Prof. Begzad Baliu/

Naim Frashëri është atdhetari i madh, shkrimtari më me ndikim në letërsinë shqipe, bardi i Përlindjes Kombëtare, i cili me jetën dhe me veprën e tij, si asnjë shkrimtar tjetër, i ka bashkuar shqiptarët e ndarë mbi baza krahinore, fetare, kulturore. Naim Frashëri është shkrimtari, i cili më parë se sa me përbërësit estetikë, të cilat para tij i kishte sjellë dukshëm më shumë romantiku i madh Jeronim De Rada dhe më parë se sa me përbërësit historikë, të cilat më vonë i ka sjellë postromantiku i madh Gjergj Fishta, Naim Frashëri shqiptarët i ka bashkuar me gjuhën e tij. Prandaj nuk është e rastit që Projekti enciklopedik për Naim Frashërin ka filluar me artikujt, me vlerësimet, me studimet dhe madje me fragmente nga monografitë shkencore kushtuar gjuhës së Naim Frashërit.

Sot që e përurojmë këtë vëllim për gjuhën e veprës së tij, a nuk e ndjejmë nevojën për fjalën e tij tejshquese për gjuhën që na bashkon, në të vërtetë, a nuk e ndjejmë mungesën e tij?

Naim Frashëri është gjuhëtari i madh, i cili me fjalën e tij, në të vërtetë me veprën e tij për fëmijë, me tekstet e tij didaktike, me filozofinë e tij universale, me lirikën dhe epikën e tij, me përkthimet e tij, me temat e mëdha përbashkuese kombëtare dhe historike, së bashku me bashkëkohësit e tij, i ka paraprirë bashkimit gjuhësor, kulturor, politik, kombëtar e gjeografik, të shqiptarëve dhe në këtë mënyrë me ligjërimin paravajtës ai e ka ngritur vetëdijen e popullit shqiptar përtej kufijve krahinorë, përtej besimeve fetare dhe përtej të folmeve dialektore.

Sot që e përurojmë këtë vëllim për gjuhën e Naim Frashërit, ndërkohë që gjuha e provincialistëve krahinorë, metagjuha e demagogëve fetarë dhe madje gjuha dialektore në katedrat akademike, po shquhet gjithnjë e më shumë, a nuk e ndjejmë mungesën e tij?

Naim Frashëri është filozofi i madh, i cili në veprën e tij ka bashkuar filozofinë universale të qytetërimit Lindor e Perëndimor, ndërsa në kulmin e zhvillimeve politike dhe kulturore ndërkombëtare, shqiptarët, etninë dhe gjuhën e tyre, i ka orientuar drejt Perëndimit, pa i nënçmuar asnjëherë vlerat e të tjerëve, si pasuri universale, si dhe pa i parë asnjëherë të tjerët, gjuhën dhe kulturën e tyre, si mbetje të qytetërimeve kalimtare.

Sot që e përurojmë vëllimin për gjuhën e Naim Frashërit, ndërmjet gjuhës së dhunuar të bardëve politikë, arrivizmit intelektual në jetën akademike, si dhe gjuhës së folklorizuar në jetën tonë kulturore, a nuk e ndjejmë mungesën e fjalës së bukur dhe ligjërimit etik të tij?

Naim Frashëri është institucioni i gjuhës moderne kombëtare, i cili me përkushtimin e tij për gjuhën, fjalët e motshme i ka pasuruar dhe ridimensionuar me neologjizma dhe terma modernë; i cili kulturës së komunikimit etnografik i ka dhënë dimensione bashkëkohore të kohës; i cili gjuhën e popullit të tij e ka bërë gjuhë të vlerave estetike universale.

Tani që e përurojmë këtë vepër për gjuhën e Naimit, a nuk e ndjejmë shqetësimin e kujdesit tonë ndaj saj, a nuk kërkojmë pak mëshirë për gjuhën, sikur do të shprehej një postrilindas naimian, a nuk e ndjejmë mungesën e tij?

Naim Frashëri është institucioni i gjuhës shqipe, e megjithatë me emrin e tij nuk e kemi emërtuar asnjë institucion akademik nga të shumtët që i kemi në Shqipëri dhe përgjithësisht në hapësirën shqiptare. Pa dashur të bëjmë krahasime me popujt e mëdhenj të Europës, po ja lejojmë vetes në këtë rast të bëjmë krahasime vetëm me fqinjët dhe pak më tej. Me emrat e shkrimtarëve të tyre, bartës të rilindjes kombëtare, e që janë dukshëm më të vegjël se Naim Frashëri, Jeronim de Rada apo Gjergj Fishta, fqinjët tanë kanë krijuar institute të gjuhës, programe universitare, lëndë të specializuara, enciklopedi apo leksikone personale, seminare kombëtare dhe ndërkombëtare. Veprat e tyre ndërkaq i kanë botuar në seri të jashtëzakonshme me aparat gjuhësor, historik e kulturor. Për jetën e veprën e tyre, madje kanë botuar dhjetëra monografi publicistike dhe shkencore. Shikoni universitetet tona, institutet tona albanologjike (të gjuhës, të folklorit, të antropologjisë) dhe emrat me të cilët janë stolisur!

Sot që e përurojmë të parën vepër jashtë klisheve të botimeve të gjertanishme, pyetni, pyetni postmortum Profesor Çabejn, Luigj Gurakuqin, Hasan Prishtinën, Fadil Sulejmanin, Fehmi Aganin, Aleksandër Mojsiun, Ismail Qemalin, a do të pranonin që emrat e tyre t’i gdhendnin në hyrje të Universiteteve, para emrit të Naim Frashërit?

Naim Frashëri është etniku i gjuhës, ligjëruesi etik i saj, përbashkuesi modern i saj, prandaj le ta bëjmë atë prijës tonin edhe në kohën, të cilën e quajmë epokë e globalizmit, e të cilën Naim Frashëri, mbase sot do ta quante kohë e rruzullimit. Le ta bëjmë emrin e tij emër prijës edhe sot në projektet e mëdha të kësaj natyre, në botën shqiptare. Le të jetë ky vëllim i parë i veprës Enciklopedia naimiane: Gjuha e Naimit (Përgatitur nga Mehmet Gëzhilli), një reflektim i ri për Naim Frashërin dhe rilindësit tanë në përgjithësi.

Ardit Breznica dhe Georgya Borova  rrëfejnë ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “VATRA”, New York, punën e jashtëzakonshme me fëmijët shqiptarë në ruajtjen e identitetit kulturor kombëtar  në Chicago, nëpërmjet mësimit të valleve shqipe, kengeve shqipe dhe pjesëmarrjes në aktivitete kulturore e komunitare shqiptare në Chicago. Me Ardit Breznicën dhe Georgya Borovën  bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

GRUPI “ARBËRIA” NË SHËRBIM TË FËMIJËVE SHQIPTARË NË CHICAGO

Puna kulturore dhe edukative me fëmijët e Grupit “Arbëria” po shkon shumë mirë. Fëmijët po mësojnë kërcime nga pjesë të ndryshme të Shqipërisë dhe të Kërçovës. Sa herë që kemi orë kërcimi, fëmijët kanë pyetje të ndryshme për ne dhe tregojnë interes për atë që po u mësojmë. Ata të pyesin se nga cila pjesë e Shqipërisë është vallja dhe si të realizohet saktë.

PUNA  ME FËMIJËT NJË EMOCION I VEÇANTË

Çdo vit, motivi ynë është t’u mësojmë fëmijëve tre deri në katër kërcime nga pjesë të ndryshme të Shqipërisë. Këtë vit fëmijët kanë performuar në shumë ngjarje. Disa nga vallet e ndryshme që ata kanë mësuar dhe interpretuar përfshijnë valle popullore, napoloni dhe gajde. Një klasë tipike kërcimi përfshin ngrohjen dhe bisedën me fëmijët për javën e tyre dhe se si ishte shkolla shqipe përpara kësaj dhe më pas përsëritjen e vallëzimeve që kemi koreografizuar për ta dhe përgatitjen për ngjarjen tonë të radhës. Fëmijët janë vërtet kaq të emocionuar që janë në klasë dhe të etur për të mësuar gjëra të reja nga ne, është një kënaqësi e madhe t’u mësosh këtyre fëmijëve të talentuar.

MBËSHTETJA NGA KOMUNITETI, BEFASUESE

Bashkëpunimi me prindërit, komunitetin shqiptar dhe disa organizata shqiptare në zonën e Çikagos ka qenë befasues! Prindërit e këtyre fëmijëve janë kaq mbështetës dhe motivues. Ata i sjellin fëmijët e tyre në klasën e vallëzimit çdo herë dhe tregojnë mbështetjen e tyre për të gjitha ngjarjet e ndryshme për të cilat fëmijët performojnë. Nje falenderim i madhe per “Rozafa’s Mothers” si, Elvi Borova, Atije Breznica, Mimoza Hoxha, dhe shumë të tjera për vendimin të bazes dhë shembullin për të gjithë prindërit e tjerë të ndjekin. Gjithëashtu dhë punën e vështirë nga Eva Teli dhë Nikoleta Gjikdhima, që tani ka kaluar te Ermelinda Ceco për kostumet e Grupit. Fëmijët shkelqen ku do që vemi. Është një bekim i madh të kesh prindër të tillë mbështetës, sepse e bëjnë shumë më të lehtë mësimin e fëmijëve. Por kjo nuk do të ishte e mundur pa ndihmën e Blerina Musarajt për të mbajtur vazhdimisht prindërit të përditësuar për të gjitha informacionet në lidhje me praktikat dhe ngjarjet. I falënderojmë gjithë prindërit nga zemra për përkushtimin e tyre.

MIRËNJOHJE ORGANIZATAVE SHQIPTARE NË CHICAGO

Komuniteti shqiptar dhe disa organizata shqiptare në zonën e Çikagos gjithashtu luajnë një rol të madh në suksesin e grupit. Ne kemi qenë shumë me fat që u ftuam në ngjarje të shumta që lejojnë fëmijët tanë të shfaqin punën dhe talentin e tyre të palodhur, së bashku me mundësinë për t’i bërë prindërit e tyre krenarë. Ne jemi shumë mirënjohës për mundësinë për të performuar për audienca të ndryshme. Faleminderit Albanian American Community of Illinois (AACI) dhe Federata Vatra për donacionet dhe kontributet e tyre për Shkollën Shqipe Arbëria dhe Grupin Arbëria. Fundja, një falënderim i madh për stafin, prindërit dhe mbështetësit e Shkollës Shqipe Arbëria dhe Grupit Arbëria për të sjellur fëmijët tuaj për të mësuar kulturën shqiptare. Ata do të formojnë një të ardhme më të ndritshme për diasporën tonë!

PROGRESI I SHKËLQYER I FËMIJËVE

Progresi i fëmijëve ka qenë i mrekullueshëm. Filluan me një nivel shumë bazik të kuptimit të muzikës dhe ritmit. Tani jemi në gjendje të mësojmë fëmijët për valle të plotë me nivel mesatar të valles në një kohë të shkurtër. Ata kanë ndryshuar duke mësuar si të dëgjojnë ritmin në muzikë, si të lëvizin trupin me muzikën, dhe të ndjehen të qetë dhe të argëtohen duke valitur. Plani për fëmijët është të vazhdojnë të përmirësojnë kuptimin e tyre për muzikën dhe ritmin. Sipas përparimit të tyre, ata do të jenë në gjendje të mësojnë valle më komplekse që janë shumë më të gjata.

FËMIJËT KANË NJË LIDHJE MË TË THELLË ME ATDHEUN PËRMES MUZIKËS

Po, absolutisht fëmijët janë më patriotë. Fëmijët kanë një lidhje më të thellë me diasporën shqiptare përmes muzikës. Është pjesë kaq thelbësore e kulturës dhe fëmijët tani janë në gjendje ta njohin atë më mirë. Ata dëgjojnë muzikë shqiptare jashtë klaseve të valles, praktikojnë vallet në shtëpi, dhe kur shkojnë në festat shqiptare, ata vallojnë në valle me të gjithë të tjerët. Kjo na bën ne, Georgya dhe unë si mësues, shumë krenarë dhe të lumtur, sepse ne përpiqemi të vazhdojmë të kemi një lidhje kulturore të fortë me të gjithë fëmijët shqiptarë këtu në United States.

FËMIJËT DHE DOMOSDOSHMËRIA E PËRFSHIRJES NË AKTIVITETE KOMBËTARE SHQIPTARE

E para dhe më e rëndësishmja është të flisni shqip me fëmijët tuaj, që ata të mësojnë dhe mbajnë mend gjuhën. E dyta, lutemi përfshini fëmijët tuaj në aktivitete që përfshijnë komunitetin shqiptar. Shkoni në ngjarje, festa, mbledhje fetare, çfarëdo që përfshin komunitetin shqiptar. E treta, bisedoni me prindërit e tjerë dhe bindini ata që të sjellin gjithashtu fëmijët e tyre. Mbështesni njëri-tjetrin dhe mbani lidhje të ngushta me shqiptarët. Nëse jeni në zonën e Shikagos, lutemi sjellni fëmijët tuaj në Grupin Arbëria. Ne gjithmonë kërkojmë të kemi më shumë fëmijë dhe të rinj që të bashkohen me grupin tonë të valles! 2701 N Narragansett Ave, Chicago, IL 60639 është adresa për Shkolla Shqipë Arbëria dhe Grupi Arbëria.

GRUPI “ARBËRIA”, ARDITI, GEORGYA DHE THEMELUESIT

Grupi Arbëria ka qenë rreth për më shumë se 10 vjet. Filloj me Altin Naskën si instruktor valle si dhe me ndimen e Anila Kallapodit. Georgya dhe unë ishim anëtarë. Disa vite më parë, Georgya dhe unë morëm drejtimin si instruktora, dhe tani udhëhoqim Grupin Arbëria. Ata kanë performuar në shumë ngjarje, duke përfshirë darkën e Kapitullit të Çikagos të AANO-s, Festën e Shen Kolit dhe Recitalin AMA i organizuar nga Shoqata Uskana. Georgya Borova është 26 vjeç dhe ka qenë pjesë e Grupit Arbëria që nga dita e parë si një nga balerinët kryesore. Kur ishte e vogël, asaj i pëlqente të shkonte në klasë çdo të diel sepse kërcimi është një nga hobit dhe pasionet e saj. Asaj i pëlqen të shfaqë kulturën e bukur Shqiptare përmes kërcimit. Ka qenë nder të jet valltare e Grupit Arbëria për mbi 5 vite dhe tani të ketë mundësinë të mësojmë brezin e ardhshëm të fëmijëve Shqiptarë. Georgya ka marrë Masterin e saj në Administrim të Kujdesit Shëndetësor dhe ka mbi 8 vjet që punon në fushën e kujdesit shëndetësor. Përveç punës dhe mësimdhënies së Grupit Arbëria me Arditin, ajo pëlqen të këndojë, të kërcejë, të pikturojë, të ndihmojë të tjerët dhe të kalojë kohë me familjen dhe miqtë e saj. Arditi Breznica është 23 vjeç dhe aktualisht punon si inxhinier sigurie rrjeti. Ardit po ndjek një diplomë mjeshtërore në siguri kibernetike dhe shpreson të jetë menaxher sigurie kibernetike një ditë. Dashuria e tij për muzikën dhe vallet nisi kur ishte i vogël. Ai rriti duke luajtur në të bardhë dhe duke valitur kudo që mundi. Ai është i lumtur që ka mundësi të udhëheqë Grupin Arbëria dhe të kalojë pasionin e tij për vallet. Grupi Arbëria ka qenë i suksesshëm që në ditën e parë të fillimit dhe jemi më se të bindur se do të vazhdojë të ketë suksese të mëdha, krahas shkollës shqipe.

The Gjergj Kastrioti Skenderbeu Street Fair would not be possible without your continued support! This event allows the Albanian-American community to come together and celebrate our rich traditions & culture with entertainment, food, games and much more!

On May 19th, 2024 the Albanian American community will be celebrating the 3rd annual Gjergj Kastrioti Skenderbeu Street Fair presenting the best of the best of Albanian traditions and culture.

Because of the continued support from our friends, the Gjergj Kastrioti Skenderbeu Street Fair has been a success with thousands attending annually.

I hope that you will consider sponsoring this event which is free and open to the public.

Attached please find sponsorship package, journal advertisement package, and vendor opportunity package.

All journal proceeds will go to Albanian American Open Hand Food Pantry Program, which feeds hundreds of families every week.

If you have any questions or require additional information, please contact 347-398-6161 or email skenderbeufair@gmail.com.

Attached is the flyer for the event.

Please share “Save the Date” on all social media platforms!

Respectfully,

Mark Gjonaj

“Ai që nuk e don kombin, nuk e don as Zotin, as vetveten.”

Dje në mesnatë, pushteti autoritar i Beogradit, në mënyrë arbitrare dhe duke mos ndjekur asnjë procedurë ligjore, si dhe pa asnjë njoftim zyrtar, regjimi serb dhe antishqiptar duke vazhduar traditën e Millosheviqit të viteve të 90ta, në mënyrë të dhunshme më SHKARKUAN nga posti i Kryetarit të Komunës së Preshevës. Njëkohësisht, ky regjim antishqiptar dhunshëm instaloi një organ të përkohshëm deri në zgjedhjet e ardhshme.

Ka disa kohë që Vuçiq kërcënon publikisht shqiptarët e Luginës së Preshevës. SHKARKIMI i dhunshëm i imi, mesnatën e mbrëmshme, pa asnjë procedur ligjore dhe asnjë njoftim, ndodh menjëherë pas kërcënimit të fundit publik të Vuçiqit në këtë javë dhe 24 orë pasi u dënova nga Gjykata serbe për vendosjen e flamurit kombëtar shqiptar më 28 Nëntor.

Me këto veprime raciste antishqiptare që janë trashëgimi e politikave të regjimit të Millosheviqit, Serbia e sotshme e Vuçiqit dëshmon tani më 3 dekada e më shumë, se shqiptarët nuk i konsideron si qenie njerëzore dhe asesi qyetatarë të barabartë në Serbi. Diskriminimi ndaj shqiptarëve është agjend e pandërprerë e politikave të Vuçiqit dhe Serbisë së tij pro-ruse.

Pra, në boshtin shoqëror të Serbisë dhe në edukimin filozofiko-politik të Serbisë, ky shtet mbetet në thelb një regjim autokrat i cili nacionalizmin ekstrem serb e përdor kundrejt të gjithëve, në veçanti të shqiptarëve e sidomos ndaj shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

SHKARKIMIN tim të dhunshëm, nuk kishte mundur ta realizoj pa ndihmën e pakursyer të shqipfolësve serbofil siç janë: Ragmi Mustafa, Shaip Kamberi, Ardita Sinani dhe Argjend Sherifi si dhe disa kompani lokale mafioze që bashkëpunojnë me qarqet e errëta në Serbi. Kjo klasë politike bashkëpunuese besnik të regjimit serb me dekada, janë bërë vegël e lehtë për Vuçiqin dhe serbinë për të realizuar agjendën e tij antishqiptare në Luginë të Preshevës.

Prandaj edhe kryetari i organit të dhunshëm që u vendos në mesnatën e djeshme nga Vucic, është Ragmi Mustafa i cili para 1 dekade i ka dhuruar pikërisht Vucicit “ZAHVALLNICËN – Mirënjohje ” menjëherë pasi e hoqi Vucic lapidarin me emrat e dëshmorëve të UÇPMB-së.

Për SHKARKIMIN tim të dhunshëm dhe për gjithë akterët të lartcekur, që në vazhdimësi po ndihmojnë Serbinë për të dëmtuar shqiptarët, kam njoftuar partnerët tanë ndërkombëtar SHBA dhe BE.

Me këtë SHKARKIM të dhunshëm nga regjimi serb i jap FUND politikës aktive në Luginë të Preshevës, por në anën tjetër dhe njëherë më shumë më ka motivuar që luftën ndaj padrejtësisë, diskriminimit, pasivizimit dhe luftën për të drejta elementare dhe avokimin e të drejtave të popullit tim, për shqiptarët autokton të këtyre trojeve, ta ngriti në një nivel më të lartë!

Rafaela Prifti/

Last night’s talk by philanthropist Emina Cunmulaj hosted by Albanian Roots Club at St. Francis College highlighted the multifaceted role of women in society in varous contexts from the stigma and challenges inflicting the survivors of wartime sexual violence in Kosova to domestic violence, family values and children’s education. The Albanian Roots Club and Emina’s Hand, a Miami-based non-profit foundation are collaborating in a fundraising campaign intended to create a space that accomodates children with special needs in the northern Albanian town of Shkoder. Currently, there is only one such room in Tirana, operating as a private entity, that is associated with high rates, and hardly meets the demand for such services.

Sitting at counter stools by a table against the backdrop of St. Francis College banner in a packed and well-lit multipurpose venue, Megi Rama, President of the Albanian Roots moderated the over-an-hour long talk with Emina Cunmulaj. Drawing on her early childhood memories from the time she was born to Montenegro Albanians parents in Michigan to moving back with the family to their hometown, former model and current executive, described a blend of memories that have shaped her life. At a very young age, she understood the painful experience of her late mother, a life pattern that is typical of women in a patriarchal society, and realized its long lasting impact. “That’s not what I wanted for me,” Cunmulaj said, “and the same goes for my three kids. It’s important to understand that the abuse of women is not a local issue, it is happening on both sides of the ocean, from Montenegro to Michigan and around the world.”

A daunting task that Emina is taking on with committed partners in the US and Kosova. At the talk, she encouraged youth “to advocate for women, to speak up and pressure the governmental institutions to protect women’s rights, and for all to join forces in bringing a true impact on social issues.”

Asked about ways that today’s youth can be impactful, Emina drew attention at the changes that have occurred generationally for women in society. “Still there is so much to be done,” she said. “The recent killing of two women by domestic partners in Kosova should enrage all of us, because it is a system failure,” endorsing the in-solidarity protest in Midtown this coming Sunday.
One of the joint collaborations of Emina’s Hand is the partnership with with Jahjaga Foundation, a non-profit led by the former Kosova President Ahtifete Jahjaga to provide assistance and economic support for women-owned small businesses in Kosova.

Jesika Hasankolli and Andrea Gajtani, respectively Vice President and Secretary of the Albanian Roots Club at St. Francis College introduced the guest speaker and thanked the participants in the audience particularly the Pan Albanian Federation of America Vatra, its Secretary, Dr. Pashko Camaj, Malesia e Madhe Association, Ulqini Association, Open Hand Association, renowed fashion photographer Fadil Berisha, from the office of NYS Senator Jessica Scarcella-Spantons, community members and students.
Talking with the hosts and Emina, Vatra’s Goodwill Ambassador since last November, Dr. Camaj supported the students and encouraged them to continue to be active in our community.
Guided by the conviction that “the more we talk the more powerful the impact,” Emina Cunmulaj impressed upon the audience the need for a joint strategy and joining forces to combat issues that the community cares about. She was honored with a Certificate of Gratitude by the organizers of Albanian Roots Club and was presented with an acknowledgement by the Staten Island Director Vanesa Limani of NYS Senator Spantos office.

Photo Courtesy Valon Gerbeshi, Videographer and Albanian Roots Club