Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Kosovë-Mbrojtje të drejtave të gazetarëve

by

-Gazetarët, thirrje që të zbatohen rekomandimet e Raportit të Komisionit Evropian/
PRISHTINË, 10 Nëntor 2015-B.Jashari/ Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës mirëpret vlerësimet e Raportit të Progresit të Komisionit Evropian për Kosovën, në fushën e lirisë së shprehjes dhe mbetet i shqetësuar për kushtet e pafavorshme për ushtrimin e lirë të profesionit të gazetarisë në Kosovë.
“Rritja e sulmeve, kërcënimeve si dhe mos ndëshkimi i krimeve ndaj gazetarëve, janë dëshmi për cënimin e vazhdueshëm të fjalës së lirë në Kosovë, që rezulton edhe me progres të munguar në këtë fushë”, thuhet në deklaratë.
Asociacioni i Gazetarëve kundërshton çdo lloj presioni mbi gazetarët dhe njëherësh kërkon nga organet e sigurisë dhe drejtësisë që të marrin masa duke i hetuar dhe gjykuar në kohë cënuesit e fjalës së lirë.
“Kjo do të forconte mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të gazetarëve si dhe krijimin e një ambienti të sigurtë për punë sa më profesionale”, vijon deklarata.
AGK u bën thirrje mediave që të zbatojnë rekomandimet e Komisionit Evropian në këtë raport për krijimin e kodeve individuale etike dhe profesionale, të cilat do të ndihmonin në pavarësinë e gazetarëve dhe redaktorëve si dhe dhe mbrojtjen e standardeve profesionale në gazetari.
“Gjendja e rëndë me të cilën përballen gazetarët dhe mediet në Kosovë duhet të jetë preokupim jo vetëm për institucionet, por për tërë shoqërinë”, thekson deklarata.
AGK zotohet të vazhdojë angazhimin maksimal në mbrojtjen e të drejtave të garantuara të gazetarëve dhe krijimin e hapësirës që mediat në Kosovë të jenë të lira dhe të pavaruara në punën e tyre.

Kosovë-Pezullohet “Zajednica”

by

-Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës miraton Masë të përkohshme për Marrëveshjen e Asociacionit të komunave me shumicë serbe/
-Ky Vendim për Masë të përkohshme është pa paragjykim ndaj ndonjë vendimi të mëtejshëm që do të nxirret nga Gjykata/
PRISHTINË, 10 Nëntor 2015-B.Jashari/ Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës miratoi Masë të përkohshme për marrëveshjen Kosovë – Serbi për krijimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe. Në njoftimin e sotëm të Kushtetueses kosovare thuhet:
Në seancën e mbajtur më 10 nëntor 2015, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës mbajti këshillime dhe njëherazi miratoi Masë të përkohshme në rastin KO130/15, në kërkesën e paraqitur nga Presidentja e Republikës së Kosovës “Lidhur me vlerësimin e përputhshmërisë së ‘Asociacioni/Bashkësia i komunave me shumicë serbe në Kosovë – Parimet e përgjithshme/Elementet kryesore’ me frymën e Kushtetutës, nenin 3, paragrafin 1 [Barazia para Ligjit], Kapitullin II [Të Drejtat dhe Liritë Themelore] dhe Kapitullin III [Të Drejtat e Komuniteteve dhe Pjesëtarëve të tyre] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës”.
Gjykata Kushtetuese ka nxjerrë dhe ka publikuar Vendimin për Masë të përkohshme, me të cilin suspendon implementimin e çfarëdo veprimeve të mëtejshme ligjore në bazë të këtyre “parimeve të përgjithshme/elementet kryesore” të Asociacionit/Bashkësisë së komunave me shumicë serbe në Kosovë deri në vlerësimin e përputhshmërisë së këtyre Parimeve me Kushtetutën nga ana e Gjykatës Kushtetuese.
Ky Vendim për Masë të përkohshme është pa paragjykim ndaj ndonjë vendimi të mëtejshëm që do të nxirret nga Gjykata për pranueshmërinë apo për meritat e kërkesës.
Në 30 tetor njoftohej se, Presidentja e Republikës së Kosovës, Atifete Jahjaga i ka drejtuar Gjykatës Kushtetuese kërkesën për interpretimin e përputhshmërinë së parimeve të asociacionit me Kushtetutën e Republikës së Kosovës.
Presidentja Jahjaga e ka referuar këtë kërkesë në Gjykatën Kushtetuese duke u bazuar në kompetencat e saj kushtetuese për të ngritur çështje kushtetuese në Gjykatën Kushtetuese.
Në Kosovë, “aksionet simbolike” të opozitës, me “rrethime” të foltores e kryesuesëve, fërshëllima, gjuajtje vezësh e gazi lotësjellës në sallën e seancave të Kuvendit, janë pjesë e kundërshtimeve, edhe me protesta në rrugë dhe me një peticion me mbi 200 mijë nënshkrime, të 4 marrëveshjeve të 25 gushtit me Serbinë dhe marrëveshjes së demarkacionit me Malin e Zi.
“Protesta jonë në Kuvend nuk do të ndalet dhe nuk do të lejojmë normalizimin e ‘Zajednicës’”, janë paralajmërimet e vazhdueshme të opozitës që nga fillimi i sesionit vjeshtor të Kuvendit të Kosovës.
Opozita shprehet me fjalën serbe “Zajednica” që do të thotë “Bashkësi” dhe nënkupton Bashkësinë/Asociacionin e komunave me shumicë sebe në Kosovë.

Kosovë-Serbi, zbatim marrëveshjesh

by

-Avancon zbatimi i marrëveshjes së IBM në dy fusha të rëndësishme, në dogana dhe drejtësi/
Prishtinë, 10 nëntor 2015/ Pas përpjekjeve të shumta të Qeverisë së Kosovës për avancimin e zbatimit të Marrëveshjes për Menaxhimin e Integruar të Kufirit ndërshtetëror (IBM), në dialogun e Brukselit është arritur pajtimi për dy fusha të rëndësishme siç janë: Marrëveshja për Shkëmbimin Sistematik Elektronik të të Dhënave Doganore sipas standardeve evropiane (SEED) dhe Marrëveshja për Ndihmë të Ndërsjellë Juridike në mes të dyja shteteve (MLA).
Ndërmjetësuesi i BE-së e ka njoftuar zyrtarisht ministren për Dialog, Edita Tahiri se pala serbe është pajtuar dhe ka filluar së zbatuari plotësisht marrëveshjet për Shkëmbimin Sistematik Elektronik të të Dhënave Doganore dhe Ndihmë të Ndërsjellë Juridike në mes të dyja shteteve, bën të ditur njoftimi dërguar sot nga qeveria e Kosovës.
Përfitimet nga Marrëveshja për Shkëmbimin Sistematik Elektronik të të Dhënave Doganore (SEED) për shtetin e Kosovës, janë si vijon:
Shteti i Kosovës ka përfitime ekonomike dhe politike nga kjo marrëveshje sepse ajo mundëson rritjen e kontrollit të mallrave që eksportohen nga Serbia në Kosovë, rritjen e buxhetit të Kosovës përmes rritjes së të hyrave nga taksat doganore si dhe luftimin e informalitetit në fushën e eksport-importit. Po ashtu, me këtë marrëveshje Kosova kompleton standardet evropiane në fushën e shkëmbimit elektronik të të dhënave doganore në bashkëpunimet rajonale.
Qëllimi kryesor i marrëveshjes për SEED është ndërtimi i një sistemi të përbashkët standard regjional për këmbimin elektronik dhe automatik të të dhënave në kohë reale, përkatësisht para arritjes së mallrave të eksportuara tek doganat e shtetit tjetër. Këmbimi i të dhënave për mallrat e eksportuara para arritjes së tyre në dogana ndihmon në rritjen e kontrollit të saktë doganor dhe ka për qëllim të rrisë luftën kundër dukurive negative si mashtrimi, informaliteti dhe kontrabanda.
Marrëveshja për SEED ka për qëllim lehtësimin e tregtisë së ligjshme në mes të shteteve, duke realizuar para-njoftimet me ç ‘rast arrihet që në mënyrë të konsiderueshme të reduktohet kohëzgjatja e kontrolleve doganore. Përmes tij arrihen rezultatet më të mira në luftën kundër tregtisë informale, domethënë nëpërmjet kontrolleve doganore në shënjestër të mirë (zyrtarët doganorë të shteteve përfituesve janë në gjendje për të identifikuar ndryshimet në deklaratën doganore në mes të pikave të kalimit kufitar).
Përmes këtij projekti rritet numri i konfiskimeve, parandalohet kontrabanda dhe rrjedhimisht rriten të hyrat përmes doganave, kjo ndihmon po ashtu në parandalimin e korrupsionit dhe ndihmon luftën kundër krimit të organizuar (shkëmbimin automatik të informacionit para mbërritjes, do të kufizojë qëllimin për manipulimin e procedurave doganore në kufi).
Ky sistem njëkohësisht e rritë bashkëpunimin rajonal dhe e promovon Menaxhimin e Integruar të Kufirit (MIK) si njëri nga standardet e rëndësishme dhe kriter për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Përfitues të marrëveshjes për SEED janë përveç Kosovës edhe Shqipëria, Maqedonia, Mali i zi, Bosnja dhe Serbia.
Në kuadër të Marrëveshjes së IBM-së dhe Planit të Veprimit të arritur në dhjetor të vitit 2012 për zbatimin e plotë të marrëveshjes për IBM-n ishte paraparë që Doganat përkatëse ajo e Republikës së Kosovës dhe ajo e Serbisë të respektojnë standardet evropiane në shkëmbimin të dhënave doganore në mënyrë elektronike dhe automatike përmes projektit të Komisionit Evropian i njohur si SEED (këmbimi sistematik elektronik i të dhënave). Mirëpo, pala serbe kishte dështuar ta bëjë këtë në mënyrë të plotë duke bërë këmbimin selektiv të të dhënave për eksportet nga Serbia në Kosovë, në kundërshtim me standardet evropiane. Pala e Kosovës i kishte raportuar vazhdimisht BE-së për këtë dështim të Serbisë.
Përfitimet nga Marrëveshja për Ndihmën e Ndërsjellë Juridike mes dy shteteve (MLA), për shtetin e Kosovës, janë si vijon:
Kjo marrëveshje avancon zbatimin e Protokollit teknik të Marrëveshjes për Menaxhimin e Integruar të Kufirit (IBM) në mes të Republikës së Kosovës dhe Serbisë, në fushën e sundimit të ligjit në të dyja shtetet sepse që të dyja shtetet zotohen zyrtarisht që të krijojnë procedura të cilat lehtësojnë procedimin e kërkesave për ndihmë të ndërsjellë Juridike (NNJ) për rastet kur paraqitet nevoja. Kjo praktikë përkon me standardet evropiane në fushën e sundimit të ligjit dhe obligimet për bashkëpunim mes shteteve që aspirojnë integrimin në BE.
Zbatimi i kësaj marrëveshje do të bëhet në mes të ministrive përkatëse të drejtësisë, asaj të Republikës së Kosovës në njërën anë dhe të Serbisë në anën tjetër.
Marrëveshjet për Ndihmë të Ndërsjellë Juridike janë marrëveshje ose traktate në mes një apo më shumë shteteve me qëllim të këmbimit të informatave për forcimin e sundimit të ligjit.
Kjo marrëveshje është arritur në janar të vitit 2013, por se zbatimi i saj, ishte ndërprerë nga Serbia në tetor të vitit 2014, kur BE-ja transferoi kompetencat nga EULEX-i tek Përfaqësuesi Special i BE-së në Kosovë (PSBE). Derisa Kosova kishte dhënë pëlqimin për vazhdimin e ndihmës së ndërsjellë juridike përmes Zyrës së BE-së në Kosovë, ishte Serbia ajo e cila e ndërpreu njëanshëm zbatimin e kësaj marrëveshje, për t’ju rikthyer zbatimit tani. Pala e Kosovës i kishte raportuar vazhdimisht BE-së për këtë dështim të Serbisë.
Pas kësaj zvarritje dy vjeçare të zbatimit të marrëveshjes nga ana e palës serbe, kjo e fundit më në fund ka pranuar që Përfaqësuesi Special i BE-së në Kosovë dhe Delegacioni i BE-së në Serbi, të veprojnë si ndërmjetës për të ndërmjetësuar komunikimin përmes transmetimit të kërkesave për Ndihmë të Ndërsjellë Juridike në mes të dyja shteteve.

TEKSTI I MARRËVESHJES PËR NDIHMË TË NDËRSJELLË JURIDIKE:
Duke njohur që përpjekjet për fuqizim të Sundimit të Ligjit avancohen duke miratuar qasje bashkëpunuese dhe në pajtim me Protokollin Teknik për zbatimin e konkluzave të dakorduara të dialogut për MIK[1], palët pajtohen të krijojnë procedura të cilat lehtësojnë procedimin e kërkesave për Ndihmë të Ndërsjellë Juridike (NNJ):
1. Palët do të krijojnë një kanal komunikimi për NNJ ndërmjet organeve të tyre përgjegjëse, në pajtim me juridiksionin relevant të secilës palë;
2. Fushëveprimi i kërkesave që do të barten do të përbëhet nga:
2.1 Kërkesat e përgjithshme për NNJ
3. Palët pajtohen që nga Përfaqësuesi Special i BE-së në Kosovë (PSBE) dhe nga Delegacioni i BE-së në Serbi (DBES), të kërkohet të veprojnë si ndërmjetës për të ndërmjetësuar komunikimin vetëm me transmetimin e kërkesave për NNJ dhe përgjigjet e palëve për to. Palët pajtohen që PSBE dhe DBES, në asnjë mënyrë nuk mund të thirret në përgjegjësi për dëmet ose të jetë përgjegjës për mossukses në zbatimin e kërkesave.
4. Teknikisht, ndërmjetësimi në komunikim ndërmjet palëve do të bëhet si vijon:
Organi kërkues do t’ia dorëzojë kërkesat ose përgjigjet PSBE/DBES. Pas pranimit, PSBE-i, në përputhje dhe gjatë kohëzgjatjes së mandatit të tij, do të bashkëngjit një shkresë përcjellëse në të cilën do të specifikohen bashkëngjitjet e kërkesës ose përgjigjes, dhe do ta bartë atë me dokumentet e bashkëngjitura të pala pranuese sipas rastit.
5. Procedurat e paraqitura nuk do të ndikojnë në detyrimet e palëve lidhur me juridiksionin relevant të zbatueshëm, traktatet ose aranzhimet e tjera në fuqi.
6. Palët do të përpiqen që të zgjidhin çfarëdo mosmarrëveshje që mund të shfaqet lidhur me pranimin, zbatimin ose realizimin e këtyre procedurave. Me ndërmjetësim të PSBE/DBES palët do të takohen së paku një herë në vit për këtë dhe me qëllim të vlerësimit dhe përmirësimit të zbatimit të këtyre procedurave. Për më tej, me kërkesë, palët mund të takohen në çfarëdo niveli kompetent të palëve, përfshirë PSBE/DBES, këto të fundit do të mbajnë shënime zyrtare, për të cilat do të pajtohen palët.
7. Palët do të përballojnë kostot dhe shpenzimet e veta që paraqiten lidhur me pranimin, zbatimin ose realizimin e këtyre procedurave.
8. Pas konsultimit me BE-në, secila palë është e lirë të njoftojë për shkëputjen e këtyre procedurave, gjë që do zbatohet përmes njoftimit të të gjitha palëve. Shkëputja do të hyjë në fuqi tre muaj pas njoftimit.
9. Pas pranimit të këtyre procedurave me shkrim nga secila palë, BE-ja do të njoftojë palët për hyrjen në fuqi të këtyre procedurave./b.j/

Ajo dite e zezë, 8 Nandori 1941

by

Nga Gjergj LACUKU-Jacksonville/Florida/
N’ket muaj , pra sot 71 vjet ma pare, me Nandor,nji tufe djajsh te kuq do mblidheshin per te vulose aktin e vrajses se nji Kombi. Rete e zeza e mblun qiellin shqiptar . Kto rê nuk ishin rê te zakonshme por do te shperthenin ne bubullima e vetetima tuj sjell nji shi me pika gjaku, tuj sjell nje fortune uragane vujtjesh fizike e shpirtnore.
Ah kjo dite e mallkune e atij Nandori te larget nen hijen e zeze te djajve te kuq te nji hibridi ma te shemtum turko-sllav , do perhapte polenen e se keqes ane e mban kopshteve te jetes shqiptare. Judejt e ri Iskariot me puthjen e ftohte do fillonin shkatrrimin e jetes qe ne embrion. Qi nga ajo dite e shemtume e mbrapa , ne Shqipni edhe dielli ishte friksue e rrezet e tija edhe sod e ksaj dite kan frike me kalu mbi ket hapsine Hadi te mbitokshem.
Ne vend te dashnise xuni vend urrejtja, ne vend tolerances ndeshkimi, fjala e mendimi u xevendsum me plumba e gropa vorresh, na njoften nga kafshet vetem prej fetyres. Djajte e etun per pushtet te paligjshem krimin e kthyne ne mjet zbavitjeje te shpirtnave te tyne te piste, çdo gja u permbys e u rrokullis ne boshllekun e krijum nga sadizmi ruso – anadollak .Kjo dite do sillte agun a muzgun e asaj nate ma te gjate te kohes njerzore, nji nate qe akoma rrokulliset meridianve e mundohet me dale prej territ qe e ka kaplu prej dekadash.
Laboratoret sadiste ndermoren eksperimentet ma monstruoze; aty u shemtue geni njerzor , u krijue nji njeri i ri, pa forme, pa shpirt, pa ndjenja, thjesht nji robot qe komandohej nga pultet e laboratorve sadist. Kjo nate a dite e zez mundohet te hape syte e saj te mekun ne terrin shpirtnor e i lutna Zotit qe ne momentin e drites syte e saj te jene jo me drejtim nga lindja qe i solli vdekjen por nga perendimi i ringjalljes.

Konferenca e Përgjithshme e UNESCO-s në Paris, Kosova, Të Hënën Votimi

by

*Kumbaro: Anëtarësimi i Kosovës në UNESCO, i merituar/
*Votimi për pranimin e Kosovës në UNESCO pritet të mbahet në seancën e 9 nëntorit/
TIRANË, 7 Nëntor/Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, theksoi sot në Konferencën e Përgjithshme të UNESCO-s në Paris, se anëtarësimi i Kosovës në UNESCO është jo vetëm i nevojshëm, por mëse i merituar.
Gjatë fjalës së saj ministrja Kumbaro tha se “përsa i përket qasjes së tyre ndaj trashëgimisë kulturore autoritetet kosovare dhe elita e kosovës kanë treguar përgjegjësi institucionale dhe kulturore. Ata kanë reaguar njëzëri kundër dëmeve të shkaktuara nga trazirat e marsit 2004 ndaj kishave e manastireve ortodokse”.
“Pjesa më e madhe e objekteve të dëmtuara nga trazirat e vitit 2004 janë restauruar dhe rindërtuar me financimet e qeverisë së Kosovës dhe të partnerëve ndërkombëtarë. Që prej fillesës së qytetërimit ballkanik trashëgimia kulturore në Kosovë ka qenë themeli i përbashkët i burrave e grave, të cilët kanë ndarë gjithçka, konfliktin dhe armiqësitë e një brezi madje edhe dy, e nuk mund të ndryshojnë çfarë përmban toka në thellësitë e saj kulturore dhe historike”, nënvizoi Kumbaro.
Kisha ortodokse serbe, vijoi ajo, njihet në Kosovë, identiteti I saj, dhe te drejtat e saj, mbrohen nga Kushtetuta dhe ligjet e tjera te vendit.
Ministrja Kumbaro theksoi se nuk është thjesht një çështje anëtarësimi në UNESCO, por është e gjithë çështja e emancipimit të shoqërisë dhe të gjithë shoqërive të mendjes së hapur.
“Kosova me historinë , popullin, monumentet dhe kulturën e saj ka ruajtur një pjesë të mozaikut kulturor të Ballkanit .Të gjitha shtetet e tjera të rajonit janë anëtarë të UNESCO dhe do të ishte absurde , madje edhe qesharake që një anëtar i familjes së Ballkanit të mos jetë formalisht brenda organizatës më të madhe në aspektin kulturës dhe arsimit”, u shpreh Kumbaro.
Kultura nuk njeh kufij administrativë, vijoi ajo, kultura nuk mbrohet duke përjashtuar tjetrin përkundrazi ajo pasurohet nga shkëmbimi dhe përfshirja. “Ky është thelbi i ekzistencës së UNESCO. Për anëtarësimin e Kosovës në UNESCO nuk është e interesuar vetëm Kosova , por edhe fqinjët e saj Serbia, Shqipëria Maqedonia, Mali i Zi të cilët përfitojnë po aq shumë”, tha Kumbaro.
“Nuk do të mund të mbrojmë dhe të promovojmë kulturën dhe trashëgiminë tonë kulturore pa mbrojtur atë të fqinjve. Për ne është shumë e rëndësishme që të kemi paqe e harmoni në Ballkan, do të ishte mirë që të bashkohemi të gjithë së bashku për të promovuar paqen kjo është në të mirë të të gjithëve”, u shpreh Kumbaro.
Ministrja Kumbaro deklaroi se “është koha që Ballkani, i cili prej shumë kohësh mban në supe klishenë si “fuçi baruti në Europë”, sot të kthehet në “ fuçinë e Kulturës” në Europë. Ftojmë Serbinë ta kapë këtë mundësi për të dëshmuar se ka një shpirt bashkëpunues dhe të drejtë në raport me angazhimet e marra, të shkëpusë lidhjet me një të shkuar të errët dhe të shohë drejt një të ardhme europiane tek e cila serbët dhe shqiptarët duhet të shkojnë sëbashku.
“Ky është thelbi i Historisë dhe kjo do të jetë, pa asnjë dyshim, dhe një nga fitoret e shumta dhe të matura të Kulturës”, vazhdoi Kumbaro.
Ministrja Kumbaro tha se vendi im, Shqipëria, krenar që është anëtar i familjes së UNESCO-s, ka dëshmuar se ka vullnet të hekurt për të respektuar dhe ndjekur objektivin tonë të përbashkët në mbrojtjen e kulturave dhe zhvillimin e edukimit. Gjej rastin të falenderoj përzemërsisht Komitetin e Trashëgimisë Botërore, jo vetëm se u qëndron në krah institucioneve tona gjatë përpjekjeve të tyre për mbrojtjen e trashëgimisë, por edhe për mirëpritjen e përpjekjeve të ndërmarra nga shteti shqiptar për t’iu përgjigjur rekomandimeve të Komitetit”.
Më 21 tetor, Bordi Ekzekutiv i UNESCO-s përkrahu kërkesën e Shqipërisë dhe i rekomandoi Konferencës së Përgjithshme futjen e çështjes së pranimit të Kosovës në këtë organizatë në axhendë.
Sesioni i 38-të i Konferencës së Përgjithshme të UNESCO-s nisi të martën, 3 nëntor 2015, në Paris dhe do të zgjasë dy javë. Në mesin e shumë çështjeve që do të konsiderohet është edhe rekomandimi i Bordit Ekzekutiv të UNESCO-s për pranimin e Kosovës në këtë organizatë. Konferenca e Përgjithshme ka 195 anëtarë, nga të cilët 111 e kanë njohur Kosovën, e 84 jo, dhe rekomandimit i duhen dy të tretat e votave për të kaluar.
Votimi për pranimin e Kosovës në UNESCO pritet të mbahet në seancën e 9 nëntorit. Në prag të votimit në Asamblenë e Përgjithshme të UNESCO-s për anëtarësimin e Kosovës në agjencinë e OKB-së, janë shtuar zërat në përkrahje të Kosovës, ndërsa Serbia në anën tjetër zhvillon një fushatë të gjerë diplomatike institucionale kundër synimeve të Kosovës për anëtarësim(Sipas ATSH-se)