Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Çelja e shkollave shqipe që nga mesjeta, rreze drite kundër pushtuesve dhe për rimëkëmbjen si komb

by

Shkruan: Eneida Jaçaj

Arsimi dhe dija është e vetmja armë e fortë kundër shtypjes, nënshtrimit, nëpërkëmbjes dhe talljes! Mbretëria e dijes ka forcën ta nxjerrë një komb dhe mbarë njerëzimin nga errësira, duke shërbyer si rreze drite për të gjetur forma nga më të ndryshme të rrugëdaljes, në zgjidhjen e shumë ekuacioneve me karakter ekonomiko-social. Dija i atribuon shoqërisë dinjitetin, ekzistencën në gjithë qenien e saj; është shpresë drejt rrugës plot ndriçim, pa kthim! Një komb pa një gjuhë dhe i paarsimuar, do të ishte i padukshëm dhe inekzistent në sytë e botës, ku superfuqitë do të uleshin në tavolinat e salloneve të pazareve dhe do të vendosnin për fatin e tij, sipas orekseve të tyre. Ashtu siç edhe ka ndodhur…

Një kombi të cilit i mohohet e drejta për dije dhe sidomos shkrimi e këndimi i gjuhës amtare, për ta përdorur si plaçkë për interesa vetjake, do të jetë një shoqëri që do të mbetet gjithmonë në pozicionin e padukshëm dhe do të rreshtë së ekzistuari. Shqiptarët e kanë njohur fort mirë këtë pozicion, pasi kanë qenë të pushtuar duke filluar me Perandorinë Osmane, në vitin 1384, ku ishin Fuqitë e Mëdha të Europës që e lanë vendin prej 5 shekujsh në uzurpimin e turqve mesjetarë, pasi vetëm kështu do të pengohej dalja e Serbisë në det. Pushtimet dhe pazaret e superfuqive që vijuan edhe pas periudhës së mesjetës së vonë, në kurriz të territoreve shqiptare, kanë qenë kryefjala e kalvarit të vuajtjeve dhe kryengritjeve të shqiptarëve për disa vite. Për të aneksuar territore shqiptare dhe për të përfituar nga pozita gjeografike, pushtuesit do ta kishin më të lehtë të arrinin qëllimet e tyre, duke i lënë shqiptarët në mjerim dhe errësirë të plotë. Kjo është një nga arsyet pse shqiptarët e kanë të induktuar në gjak dëshirën për t’u arsimuar dhe triumfuar me sukses në çdo fushë respektive, pasi dija është si “shpata e Demokleut”, e cila shërben si kërcënim ndaj çdo rreziku të jashtëm, por edhe si pikë-nxitje për t’i dhënë zgjidhje shumë problemeve shoqërore. 

Pra, shqiptarët, me këmbëngulje, nuk hoqën dorë nga përpjekjet për t’i kthyer kombit dinjitetin dhe krenarinë, përmes arsimimit. Historiku i hapjes së shkollave shqipe e ka zanafillën që në periudhën mesjetare, ku kleri katolik ka luajtur një rol shumë të rëndësishëm. Gjuha shqipe nisi të shkruhej 48 vite para mbajtjes së Kongresit të Manastirit, në vitin 1908. Një figurë emblematike e dijes mbetet të jetë Papa Kristo Negovani, prifti shqiptar i cili luftoi për çlirimin e vendit nga falangat greke, dhe punoi fort për shkrim-këndimin e gjuhës shqipe. Ai ishte i pari që ngriti meshën në gjuhën shqipe dhe nuk iu bind kurrë pushtuesve grekë, që të hiqte dorë nga mësimi i gjuhës shqipe dhe arsimimi i të fëmijëve, por jo vetëm. Sipas dokumenteve dhe studimeve që janë bërë, priftërinjtë hapën shkolla që datojnë nga viti 1585; në Kurbin më 1632; shkolla e Pllanës dhe të Blinishtit në vitin 1644; shkolla e mesme në Janjevë të vitit 1670; shkolla e Rrjollit, e hapur nga Pjetër Bogdani me mësues Marin Gjini, në vitin 1675; shkolla e Shkodrës, e hapur nga Filipi, nga Shkodra, në vitin 1698, e shumë shkolla të tjera.

Shqiptarët jetonin në kushte të mjerueshme dhe të pushtuar, por dëshira për dije u shtohej dita-ditës. Hapi i parë i shqiptarëve ka qenë mësimi i gjuhës shqipe, pasi çdo njohuri e re ka si bazë mësimin e gjuhës amtare. Kështu, në vitet e pushtimit osman, mësimi i gjuhës shqipe bëhej fshehurazi në ato pak shkolla fetare që u lejuan të vazhdonin veprimtarinë e tyre, si në vitin 1584, në Stubëll të Kosovës, pastaj në Himarë (1627), Kurbin të Krujës (1632), Vuno e Palasë të Himarës (1632), Korçë (1637), Pllanë (1639), Bilisht (1639), Dhërmi (1660), Janjevë (Kosovë) (1665), në Akademinë e Re në Voskopojë e në Medresenë e Bushatllinjëve në Shkodër, etj.

Sipas dokumentit, u hapën shkolla në mbarë vendin dhe u punësuan shumë mësues. Shkollat u hapën dhe në fshatra të thella, ku merrnin dije të gjitha moshat. 

Ndërsa në vitin 1885, Naim Frashëri, bashkë me të vëllanë dhe shqiptarë të tjerë në Stamboll, pjesë e “Shoqërisë së të Shtypurit Shkronja Shqip”, arritën të bindin Portën e Lartë për hapjen e një shkolle shqiptare për djem në Korçë. Ndërsa në 7 mars 1887, u hap zyrtarisht shkolla e parë shqipe në Korçë, ku mblodhi plot djem dhe vajza. Shumë atdhetarë të tjerë të flaktë bënë përpjekje të mëdha për hapjen e shkollave shqipe. Shumë intelektualë kishin emigruar, por ata nuk e harruan Shqipërinë, kontribuan për lëvizjen kulturore, duke i sjellë kombit lavdinë përmes dijes. Midis tyre më së shumti u shquan: Naum Veqilharxhi, Konstandin Kristoforidhi, Zef Jubani, De Rada, Thimi Mitko, Naim e Sami Frashëri, Pashko Vasa, Qiriazët etj. Intelektualëve shqiptarë u buronte nga shpirti dëshira për ta nxjerrë Shqipërinë nga analfabetizmi, duke e vendosur në vendin e nderit, pasi dija është drita e kombit! Zyrtarisht, si përpjekje e të gjitha lëvizjeve për hapjen e shkollave, merret për bazë mësonjëtorja e Korçës që filloi të punojë me 7 mars 1887, me mësuesin e saj Pandeli Sotiri, të cilin e pason shkolla e Prizrenit në vitin 1889, me mësuesin Mati Logoreci. Pak ditë më vonë, u çel shkolla shqipe në qytetin e Pogradecit, Ersekë, Ohër, etj. Në 23 tetor të vitit1891, në Korçë u çel Shkolla e Vashave, pasi arsimimi i femrës është një hap vendimtar dhe i pakthyeshëm në emancipimin e familjes dhe shoqërisë. Pas hapjes së mësonjëtores së parë të Korçës, u çel më pas shkolla e Prizrenit në vitin 1889, me mësuesin Mati Logoreci. 

Për t’i ardhur në ndihmë mësimit të gjuhës amtare, u botuan një varg abetaresh si ajo e Naum Veqilharxhit (1844, 1845), e Konstandin Kristoforidhit (1867, 1868), e Daut Boriçit (1869), “Allfabetarja e Stambollit” (1879) etj. Më vonë u mbajt Kongresi i Manastirit (1908, 1910), ku u morën vendime të rëndësishme edhe për zhvillimin e arsimit në Shqipëri. Në vitet 1908 – 1909 u hapën 15 shkolla shqipe. Një nga vendimet që u morën ishte përdorimi i alfabetit latin, në mënyrë që shkëmbimi i ndonjë telegrami me vendet e tjera, të ishte më i lehtë për t’u kuptuar. Ky ishte një sugjerim i shtruar nga Gjergj Fishta. Më 1909 në Elbasan zhvilloi punimet Kongresi Kombëtar për Problemet e Arsimit e që njihet edhe me emrin Kongresi i Shkollave. Po në këtë vit u hap edhe Shkolla Normale e Elbasanit. Duke vijuar me ngritjen e disa shkollave të tjera: Shkolla Teknike Shqiptare (1921), Instituti Femëror “Kyrias” (1925), Instituti Femëror “Nana Mbretneshë” (Tiranë) (1933), Gjimnazi “Illyricum” (1921), Gjimnazi i Shtetit (1922, Shkodër), Liceu Kombëtar (1921, Korçë), Gjimnazi i Gjirokastrës (1923), Shkolla Tregtare në Vlorë (1924), Instituti Shqiptaro-Amerikan i Kavajës (1926) etj. Përpjekjet e shqiptarëve për lëvizjen kulturore kombëtare kanë qenë tepër të vyera dhe të çmuara, si qendresë kundër pushtuesve dhe duke i dhënë kombit dritën e dijes dhe shpresës. Sot e kësaj dite, shqiptarët shkëlqejnë si brenda dhe jashtë kufijve të vendit, në profesionet e tyre respektive. Pasioni për dije dhe proges, nuk u rreshti asnjëherë!

A Weekend Celebrating Mother Teresa’s Life and Legacy in Washington DC

by

By Merita B. McCormack*

The weekend of September 10th was dedicated to our beloved sister in blood and saint of the world, Mother Teresa here in Washington DC.

It was named as her  “Anniversary Weekend”, commemorating the 25th Anniversary of Mother’s Entrance into Eternal Life and her 76th anniversary of her call to serve the poorest of the poor.

On these occasions there was a daylong symposium and a movie screening the next day. All scholarly and artistic events were preceded and closed by prayers, namely Mass at the start of the day, vespers in the evening and Holy Hour and benediction as well.

 The Opening Mass on Saturday morning was held at the Crypt Church in the Basilica of the National Shrine of the Immaculate Conception the largest US Catholic Church and one of the fifth ‘s largest Basilicas of the World.

Archbishop William Lori of Baltimore was the Principal Celebrant and Homilist. Some concelebrants had travelled from afar. Among them were Most Reverend Robert Harris, Bishop Emeritus of St.John, New Brunswick, NJ, Fr. Brian Kolodiejchuk, Director of Mother Teresa Centre and the postulator for Mother Teresa’s canonization, Fr. Pasquale M.C, Fr. Mark Morozowich,S.E.O.D dean of CUA’s TRS Department etc. In his homily Archbishop Lori spoke very fondly and kindly of Mother Teresa and especially of her holiness. He mentioned that her upbringing in a faithful family   prepared her for her missionary work as he recalled meeting her and giving her a glass of water, which, he jokingly said “that would probably bring him to Heaven”. He also commented on Mother Teresa’s call to serve the poorest of the poor and commented on her  “dogged determination” to live out her vocation, found the Missionaries of Charity order, which these days has about 5000 sisters and religious around the world, responding to God’s call to her exactly 76 years ago, on September 10th 1946.

Archbishop Lori said  “Like Mary, (mother of Jesus), Mother Teresa embraced God’s will with loving trust and surrender, with “dogged” determination and courage. …Whether here, in DC or China…. she was small in stature but powerful…it was God’s power in her and through her”

Elaborating on fulfilling God’s work through corporeal works of mercy, Archbishop commented on the Gospel of Matthew 25 and mentioned the famous expression that Mother Teresa has said “ seeing the poor as Jesus in his distressing disguise”.

He added that she was not a social worker, but a woman who through Faith, Hope, and Love served others for God’s glory. He said that “mother spoke lovely, lovingly and directly and he mentioned how she touched the many hearts of politicians at the prayer breakfast in Washington DC. She taught us Archbishop said to “abandon all complications of our lives and say yes to Jesus”. He urged us all to ask Mother Teresa to smile on us (as in intercessory prayer), to deepen our prayer life and to practice charity. He concluded with “St.Teresa of Calcutta pray for us.”

One of the key events of Saturday was Mother Teresa Institute Inaugural Conference

It was held at the Catholic University of America in Washington, D.C.  

According to the brochure distributed to the participants during that day,

“The Institute is an outgrowth of the work and activities of the Mother Teresa centre, a non for profit organization established and directed by the religious family founded by Mother Teresa, the MoC. The aim of the MTI is to preserve, protect, promote and develop the authentic legacy of Saint Teresa to the Church and to the world. The MTI will provide resources to the students, scholars and researchers who are interested in Mother Teresa, her life, charism and message, giving them the opportunity to study in depth one of her greatest saints of modern times and a humanitarian figure who made and enormous difference to the welfare of the poorest of the poor and had broad influence in the Church and the world. The Institute will also endeavour to promote greater knowledge of the holiness, teaching and legacy of St. Teresa of Calcutta”

The keynote speaker was George Weigel, a theologian, leading public intellectual in USA, and a Distinguished Senior Fellow of the Ethics and Public Policy Centre. He spoke on the tangencies of St. John Paul the Great (Pope John Paul II known as Karol Voytila) and saint Teresa of Calcutta, noting that both were great leaders of the 20th and 21st century were greatly admired and loved by peoples and nations around the world, because of their witness to the truth. This witness manifested itself in different ways amongst the two great leaders, with Mother Teresa bearing full witness to her calling by unwavering self- giving and self-sacrifice for her fellow man dedicated to a life of service. St John Paul the Great bore witness in a different manner, both garnished a worldwide following and respect due to their witness and both were instrumental in bringing about a changed world in the case of St. John Paul the Great in his pivotal role in awakening the pitfalls and evils of communism and promoting the dignity of the human being and life over a culture of death.

Weigel emphasised the prayerful and Eucharistic centred nature of the two saints and he shared how JPII wrote all his important documents in front of the Blessed Sacrament.  While Mother Teresa started the day with prayer and made sure her order has daily prayers and meditation and frequent Holy Hours besides daily Mass

He spoke of both Saints Dark Nights of the soul and also shared that the two saints loved sweet treats!

Fr. Brian Kolodiejchuk spoke in details about Mother Teresa’s spiritual life. He is the postulator of her case for canonization and has access to a myriad of documents and letters. He has authored books and papers on mother and he spoke fondly of his memories.

Mother Teresa: Icon of the New Evangelization was the panel discussion of the afternoon with participants being:

Rev. Darren Dentino, MC; James Towey; Dr. Janice Breidenbach; Fr. Steven Payne, OCD.Father Dentino   participated remotely from Nairobi, Kenya

 Mr. James Towey also spoke with Voice Of America, Albanian section and he recalled meeting the saint and having a friendship for the last 12 years of her life. He recalled how she looked as a young schoolgirl with such a small stature but so strong and determined. He recalled memories of Mother Teresa’s family stories and he attributed her Albanian origin and upbringing to her outstanding missionary work.

During the symposium there were many questions for the speakers and panellists. In an exchange with one, the author of this article asked about a story about Mother Teresa and St.John Paul II, which relates to her very first private visit in Albania in the late 90s. The story is that mother Teresa could not be without the Eucharist and apparently the pope (John Paul II) had permitted her to carry the Consecrated Host with her for her short trip to Albania. She could then be receiving our Lord daily while they’re without a priest to say mass. While the speakers/panellists had no knowledge of this particular encounter, they agreed that this could very well have been the case. This encounter sparked a longer discussion then about Albania, the culture and its role (as a cross cultural country as quoted by Weigel) in preparing mother Teresa to be the “powerful but non threatening Christian witness”(as stated by Weigel) in India. 

Following up in those comments there was Fr.Pasquale of Spain who recalled how Mother Teresa had called him and he arrived within 24 hours in Albania from new York, to serve her missionaries upon the permission of opening the homes in Albania. He spoke fondly of Albanian and Albania and even blessed us in Albanian by saying “ Zoti ju bekofte”(God bless you)

The day concluded with vespers and the next day the activities continued. The movie “ No greater Love” premiered at the St.John Paul II Shrine and will be shown in the AMC theaters in the USA on October 3-4 2022.

The movie is sponsored by Knights of Columbus.

The activities were attended by many Albanian Americans in the Diocese of Arlington and in greater DC Metro area as part of the Mother Teresa’s Month, an annual tradition that involves spiritual and corporeal works of Mercy.  Voice of America, Albanian section covered the Saturday’s events and Artan Harraqija, a VOA journalist prepared an in depth chronicle broadcast on Sunday Sept 11.

Reflecting on the weekend, one cannot help but think that while, even today, the world faces considerable challenges, it should not be lost on the world that such great leaders as these two individuals saw their rise from backgrounds of suppression and sacrifice. Both at community and national level in their respective countries and this rise to worldwide leadership, surely is no accident when placed in the light of the battle between good and evil, at all levels, notably at national and international levels, where leaders are brought to the forefront. They are leaders who understand this battle and the forces involved at critical times in history.

In a similar light one might ask the question with the recent passing of British Queen Elizabeth the 2nd, why she too, garnered so much worldwide respect? The common theme seems to be that of service, service to something greater and bigger than self, service to fellow man, service to God, service to long standing traditions and constant values even at the expense of personal sacrifice. Clearly these leaders have demonstrated such service and it is this service at different levels that attracts and brings out the best in human nature and can explain the worldwide popularity of such leaders.

It was no surprise that during the Q&A sessions on the weekend, several people    asked the question as we witness the ongoing war in Ukraine with Russia, as to what might the two saints might think and do regarding the politicians or clergy there.

Is this a coincidence or is indeed part of the wider battle between dignity of the human being and those who would see humans only as utilitarian entities? 

And as expected the answer and the theme, remains personal holiness, self-giving, prayer and sacrifice.

In such times of great difficulty and challenge we will continue to see leaders and saints rise to the fore, who may one day go down in history as leaders who stood up for the dignity of the human being, for life over a culture of death, for freedom over oppression and suppression, for good over evil.  

Mother Teresa, pray for us!

 * The author lives and works in the Washington DC Greater area and is a member of VATRA. She works for a private University and is an active member of the Albanian American Diaspora.

ETHNICLY PURE ASSOCIATION IS UNREASONABLE, UNJUST, DIVISIVE, DANGEROUS AND UNACCEPTABLE

by

Every country has the right to cancel, amend and renegotiate harmful agreements.

BY Msc. AGIM ALIÇKAJ 

With Ahtisaari’s plan, all the painful compromises conditioned by the democratic world to accept the independence of the Republic of Kosova had been made. The rights of the Serbian minority have been guaranteed by the constitution. The Hague International Court has confirmed Kosova’s right to independence after the Serbian genocide against the Albanians. This is the end of the Kosovo status talks, not the beginning.

The Serbian minority in the Republic of Kosova enjoys all human and national rights. It also enjoys privileges that no national minority has in any other democratic countries. It is not endangered at all. On the contrary, it is the Albanian people of the North of Kosova who are discriminated against. Many of them cannot return to their homes. It is the policemen and officials of the country of Kosova who are endangered by Serbian gangs that have infiltrated the region and are controlled and commanded by Serbia.         

         The grievances and claims of Kosova Serbs that they are endangered must be addressed properly and continuously. A State Commission with an international presence can be created and discuss issues with their legitimate representatives. This will allow appropriate parties to evaluate information and facts from the field about their situation, but also assess that of the Albanians. It is unfair and unnecessary to allow Serbia to interfere in the internal affairs of Kosova. KFOR and the Kosova Security Forces have the duty to not allow the blocking of roads with barricades and the obstruction of free movement of citizens.

         The same rights belong to the Albanians living in their ancestral lands of the Presheva Valley and Sanxhak occupied by Serbia. They too should demand the creation of pure ethnic Albanian association and fight for their human and national rights, protesting with various active peaceful methods. Reciprocity in all areas is the key to dealing with Serbia.

         There is no reason whatsoever for the creation of pure ethnic associations with executive powers in the multi-ethnic state of Kosova. None! This demand is baseless and dangerous. It only creates divisions and hatred between different nationalities. It is coming from the aggressive racist Serbian state with the aim of permanently destabilizing and destroying the Republic of Kosova. It is also against the policies and values ​​of western democratic countries. As such it is completely unacceptable.

         The agreement for the Serbian Association signed by the blackmailed and corrupt previous governments of Kosova has been rejected by the Constitutional Court of the Republic of Kosova. International agreements are respected when they benefit both parties involved. It is not true that they must be implemented at all costs. Agreements harmful to the state can and should be annulled, amended and renegotiated. There are countless such cases from international practice.

         How many signed agreements are being respected by the Serbian criminal state?

         After Russian aggression in Ukraine, there is an increased commitment of Europe with the support of America, to find a solution to the conflict between Kosova and Serbia, created by Serbia. The problem is that Europe’s pro-Serb mediators have started the dialogue process backwards and are continuing it backwards. In their minds, clouded by the great desire to remove Serbia from Russia, the victim is equated with the aggressor, Kosovo’s right to exist is equated with Serbia’s desire to dominate, and organized Serbian hooliganism is equated with Kosovo’s right to protect itself.

The main culprits of the non-recognition of the Republic of Kosova and the endless continuation of the conflict with Serbia are:

  • The five European states that do not recognize Kosova’s independence with other supporters of Serbia in many European countries;
  • The dictatorial states of Russia and China;
  • The prime minister of Albania, Edi Rama, who sold-out with fellow politicians from other Albanian lands, such as Ali Ahmeti and Dritan Abazović;
  • The destructive opposition of Kosova and their supporters in the media;
  • As well as extremist groups of different religious beliefs in all Albanian Territories.

         With all these enablers on its side, Serbia has no good reason to recognize Kosova’s independence. They keep Serbs with hope and vain dreams that Kosova can be destroyed and the access to the Adriatic Sea can be secured. Therefore, their representatives openly and arrogantly declare that they will never accept independence. For this reason, the future of Kosova should not depend on Serbian recognition. Participation in the dialogue is necessary but if the dialogue is not changed it will fail as it has been until now

         Political and diplomatic cooperation with Europe is needed, while exposing their double standards and misused values. With America, consultation, cooperation, and continuous coordination of actions is needed. America values ​​true facts and substantiated information. The truth and just reality is on our side. Without America, nothing can be achieved or implemented. The dialogue with Serbia should be conditioned on the direct participation of America. Supported European-led dialogue by America is not enough.

         To the Europeans and all others, that may not fully understand the nuances of this issue, please know this:  The Serbian Church and the Academy of Sciences have been, are and will be a factory for planning crimes, while the Serbian state is an apparatus for their execution. With or without association, with or without recognition of Kosova’s independence, with or without joining the European Union, Serbia will continue to destabilize the Balkans and all of Europe. With their dark deceptive propaganda they have succeeded to create a crazy nation.

          Serbia can be stopped only by real economic and diplomatic pressure. It must be condemned, decriminalized and forced to choose between the democratic Western world or the dictatorial Eastern one. Kosovo has chosen its western democratic path.

         Prime Minister Albin Kurti and President Vjosa Osmani are capable leaders of world class. It is clear that until now they have chosen the path of glory in defending the rights of the people of Kosova. If they submit to pressure to the detriment of the state and the nation, they will lose popular support, especially that of independent voters in the country and the diaspora. Calls and perverted attempts to overthrow the Kurti government are in Serbia’s interest. This is the uncorrupt government of the majority of the people of Kosova. There is no need to make additional concessions to Serbia. 

         This is not the time to accept harmful imposed agreements like Rambouillet and Ahtisaari. Kosova today is in a much better position than before and much stronger than Serbia.

         The Republic of Kosova must be developed and strengthened, while Serbia must be confronted until the western world understands the need for a fair and just solution. This is the only way to freedom, peace, security and national glory.

 *Member of the Executive Board of the Albanian-American Civic League

ASOCIACIONI I PASTËRT ETNIK I PAARSYESHËM, I PADREJTË, PËRÇARËS, I RREZIKSHËM DHE I PAPRANUESHËM

by

Çdo shtet ka të drejtë t’i anullojë, ndryshojë dhe rinegociojë marrëveshjet e dëmshme.

Nga MA. AGIM ALIÇKAJ 

Me planin e Ahtisaarit janë bërë të gjitha kompromiset e dhimbshme të kushtëzuara nga bota demokratike për t’u pranuar pavarësia e Republikës së Kosovës. Të drejtat e pakicës serbe janë garantuar me kushtetutë. Gjykata Ndërkombëtare e Hagës e ka konfirmuar të drejtën e Kosovës për pavarësi pas gjenocidit serb mbi shqiptarët. Ky është fundi i bisedimeve për status të Kosovës, jo fillimi.

         Pakica serbe në Republikën e Kosovës i gëzon të gjitha të drejtat njerëzore dhe nacionale. Gëzon edhe privilegje të cilat nuk i ka asnjë pakicë kombëtare në vendet demokratike. Nuk është e rrezikuar fare. Përkundrazi, është populli shqiptar i Veriut të Kosovës i diskriminuar. Shumë prej tyre nuk mund të kthehen në shtëpitë e tyre. Janë policët dhe zyrtarët e shtetit të Kosovës të rrezikuar nga bandat serbe të infiltruara, kontrolluara dhe komanduara nga Serbia.

         Pakënaqësitë dhe pretendimet e serbëve të Kosovës se janë të rrezikuar duhet të adresohen vazhdimisht. Mund të krijohet Komision shtetëror me prezencë ndërkombëtare dhe të bisedohet me përfaqësuesit legjitim të tyre. Të vlerësohen informatat dhe faktet nga terreni për gjendjen e tyre, por edhe të shqiptarëve. Është e padrejtë dhe e panevojshme të lejohet Serbia të përzihet në punët e brëndshme të Kosovës. KFOR-i  dhe Forcat e Sigurisë së Kosovës e kanë për detyrë që të mos lejojnë bllokimin e rrugëve me barrikada dhe pengimin e lëvizjes së lirë të qytetarëve.

         Të njëjtat drejta ju takojnë edhe shqiptarëve në Trojet stërgjyshore të Luginës dhe Sanxhakut të okupuara nga Serbia. Edhe ata duhet të kërkojnë asociacion shqiptar dhe të protestojnë me metoda të ndryshme aktive paqësore, për t’i realizuar të drejtat e tyre njerëzore dhe nacionale. Reciprociteti në të gjitha fushat është çelësi i përballjes me Serbinë.

         Nuk ekziston asnjë arësye për krijimin e asociacioneve të pastërta etnike me kompetenca ekzekutive në shtetin multietnik të Kosovës. Asnjë! Kjo kërkesë është e pabazë, e padrejtë dhe krijon vetëm ndasi dhe përçarje në mes të nacionaliteteve të ndryshme. Vjen nga shteti agresiv racist serb me qëllim të destabilizimit të përhershëm dhe shkatërrimit të shtetit të Kosovës. Është kundër politikave dhe vlerave të shteteve demokratike perëndimore. Si e tillë është plotësisht e papranueshme.

         Marrëveshja e nënshkruar nga qeveritarët e shantazhuar dhe të korruptuar për Asociacion serb është hedhur poshtë nga Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës. Marrëveshjet ndërkombëtare respektohen kur janë në dobi të dyja palëve. Nuk është e vërtetë se duhet të zbatohen me çdo kusht. Marrëveshjet e dëmëshme për shtetin mund dhe duhet të anullohen, ndryshohen dhe rinegociohen. Ka raste të tilla të panumërta nga praktika ndërkombëtare. 

         Sa marrëveshje janë duke u respektuar nga shteti kriminal serb?! 

         Pas agresionit rus në Ukrainë, vërehet angazhim i shtuar i Evropës me përkrahje të Amerikës, për të gjetur zgjidhje të konfliktit midis Kosovës dhe Serbisë, të krijuar nga Serbia. Problemi është se ndërmjetësuesit pro-serb të Evropës e kanë filluar mbrapsht dhe po e vazhdojnë mbrapsht proçesin e dialogut. Në mendjet e tyre të turbulluara nga dëshira e madhe për ta larguar Serbinë nga Rusia, barazohet viktima me agresorin, barazohet e drejta e Kosovës për të ekzistuar me dëshirën e Serbisë për ta dominuar, barazohet huliganizmi serb i organizuar me të drejtën e Kosovës për tu mbrojtur.

         Fajtorët kryesor të mosnjohjes së Republikës së Kosovës dhe të vazhdimit të pafund të konfliktit me Serbinë janë:

– pesë shtetet evropiane që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës me përkrahësit e tjerë të Serbisë në shumë shtete të Evropës; 

– shtetet diktatoriale të Rusisë dhe Kinës;

 – kryeministri i Shqipërisë Edi Rama me politikanët e shitur nga Trojet e tjera shqiptare, si Ali Ahmeti dhe Dritan Abazoviq; 

– opozita destruktive e Kosovës dhe përkrahësit e tyre në media; 

– si dhe grupet ekstremiste të besimeve të ndryshme fetare në të gjitha Trojet shqiptare.

         Me gjithë këta ndihmës në anën e saj, Serbia nuk ka arësye ta njeh pavarësinë e Kosovës. Këta e mbajnë me shpresë dhe ëndërra të kota se Kosova mund të shkatërrohet dhe dalja në detin Adriatik mund të realizohet. Prandaj deklarojnë haptas dhe me arrogancë se nuk do ta pranojnë kurrë pavarësinë. Për këtë gjë ardhmëria e Kosovës nuk bën të varet nga njohja serbe. Pjesëmarrja në dialog është e domosdoshme por nëse dialogu nuk ndryshohet do të dështojë sikurse ka ndodhur deri tani. 

         Me Evropën duhet bashkëpunim politik dhe diplomatik, ballafaqim me fakte për standardet dhe vlerat e tyre të dyfishta. Me Amerikën konsulltim, bashkëpunim, dhe koordinim i përhershëm i veprimeve. Amerika i vlerëson faktet e vërteta dhe informatat e argumentuara. E drejta është në anën tonë. Pa Amerikën nuk mund të arrihet dhe as të zbatohet asgjë. Dialogun me Serbinë duhet kushtëzuar me pjesëmarrjen direkte të Amerikës. Përkrahja e dialogut të udhëhequr nga Evropa nuk mjafton.

          Dhe merrni vesh! Evropian dhe ju të tjerë. Kisha serbe me Akademinë e Shkencave kanë qenë, janë dhe do të jenë fabrikë për planifikimin e krimeve, ndërsa shteti serb aparat për ekzekutimin e tyre. Me asociacion ose pa te, me njohje të pavarësisë së Kosovës ose pa te, me hyrje në Unionin Evropian ose pa te, Serbia do të vazhdojë ta destabilizojë Ballkanin dhe mbarë Evropën. Ata me propagandën e tyre të errët mashtruese ia kanë arritë të krijojnë një komb të çmendur.

          Serbinë e ndal vetëm presioni i vërtetë ekonomik dhe diplomatik. Ajo duhet të dënohet, të denazifikohet dhe të detyrohet të zgjedhë midis botës demokratike perëndimore apo asaj diktatoriale lindore. Kosova e ka zgjedhur rrugën e vet demokratike perëndimore.

         Kryeministri Kurti dhe Presidentja Osmani janë lider të aftë të kalibrit botërorë. Shihet se deri tashti e kanë zgjedhur rrugën e lavdisë. Nëse lëshojnë pe në dëm të shtetit dhe kombit do ta humbin përkrahjen popullore, sidomos ate të votuesve të pavarur në vend dhe diasporë. 

          Thirrjet dhe përpjekjet e çoroditura për rrëzimin e qeverisë Kurti janë në interes të Serbisë. Ajo është qeveri e pakorruptuar e popullit shumicë të Kosovës. Nuk ka nevojë të ju nënshtrohet presioneve të jashtme dhe të brëndëshme për të bërë lëshime shtesë ndaj Serbisë. Nuk është koha e pranimit të marrëveshjeve të dëmëshme por të detyrueshme të Rambujesë dhe Ahtisaarit. 

         Kosova sot është në pozitë shumë më të mirë se atëherë dhe shumë më të fortë se Serbia.

         Shteti i Kosovës duhet të zhvillohet dhe forcohet, Serbia të konfrontohet derisa bota perëndimore të vetëdijësohet. Kjo është rruga e vetme e lirisë dhe lavdisë kombëtare.   

*Anëtarë i Kryesisë së Ligës Shqiptaro-Amerikane 

11 SHTATOR 2001-11 SHTATOR 2022, AL-QAEDA RREZIQET, KËRCËNIMET DHE MËSIMET E NXJERRA NË LUFTËN KUNDËR SAJ

by

Dritan Demiraj, Ph.D./

Në mëngjezin e datës 11 shtator të vitit 2001, katër grupe terroristësh të al-Qaedës ekzekutuan katër sulme terroriste të koordinuara kundër infrastrukturës ekonomike, politike, diplomatike dhe ushtarake të SHBA-ve. Si pasojë e sulmeve u vranë 2.996 persona dhe u plagosën mbi 6.000 të tjerë, u shkaktuan rreth 500 miliardë dollarë dëme materiale edhe në infrastrukturë.

Sulmet terroriste u realizuan si pasojë e rrëmbimit të katër avionëve që operoheshin nga dy linjat kryesore kombëtare ajrore të pasagjerëve “United Airlines” dhe “American Airlines”. Të gjithë avionët ditën e sulmit u nisën nga SHBA-të dhe 19 rrëmbyesit ishin terroristë të AQ. Dy nga aeroplanët, avioni me Fluturim nr-11 i American Airlines dhe avioni me Fluturim me nr-175 i United Airlines, u përplasën me kullat e Veriut dhe të Jugut në kompleksin e Qendrës Tregtare Botërore, Manhattan.

Brenda një ore e 42 minutash të dy kullat 110 katëshe u shembën përtokë. Si pasojë e rrëzimit të tyre, u shkaktua një dëmtim i rëndë i të gjitha ndërtesave të tjera përreth kompleksit në Qendrës Botërore të Tregtisë, përfshirë këtu dhe kullën 47 katëshe të Qendrës Botërore të Tregtisë.

Një aeroplan i tretë me numër fluturimi nr-77 i kompanisë American Airlines, u përplas me ndërtesën e Pentagonit në Arlington County, Virxhinia, si pasojë e të cilit u shkaktua shkatërrimi i pjesshëm i pjesës perëndimore të ndërtesës së saj. Aeroplani i katërt me numër fluturimi nr-93 i United Airlines u nis drejt Washingtonit D.C. por udhëtarët e saj i penguan pengmarrësit që ta përpasnin në objektivin e zgjedhur nga ana e tyre, duke e rrëzuar në një fushë në Stonycreek Township, afër Shanksville në Pensilvani.

Sulmi terrorist i 11 shtatorit 2001 është sulmi terrorist më vdekjeprurës në historinë e SHBA-ve, që shkaktoi përveç mijëra civilëve edhe humbjen e jetës së 343 zjarrfiksve dhe 72 oficerëve të policisë së NYPD.

Edhe pse kanë kaluar tashmë 21 vite që nga koha e kryerjes së sulmeve të tmerrshme terroriste të 11 shtatorit 2001, al-Qaeda (AQ) përsëri paraqet një rrezik potencial të rrezikshëm. Sot duket ndryshe po ta krahasojmë me aftësitë operacionale të grupit që vetëm në një sulm terrorist shkaktoi vdekjen e rreth 3000 qytetarëve amerikanë.

Kjo padyshim i dedikohet punës së palodhur të 17 agjensive amerikane të inteligjencës, forcave të saj ushtarake, agjensive të saj ligjzbatuese, forcave ushtarake të NATO-s, ku një vend modest kanë edhe forcat tona speciale dhe komando me misionet ‘Eagle 1-8’ në Afganistan, të cilat kanë ushtruar një presion të jashtëzakonshëm në luftën kundër-terrorizmit në Irak, Afganistan, Pakistan, Siri, Jemen, Libi, Nigeri, Somali, Mali, etj duke vrarë pothuajse të gjithë drejtuesit e saj kryesorë, përfshirë së fundi edhe vrasjen e emirit të AQ, Dr. Ayman al-Zawahiri në Kabul në datën 31 korrik 2022, duke bërë të mundur shkëputjen në një farë mënyre të këtij grupi nga grupet e tjera rajonale dhe globale terroriste.

Al-Qaedës i është vështirësuar mbajtja e ritmit operacional, mbështetja e grupeve nën komandën e saj, ajo po humb lidhjet me bazën e saj mbështetëse globale, pasi udhëheqja qëndrore e saj e ka humbur aftësinë për të projektuar një zë të unifikuar dhe udhëzues për të ardhmen. Tashmë që Dr. Ayman al-Zawahiri u vra, gjykoj edhe pse nuk është shpallur akoma emri, emiri i ri mund të emërohet drejtuesi më i lartë i Komitetit Ushtarak egjiptiani ish kolonel i forcave speciale Saif al-Adel.

Një nga sfidat më të mëdha të AQ është fakti se lëvizja po përpiqet të ekzistojë si organizatë dhe si kreu i një rrjeti organizatash terroriste të decentralizuara. Duke marrë parasysh natyrën e lëvizjes së frymëzuar nga AQ, mendoj që është e vështirë që të vlerësohen dhe parashikohen lëvizjet e sakta të saj.

Udhëheqësit e AQ kanë qenë prej kohësh të prirur për të hiperbolizuar, për të tejkaluar mundësinë e kapaciteteve të saj e për të gjetur rrugë të reja për të rimarrë rolin e tyre si drejtues në lëvizjen xhihadiste globale. Por për sytë e ndjekësve të tyre radikalë, përkrahësve të saj ideologjikë, fatmirësisht ajo ka dështuar për të ekzekutuar sulme terroriste si ato të 11 shtatorit 2001 në New York, Washington, sulmet në Madrid, Londër, Stamboll, Bali, Jemen, etj.

Por edhe pse AQ është goditur fuqishëm, mund të themi se kjo strategji pragmatiste lokale u shfaq dukshëm nga mënyra se si po veprojnë grupet e lidhura me AQ në Siri (AQS). Shembulli më i qartë ishte grupi i njohur si Fronti al-Nusra, i cili zbatoi në mënyrën më efektive një qasje ndaj xhihadit që kishte treguar sukses të plotë gjatë fushatave të AQ në Jemen dhe në Mali.

Duke përqëndruar me efektivitet të plotë energjitë e grupeve xhihadiste në vendet e rajonit, duke zhvilluar një qasje gjithëpërfshirëse me popullsinë lokale në vend, duke ndaluar kodin penal, duke ndërtuar aleanca me të gjithë aktorët dhe faktorët Islamik dhe jo Islamik, duke i shërbyer popullsisë me ushqime, shërbime shëndetësore, ujë, drita dhe nevojat kryesore sociale, Fronti al-Nusra ndërtoi një nivel të lartë të besueshmërisë popullore, në mënyrë të tillë që asnjë bashkëpunëtor tjetër përveç AQ të mos afrohej në zonën e saj të veprimit. Në këtë mënyrë Fronti al-Nusra shfrytëzoi rrethanat dhe duke përdorur mënyrën e duhur të qasjes, i shfrytëzoi ato në interes të strategjisë së tij. Në ana tjetër ai tregoi se ishte aktori më i fuqishëm ushtarak në fushën e betejës, gjë që po vazhdon ta tregoi edhe sot në vitin 2022.

Fronti al-Nusra gjatë vitit 2017-2018, kaloi nëpër një proces ristrukturimi dhe riemërimi duke u shndërruar fillimisht në grupin Xhabhat Fateh al-Sham dhe më pas në grupin e fuqishëm Hayat Tahrir al-Sham (HTS).

Riorganizimi i parë i saj u realizua në mënyrë paqësore, ndërkohë që ristrukturimi i dytë u realizua si rezultat i bashkimit të grupeve xhihadiste dhe sulmeve të befasishme dhe të fuqishme ushtarake ndaj grupeve të tjera Islamike, të cilët konsideroheshin si kërcënime të mundshme të HTS-së. Një fakt i rëndësishëm për tu theksuar është se përpara se Hayat Tahrir al-Shami (HTS) të deklaronte shpalljen e saj në mediat botërore, ajo nuk konsiderohej më si një grup që kishte lidhje me AQ (që në fakt nuk është aspak e vërtetë).

Të shqetësuar dhe të zhgënjyer nga largimi i misionit, identitetit dhe kauzës xhihadiste të Frontit al-Nusra si dhe nga procesi jolegjitim që qëndronte prapa evolucionit të tij, besnikët e AQ u larguan nga radhët e tij në sasi të konsiderueshme. Nën udhëheqjen e veteranëve me përvojë xhihadiste prej disa dekadash në nivelet më të larta të AQ, këta besnikë të AQ krijuan grupe të reja, ku më kryesori është grupi Tanzim Huras al-Din (HAD), që ka kuptimin “Ruajtësit e Organizatës Fetare”.

Në kohën kur u formua në fund të vitit 2017, Tanzim Huras al-Din (HAD) udhëhiqej nga Samir Hijazi (a.k.a. Abu Hammam al-Shami), i cili ka qënë komandant i shquar ushtarak i AQ me eksperiencë luftimi në Jordani, Afganistan, Pakistan, Irak dhe Liban përpara se të mbërrinte në Siri në vitin 2012. Samir Hijazi ka qënë bashkëpunëtor i ngushtë i drejtuesit kryesor të Komitetit Ushtarak të AQ Saif al-Adelit dhe më parë ka punuar ngushtë me Abu Musab al-Zarqawin, duke koordinuar trajnimet e huaja për luftëtarët e huaj në Irak tek AQI.

Sipas informacioneve të inteligjencës amerikane, Samir Hijazi u zëvendësua si udhëheqës i Tanzim Huras al-Dinit (HAD) nga një figurë tjetër udhëheqëse e AQS, Khalid al-Aruri (a.k.a. Abu al-Qassam al-Urduni), i cili është një militant Islamik jordanezo-palestinez me lidhje të forta me udhëheqësit e AQ dhe al-Zawahirin.

Pas një periudhe tre vjeçare, SHBA-të kanë kryer tre sulme kundër objektivave të lidhura me AQ në veri-perëndim të Sirisë vitet e fundit, konkretisht në datën 30 qershor 2019, 31 gusht 2019 dhe 27 tetor 2019, pavarësisht se është ndaluar të operojë në hapësirën ajrore të Rusisë në Siri. Duke pranuar përgjegjësinë për dy sulmet e para, Komanda Qëndrore e SHBA-së (CENTCOM) i përshkroi dy objektivat e sulmit si: “Sulme kundër al-Qaedës në Siri (AQS) dhe operativëve përgjegjës që po planifikojnë sulme tëcilat kërcënojnë qytetarët amerikanë, partnerët dhe civilët e pafajshëm”.

Suksesi më i madh i forcave speciale amerikane në këtë zonë është padyshim vrasja në datën 27 tetor 2019 e drejtuesit të ISIS-it Abu Bakr al-Bagdati. Ai u godit pas një bashkëpunimi të suksesshëm midis CIA-s, DIA-s, MIT-it të Turqisë, GRU-së Ruse, Sirisë dhe kurdëve të Sirisë gjatë një sulmi nga forcat speciale amerikane në fshatin Barisha në provincën veri-perëndimore të Idlibit në Siri. Vrasja bëri që një pjesë e madhe e xhihadistëve të ISIS-it që vepronin në Siri t’i bashkohen grupeve të tjera xhihadiste të al-Qaedës në Siri dhe HTS-së.

Në momentin kur presidenti amerikan Joe Biden deklaroi datën e fundit të tërheqjes së trupave amerikane nga Afganistani 30 gusht 2021, komanda e përgjithshme e Talebanëve Shura e Quettas në drejtimin e Mullah Muhammad Yaqoob-it dhe Shura e Peshawar-it nën drejtimin e Sirajuddin Haqqan-it në bashkëpunim me ISI-in e Pakistanit dhe drejtorin e tij të përgjithshëm gjeneral leitnant Faiz Hameed filluan ofensivën me qëllim marrjen e kontrollit të Afganistan.

Pas marrjes së kontrollit të Kabulit në datën 15 gusht 2021, Talibanët afganë emëruan si kryeministër të tyre Mullah Mohammad Hasan Akhundin, një ndihmës i ngushtë i themeluesit të grupit Mullah Muhammad Omari. Kabineti qeveritar i Talebanëve përbëhet nga 33 ministri. Duhet theksuar se që në fillim ka patur një mosmarëveshje të madhe sa i përket krijimit të qeverisë Talebane dhe ndarjes së posteve qeveritare midis tre fraksioneve kryesore.

Lufta më e madhe është përqëndruar midis tre fraksioneve, emirit të përgjithshëm Mawlawi Hibatullah Akhundzada dhe Mullah Ahdul Ghani Baradar-it, klanit të Mullah Mohammad Jakub-it dhe klanit të Sirajuddin Hakan-it.

Tre personat më të rëndësishëm në qeverinë afgane janë përkatësisht zv/kryeministri Abdul Ghani Baradari kreu i zyrës politike të Talebanëve, Ministri i Brendshëm Sirajuddin Hakani, djali i themeluesit të Rrjetit Haqqani (HQN) dhe Ministri i Mbrojtjes Mullah Mohammad Jakubi, i biri i Mullah Mohammad Omar-it.

Është e rëndësishme të theksohet se nga 33 poste ministrore, 13 persona duke filluar nga kryeministri, ministri i brendshëm, ministri i mbrojtjes, ministri i inteligjencës dhe jo vetëm, vazhdojnë të ndodhen në listën e terroristëve globalë të përcaktuar nga OKB-ja, ku për informacione për vendodhjen e tyre shpërblimi është 10 milionë dollarë.

Fatkeqësisht tërheqja e shpejtë dhe dorëzimi i të gjithë zinxhirit komandues të ushtrisë dhe policisë kombëtare afgane mundësoi që Talebanët afganë të kenë në duar 56 bilionë dollarë armatime të dhuruara për 19 vite nga administrata amerikane dhe aleatët e saj.

Pjesë e kësaj asistence ushtarake përfshin mijëra mjete Toyota, Ford, mjete të blinduara HUMVEES, MAX PRO MRAP, mbi 120 dronë survejimi ku përfshihen dronet ScanEagle dhe avionët e zbulimit PC-12, rreth 211 mjete ajrore, 166 nga të cilat kanë qënë operacionale në muajin gusht 2021. Këtu mund të përmendim avionët e sulmit amerikan/brazilian Embraer A-29 dhe Cessna AC-208, shumë helikopterë amerikanë UH-69 BlackHawk, UH-60 A, UH-1H, MD-530 F dhe avionët e transportit amerikan C-130H, C-208BB dhe Boing 727 etj të dislokuara në bazat ajrore Bagram, Mazar-e Sharif, Shindand, Kandahar dhe Kabul.

Meqënëse bashkë me Talebanët afganë në përbërje të tyre, pjesë e ofensivës ne vitin 2021 ishin edhe mijëra xhihadistë, terroristë dhe militantë të rreth 22 grupeve terroristo/xhihadiste të gjithë bashkëpunëtorë me al-Qaedën, kjo e shton rrezikun se së shpejti territori i Afganistanit do të rikthehet në atë që gjatë viteve 1996-2001 njihej si “Universiteti i Terrorizmit Ndërkombëtar” për shkak të kampeve të shumta terroriste të stërvitjes në këtë vend dhe qëndrimit të rreth 500 anëtarëve të al-Qaedës në Afganistan (AQA).

Kjo u vërtetua së fundi ku vendndodhja e emirit të al-Qaedës Dr. Ayman al-Zawahiri ishte në Kabul, ndërkohë që gjatë marëveshjes me amerikanë në Doha, talebanët afganë kishin premtuar se nuk do të lejonin asnjë pjesëtar të al-Qaedës në Afganistan.

Si përfundim, al-Qaeda edhe pse është dobësuar pas vrasjes së emirit të saj Dr. Ayman al-Zawahiri në Kabul në korrik 2022, vazhdon të bashkëpunojë dhe ka lidhje të ngushta me organizatat e mëposhtme terroriste si: Al-Qaedën në Afganistan (AQA), al-Qaedën në Pakistan (AQP), al-Qaedën në Magrebin Islamik (AQIM), al-Qaedën në Somali (AQS), al-Qaedën në Gadishullin Arabik (AQAP-AQY), al-Qaedën në Siri (AQS), al-Qaedën në Subkontinentin Indian (AQIS) dhe HTO në Siri. Al-Qaeda ka lidhje indirekte me: ISIS-in, Brigadat al-Mulathameen, grupet terroriste al-Nusra, HTS, al-Mourabitoun, Ansar Dine, Abu Sajafin (e cila u bashkua me ISIS-in në vitin 2014), grupin Ansar al-Islam e cila u bashkua me ISIS-in në datën 29 gusht 2014, Lëvizjen Islamike të Turkmenistanit Lindor (ETIM), Emiratet e Kaukazit, grupet Fatah al-Islam, Talebanët Afganë, Talebanët Tekrik-e-Taliban në Pakistan (TTP), Talebanët Waziri, Rrjetin Haqqani (HQN), Lëvizjen e Forcimit të Ligjit Islamik Tehreek-e-Nafaz-e-Shariat-e-Mohammadi’ (TNSM), grupin terrorist Hafiz Gul Bahadur, Bashkimin e Xhihadit Islamik, Lëvizjen Islamike të Uzbekistanit (UIM), Jaish al-Mohammed-in (JEM), Jemaah Islaminë (JI), Lashkar-e-Taiban (LeT), Lashkar-e-Islam (LeI), Lashkar-e-Omar (LeO), Lashkar-e-Jhangvi (LJ), Grupin Hezb-e-Islami Gulbuddin, Lëvizjen për Xhihad në Afrikën Perëndimore, Grupin e Armatosur të Luftëtarëve Marokenë, Lëvizjen ‘Salah Suleiman’, etj.

Për të interesuarit për të lexuar/mësuar më shumë për strukturën e al-Qaedës dhe 12 komandave të saj operacionale në botë, kam botuar një kolanë e cila përbëhet nga 14 libra, të cilat analizojnë në detaje të gjithë strukturat operacionale, lidershipin, strategjinë, taktikat dhe sulmet terroriste të 12 komandave të al-Qaedës nëpër botë, së bashku me dy librat e tjerë: “Operacionet Terroriste” & “Grupet Terroriste” në të cilat analizohet bashkëpunimi global midis këtyre grupeve.