• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

TË RIHAPET SHËRBIMI SHQIP I RADIO LONDRËS (BBC)!

January 29, 2024 by s p

Nga Frank Shkreli/

Ky është rekomandimi i Komisionit të Punëve të Jashtme dhe i Mbrojtjes i House of Lords — Dhoma e Epërme e Parlamentit të Britanisë së Madhe. Ky komision, në një letër dërguar Ministrit të Jashtëm të Britanisë së Madhe, Lordit Cameron, kërkon që Qeveria britanike të rishqyrtojë qendrimet dhe politikat e saj ndaj Ballkanit Perëndimor – vetëm disa ditë pas kthimit të tij në Londër nga një vizitë të shkurtër në rajon, përfshir Prishtinën – ku rithekosi angazhimet e qeverisë së tij në mbështetje të Kosovës dhe rajonit, në takimet e tija me udhëheqsit më të lartë të Republikës së Kosovës, Presidenten Vjosa Osmani dhe me Kryeministrin Albin Kurti.

Komisioni i Punëve të Jashtme dhe i Mbrojtjes i Dhomës së Epërme të Parlamentit britanik, shpreh shqetsimin për rritjen e tensioneve, kohët e fundit, në Ballkanin Perëndimor, ndërkohë që përmend dhunën në veri të Kosovës, protestat në Beograd dhe gjendjen e brishtë politike në Bosnje e Hercegovinë. Për më tepër, invadimi i Ukrainës nga Rusia vazhdon të prek sigurinë evropiane dhe kjo, sipas Komisionit, ka pasoja serioze edhe për vendet e Ballkanit Perëndimor – duke shfaqur shqetësimin, veçanërisht, në lidhje me fushatat ruse të dezinformimit në mediat e rajonit. Ndërsa, sipas fjalëve të Komisionit, në rajonin e Ballkanit Perëndimor mbretëron përhapja korrupcionit, ndërkohë që sipas antarëve të Komisionit britanik të Punëve të Jashtme dhe Mbrojtjes, në vendet e ballkanit Perëndimor janë përkeqësuar masat kundër lirisë së medias. Përball kësaj situate të krijuar në rajonin e Ballkanit Perëndimor, Komisioni i Punëve të Jashtme dhe i Mbrojtjes i Britanisë së Madhe kërkon prej qeverisë britanike rishqyrtimin e politikës së Londrës zyrtare ndaj rajonit ballkano-perëndimor, ndërsa sugjeron edhe disa rekomandime për të ndidhmuar në arritjen e sigurisë, të stabilitetit dhe begatisë në atë rajon. Porosit qeverinë britanike që, njëherazi, të shtojë lidhjet ekonomike me vendet e rajonit me qëllim për të promovuar rritje ekonomike afat-gjatë në përputhje me përpjekjet e Bashkimit Evropian për të stabiliaur atë rajo dhe për ta integruar Ballkanin Perëndimor me institucionet Euro-Atlantike. I bëhet thirrje qeverisë britanike që të bashkrendojë sanksionet dhe programet anti-korrupcion me partnerët ndërkombëtarë, me qëllim që të luftohet kleptokracia në Ballkanin Perëndimor.

Është interesant fakti se në një prej këtyre rekomandimeve kyçe të Komisionit të Punëve të Jashtme dhe Mbrojtjes të Dhomës së Epërme të Parlamentit Britanik, i kërkohet qeverisë që të sigurohen fondet për hapjen e Shërbimit shqip të BBC- radio Londrës, diçka që sipas Dhomës së Epërme (The House of Lords) të Parlamentit britanik – do të ndihmonte për të kundërshtuar përhapjen e informacionit fals në rajonin e Ballkanit Perëndimor. Është një rekomandim që, për fat të keq, të sjell në kujtesë luftën e ftoftë midis botës komuniste dhe perëndimit demokratik gjysëm shekullin e fundit të shekullit të kaluar si dhe luftërat në ish-Jugosllavi gjatë 1990-ave. Ishte një periudhë përplasjesh ideologjike dhe luftarake kur, siç dihet, e vërveta është gjithmonë viktima e parë – kur qeveritë perëndimore demokratike mundoheshin që mungesën e lirisë së shtypit në vendet komuniste ta zevendësonin me programe shtesë dhe në gjuhë të ndryshme të Evropës dhe ish-Jugosllavisë. Objektivi, sipas Komisisonit të Parlamentit britanik, për të rekomanduar rifillimin e programeve të Shërbimit shqip të BBC-së, është që të miratohen fondet afat gjatë për zhvillimin e programeve në rajon, me qëllim, përveç promovimit të lirisë së shtypit, njëkohsisht edhe për të promovuar rritjen ekonomike dhe për të luftuar korrupcionin e përhapur në Ballkanin Përendimor.

Ka qenë Janari i vitit 2011 kur Shërbimi Botëror i BBC-së kishte vendosur të mbyllte Shërbimin shqip, thjesht për “kursime”, pat deklaruar në atë kohë Ministria e Jashtme britanike, duke arsyetuar se “ne duhet të përqëndrojmë përpjekjet tona në gjuhët ku ekziston nevoja më e madhe dhe ku ne kemi ndikim më të madh.” Rekomandimi aktual i Komisionit të Parlamentit britanik për të rivendosur programet e Shërbimit shqip të BBC, 13 vite pasi e kishin mbyllur Shërbimin shqip, tregon se vendimi i Londrës zyrtare për të mbyllur programin shqip ka qenë i gabuar por tregon gjithashtu se programet në gjuhë të ndryshme ndërkombëtare të enteve të gazetarisë së lirë, siç është BBC, janë një mjet i dobishëm jo vetëm për politikat gjeostrategjike të Britanisë së Madhe por edhe të dobishme për lirinë, demokracinë, stabilitetin, paqën dhe sigurinë rajonale edhe evropiane. Kjo e vërtetë është provuar, sidomos, gjatë shekullit të kaluar, por edhe në ditët e sotëme.

Duke u bazuar në përvojën time 30-vjeçare në Zërin e Amerikës, unë jam i bindur se radiostacionet perëndimore, kryesisht Zëri i Amerikës, BBC dhe Radio Evropa e Lirë, kanë qeneë dhe janë forca vendimtare në luftën kundër nazizmit dhe komunizmit si dhe forcave të tjera të errëta më vonë në Evropë, si politika fashiste e Millosheviqit kundër popujve të tjerë të Ballkanit, sidomos politika e tij e gjenocidit kundër shqiptarëve të Kosovës. Ish-disidenti polak dhe më vonë president i Polonisë, Lech Walesa ka thënë se, “pa këto radiostacione, përpjekjet për liri do të ishin më të vështira dhe rruga drejtë demokracisë do të kishte qenë më e gjatë.”

Unë vazhdoj të jem i besimit se megjithëse lufta e ftohtë nuk është më, misioni i këtyre mediave ndërkombëtare nuk ka marrë fund. Transmetimet ndërkombëtare, duke përfshirë edhe ato të BBC-së, drejtuar Shqipërisë dhe Shqiptarëve, janë më të rëndësishme se kurrë. Liria e shtypit, sipas organizatës prestigjioze Freedom House, ka vazhduar të bjerë anë e mbanë botës, përfshirë edhe Ballkanin, duke i cilësuar shumë vende si, “jo të lira” ose “pjesërisht të lira”, përfshir Shqipërinë dhe Kosovën. Thirrja e Komisionit parlamentar të Punëve të Jashtme të Britanisë së Madhe për të rihapur Shërbimin shqip të BBC — është një votë mos besimi, jo e favorshme për lirinë e shtypit në botën shqiptare. Dikur, kur vendosnin hapjen e një shërbimi në gjuhë të huaja, pyetja e parë dhe më e rendësishme ishte: cila është gjëndja e lirisë së shtypit në atë vend – si faktor kryesor për hapjen e një programi të ri.

Programet në gjuhën shqipe, të BBC-së duhet të vazhdojnë të shërbejnë si shembull dhe si burime të lirisë së shtypit në këto vende përfshirë edhe Shqipërinë e Kosovën, duke transmetuar lajme e komente të pacensuruara dhe të painfluencuara nga politika ose elementë të tjerëtë errët politikë, shoqërorë dhe ekonomikë. Kto programe janë në interes të atyre të cilëve këto programe u drejtohen në gjuhë të huaja, por në të njëjtën kohë, ato janë edhe në interesin e vendit nga ku burojnë këto transmetime si edhe në interesin e paqës dhe të demokracisë rajonale, evropiane dhe botërore, pasi një vend demokratik ka më pak gjasë të kërcënojë fqinjët dhe rendin ndërkombëtar.

BBC dhe transmetuesit e tjerë perëndimorë, siç është Zëri i Amerikës, me programet e tyre duhet të vazhdojnë të inkurajonë forcat e lirisë dhe të demokracisë anembanë botës dhe në të njëtën kohë të diskurajonë dhe të diskreditojnë forcat e errëta të shtypjes dhe armiqët të lirisë, të demokracisë dhe drejtësisë.

Shkëmbimi ose përhapja e informatave të sakta sot si edhe gjithëherë më parë, është jashtëzakonisht i rëndësishëm për lirinë dhe dinjitetin njerëzor, për vlerat morale dhe demokratike ndaj të cilave aspirojnë të gjithë popujt vullnetmirë, anembanë botës, përfshir Kombin shqiptar. Lajmi se Dhoma e Epërme e Parlamentit britanik rekomandoi, javën që kaloi, rivendosjen e programeve të BBC-së në gjuhën shqip, është një lajm i mirë për të gjithë. Për Britaninë e Madhe dhe për interesat e sajë në Ballkanin Perëndimor. Por një program shtesë ndërkombëtar lajmesh e informacioni në gjuhën shqipe nga një ent prestigjoz lajmesh si BBC, është një lajm i mirë për dëgjuesit shqiptarë anë e mbanë Ballkanit Perëndimor, pasi përveç Zërit të Amerikës dhe Radios Evropa e Lirë, ndër të tjera, do të kenë edhe një burim tjetër lajmesh dhe informacioni të një standardi të lartë gazetaresk dhe redaksional nga një ndër më prestigjozët në botë.

Filed Under: Politike

Mesazh i Presidentit të Republikës së Shqipërisë z.Bajram Begaj

January 27, 2024 by s p

“Në Ditën e Përkujtimit të Holokaustit, ne reflektojmë mbi miliona njerëz që u persekutuan dhe u zhdukën në një prej periudhave më të errëta të njerëzimit.

Krenar per vlerat e popullit shqiptar, i cili kurrë nuk bëri kompromis as edhe me jetën e tij në mbrojtjen e kauzës së humanizmit.

Le të na shërbejnë historitë e tyre që të kundërshtojmë me vendosmëri urrejtjen, diskriminimin dhe çdo padrejtësi tjetër në dëm të njerëzimit” – Mesazh i Presidentit të Republikës së Shqipërisë z.Bajram Begaj.

Filed Under: Politike

Vatra telegram urimi z.Talat Xhaferri si kryeministër i Maqedonisë së Veriut

January 26, 2024 by s p

New York, 26 Janar 2024 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra uron përzemërsisht z.Talat Xhaferri në detyrën e Kryeministrit të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Kjo është një ditë historike për shqiptarët në Maqedoni e trojet etnike. Karriera e gjatë politike, eksperienca institucionale e shtetformuese dhe profili i një politikani të arrirë do ta bëjnë të suksesshëm dhe krenar për shqiptarët qeverisjen e z.Xhaferri.

Vatra vlerëson me konsideratë dhe i shpreh mirënjohjen faktorit politik dhe shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut për bashkëpunimin e suksesshëm dhe rolin deçiziv në faktorizimin gjithnjë e më tepër të shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut.

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra do ta mbështesë me të gjitha mjetet dhe kapacitetet qeverinë e Kryeministrit Z.Talat Xhaferri.

Me respekt dhe gëzim

Kryetari i Vatrës

z.Elmi Berisha

Filed Under: Politike

Princ Wied-i i Marenglen Kasmit

January 25, 2024 by s p

Nga ROLAND QAFOKU/

Janë një dyzinë librash të shkruar deri më sot për mbretërimin e Princit Wilhelm Zu Wied në Shqipërinë e vitit 1914. Me autorë kryesisht italianë dhe austriakë ato na kanë zbardhur se çndodhën në ato 6 muaj që në fakt sot na duken sikur ishin 6 vjet. Ishin aq intensive ngjarjet sa dukej sikur ndjek rregullin se një ditë e përshkruar për atë kohë vlen sa për 1 vit sot. Mes tyre ka edhe autorë shqiptarë që janë rrotulluar nga po këto burime dhe ndonjë ka kapur ndonjë thagmë të gjetur në Arkivin Qendror të Shtetit, por që nuk ka sjellë ndonjë të re të jashtëzakonshme. Përjashtim ka bërë libri-album i Artan Lames në vitin 2012 “Princi i shqiptarëve” që solli për herë të parë në foto dhe tekst të gjithë historinë e jetësë së Wid-it. Ishte ai i pari që shkoi në kështjellën Neuwied ku kishte lindur princi dhe si sqimatar i çdo gjëje të vjetër, na solli të plotë figurën e tij që nuk e njihnim. Dhe kur dukej se po thoshim boll më me ato 6 muaj, Marenglen Kasmi i përmbysi të gjitha. Studiuesi dhe historiani tashmë i certifikuar si “Deutsche Kulture” vjen i armatosur pikërisht me pirgje dokumentash nga atdheu prej nga ku vinte princi. Dhe të sjellësh një studim se si e shkonin gjermanët gjermanin e tyre në Shqipëri është vërtetë një pikëvështrim sa i ri dhe aq interesant. Kasmi ka shoshitur prej vitesh Bundesarchiv në Berlin dhe na jep si të servirur në pjatë jo vetëm një qasje tjetër, por fakte dhe të dhëna që vijnë për hërë të parë, aq sa mund të themi se i paskemi njohur shumë pak ato 6 muaj. Me librin “Wilhelm Zu Wied dhe Shqipëria mars-shtator 1914” Kasmi na sjell një tablo të gjerë, të plotë dhe të qartë se si e shikonte Gjermania “djalin e saj” në krye të principatës së vogël dhe të çuditshme shqiptare.

Dhe duke i shtuar këtë libër kolanës së librave të tij, Marenglen Kasmi përfundimisht ka çimentuar se është një pol të rëndësishëm i pikëvështrim gjerman të çdo ngjarjeje në historinë e Shqipërisë. Kasmi po tregon gjithashtu se historia e Shqipërisë është një minierë ari për çdo studiues, mjafton që të kesh dëshirë, vullnet dhe disa aftësi të veçanta që sigurisht ai i ka. Për fat, nga marsi deri në shtator 1914, ai na jepë gjithçka të re, gjithçka ndryshe apo e thënë me fjalë të tjera, një histori ose nuk e njihnim ose e njihnim gabim.

Besoj se çdokush që e njeh sado pak atë periduhë mund të ketë bërë pyetjen: Si ka mundësi që Princ Ëied-I, një gjerman me gjak mbretëror dhe me formim ushtarak e që kishte marrë pjesë në luftë dështoi në mënyrën më të turpshme në Shqiperi? Studiuesi Kasmi i jep përgjigje kësaj pyetje duke vënë në gojë një zyrtar të qeverisë gjermane përpara se Wied ta pranonte detyën: Prusia do humbte një komandant skuadre dhe asgjë më tepër! Mjafton kjo frazë për të kuptuar arsyet e atij dështimi dëshpërues të gjermanit më të paaftë që i ra fati të mbretëronte në shtetin e sapokrijuar në cep të Adriatikut. Shteti gjerman tregoi indiferencë totale ndaj princit të saj dhe këtë dështim e kishte parashikuar vetë perandori Wilhelm II i cili nuk ishte fare entuziast për caktimin e tij nga Fuqitë e Mëdha teksa tha: “Nuk do ishte e këndshme që në Shqipëri të turpërohej një princ gjerman. Dhe në fakt kështu ndodhi. Po cila ishte arsyeja? A ishte lëvizja rebele e turmave të çartura që thërrisni “dum babën”, pro Turqisë? Këtu Kasmi arrin në një konkluzion vërtetë interesant. Sipas tij, lëvizja rebele e atyre muajve nuk ishte kundër Wied, por kundër bejlerëve dhe agallarëve. Kjo është një tezë e fortë që mbahej deri në 1990 dhe për këtë ka patur debate të forta. Historiografia komuniste e shfrytëzoi këtë tezë për 45 vjet për ta cilësuar atë si një lëvizje deri diku majtiste, pra kryengritje fshatare popullore ndaj klasës feudale. Madje, Haxhi Qamili cilësohej deri në 1990 si Hero i Popullit dhe busti i tij qëndroi deri vonë në fshatin e tij të lindjes në Sharrë. Ironia dhe humori vazhdonte teksa në vitin 2006, me rikonstruksionin e shkollës 9-vjeçare të fshatit ishte rikonstrukuar edhe busti i tij, ndërsa emri në ballinën e shkollës ishte bërë më i dukshëm. Por Kasmi sigurisht që nuk ka qasjen të “rikonstruktojë” figurën e princit të gjurulldisë Haxhi Qamili. Ai e sjell lëvizjen anarkike që ai drejtoi të shfytëzuar nga kush mundi. Dhe teza e tij e një anarkie për lëvizjen anarkike është vërtetë e re dhe interesante. Ajo ishte shumë e lehtë për tu manipuluar mjafton të dimë arsyet se ajo nisi si ankesë e kryengritësve se feja myslimane nuk po respektohej dhe për këtë arsye duhet të ktheheshin në Turqi. Dhe i pari këtu manipulator i lëvizjes ishte Esad Pashë Toptani. Kryengritësit u zhgënjyen me të sepse ai u kishte premtuar se në krye të Shqipërisë do vinte një princ mysliman, ndëkroihë që u solli një “kaur”.

Sa shumë fakte të reja!

Serbia dhe Greqia paguanin kryengritësit e Shqipërisë së Mesme kundër princ Wied. Ministri grek dhe peshkopi grek në Durrës punonin që ky vend të mos binte asnjëherë në qetësi duke hedhur para ku të mundnin. Rusia ishte e involvuar direkt në anarkinë që përfshiu Shqipërinë dhe planfikonte copëtimin e tokave të saj. Oficerët hollandezë treguan paaftësi që nga mosnjohja e menatlitetit për cilësitë ushtarake të shqiptarëve. Princ Wied ishte i shkëputur fare nga populli. Asnjëherë nuk doli ndonjë tubim. Ai kreu vetëm vizita të shkurtra në Tiranë, Kavajë dhe Vlorë. Sami Vrioni i hoqi me dhunë kapelen Ahmet Zogut kur ai shkoi në pallat për të takuar Wied. Këto janë disa nga faktete e reja që Marenglen Kasmi i sjell në libër nëpërmjet publikimeve, raporteve dhe intervistave të funksionarëve gjemanë të asaj kohe. Por kryefakti i ri besohet se mbetet që Preng Bibë Doda paguhej nga Wied që mbështetësit e tij të mbronin Durrësin nga rebelet, ndëkrohë që ai vetë nuk paguante i paguante ata. Dhe kjo solli aktin më të turpshëm: Forcat e Preng Bibë Dodës bastisnin dhe grabisnin shtëpitë e rebelëve dhe fshatarëve të Ishmit nën rregullin mesjetar të bërit plaçkë. Vetëm në pak ditë njerezit e tij grabitën në Durrës 10 mijë bagëti të imta dhe i dërguan në Mirditë. Kasmi publikon të dhëna nga gazetarët gjermanë sipas të cilit Doda thjesht organizonte fushta hajdutërore në vend të fushatave për të mbrojtur Wied-in. Dhe për ta mbyllur me karrierën e princit gjerman Kasmi na sjell fakte që të lanë speechless (pa fjalë): Ëieëd hyri në bisedime me Serbinë në vitin 1918 të kthehej në Shqipëri. Ishte ky vit që kërkoi të ikte nga ushtria prusiane të përfshirë në të pas largimit nga Shqipëria. Ai kishte qenë në front dhe arriti deri gradën major. Ndërkaq, varri i Wied u zbulua në vitin 1991 në një kishë në Bukuresht, pas rënies së komunizmit. Arkivoli i tij ishte fshehur nën një mbulesë druri.

Qeveria që zgjidhej nga gjumi në mesditë

Teksa Margaret McMillan e përshkruan 75-vjeçarin Turhan Pasha që flinte gjumë gjatë punimeve të Konferencës e Paqes në Paris 1919, Kasmi nuk ia ndryshon drejtimin as për atë që kishte bërë në 1914. E paraqet kryeministrin me një kabinet jofunksional dhe që problemin kryesor e kishte që nuk fliste shqip. Prisni! Pse nuk kemi të dokumentuar asnjë debat, përplasje apo incident mes Turhan Pashës dhe Esad Pashës? Po si mund të ndodhte kjo kur kryeministri banonte në një dhomë në vilën e Esad Toptanit? Një fakt nga i cili kupton shumë. Ndërkaq, Kasmi ka zgjedhur një gazete gjermane që i përgjigjej pyetjes se si funksiononte kabienti i Turhan pashës më 1 korrik 1914: “Një kabinet, anëtarët e të cilit flenë deri në mesditë dhe e fillojnë punën në 3 pasdite ndërkohë që ekzistenca e shtetit është në lojë”.

Esad Pashë Toptani më i keq se sa e kemi njohur

Marenglen Kasmi nuk e portretizon Esad pashë Toptanin më të mirë, ose më të keq. Ai e vizaton siç është: Tinzar dhe dinak. Sytë e tij nuk ishin të mirë. Ata tregonin lloj lloj historish të errta dhe mu shfaq imazhi i Hasan Riza Pashës të vrarë, mbrojtësit të Shkodrës. Me përpjekjet e kohëve të fundit për ta bërë Esadin të mirë, Kasmi nuk ka lidhje. Ka siguruar dokumente që vijnë për herë të parë për publikun dhe Esadi del siç ka qenë: Një rrezik për Shqipërinë dhe Wied-in. Kaq mjafton. Në një letër që Esadi shkruante për Wied-in përpara se të ulej në fron, theksonte se do ta mbështeste derisa të ishte gjallë. Dhe letra vijonte me frazën lapidare: “Nëse ti vdes, vetëm mua më takon të jem mbret i Shqipërisë”. Mjafton ky fakt për të mos u sforcuar për ta bërë personazh pozitiv të historisë të saj periudhe. Dhe epshi për pushtet e bënte Esadin tua thoshte njerëzve jo rrallë: Nëse vdes princi do jem unë zëvendësi i tij. Dhe ndër ata që Esadin nuk e duronin ishte edhe një njeri i perëndisë. Kasmi na sjellë një fakt sipas të cilit At Nikoll Kaçorri ka thënë se nëse do kishte fuqi do ta varte Esadin. Dhe për ti vënë kapak figurës së Esadit Kasmi publikon një letër të Ismail Qemalit për Wied; Ju keni bërë vetëm një gabim. I besuat ujkut të ruante delet.

Faik Konica në sulm ndaj Ismail Qemalit

Dukej si kishte shteruar figura e Faik Bej Konicës me disa botime të bëra vitet e fundit. Por asnjëherë nuk ishte zbardhur aktiviteti i tij në vitin 1914 në Durrës. Ishte e habitshme se si shoqëria shqiptare e asaj kohe ishte primitive por çuditërisht kishte një potencial inteletual të kënaqshëm me një aradhë figurash. Mes tyre qendronte Faik beu. Kasmi publikon një fakt domethënës për figurën e tij: Më 27 janar 1914, në gazetën vjeneze “Neue Freie Presse” ai dha një intervistë. Sulmon Ismail Qemalin teksa shkruan se mbreti i Greqisë i ka thënë se paguhej 36 mijë franga ari në vit prej tyre. A është ndonjë nga ato fluturimet e Faikut apo e saktë, këtë sot ne nuk e vërtetojmë dot. Por që kur sulmonte Faik beu, nuk bënte sikur, kjo ishte në stilin e tij. Dhe nuk mund të bënte përjashtim nga kjo as figura e Ismail Qemalit me të cilin kishte shumë “hesape” se kush ishte më i rëndësishëm.

Filed Under: Politike

Më datë 24 janar kujtojmë ndarjen nga jeta të Babait të Kombit, Ismail Qemali

January 24, 2024 by s p

Muzeu Historik Kombëtar/

Udhëheqës i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Lindi në Vlorë më 24 Janar 1844 në një nga familjet më të mëdha të Shqipërisë së Jugut. Pasi kreu shkollën fillore në vendlindje, vijoi studimet në shkollën plotore turke në Selanik, ku ishte internuar familja e tij dhe më pas kreu gjimnazin “Zosimea” në Janinë. Në vitin 1860 punoi si përkthyes pranë zyrës së përkthimit të Portës së Lartë. Nga vitet 1862-1864 shërbeu në administratën vendore në Janinë e më pas u transferua në Tërhallë (Thesali) e përsëri në Stamboll. Ai mori pjesë, së bashku me Jani Vreton, Hoxhë Tahsinin, Kostandin Kristoforidhin, Pashko Vasën e Sami Frashërin, në mbjedhjen e parë për caktimin e alfabetit të shqipes dhe për formimin e një shoqërie kulturore shqiptare. Ismail Qemali pati në vijim një varg detyrash të larta në administratën turke si: kryesekretar i Ministrisë së Punëve të Jashtme në Stamboll, mytesarif i Varnës (Bullgari), guvernator i Danubit të Poshtëm (Tulxhë-Bullgari) etj. Më 1877 Porta e Lartë e akuzoi si kundërshtar të politikës së Sulltan Abdyl Hamitit II dhe përkrahës të pikëpamjeve liberale të Mithat Pashës (funskionar i lartë i Perandorisë, reformator, opozitar). Me këto akuza Porta e Lartë e dënoi me 7 vjet internim në qytetet Kytahja, Eskishehir dhe Bursa në Anadoll. U lirua më 1884 dhe u emërua si mytesarif i sanxhakut të Galiopolit dhe guvernator i Vilajejtit të Tripolit Libi. Më 1900 për t’u shpëtuar ndjekjeve të sulltanit, u arratis nga Turqia dhe i dorëzoi dorëheqjen sulltanit, duke e motivuar largimin e tij nga Stambolli, se në këtë mënyrë do t’i shprehte më mire idetë e tij dhe do t’i kushtonte kujdesin e duhur çështjes shqiptare.

Ismail Qemali qëndroi në vende të ndryshme të Europës ku vendosi lidhje dhe bashkëpunoi me rrethet politike të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. U aktivizua në lëvizjen patriotike shqiptare, mori pjesë në përpjekjet për caktimin e një alfabeti të përbashkët të gjuhës shqipe dhe për formimin e një shoqërie kulturore shqiptare. Ismail Qemali zhvilloi gjithashtu veprimtari të ngjeshur politike në Europë për njohjen e kombit dhe të të drejtave të tij. Ai shpejt do të shpallte në shtypin e kohës, vendas dhe të huaj, platformën e tij politike për autonominë e plotë të Shqipërisë ndaj Perandorisë. Mori pjesë në lëvizjen xhonturke, në krahun përparimtar të saj, që ishte për njohjen e e të drejtave të kombeve të Perandorisë, por u hodh kundër Xhonturqve, kur këta morën pushtetin dhe vendosën diktaturën ushtarake. Më 1909 mori pjesë në kundërrevolucionin kundër Xhonturqve dhe u zgjodh kryetar i Partisë Liberale (Ahrar). U dallua si frymëzues dhe organizator i kryengritjes kundërosmane të viteve 1910-1912. Së bashku me Luigj Gurakuqin e patriotë të tjerë hartoi Memorandiumin e Greçës të qershorit 1911 dhe në fund të atij viti mori nismën për organizimin e Kryengritjes së Përgjithshme të vitit 1912. Më 19 nëntor 1912 njoftoi bashkëatdhetarët se do të mblidhej në Shqipëri një Kuvend Kombëtar. Në këtë kuvend, që u mblodh nën kryesinë e tij më 28 nëntor 1912 lexoi deklaratën e shpalljes së Pavarësisë të Shqipërisë dhe ngriti flamurin kombëtar. Pas kësaj u caktua kryetar i Qeverisë së Përkohshme dhe minister i Punëve të Jashtme. Në politikën e tij të jashtme Ismail Qemali u bë i papajtueshëm ndaj çdo cënimi të pavarësisë e të sovranitetit kombëtar. Pavarësisht kushteve të vështira të brendshme e të jashtme, qeveria e kryesuar nga Ismail Qemali mori një varg masash për organizimin dhe ndërtimin e shtetit të pavarur. Në të gjitha këto veprimtari Ismail Qemali u tregua burrë shteti dhe diplomat largpamës, mbrojti me vendosmëri shtetin e pavarur shqiptar. Por Fuqitë e Mëdha nuk e njohën Qeverinë e tij.

Filed Under: Politike

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 113
  • 114
  • 115
  • 116
  • 117
  • …
  • 670
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • 115 vjet nga Kryengritja e Malësisë së Madhe dhe ngritja e flamurit në Deçiq
  • GEORGE POST WHEELER, AMBASADOR I SHBA-SË NË SHQIPËRI (1934) : “SHQIPËRIA DHE BURRAT E SHQIPONJËS…”
  • Përshtypje nga Bashkëbisedimi i AFC-së dhe Mjekëve Gastroenterologë AAGA
  • Një princeshë evropiane përballë traditës shqiptare
  • Arkeologët shqiptarë nën vlerësimin e studiuesit anglez Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond
  • E drejta për përdorimin e gjuhës amtare në arsimin e lartë në Maqedoninë e Veriut
  • Calling all young dancers! Registration is in person on April 11. Looking forward to seeing you!
  • Ekspozita e ndaluar…
  • Themelimi i orkestrës së parë në Shqipëri
  • 2 PRILLI, 1991 NË SHKODËR – PLUMBAT QË VRANË SHPRESËN DHE DREJTËSIA QË ENDE HESHT!
  • VATRA URON BESIMTARËT KATOLIKË: GËZUAR DHE PËRSHUMËVJET PASHKËT
  • Ndërroi jetë Agim Bardha, “Vatra” e “Dielli” ngushëllojnë familjen patriotike të Ekrem Bardhës për humbjen e vëllait
  • Dita Ndërkombëtare e Librit për Fëmijë – Magjia e Leximit
  • Shoqëria shqiptare ka nevojë të kujtojë dhe reflektojë…
  • Balshajt dhe Cërnojeviçët në territorin e Zetës së dikurshme…

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT