Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

NJOFTIM PËR TË PAME

by

NË FOTO: GANI (BAJRAM) HOXHA(12 shkurt 1955-19 Dhjetor 2012)

-Lindur në Savër (Lushnjë, në Kampin e Internimit)/

I ndjeri u varros me nderime në Tiranë me datën 22 Dhjetor 2012.

Vëllai i të ndjerit, Beslim Bajram Hoxha me Familje me mixhën Avdullah Tahir Hoxha, motrat Servete Mulosmanaj, Myrvete Kotaj, me vllazninë Hoxha, nipa e mbesa, hapin të pame për burra e gra me datën 6 Janar 2013 (Ditë e Dielë) prej orës 10 AM deri në Ora 5 PM në restorantin “ROZAFA”, në adresën :

621 Crescent Avenue, Bronx, NY 10458

TELEFONI I FAMILJES HOXHA: (718) 882-8467 dhe Cel(646) 318-7164

 

Albanian American Success Stories, a new way to share and showcase Albanian achievements.

by

At the turn of the century for Albanians, we have a lot to celebrate and be proud of, especially Albanian Americans. We have come a long way and apart from the upheavals of where we come from, we have managed to adjust and succeed in almost every field of life here in the United States. It is time for us to showcase and share our achievements and successes with others. This was a starting point of Albanian American Success Stories, a new multimedia project designed to highlight the successes of Albanian Americans. The project is being spearheaded by Albanian Media Group, an ethnic marketing, advertising and public relations company in New York, the parent company of Albanian Yellow Pages, Albanian.com, AlbanianDeals.com and more. Albanian Media Group specializes in ethnic marketing, direct marketing, public relations and other areas of strategic marketing. Albanian Media Group has been serving the Albanian American Community for 18 years in promoting, advertising, and generating positive public images from the days of war torn Kosova to the dynamic evolving field of promoting ethnic marketing.

 

The Albanian Media Group has joined in partnership with Fadil Berisha Studio in NYC and American Councils for International Education and its Kosovo American Education Fund. Fadil Berisha, the Albanian American top fashion and celebrity photographer, who has a career that has spanned over three decades and continues to be a leader in the industry. Mr.Berisha, is the Exclusive photographer for ROLEX since 2007, he is also the Official Photographer of Miss Universe and Miss USA. He has become the Ambassador of the Albanians in the industry, and recognized for his work in documenting the devastation of the war in Kosova and in promoting Albanian beauty, tourism, culture and in supporting the careers of young artists. American Councils for International Education and their Kosovo American Education Fund is another important player in the project. They are a leader in international education, academic exchange, creating opportunities that prepare individuals and institutions for success in an increasingly interconnected world. American Councils manages the Kosova American Education Fund, to promote the economic development of Kosova through the education of its people.

 

The multimedia project will feature individuals, their stories and photos in a deluxe bound publication. Individuals will have their story filmed and made into a documentary and there will be an event to celebrate achievements through networking, sharing of success stories and more. Individuals can be nominated through the website  www.AlbanianSuccessStories.com and are reviewed and selected for inclusion by an Advisory Board.

 

“We are proud of the contributions and achievements Albanian Americans have made in the areas of art, entertainment, education, science, business, and government. Documenting the stories of successful Albanian Americans adds so much to the canvas of the American society and also encourages younger generations to follow these steps of success” says Vera Mjeku, Executive Director of the project.   “As we celebrate Albania’s 100th anniversary, it is important that we recognize these great contributions and tell our story of success.” adds renowned photographer, Fadil Berisha.

 

From a Noble prize winner Dr. Ferid Murad to successful entrepreneurs such as the Kolaj Brothers and Harry Bajraktari, to an American household name in film and entertainment industry such as Eliza Dushku, to human impact stories of helping kids with Autism and Cystic Fibrosis through the works of Shpresa Zhakli and Jeri Celaj, to Richard Lukaj, a visionary investment bank owner, to Beqir Gjoka who was deployed four times to Afganistan and Iraq, to the political representation of Joseph DioGuardi, Mark Gjonaj and Lisa Milicaj, to the successful designer runaways of Katerina Bocci, Ema Koja and Mirela Nurce, to Professor Laura Mersini’s achievements, to DC United soccer player Hamdi Salihi,  to the nightly Fox5 news reports of Lidia Curanaj, to the persistence of Gac Filipaj, a janitor, to get a Bachelor of Arts degree from one of America’s ivy league colleges, to the mirror trophy ball winner of Dancing with the Stars’s Tony Dovolani, to the groundbreaking appearances  in film and TV of Marsiela Lushaj and Alma Saraci, to the beautiful  cover magazine of top model Emina Cunmulaj, to Donal Leka’s  technology invention of the Glide OS and many, many more…,they all have one thing in common, they are Albanian American Success Stories. They are shaping and molding the face of the potential Albanian American Community, so we are proud of who we are and what we have achieved in the United States and be an inspiration to the future generations.  If you want to nominate someone or have questions about the project, please visit www.AlbanianSuccessStories.com or follow the project in Facebook at Albanian American Success Stories.

 

A unique partnership between Dartmouth and Kosovo pays dividends for students—and a fledgling democracy.

by

Trading Places

BY JUDITH HERTOG

“It was like a window opening up,” says Dafina Pruthi, Adv’10, about her 2002 visit to Dartmouth as a medical exchange student from Kosovo, the small, ethnically Albanian nation that was once part of Yugoslavia. “It gave us an opportunity to observe very high-quality medical care. It truly gave us hope we weren’t forgotten.” The Serbian occupation of Kosovo had ended just three years earlier, and Dartmouth Medical School had initiated an exchange program with the Pristina School of Medicine.

Since then, hundreds of students and faculty from Kosovo and Dartmouth have visited each other’s institutions. What started as a small exchange program to help medical students from an isolated, war-torn nation has blossomed into a multi-faceted relationship: Through student and faculty exchanges—among other programs—the Geisel School of Medicine has been a major influence in helping build Kosovo’s healthcare system and has succeeded in raising more than $4.5 million for the development of health programs in Kosovo. This fall Kosovo’s minister of health, psychiatrist Ferid Agani, visited Dartmouth to discuss with students and faculty ways to further expand these healthcare initiatives.

In 2011 Dartmouth signed a partnership agreement with the American University of Kosovo (AU Kosovo), which has led to a wealth of additional collaborations. These include Tuck support for a new M.B.A. program at AU Kosovo, a Shakespeare production in Kosovo by Andrew Garrod, professsor emeritus of education, a Dartmouth Hillel initiative to work with local Kosovar students to restore the Jewish cemetery in Pristina, and funding from the Dickey Center for two Dartmouth students to attend AU Kosovo’s annual summer program in peace-building, led by AU Kosovo faculty member Bill Wechsler ’78.

“If you read the newspapers in Kosovo, you realize that Dartmouth is becoming a well-known name,” says Ekrem Maloku, a Kosovar student who studied at Dartmouth in 2001 and who is now a postdoc in neuroscience at the Geisel School. Like Pruthi, Maloku had begun his medical studies in secret under Serbian occupation—after ethnically Albanian Kosovars, who make up 90 percent of Kosovo’s population, had been expelled from institutions of higher learning, and Kosovar faculty were teaching secretly in safe houses in Pristina. “It was difficult to study under such conditions,” recalls Maloku. “We were constantly afraid of being caught by the police.” Even when Kosovars regained control of their universities in 1999, conditions were far from ideal: The library of the Pristina School of Medicine held only a few outdated textbooks, and lectures were being held in rooms with broken windows.

For Maloku, it was not Dartmouth’s donations of textbooks and medical equipment that affected him the most, but its interactive pedagogic style—a dramatic change from the lectures offered in Pristina. “I saw students interacting with their professor in class. That was the biggest thing I learned,” says Maluko. “It was a great inspiration to see this.” It made him want to learn more, and inspired him to apply for a Ph.D. program in psychiatry at the University of Illinois in Chicago. He hopes to return to Kosovo to start his own research lab and promote the culture of learning and research that he first encountered at Dartmouth.

“For Kosovar students, having access to education is a rare privilege,” says Laurel Stavis, who coordinates Dartmouth’s partnership with AU Kosovo in her role as assistant provost for international initiatives. When she visited Kosovo in 2011 with then Provost Carol Folt, Stavis was moved by the idealism of a student who explained that she wanted to get a good education to “make my country better.” Stavis describes her own infatuation with Kosovo as “the Kosovo flu” and claims that it is rapidly infecting others at the College eager to visit the country because of its rich history and engaging people.

The Hanover-Kosovo connection began in 1999 as hundreds of thousands of Kosovars were fleeing to Macedonia and Albania to escape ethnic cleansing. Two retired faculty members of the Dartmouth Medical School traveled to the region as volunteers. James Strickler ’50, DMS’51, dean emeritus of Dartmouth Medical School, was touring refugee camps for the International Rescue Committee, while Dean Seibert, former associate dean for regional medical affairs, provided medical care to Kosovar refugees in Albania. Seibert still tears up when he recalls the horrors he witnessed in the refugee camp: families that had been separated, elderly and sick people who had walked across mountains to escape terror, and men who had been tortured in prison camps.

By coincidence, shortly after Strickler’s and Seibert’s return to Hanover, Joe O’Donnell, senior advising dean at Dartmouth Medical School, got a phone call from his friend Ed Cohen of the Blessing Way Foundation. Cohen had been watching news about the Kosovo refugee crisis and wanted to know if Dartmouth could channel a charitable contribution. Cohen’s donation of $150,000 initially funded a team of orthopedic surgeons and equipment to help treat injuries sustained by refugees returning to Kosovo.

Strickler, in turn, wanted to make sure that the relief efforts would not be limited to short-term emergency aid and decided the longest-lasting contribution to Kosovo would be to invest in the education of young people in the country, where 60 percent of the population is under 25. With the administrative support of John Baldwin, then dean of DMS—and with financial support from James Lawrence ’60—the exchange program with the Pristina School of Medicine was established.

One of the faculty exchanges was designed to reform primary health services in Kosovo by applying an innovative approach developed at the Dartmouth Institute for Health Policy and Clinical Practice. After observing that Kosovo suffered the highest infant-mortality rate in Europe, Strickler initiated a program to improve antenatal and neonatal care, supported by the Global Development Alliance that brought together Dartmouth, the financial consulting firm Webber Associates, and AmeriCares, a private nonprofit run by Curtis Welling ’71, Tu’77. With Strickler’s leadership, the program has evolved into a Kosovo-based nonprofit, the Foundation for Healthy Mothers and Babies.

In March 2012 Kosovo president Atifete Jahjaga visited Dartmouth to present Strickler with the Humanitarian Medal of Mother Teresa.

Folt, now Dartmouth’s interim president, is personally connected to the region through her mother’s Albanian family. She foresees opportunities for additional projects in Kosovo, such as collaboration with President Jahjaga to promote women’s leadership and further academic exchanges. She sees the relationship with Kosovo as a “two-way learning experience” and emphasizes that for Dartmouth students and faculty this is a rare chance to observe firsthand the development of an emerging democracy.

“Dartmouth has played an enormous role in the rebuilding of the health sector in Kosovo,” says Ilirjane “Lili” Bajraktari, Adv’14, the second medical exchange student from Kosovo to arrive at Dartmouth for a two-month summer term in 2000 and now a member of the foundation’s board. She is also enrolled in Dartmouth’s master of healthcare delivery science program.

“My generation was basically hermetically isolated during the occupation,” Bajraktari says. Her term at Dartmouth connected her to the larger world of medicine and showed her what the role of healthcare professionals can be in society, she adds.

Dartmouth has also inspired Kosovar students such as Gent Salihu ’11 to pursue careers outside healthcare. Salihu applied to Dartmouth unaware of the relationship between the College and his country. A government major, he was hired as an advisor to Jahjaga upon his graduation and assigned the task of helping create a council to tackle corruption in the public sector. He is now pursuing graduate studies at Oxford.

Fjolle Metag, the first AU Kosovo student to attend Dartmouth on a student exchange, during the summer of 2012, is focused on education. “Kosovo needs a better system,” she says. “To establish a democratic country it takes a culture in which people understand the concepts of democracy.”

Metag first dreamed of attending Dartmouth when she was in high school, reading about the College on the Internet. When Stavis visited AU Kosovo in the fall of 2011, Metag approached her to ask about opportunities for an exchange visit. When Metag was allowed to enroll in two government courses, she packed a copy of the Kosovo constitution—and an endearing supply of idealism. She recounts her fellow students questioning why it would be in the interest of the United States to donate to developing countries. “Guys,” she responded, “you have no idea how much the people in Kosovo love America.” She realizes that Kosovo still has a long way to go, but says her experience at Dartmouth has taught her that nothing is impossible. “I thought I would never be a part of Dartmouth…but here I am,” she says with a bright smile. “It’ll be the same for Kosovo: Dreams do come true.”

Judith Hertog is a regular contributor to DAM. She lives in Norwich, Vermont.

 

http://dartmouthalumnimagazine.com/trading-places/

 


ROBERTO BENIGNI I THURI HYMN ‘MË TË BUKURËS SË BOTËS’ – DHE SHQIPËRINË AKTUALE E KRAHASOI ME MESJETËN

by

Nga ELIDA BUÇPAPAJ*/

Në dhjetorin që shkoi ngjarje e vitit televiziv për Italinë ishte dalja e Roberto Benigni-it tek Rai UNO, kanali kryesor i televizionit publik. Roberto Benigni u shfaq përpara italianëve në kohë krize globale e cila ka përfshirë dhe vendin e tij për t’iu dhënë kurajo, jo me fjalë, por me arsye legjitime.

Po ta përkufizoja Benigni-in, thjesht do ta quaja Danteja i kohëve moderne të Italisë ose ndërgjegja kombëtare italiane. Ashtu si gjithnjë, rebel dhe antikonformist i gatshmëm për të shpallur çdo të vërtetë sado e hidhur qoftë, kur vendosen në balancë fatet e Italisë dhe italianët.

Roberto Benigni edhe kësaj here u tregua i gatshëm për ta shqiptuar në mënyrën më elegante dhe brilante të mundëshme të vërtetën, duke e transformuar atë në të bukur, pra në nocion të estetikës, etikës, sociologjisë dhe moralit njerëzor. Kush e dëgjon Roberto Benignin, i vjen të shpërthejë në të qeshura dhe në të qara njëkohshëm. Gjeni i kohës sonë! Produkt i kohës sonë! Larg egocentrizmit brutal, prej të cilit jemi aq shumë të neveritur.

Në daljen e tij të kësaj here, ai i thuri hymne, iu përul në gjunjë dhe iu fal jo Biblës, por asaj të cilën e quajti “Më të bukurën e Botës”- Kushtetutës së Italisë, krijuar prej statistëve më të mëdhenj të saj, të cilët e kanë shkruar atë me një përkushtim hyjnor, duke i dhënë çdo gërme frymë, dashuri e humanizëm, sepse ajo e shpallte çdo qytetar të Italisë sovran të fatit të vet. Kushtetuta e një vendi demokratik, e mbështetur në parimet universale, ngre në piedestal të drejtat e njeriut dhe njeriun. Zoti është krijues i njeriut, kushtetutat e vendeve demokratike i japin atij de jure, ato të drejta hyjnore që në mënyrë të barabartë na i ka dhënë Hyu.

Roberto Benigni, poet i improvizimeve, ka një raport shumë të veçantë me Komedinë Hyjnore dhe Danten. Të njëjtën afërsi ai e ka edhe me Kushtetutën e Italisë, të cilat i barazon me njëra tjetrën. Në njërën anë kulturën, në tjetrën të drejtën për të jetuar jetën në mënyrë të bukur, si tek „La Vita e bella“.

Ndofta Roberto Benigni beson – ose shumë nga italianët besojnë – dhe është plotësisht afërmendjes se sipas metempsikozës, shpirti i dantesk të ketë kaluar nga Poeti kombëtar i Italisë tek ai, sepse për ndryshe si mund të shpjegohet ky mishërim i të dyve– i Dantes dhe Benignit.

Në 2006 në Firence, Benigni mbajti një cikël kushtuar Komedisë Hyjnore, pastaj Benigni bëri një tur në Itali dhe më vonë në botë të titulluar Tutto Dante, që pastaj u shfaq në një show po nga RAI UNO më 2007. Ishte një spektakël i paparë, që tregonte pushtetin e artit dhe artistit të dimensioneve të tilla. Me mijëra kilometra larg distancë kohore nga plehrat që na ofrojnë TV sot, ku si në kohën e diktaturës kërkojnë të na i imponojnë “njerëzit e kulturës”, të cilët na ofrojnë vetëm akulturim dhe dekulturimin, duke shpërfytyruar e prishur shijen e artit të vërtetë.

Kësaj here, në fund të dhjetorit 2012, si një ngjarje për jetën kulturore të Italisë, Roberto Benigni në vend të Komedisë Hyjnore, krijuar nga Dante njëri prej etërve të gjuhës italiane, zgjodhi të sjellë Krijesën më të Bukur të etërve të Italisë Moderne dhe demokratike, të cilët i lanë si trashëgim italianëve brez pas brezi, dhuratën më të çmuar, e cila të krijon mundësi që ta jetosh jetën me dinjitet, në paqe dhe harmoni, duke punuar.

Paçka se një vit më parë në Itali u kremtua me popmpozitet 150 vjetori i unifikimit të Italisë, Roberto Benigni, arsyen për të jetuar të gjithë italianët bashkë si qytetarë të denjë të Europës, e gjen tek Kushtetuta e Italisë, e cila i bëri bashkë për ta shkruar të gjithë ata që, pavarësisht bindjeve politike, e deshën Italinë deri në pikë të fundit të rrahjes të zemrës së tyre. Krejt ndryshe nga klasa politike në Shqipëri.

Ata vinin nga kahe të ndryshme të politikës, midis tyre ishte Alcide de Gasperi dhe Palmiro Togliatti, ishte Benedetto Croce, ishte Aldo Moro, ishin djemtë dhe vajzat më të mirë të Italisë, të cilët pastaj iu lanë italianëve në trashëgiminë e tyre që ta gëzojnë “Gjënë më të bukur të Botës”.

Kushtetuta e Italisë, sipas Roberto Benignit është një kryevepër, sepse iu jep italianëve të drejtën legjitime ta jetojnë jetën ashtu si jep mundësi vetëm liria dhe një shtet demokratik, ku puna e gjithëseicilit nuk ushqen vetëm jetën, por edhe shpirtin.

Roberto Begnini në fluturimet e tij danteske rreth Kushtetutës të Italisë, bëri dallimin midis mjerimit që prodhon një regjim diktatorial dhe lumturisë njerëzore që është produkt i demokracisë; bëri dallimin midis regjimeve primitive komuniste dhe mundësive të pafund që të krijon shteti i së drejtës, ashtu si Kushtetuta e Italisë, e cila u krijon mundësi italianëve të bëhen me dije e punë njerëzit më të lumtur të botës, sepse njeriu i lirë është i bekuar nga Zoti, sepse njeriu në liri mund të krijojë mrekullinë vetë me duart dhe mendjen e tij, ndërkohë që mund të jetë njeriu më solidar i botës me ata që kanë më tepër nevojë. Dhe kështu zbukurohet bota, dhe kësisoj kurohen plagët e njerëzimit e të shoqërisë njerëzore.

Roberto Begnini, i cili fitoi Oskarin me “La vita e bella”, është ndërgjegja jo vetëm e elitës italiane, por edhe asaj europiane dhe botërore. Me fjalë të tjera është europianisti më elitar dhe ndërkohë aq i lidhur me njerëzit e thjeshtë, që shqetësohet për fatin e njeriut, kur bie në dorën të keqe, dhe i thur hymne Biblës të shtetit të së drejtës që nuk të lë të gabosh. Roberto Begnini e poetizoi Kushtetutën e Italisë si Biblën e Sovranit, që i bashkon të gjithë, dhe që nuk bën asnjë dallim dhe që nuk privilegjon askënd dhe që e shpëton shoqërinë nga korrupsioni dhe keqbërësit.

Kulmi i deklamacioneve të tij arriti kur bën paralelizma midis periudhës obskurantiste të Mesjetës me partinë e Umberto Bossit, i cili është larguar nga kreu u partisë prej skandaleve, arrogancës dhe pafytyrësisë. Le të kujtojmë se ky faqeziu, Umberto Bossi ishte nga të paktët që u takuan me Milosheviçin dhe iu kundërvu fushatës të NATO-s që do të ndalte genocidin dhe eksodin biblik të Shqiptarëve të Kosovës nga vendi i tyre.

Dhe ndërsa platea dhe telespektatorët ishin përfshirë në mrekullinë dhe fuqinë e artit benignian, ku tragjedinë dhe komedinë e ndajnë midis tyre vetëm një fije peri, papritmas Roberto Benigni, iu bie kambanave të alarmit për ne shqiptarët, kur teksa përshkruante mjerimin, primitivizmin dhe pashpirtësinë e politikanëve të mesjetës, kujtonte njëfarë Trota, që shpërdorte paratë publike dhe i mbytur në ves e korrupsion blente diplomën në Shqipërinë mesjetare! Trota është i biri i Umberto Bossit, ndërsa Shqipëria mesjetare që përshkruan Benigni është Shqipëria aktuale, që jetojmë ne të gjithë, por që është shumë larg asaj që të ofron një Kushtetutë si ajo e Italisë, ku çdo qytetar është Sovran i fateve të tij.

Në fakt, nuk ishte rastësi krahasimi i tij me Mesjetën. Roberto Begnini deshte të nënvizonte shkallën e lartë të rrezikut, sepse partia e Umberto Bossit është ajo që i kundërvihet Kushtetutës italiane dhe bashkimit të Italisë. Roberto Begnini ka neverinë më të madhe për ta, të cilën e nxjerr edhe më në pah kur i përball me Etërit e Kushtetutës, të cilët pastaj i krahasoi me personazhet e Woodstokut! Këtu ishte një kulm tjetër Benignan, ndofta më i bukuri, kur etërit e Kushtetutës i krahason me John Lennon, dhe fjalët dhe nenet e Kushtetutës me fjalët dhe vargjet e “Imagine”, me „I’m a dreamer, but I’m not the only one I hope some day you’ll join us / And the world will live as one“ –„Unë jam një ëndërrimtar dhe nuk jam i vetmi dhe shpresoj se një ditë ju do të bashkoheni me ne dhe botën do ta jetojmë si të jetë një“ – pa ndarje, pa kufij. Prandaj, sipas Robertos, është gjëja më e bukur e botës Kushtetuta e Italisë, sepse krijon mundësi që çdo qytetar ta jetojë në botën e lirë dhe pa kufij, në botën pa armë, pa luftë dhe me paqe. Në mënyrë hiperbolike, Benigni doli me deduksionin se fjalët e Imagine janë krijuar tridhjetë më parë nga koha kur e krijoi John Lennon, nga Etërit e Italisë, paçka se mbajnë stilin e John Lennon, Jim Morrison apo të Jimmy Hendrix. Duhet të shkohet deri aty, fluturoi me imagjinatën e tij poetike Roberto Benigni, sa t’i kërkohet e drejta e autorëve Oko Onës, se tekstin e Imagine e kanë shkruar Alcide de Gasperi e Palmiro Togliati, etërit e„gjësë më të bukur të botës“.

*Falenderojme gazetaren Elida Bucpapaj per bashkepunim me Diellin.

VEPRA E Z. ENVER MEMISHAJ – LEPENICA « MAJOR AHMET LEPENICA … « KONTRIBUT I RËNDËSISHËM NË STUDIMET E HISTORIOGRAFISË SHQIPTARE.

by

Nga Prof. Dr. Uran Asllani/

 Ministria e Mbrojtjes, Qendra e Kulturës, Medias dhe Botimeve të Mbrojtjes, në bashkëpunim me Drejtorinë e Bashkëpunimit Civil Ushtarak, Akademinë e Shkencave  të Republikës së Shqipërisë  dhe Klubin e shkrimtarëve “Petro Marko”  Vlorë, organizuan më 27 dhjetor 2012  pronovimin e librit:

“Major Ahmet Lepenica, Komandant i Përgjithshëm i Trupave Kombëtare në Luftën e Vlorës, 1920” të autorit Enver Memishaj – Lepenica.

Referatin mbi rëndësinë e kësaj vepre e mbajti Prof. Dr. Uran Asllani.

*     *     *

 Librin e fundit,  të dymbëdhjetin të botuar prej tij, të z. Enver Memishaj e quajta një monografi shumë serioze, e trajtes klasike, me nje vëllim të madh faktesh e dokumentesh.Me këtë vepër Enver Memisha e rendit vehten në rra-dhën e historianëve seriozë, jo konformist, aspak i doktrinuar, megjithë vitet e vështira të rinisë së tij.

Ky ndoshta do të ishte aspekti formal i vleresimit të kësaj vepre. Po le ti hyjmë pak më në themel analizës së kësaj monografie. Autori vlonjat gjatë gjithë veprimtarisë të gjatë të tij, ka pasur si moto të tij sentencën e Orazio romak “ Sapere aude” që do të thote të keshë kurajon dhe dëshirën për të mësuar. Ndaj gjithë vepra e tij është ndërthurur me hulumtimet e tija të pandërprera për të nxjerr në shesh të vërtetat historike të hidhura apo të embla qofshin, të varrosura nga periudha e gjate e regjimit komunist.

Ahmed Lepenica ishte një nga ata personalitetet të historisë kombëtare për të cilin flitej dhe shkruhej shumë pak dhe aspak drejt historikisht. Në se kjo dukuri kishte ndodhur në vitet e errta të obskurantizmit komunisto bollshevik ishte e justifikuar, por si shpjegohet që mbas dy dhjetë vjeçarësh liri demokratike, mendimi dhe shprehjeje, emri, jeta dhe vepra e major Ahmet Lepenicës  nuk pati të drejtën historike, shoqërore, politike të pasqyrohej në Fjalorin Enciklopedik Shqiptar, botimi i Akademise se Shkencave, viti 2009  Në një kohë që në ato tre vellimi janë të përshkruara jeta e veprat e poetëve të rinj, të pothuaj të gjithë artistëve, të njohur apo të panjohur publikisht, të inxhinjerave dhe pothuaj që të gjithë pedagogëve dhe profesorave të universiteteve shqiptare.

Sipas meje kjo dukuri ka një shpjegim kompleks:

Së pari me një qëndrim konseguent klasor të atyre 11 historianeve të Instituteve komuniste që janë ende në përbërjen e komisioneve të Fjalorit Enciklopedik, por edhe të vetë Akademisë së Shkencave.

Së dyti në “njohjen” që do të thotë mos-njohjen e historisë së vërtetë të kombit, nga mos dashja për ta mësuar realisht atë, që nuk kishte qenë në sinkron  me atë çka ua kishte mësuar dhe lejuar partia e tyre..

Së treti në një qëndrim të një kolegjialiteti të sëmure reciprok të intelektualëve universitarë shqiptarë.

          Ky qendrim antishkencor vihet re dhe në tekstin zyrtar të Historise së Kombit Shqiptar, ku për periudhen 1913-1920, mungojnë emrat e shumë personazheve historik me rëndesi të madhe kombëtare dhe në vend të tyre shkruhet për lëvizjet fshatare dhe punëtore, për grupet komuniste që realisht kanë qenë pjellë e fantazisë ideologjike klasore.

Këtë mangësi historike, për zonën e Vlorës, vepër pas vepre, po perpiqet ta evidentojë sakt dhe ta plotësojë autori Enver Memisha- Lepenica.

Për Luftën e Vlorës dhe veprimet e qeverisë provizore janë shkruar edhe më parë libra, por në to, për të mos bërë “gabime politike’ përmendeshin disa dhjetra emra kurdoherë rrethqark salariotit Selam Musajit.

Por realiteti kishte qene krejtesisht i kundërt. Këtë realitet me një konseguencë prudente shkencore na evidenton vepra e Enver Memishajt. Në librin e tij ky autor përmend, ndërthur dhe i vë në një veprimtari intensive historike 696 emra personash dhe personalitetesh, kryesisht nga Labëria, por edhe, me tej nga Shkodra, Malesia e Madhe, Kosova etj.

Dhe më e rëndesishmja e kësaj evidence është fakti se për shumë hulumtues historik, midis të cilëve edhe unë, mbi 390 emra luftëtarësh dhe veprimtarësh të atyre viteve janë të panjohur. Ata po përmenden dhe po nderohen vetëm tani me kete liber.

Natyrisht ky është një kontribut mâdhor, të cilin hartueset e ardheshem te Enciklopedise se Vlores do t`ia dinë shumë për nder studjuesit Enver Lepenicës.

Tani te shohim per disa tregues të tjerë vlerësimi të kësaj vepre që analizojmë:

Vepra është historia e zhvillimeve të ashpëra dhe të egra politike të Vlorës, ku pa dyshim pjesa më interesante është historia e viteve 1908-1920. Autori duke ndjekur ligjet e historisë, qëndrimet objektive ndaj ngjarjeve dhe personaliteteve, renditja e materialit sipas kritereve kronologjike edhe mbi të gjitha veshtrimi i personalitetit të figurave historike nga kanë dalë dhe tokës që i ka lindur, ka arritur të japë një vepër të mirëfillt historike.

Libri është një vëllim prej tre pjesësh, pjesa e parë e te cilit permbledh 7 kapituj të cilët përbejnë edhe zemrën e veprës. Kjo ndarje në pjesë, kapituj dhe nënkapituj e bën librin edhe më tërheqes, të leht për tu lexuar dhe kuptuar.

Megjith zhdukjen e shumë dokumentave dhe materia-leve, ky libër është një shembull, që na tregon se kur njeriu udhëhiqet nga një mision i lartë atdhetar, si ai që i ka vënë vetes Enver Memishaj, nuk ka pengesë e vështiresi që të mos kapërcehet.

Vepra e po na sillet për promovim, në kuadrin e 100 vjetorit te pavaresise, është nga ato monografi që hedhin dritë mbi historinë e vërtetë te Shqiperise, që ndriçojne skutat e errta të lëna në hije nga komunistët

Enver Memishaj e ka menduar shume drejtë kur para se të shkruante për jetën edhe veprën e major Ahmet Lepenicës  ka trajtuar qartë dhe bukur lokalizimin gjeografik te Vlores dhe vet fshatit Lepenicë, si edhe atë historik të luftrave per çlirimin e krahinave të Jugut nga pushtuesit grekë.

Biografia e major Ahmed Lepenicës trajtohet si bio-grafia e një njeriu të thjesht, të dalë nga gjiri i popullit, që arriti ku dëshironte vetëm në saje të një veprimtarie poliedrike të gjatë dhe të lodhëshme, që duhet të shërbente si shembull për çdo shqiptar të mbarë.

Në një kapitull shumë interesant, Enver Lepenica, trajton veprimtarinë e oficerit turk që arratiset nga ushtria osmane per të shërbyer ne xhandarmerine e shtetit amë, të ri shqiptar; ai shkruan “Qeveria e Ismail Qermalit e ngarkoi Ahmet Labin(Lepenicen) dhe Xhelal Koprencen në organizimin e reparteve luftarake te xhandarmerise……”

          Më pas kapiten Ahmet Lepenica sëbashku me Isa Boletinin, i dolën përpara ushtrisë osmane dhe e detyruan të kthehej prapa, detyruan flotën greke të largohej nga Vlora dhe me oficere te tjere mbrojten me nder Qeverine e pare Shqiptare.

Enver Memisha tregon qartazi rolin negativ ne histo-rine kombetare te revoltes turkoshake te Haxhi Qamilit dhe kontributin vullnetar te atdhetarve shqiptare nga pothuaj gjithe Shqiperia te udhehequr nga oficerte trima siç ishin Ahmet Lepenica, Veis Sevrani, Qani Dishnica, Ismail Haki Libohova, Ismail Haki Kuçi etj.

         Një vend të rëndesishem në këtë monografi zë veprimtaria e major Ahmet Lepenicës  gjatë dhe mbas Kongresit të Lushnjës, kur u formua me të vërtet

shteti shqiptar që përfshinte territoret e vitit 1913. Për të arritur këto objektiva Ahmet Lepenica u caktua komandanti i xhandarmërise së Lushnjës, i cili, që në çastet e para të shërbimit u ballafaqua me veprimtarinë subversive, anti kombëtare të Myfid bej Libohovës, që vepronte për të sabotuar Kongresin e Lushnjes.

Në mënyrë të veçantë figura dhe roli i major Ahmet Lepenices ekspozohet më së miri nga autori i monografise në periudhën e Luftës së Vlorës.

“ Sapo mbaroi Kongresi i Lushnjës Ahmet Lepenica u kthye në Vlorë për organizimin e Kryengritjes së armatosur. Ai kishte besim se populli priste vetëm sinjalin e kryengritjes, ndaj fshat më fshat,  derë më derë e stan më stan, aty ku shkoi Ahmet Lepenica i ngriti njerëzit në këmbë” shkruan autori duke synuar të tregojë se major Ahmet Lepenica nuk është vetëm një ushtarak i fort i karrieres, por edhe tribun i nxitjes, organizimit dher venien në lëvizje të gjithë  popullit.

Kur filloi organizimi i Luftës së Vlorës dhe në Barçalla u zgjodh Komiteti i ri i ‘’Mbrojtjes Kombetare” prej 12 antaresh, po aty u zgjodh edhe një Komision oficerësh , si te thuash “Shtabi madhor i luftes”, prej  tetë oficerësh, nga të cilët tre majorë, komandant i ketij komisioni u zgjodh pikërisht njeri nga këta të tre, major Ahmet Lepenica. Kjo zgjedhje kishte një domethënie të madhe, sepse të dy majoret e tjerë ishin ushtarakë e atdhetar të mirë, edhe që kishin mbaruar studimet e larta ushtarake, ndryshe nga Ahmet Lepenica që e kishte filluar karrieren e tij si ushtar e nënoficer. Dhe këtë dukuri autori e vë në pah në mënyrë të qartë.

Me tej autori me një përshkrim të qartë, të plotë thuajse i saktë edhe nga këndvështrimi ushtarak tregon gjithë zhvillimin e Luftës së Vlores, sulmet mbi garnizonet e postekomandat italiane, mbi garnizonin e Kotës, mbi atë të Drashovicës, e kështu me rradhë mbi garnizonin e Gjormit, Llogoras, Tepelenës, Matohasanaj gjithë operacionet që u kryen gjatë zhvillimit të asaj lufte vigane.

Ne këtë monografi paraqitet mirë roli i major Ahmet Lepenicës edhe kur ai u bë komandanti i xhandarmëris i zëvëndësuar nga Qazim Koculi, një oficer i mirë arsimuar.

Autori shkruan nje nënkapitull të veçantë, vetëm e vetëm për të shpjeguar qartazi “përse major Lepenica u emërua komandant i përgjithshem i xhandarmërisë dhe këtë synim ai e arrin me sukses.

Një vend të veçant në këtë vepër ka zënë edhe trajtimi i rëndësisë historike të shërbimit që Ahmet Lepenica i bëri vendit të tij në udhëheqje të Luftës së Vlores. Në këtë nënkapitull përveç mendimeve dhe vlerësimeve personale te autorit, ai ka renditur edhe vlerësimet specifike të historianeve te njohur si Marenglen Verli, Ilia Lengun, Kristo Frashërin, Muin Çamin, R.Zeqiraj, Abaz Ermenjin, Xhaferr Matukën e deri tek Ismail Kadarea.

Ajo çka është e veçantë në veprat e Enver Memishës, megjithese arsimi i tij formues nuk eshte historia, ai u bën në analizë të hollësishme faktorve dhe kushteve që u dhanë fitoren shqiptarve, kur ata u ballafaquan me një shtet imperialist 40 milionesh.

Enver Memisha vazhdon me tej, ai përshkruan major Ahmet Lepenicën si një nga katër kuadrot komanduese te xhandarmërisë më të shquar të atdheut (Veis Sevrani, Ali Fehmi Kosturin, Xhelal Koprencen) në një kohë që në Shqiperi kishte me dhjetra oficerë të karrierës që kishin shërbyer në poste shumë të rëndësishme në Ushtrinë dhe xhandarmërine Osmane.

Ne momente të vështira të atdheut siç ishte viti 1921 kur Jugosllavia vazhdonte të mbante të pushtuar Puken, Mirditen, Dibrën, Matin etj majori Ahmet Lepenica niset në Dibër me batalionin e vullnetarve vlonjat dhe ndeshet me ushtrinë serbe dhe i mundi ata.

Ne perfundim të operacioneve, shkruan ne librin e tij autori, Komandanti i Pergjithshëm i Operacioneve Ahmet Zogu shkruante dhe propozonte: ”Vullnetarët e Vlorës kanë lënë një kujtim atdhetar dhe fisnik të pa harruar, sidomos major Ahmet Lepenica, komandant i asaj fuqie ..ndaj për me e nderue me nje nishan të Shqipnies, tash propozoj major Ahmet Lepenicës t’i jepet një nishan nga Këshilla e Nalte”

Autori një trajtim të veçant i jep edhe viteve kur majori vepronte si qarkomandant i xhandarmerise së

Gjirokastres dhe kur ai hetoi me shumë përgjegjësi, por pa rezultat, vrasjen e pabes nga Greqia te gjeneralit italian Enriko  Tellinit.

Enver Memishaj-Lepenica me një prudencë të

mahnitëshme, që rrjedh nga një drejtëpeshim aktiv trajton marrëdheniet e Ahmet Lepenicës dhe disa shokëve te tij, opozitare, me presidentin e me vone me Mbretin Zog.

Autori e ka me shumë konsideratë dhe simpati si majorin Lepenica por po ashtu edhe Mbretin Zog, ndaj edhe problemi i mësipërm trajtohet me qendrime objektive, me toleranca dhe me mirekuptime reciproke.

Me dëshirën dhe këmbënguljen e tij karakteristike autori Enver Lepenica trajton në një kapitull më vete disa akuza që i ishin bërë majorit për problemin e zgjedhjeve dhe te marrëdhënieve të tij me familjet Vlora. Natyrisht argumentat e përdorura nuk ishin të reja sepse ato ishin përdorur me sukses, duke e nxjerr të pafajshem majorin edhe  atehere kur këto çështje ishin ende të “nxehta”

Ne nje kapitull te veçante, kapitulli VI, autori bën vlerësimin e përgjithshëm të personalitetit dhe të veprimtarisë së tij, duke filluar nga vleresimet shtetërore gjatë periudhës së mbretërimit, të regjimit komunist e deri më sot, dhe duke vazhduar me një rradhë të gjatë emrash të historianeve e deri tek populli i thjeshte rapsod.

Në përfundim të vlerësimit së rëndësisë që kjo vepër ka në historiografinë shqiptare duhet të shkruhen me gërma të mëdha këto fjalë të skalitura nga autori:

“Major Ahmet Lepenica, kishte guximin që ta jetonte realitetin dhe të merrte vendimet në kohën e duhur; Këtë dhunti e kanë vetëm njerëzit e mëdhenj.Ata që bëjnë historinë. Ky ishte vizioni i tij, për të cilin ja vlente te vdisje, e para së gjithash ja vlente të jetohej, me synimin që ky të jetë vizioni edhe i popullit te vet per liri.

Ahmet Lepenica ishte një nga emërat më të njohur në hapsirën e Laberisë. Ishte një nga udhëheqesit popullor që dolën nga vështirësitë  e viteve te errta.

Duke i thënë Lavdi,Ahmet Lepenices i japim lavdi një personaliteti që tërë jetën e tij ia kushtoi kauzës së popullit të vuajtur”