësim të një prej ngjarjeve më të rëndësishme në historinë e qëndresës antikomuniste shqiptare si “Revolta e Spaçit” dhe një figure të shquar të nacionalizmit e patriotizmit shqiptar si Abdulla Rami.

Në emër të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA foli Presidenti i Nderit z.Agim Rexhaj i cili u ndal te rëndësia e promovimeve të librave historik në Vatër, u fokusua te një analizë letrare rreth veprës së Hygoit dhe Shekspirit dhe vëndi i tyre në letërsinë dhe historinë e qytetërimit europian. Gjithashtu z.Rexhaj paraqiti detaje dhe kontribute të shquara të Abdulla Ramit në Shqipëri.

Ph.D. Ines Angeli Murzaku – Professor of Religion at Seton Hall University in New Jersey, Director of Catholic Studies Program and the Founding Chair of the Department of Catholic Studies at Seton Hall University në kumtesën e saj lexuar nga Editori i Diellit Sokol Paja, shkroi se libri “Përtej Harrimit”, është një dedikim i një mbese të devotshme për gjyshin, që jeton për të treguar diçka që gjyshi nuk mundi ose nuk arriti ta tregonte – një jetë të rëndë në kalvarin e tre burgjeve – Burgun e Tiranës, Burgun e Shtatë Penxhereve dhe Burgun e Burrelit, dhe internimi që ishte një zgjatim i burgosjes. Por, Abdullah Rami, diti të vazhdojë jetën intelektuale – mbase e vetmja rrugë për të mbijetuar dhe jetuar nëpërmjet njerëzve dhe historive të tyre që ai me mjeshtëri i përktheu.

Studiuesi Jozef Radi i ardhur ekskluzivisht nga Italia për këtë promovim e cilësoi librin “Monumenti i njeriut të lartë që bota deshi ta harronte”. Studiuesi Jozef Radi u shpreh se figura e Abdulla Ramit është figura e një njeriu që e do fort vendin e vet. Njeriu që luftoi për më të mirën për kombin e tij. Jeta e Ramit është jetë tragjike dhe përpjekje intelektuale për të mos u dorëzuar përballë së keqes. Studiuesi Radi u ndal dhe te vlerat e përkthimit ekselent të kryeveprës Shekspiri të Viktor Hygo, përkthyer në persekutim nga Abdulla Rami.

Studiuesja Valdete Cenalia Dida u shpreh se gjyqtari i ri Abdulla Rami kërkonte të zëvendësonte legjislacionin e trashëguar nga e kaluara me legjislacion të standarteve Perëndimore, por hasi në sharrën e kohës së komunizmit. Rami po mundohej t’i kushtonte vëmendje ndërtimit të një Shqipërie të lirë demokratike, etnike dhe bashkim kombëtar. Ambasador Bujar Skendo deklaroi se ishte mahnitur nga veprat që u prezantuan. Ai vlerësoi Ramin si vazhdues i traditës së shkëlqyer të përkthimit të Fan Nolit në letërsinë shqipe.

Gazetarja Rafaela Prifti u shpreh se libri “Përtej Harrimit” qëmton fakte historike dhe paraqet momente jetësore të Ramit, herë pas here në paralele me jetët e bashkëliceistëve dhe diplomantëve të tjerë shqiptarë, dhe të ndërthurura me vargje për figurat e Revolucionit Francez dhe figura si Invictus në poezitë e përkthyera prej tij, duke dhënë atë që është thelbësore. Ai thotë ndër të tjera se njerëzit vijnë e shkojnë nga kjo jetë, se qytetërimet lulëzojnë e shuhen, se mbretëritë madje edhe perandoritë janë të përkohshme por librat janë të përjetshëm. Dhe Abdulla Rami lindi për të jetuar në libra. Ai erdhi në jetë në Tatzat të Labërisë, u shkollua në shumë qytete dhe shkolla prestigjioze, u martua e krijoi familje, arriti në moshën 54 vjeçare kur doli nga burgu kishte qenë aty një të tretën e jetës së tij dhe pjesën tjetër ishte i detyruar të bënte punë të rëndë fizike që nga hekurthyes, ndërtimtari dhe bujqësi.

Autorja dhe përkthyesja Ermira Xhomaqi Godo në fjalën e saj ndër të tjera deklaroi se Shqipëria ka sot nevojë të domosdoshme punën me kujtesën, Shqipërisë i duhet një regjistër Kombëtar për Regjistrimin, Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Kujtesës sonë Kombëtare, Shqipërisë i duhen muzetë e viktimave dhe qëndrestarëve të totalitarizmit, memorialet e të vrarëve e të pushkatuarve pa gjyq e pa varr, Shqipërisë i duhen ditët e Kujtesës, jo vetëm në emër të viktimave të komunizmit, por mbi të gjitha Ditët e Kujtesës së Qëndresës ndaj diktaturës, muzetë “Akt Qëndrese e Lirie”, në nderim të Kujtimit të Kundërshtarëve politikë, të Disidentëve dhe të Martirëve.

Promovimi i sotëm te Vatra si përkujtim dhe homazh ishte ndër ngjarjet më të rëndësishme si nga tematika dhe pjesëmarrja në kalendarin e aktiviteteve patriotike dhe kulturore të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA.