Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

SHUHET NAUM PRIFTI, VATRA TELEGRAM NGUSHËLLIMI

by

E nderuar familja Prifti/

E dashur dhe e çmuar mikja dhe bashkëpunëtorja jonë e ngushtë Rafaela

Me trishtim dhe keqardhje të thellë mësova lajmin e largimit nga jeta tokësore të babait tuaj të nderuar, njeriut të madh të letrave shqipe, shkrimtarit të apasionuar, njeriut të mençur të fjalës shqipe, mjeshtrit të prozës e tregimit, mikut tonë, patriotit të madh, linguistit, njeriut të veçantë, veprimtarit të shquar të çështjes kombëtare, Naum Prifti.

Në emër të Federatës Pan- Shqiptare të Amerikës VATRA, të gazetës Dielli, në emër të të gjithë vatranëve e të familjes sime ju përcjell ngushëllimet tona më të sinqerta e më të dhimbshme për humbjen e babait tuaj të shtrenjtë e të pa harruar.

Me ikjen e Naum Priftit, Vatra humbi ish-sekretarin e saj që kontribuoi për 15 vjet, gazeta Dielli humbi kontributorin dhe bashkëpunëtorin e saj më të ngushtë prej dekadash me radhë, kombi shqiptar humbi një emër të nderuar në fushën e letërsisë e gjuhësisë. Mediat humbën një penë të mprehtë, mërgata e Amerikës humbi një zë të fuqishëm që kontribuoi me dekada për komb e atdhe.

E dashur Rafaela

Zoti ju dhashtë forcë për të përballuar dhimbjen për humbjen e babait tuaj të dashur e të shtrenjtë.

Të gjithë bashkë si vatranë jemi pranë jush e familjes Prifti, familjarëve, miqve e dashamirësve tuaj në këto momente trishtimi, lamtumire e humbjeje të pa kthyeshme. Lusim Zotin për shpirtin e të paharruarit Naum Prifti.

Shpirti i pushoftë në paqe e përjetësi.

I pikëlluar

Pranë jush dhe me nderime

Kryetari i VATRËS

Elmi BERISHA

Një telegram i rrallë i presidentit amerikan Woodrow Wilson për Shqipërinë

by

Ilir Ikonomi/

Munda të gjej faksimilen e një telegrami të rrallë të presidentit amerikan Woodrow Wilson për Shqipërinë, kur ai ishte duke u larguar nga Konferenca e Paqes e Parisit në qershor 1919. Përmbajtja e telegramit ka qenë pak a shumë e njohur, por tani kemi një fotografi të origjinalit.

Aty thuhet:

“Desha që, përpara largimit, t’ju shpreh juve dhe kolegëve të tjerë, interesimin tim shumë të thellë për fatet e Shqipërisë. Kam frikë se mos në morinë e gjërave të tjera që mund të duken më të ngutshme dhe më të rëndësishme, nënvlerësohet vemendja që duhet t’u kushtohet atyre të drejtave. Ju lutem të tregoheni shumë të kujdesshëm sa u përket atyre”.

Telegrami, që mban datën 30 qershor, 1919, është dërguar nga anija SS George Washington me të cilin udhëtonte presidenti.

Wilsoni qëndroi në Paris 6 muaj e gjysmë për të marrë pjesë në Konferencën e Paqes, ku mes të tjerash do të vendoseshin edhe fatet e Shqipërisë së pas luftës.

Pas diskutimeve të shumta, çështja e Shqipërisë mbeti e pazgjidhur. Diskutohej sidomos për një protektorat italian. Një pjesë e delegacionit shqiptar kërkonte që mandatin mbi Shqipërinë ta merrte Amerika. Ata ngulnin këmbë që Amerika t’i jepte Shqipërisë një trupë të vogël ushtarake për detyra policore, një guvernator civil me ekspertë të qeverisjes dhe një hua prej disa milionë dollarësh, që vendi të mund ta shlyente me naftën dhe burime të tjera.

Plani iu dorëzua Wilsonit dhe ai kërkoi mendimin e ekspertëve që kishte marrë në Paris. Ideja e një mandati amerikan doli e parealizueshme. Fitoi ideja e një protektorati italian, por skemat e fqinjëve për copëtimin e Shqipërisë e komplikuan gjendjen.

Wilsoni trembej se pas ikjes së tij nga Parisi Shqipëria do të copëtohej. Ky është edhe kuptimi i telegramit që ai i dërgonte sekretarit të tij të shtetit, Robert Lansing

Kryeministri Kurti u takua me Përfaqësuesin e Përhershëm të ShBA-ve në OSBE, Ambasadorin Michael Carpenter

by

Strugë, 16 qershor 2023/

Takimin e radhës, në kuadër të pjesëmarrjes së tij në Forumin e Prespës në Strugë, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, e zhvilloi me Përfaqësuesin e Përhershëm të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Organizatën për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE), Ambasadorin Michael Carpenter.

Aty u bisedua për situatën në vend pas rrëmbimit nga forcat serbe të tre zyrtarëve policorë brenda territorit të Republikës së Kosovës dhe për përkushtimin e institucioneve të vendit për depërshkallëzim dhe normalizim të plotë të situatës në katër komunat në veri të Republikës së Kosovës.

Ambasadori Carpenter tha se sundimi i ligjit duhet të mbështetet, derisa theksoi kërkesën për lirimin e menjëhershëm dhe pakushte të tre zyrtarëve policorë të Kosovës të rrëmbyer nga Serbia.

Në lidhje me veprimin agresor të Serbisë, Kryeministri Kurti, tha se ky akt është shkelje e Kushtetutës, rendit ligjor, sovranitetit dhe integritetit territorial të Republikës së Kosovës, si dhe kërkoi që agresioni të dënohet nga faktori ndërkombëtar.

Edhe në këtë takim, i pranishëm ishte Ambasadori i Republikës së Kosovës në Maqedoninë e Veriut, Florian Qehaja.

Unifikimi i shqiptarëve dhe faktorit shqiptar në Mal të Zi, mesazhi më i qartë se ne dimë, duam dhe ia dalim

by

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “VATRA” ka ndjekur me vemendje procesin zgjedhor për zgjedhjet parlamentare në Republikën e Malit të Zi, në të cilat shqiptarët e këtyre trevave etnike arritën rezultate historike duke u përfaqësuar me 6 deputetë shqiptar të zgjedhur.

Në cilësinë e kryetarit të “VATRËS”, së bashku me bashkëpunëtorët e mi kemi qenë aktiv dhe me mundësitë tona kemi ndihmuar faktorin politik shqiptar atje. Fitorja plebishitare e komunës së Tuzit dhe tani ky përfaqësim dinjitoz në Parlamentin e Malit të Zi, është një tregues real se shqiptarët në Mal të Zi dita ditës po forcohen, konsolidohen dhe janë në rrugë të mirë për avansimin e të drejtave të tyre nacionale.

Ne apelojmë dhe do të japim kontributin tonë që deputetët e zgjedhur shqiptarë atje të koordinohen, pa marrë parasysh orientimet politike, të ndërtojnë një platformë politike reale që avanson të drejtat nacionale dhe të fokusohen në zhvillimin ekonomik, kulturor, arsimor si dhe prosperitetin e gjithmbarshëm të shqiptarëve atje. Unë personalisht dhe “VATRA” do të jemi me ju dhe do ju mbështesim pa rezervë për secilën nismë që avanson të drejtat nacionale të bashkëkombasve tanë në Mal të Zi. Paqja, stabiliteti rajonal, orientimi pro perëndimor dhe euro – atlantik i Malit të Zi pa dyshim që ka rëndësi jetike edhe për prosperitetin e shqiptarëve atje.

Së bashku më një grup të veprimtarëve të “VATRËS” do të vizitojmë së shpejti zyrtarisht viset shqiptare në Mal të Zi ku do të takojmë përfaqësuesit politik të shqiptarëve si në nivelin qendror ashtu edhe në atë lokal në mënyrë që të intensifikojmë bashkëpunimin dhe të koordinohemi së bashku në interes të prosperitetit të gjithmbarshëm të bashkëkombasve tanë në Mal të Zi.

Si kryetar i Federatës Panshqiptare “VATRA” uroj nga zemra këtë sukses kulminant të shqiptarëve në zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi dhe ju garantojmë se do të jemi me ju dhe përkrah jush në sukseset e radhës.

Kryetari i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “VATRA”,

Dr. Elmi Berisha

SHBA/Ceremonia e 16-të Përkujtimore të Viktimave të Komunizmit në Memorialin e Viktimave të Komunizmit në Washington

by

Nga Beqir SINA New York/

Washington DC: Në një mëngjes të së premtes, me 9 qershor u mbajt Ceremonia e 16-të Vjetore e Vendosjes së Kurorave të Thirrjes së Kombeve.

Çdo të premte të dytë qershori, në përvjetorin e fjalimit historik të Presidentit amerikan Ronald Reganit në Portën e Brandenburgut, 12 qershor 1987 kur presidenti Ronald Reagan foli në Portën e Brandenburgut në Gjermaninë Perëndimore dhe i bëri thirrje presidentit sovjetik Mikhail Gorbaçov që “”Tear down this Wall.” “Shembe këtë Mur”, Fondacioni organizon këtë ceremoni për të nder më shumë se 100 milionë viktimat e regjimeve komuniste në mbarë botën, për të festuar lirinë aty ku ka triumfuar dhe për të çuar më tej ndjekjen e një bote të lirë nga komunizmi.

Ceremonia e 16-të u mbajt më 9 qershor, dhe në të morën pjesë përfaqësues nga 15 ambasada në Washington D.C., 3 delegacione të ftuara nga vende të ndryshme, dhe 42 organizata me përbërje etnike dhe të të drejtave të njeriut në botë dhe SHBA.

Fondacioni Përkujtimor të Viktimave të Komunizmit në këtë ceremoni vjetore të vendosjes së kurorave të kombeve të viktimizuara nga komunizmi mbajtur në Memorialin e Viktimave të Komunizmit në Capitol Hill dha Medaljen e Lirisë Truman-Reagan, për këtë vit.

Fondacioni Përkujtimor të Viktimave të Komunizmit, tregoi edhe një herë se ishte krenarë që dha Medaljen Truman-Reagan të Lirisë, për disidentin tibetian Bhuchung K. Tsering, një shkrimtar, diplomat dhe aktivist tibetian amerikan. Me këtë rast ata thanë se në vitin 1960, Tsering u largua nga atdheu i tij(Tibeti) në shenjë kundërshtimi të pushtimit komunist kinez dhe që atëherë ai është bërë një avokat i palodhur për popullin tibetian, në SHBA.

Prezantimin për fituesin e Medaljes së Lirisë Truman Regan e bëri Dr. Paula Dobriansky, e cila shpjegojë se për këtë vit është zgjedhur një aktivist nga Tibeti.

Ndërkohë që gjatë fjalëve të tij, Tsering tha: “…populli i Tibetit nuk e ka humbur shpresën e tij pavarësisht mbi gjashtë dekadave të kontrollit komunist. Në vitin 1959 menjëherë pasi komunistët kinezë pushtuan Tibetin, një udhëheqës politik indian i quajtur Jayaprakash Narayan tha: “A është Tibeti i humbur përgjithmonë?” Jo. Një mijë herë jo. Tibeti nuk do të vdesë sepse nuk ka vdekje për shpirtin njerëzor anti komunist. Komunizmi nuk do të ketë sukses sepse njeriu nuk do të jetë skllav përgjithmonë dhe i privuar e i nënshtruar ”.

Folësit e tjer në ceremoninë e 16-të vjetore të vendosjes së kurorave të thirrjes së kombeve dhe prezantimin e çmimit të Medaljes së Lirisë Truman-Reagan në Memorialin e Viktimave të Komunizmit në Capitol Hill, organizuar nga Fondacioni Përkujtimor të Viktimave të Komunizmit përfshinin peshkopin Charles H. Nalls, CEO i VOC Ken Pope, Kryetari i Bordit të VOC dhe Drejtoresha Themeluese e Muzeut VOC Dr. Elizabeth Edwards Spalding, Administratori i VOC The Hon. Paula J. Dobriansky dhe Bhuchung K. Tsering.

Ndërsa, simbas, vatranes së përkushtuar Merita B. McCormack, aktiviste e njohur e komunitetit, e cila nuk ka munguar me vendosjen e kurorës me lule të freskta prej nga fillimi i këtyre ceremonive në Washington D.C., filloi me kurorat e e vendosura nga përfaqësues të dy ambasadave asaj bullgare dhe kroate dhe u pasua nga ambasadat e tjera dhe organizata të tjera, simbas renditjes ceremoniale.

Ambasada e Shqipërisë, në Washington, e cila ka marrë pjesë në disa nga këto ceremoni, kësaj radhe e “injoroi” ceremoninë e 16-të vjetore të vendosjes së kurorave në nderim të viktimave të komunizmit, megjithëse, siç dihet Shqipëria, është vendi i vetem në botë, që kaloi një nga diktaturat më të egra në botë.

Simbas Instituti i Studimeve të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit i cili ka publikuar raportin vjetor, në 2016, kur drejtor i saj ishte Agron Tufa, thuhet se gjatë regjimit komunist në Shqipëri 34,135 shqiptarë janë burgosur dhe dënuar për arsye politike. Nga të dhënat zyrtare të ISKPK rezulton se 59,009 shqiptarë u internuan në kampe përqendrimi, ndërkohë që 7.022 prej tyre kanë humbur jetën. Po sipas të dhënave të këtij instituti, 984 shqiptarë kanë vdekur në burgjet e regjimit, ndërkohë që 6.027 persona janë vrarë gjatë diktaturës.Po ashtu, nga torturat dhe dënimet e kohës, 308 persona kanë humbur aftësitë mendore gjatë qëndrimit në burgjet e komunizmit. Në raport gjithashtu thuhet se janë me mijëra qytetarë që janë vrarë nga viti 1944-1955, por një pjesë e madhe nuk ekziston në arkiva.

Në ceremoninë e 16-të vjetore të vendosjes së kurorave të kombeve të viktimizuara nga komunizmi shkruan Merita Bajraktari – McCormack, nga Washingtoni, nga komuniteti shqiptar ishte për të respektuar me vendosjen e kurorës vetëm një organizatë e përfaqësuar fizikisht në këtë ceremoni, dhe ajo ishte Komuniteti Shqiptar në Dioqezën e Arlingtonit, të cilin ajo e përfaqëson.

Në ndërkohë në emër të Këshillit Shqiptaro-Amerikan, thotë ajo me kryetar veprimtarin e njohur të komunitetit shqiptar në SHBA, zotin Haxhi Dauti, kurorën e tyre e vendosën në mënyrë ceremoniale dy përfaqësuesve diplomatik, dy anëtarët e stafit të Fondacionit Përkujtimor të Viktimave të Komunizmit , për shkak se përfaqësuesit KSHA, Kryetari i tyre ndodhej në vizitë private në vendlindjen e tyre, dhe dërgojë kurorën e tyre me porosi në postë .

Po ashtu Merita Bajraktari – McCormack, tregon edhe për pjesmarrjen e saj në çdo ceremoni ngase si shprehet ajo : “ I detyrohemi me shumë respekt, nderim dhe kujtimit të gjithë atyre martirve që dhanë jetën nën komunizëm. Ata rezistuan, sakrifikuan deri në flijim, nga që besuan në Zot, dhe ideal, u lutën në Zot, dhe u ngritën kundra diktaturës deri në vet-flijim. Zoti, familja dhe Atdheu i tyre, të cilat ishin dashuria e tyre dhe apostolike, pra ishte gjithëçka që u kishte falur Perendia”, thotë ajo.

Ndërkaq, McCormack, në një mënyrë përshpëritje shprehet : “ Zërat e tyre thërrasin: Na kujtoni! Veprat e tyre na thërrasin, dhe ne i lutemi shipirtërave të tyre, se : Ne nuk do t’ju harrojmë kurrë!