Virgjil Kule/

…Pas vdekjes së të shoqit, Zonja Skënderbega bashkë me djalin e saj të vogël Zotin Gjon, u vendos në Mbretërinë e Napolit. Bashkë me të edhe dy motrat e mia, burrat e të cilave ishin vrarë në luftra. Njëra ishte Zonja Maria, e shoqja e Zotit Muzakë Kominit që ndryshe thirrej Muzaka i Angjelines, kurse tjetra ishte zonja Helena, që kishte qenë e martuar me zotin Gjergj Karles. Zonja Maria mori me vete vajzën e madhe të quajtur zonja Donna Porfiria, kurse tjetra, Zonja Donna Helena mori të bijën, Zonjën Donna Vojsava. Erdhën edhe zonja të tjera (Ne Napoli) të cilat u mirëpritën nga Mbreti.

Unë mbeta në vendin tim. Edhe disa zotërinj të tjerë qëndruan në viset e tyre tashmë të zvogëluara ku, me përkrahjen e venecianëve, për rreth 6 vite u munduam për të mbrojtur ato pak territore që na kishtin mbetur pa u pushtuar (nga osmanet). Dhe në kohën kur Mbreti Federik i Aragonës, asokohe princ, u nis me ushtrinë e Mbretit Ferrante për t’ua marrë Durrësin venecianëve, unë ndodhesha në vendin tim, në Muzakinë e Vogël që quhej Tomonishtë. I thirrur nga proveditori i Sinjorisë së Venecias, cili ndodhej në Durrës, unë shkova me shumë këmbësorë e kalorës për të ndihmuar venecianët dhe e clirova qytetin nga i sipërpërmenduri Princi Don Federiko.

Por kur venecianët bën paqe, nuk deshën të më përfshinin edhe mua në të, madje më lanë që të më arrestonin. Ja ky ishte shpërblimi, megjithëse më parë Mehmeti, Princi i Turqve, më pati shkruar disa here duke me thene tekstualisht se në rast se do të doja të shkoja te ai sëbashku me ju, o bijtë e mij, më premtonte me shumë përbetime se do të më linte guvernator të të gjithë atyre viseve dhe do të na mbante në oborrin e tij si zotërinj të medhenj. Por unë nuk desha kurrë që të braktisja fenë time të shenjtë e të vërtetë dhe as t’ju lija juve pa u njohur me të. Me gjithë këmbënguljet e tij, unë nuk ia lejova vetes të pushtohesha nga lakmia dhe etja për pozitë. Por edhe Turku, kur bëri paqe me venecianët pasi ata i dorëzuan Shkodrën (1479-V.K.) nuk deshi të më përfshinte edhe mua (në atë paqe), madje u premtoi se do të më arrestonte. Për këtë më bënë me dije disa fisnikë durrsakë dhe u detyrova të arratisesha. Ika natën i maskuar. Ashtu i panjohur shkova te një varkë që për fat ishte gati për nisje dhe, (i zoti i varkes) duke mos më njohur, më kaloi në këto anë. Duhet të ketë qene rreth vitit 1476 (Muzaki e ka gabim sepse Shkodra ra ne vitin 1479 -V.K.). Kështu ndodhi edhe me zotërinj të tjerë të Shqipërisë, dikush u arratis dikush u bë turk (mysliman), gjithcka u rrënua.

Asokohe ime shoqe, nëna juaj e quajtur Maria Dukagjina, ishte shtatzanë në muajin e fundit me Don Andrianon. Ajo shkoi në Durrës ku u fsheh në shtëpitë e disa fisnikëve miq tanët, dhe aty lindi të sipërpërmendurin Andriano, i cili u cua për pagëzim gjoja si të ishte fëmija i braktisur nga ndonjë varfanjak pa e marrë vesh nuni se biri i kujt ishte. Po kështu edhe Don Teodori dhe Donna Helena u fshehën në shtëpitë e disa fisnikëve të tjerë. Kur ia behën pastaj papritur komisarët turq që po kërkonin nëpër qytet nënën tuaj dhe fëmijët e saj, ajo u fsheh menjeherë poshtë një jorgani të trashë mbushur me pendë, të hedhur crregullt mbi shtrat. Qe hatri i Zotit që komisari turk nuk e pikasi. Kështu ajo i shpëtoi tërbimit të turqve pa rënë në duart e tyre mizore. Derisa, një muaj më pas, fisnikët e sipërthënë me disa burra që kishin qenë vasalët tanë pajtuan një anije me të cilën ajo dhe të bijtë shpëtuan përfundimisht duke u hedhur në Pulia….

Rafaela Prifti

Foto Dritan Haxhia/

Pritja e dhënë nga Presidenti i Shqipërisë Bajram Begaj me rastin e vitit jubilar të 70 vjetorit të anëtarësimit të Shqipërisë në Organizatën e Kombeve të Bashkuara (14 Dhjetor 1955) organizuar nga Misioni dhe Konsullata shqiptare në Nju Jork u mbajt mbrëmë në mjediset e Empire Steak House.

Pas fjalës së Presidentit Begaj në sesionin e 80 të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së ditën e mërkurë, vizitave të nivelit të lartë, takimeve protokollare dhe pjesëmarrjes në përurime të komunitetit, mbrëmja ishte një mundësi tjetër bashkëbisedimi me bashkatdhetarët, me drejtues të shoqatave shqiptare-amerikane dhe bizneseve, profesionistë të fushave të ndryshme dhe personalitete të artit dhe kulturës e aktivistë të tjerë. Në pritjen e mbrëmshme merrte pjesë Sekretari i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra, Dr. Pashko Camaj.

Në fjalën përshëndetëse, Kryetari i Shtetit e vlerësoi domethënien e vitit jubilar të anëtarësimit në OKB si fryt i drejtpërdrejtë i kontributit historik të diasporës shqiptare në Amerikë. “Së bashku me delegacionin që përfaqësoi Shqipërinë në OKB, me Ministren për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ambasadoren Suela Janina dhe stafet respektive, ne kemi kënaqësinë, gëzimin, emocionet dhe krenarinë që jemi bashkë në këtë sallë. Për kaq shumë sa jemi mbledhur këtu, është dëshmi e vitalitetit dhe fuqisë së diasporës sonë në Amerikë. Për mua, mbrëmja e sotme është një festë e shpirtit shqiptar,” tha Presidenti Begaj.

Takime të tilla me bashkësinë, Presidenti i Shqipërisë i quajti me shumë rëndësi për forcimin e marrëdhënieve me vendin amë duke nënvizuar “bashkimin si shprehje e qëndrueshmërisë së komunitetit shqiptar dhe marrëdhënieve të Shqipërisë me Shtetet e Bashkuara. Presidenti Begaj inkurajoi shqiptaro-amerikanët të jenë aktiv në platformën e Samitit të Diasporës si një mundësi të hapur për të sjellë aty ekspertizën e tyre.

“Viti jubilar është moment krenarie dhe reflektimi për shqiptarët, rrugëtimi ynë në organizatën botërore nuk do ishte i mundur pa Shtetet e Bashkuara të Amerikës,” tha ai.

Ministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme Elisa Spiropali, në fjalën e saj, rikonfirmoi lidhjen e fortë të dy vendeve qysh në fillimet e emigrimit shqiptar në Amerikë, e përforcuar në momente kyçe të historisë sonë, ndërsa tani, tha ajo, “e konsoliduar edhe në programin dygjuhësh, në përurimin e të cilit ishim ftuar së bashku me delegacionin shqiptar, këtë javë, në Bronks.” Ministrja Spiropali e quajti gjuhën shqipe shprehjen më të qenësishme të identitetit kombëtar duke u angazhuar për koordinimin nga ana e shtetit amë të teksteve shkollore dhe lëndëve mësimore përkatëse.

Sokol Paja/

Yonkers, New York, 27 Shtator 2025 – Shqiptarët e Amerikës të kryesuar nga Liga Qytetare Shqiptaro – Amerikane në bashkëpunim dhe mbështetje nga organizat e shoqatat shqiptare në Amerikë nderuan në një ceremoni festive ekskluzive kontributin e Joe Dioguardit e Shirley Dioguardit në shërbim të çështjes kombëtare shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Presidenti i Ligës Qytetare Shqiptaro – Amerikane Joseph J. DioGuardi ka punuar intensivisht për çështjen kombëtare shqiptare në Uashington që nga viti 1989, shoqëruar ngushtë nga Shirley Cloyes DioGuardi, këshilltare për çështjet e Ballkanit. Në përkujdesin e veçantë të Agim Aliçkajt, Behlul Gashit, Ismer Mjekut dhe ekipit mbështetës, nderimi për ikonat e kauzës shqiptare erdhi në festën e ditëlindjes së tyre të 75-të e 85-të, mes shqiptarëve, popullit që mbrojtën me çdo kusht interesat dhe lirinë e tyre. Pas këndimit nga Merita Halili të hymneve kombëtare të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Shqipërisë e Kosovës, u shfaq për të pranishmit dokumentari “Një jetë kushtuar lirisë” në nderim të historisë dhe veprimtarisë së Ligës Qytetare Shqiptaro – Amerikane. Dokumentari kishte në qendër veprimtarinë e Joe e Shirley Dioguardit në institucionet amerikane në shërbim të çështjes shqiptare, ku në qendër ishin përpjekjet për lirinë e Kosovës përballë regjimit gjenocidal të Millosheviçit.

z.Agim Aliçkaj në fjalën e tij veçoi kontributin e ikonave kombëtare Dioguardi në mbrojtje të të drejtave të shqiptarëve në Shqipëri, Kosovë e trojet etnike.

Kryeministri i Republikës së Kosovës z.Albin Kurti në fjalën e tij vlerësoi punën, përkushtimin, vizionin, lidershipin dhe përpjekjet e Dioguardëve për të sjellë zërin shqiptar në institucionet amerikane. Ai veçoi kontributin e Joe e Shirley Dioguardit në lobimin e tyre pranë Presidentit Klinton e Bush për çlirimin dhe pavarësinë e Kosovës. Kurti përkujtoi me nderim të veçantë vëllezërit: Agron, Mehmet dhe Ylli Bytyqi e Batalionin “Atlantiku”. “Ju do jeni përherë pjesë e historisë dhe të ardhmes sonë” tha kryeministri Kurti teksa i dhuroi Joe Dioguardit një helmetë ilire punuar në filigram dhe librin për Skënderbeun, ndërsa Shirley Dioguardit një punim në filigram të gastronomisë punuar prej mjeshtrëve të Kosovës.

Shirley Dioguardi në fjalën e saj vlerësoi dhe falënderoi punën e bordit të Ligës Qytetare Shqiptaro – Amerikane në mbështetje të kauzës shqiptare. Joe Dioguardi në fjalën e tij prezantoi librin kushtuar veprimtarisë së shkëlqyer të Ligës Qytetare Shqiptaro- Amerikane në shërbim të çështjes shqiptare. Z.Christopher Hyland në fjalën e tij vlerësoi punën e Dioguardëve në Senatin e Kongresin Amerikan për të çuar përpara çështjen e Kosovës. Z.Edward Cox në fjalën e tij theksoi dedikimin, integritetin e pasionin me të cilin e ka shoqëruar gjithmonë kampionin Dioguardi në arritjet e tij për kauzën e lirisë së Kosovës. Fjalime emocionuese mbajtën në takim z.Vedat Gashi, z.David Tubiolo e Diamant Hysenaj në vlerësim të figurës së çmuar të Joe Dioguardit e Shirley Dioguardit.

Kryetari i Federatës Vatra Dr. Elmi Berisha i emocionuar në fjalën e tij propozoi që emrat e

Joe and Shirley Dioguardi të ndryshohen në “Kosova” dhe “Shqipëria” në nderim e vlerësim të punës së shkëlqyer për çështjen kombëtare shqiptare, Shqipërinë e Kosovën në veçanti. Dr. Berisha i quajti Dioguardët patriotë të shkëlqyer dhe qënie njerëzore të mrekullueshme që punuan mbi 36 vjet për çështjen kombëtare. Dr. Berisha falënderoi përzemërsisht kryeministrin Albin Kurti që u bë pjesë e nderimit për të festuar ditëlindjen e kontributorëve e miqve të shkëlqyer të kombit shqiptar. Në fund të takimit folën dhe përfaqësues nga Shoqata “Mërgata Shqiptare”, Marko Kepi nga “Rrënjët Shqiptare” dhe “Komuniteti Shqiptar i Teksasit” të cilët vlerësuan dhe çmuan punën atdhetare të Dioguardëve.

Një festë e shkëlqyer nderimi e mirënjohjeje nga shqiptarët e Amerikës për Joe Dioguardin e Shirley Dioguardin, dy emra të ndritur të historisë kombëtare në shërbim të çështjes shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Prof. Asc.Dr. Gëzim MUSTAFAJ/

Ballkani historikisht ka qenë arenë e përballjeve të mëdha midis Lindjes dhe Perëndimit dhe fushë e konkurrencës së fuqive të mëdha, ose as lindje as perëndim, por një Ballkan kurdoherë i trazuar. Vendet e Ballkanit janë heterogjene në pikëpamje etnike, kombëtare dhe fetare. Ndonëse jo shumë i madh në aspektin gjeografik, ai ka qenë gjithmonë dhe mbetet një rajon shumë i brishtë, kjo për shkak të pozicionit që ka, i ndodhur në rrugët që hapen në çdo drejtim, por edhe si pasojë e konkurencës dhe mosmarveshjeve midis vetë popujve të Ballkant. Që nga Romakët në vitin 200 para erës sonë. Me pushtimin e Stambollit nga osmanët në vitin1453, bizanti mori fund dhe historia ballkanike përjetoi administrimin osman, i cili vazhdoi deri në vitin 1912. Përveç Perandorisë Osmane, Ballkani u njoh edhe me administratën e Habsburgëve. Monarkia Habsburge që nga viti 1867 e mbrapa u bë një monarki e dyfishtë dhe filloi të njihej si Perandoria Austro-Hungareze deri në fund të Luftës së Parë Botërore. Në shekullin e 16-të një perandori tjetër filloi përpjekjet për shtimin e influencave në Ballkani, ajo ishte Perandoria Ruse.

Në shekullin e 18-të në lojen e tyre për influencë në Ballkan futen edhe Anglia me Francën dhe më fuqizimin e tyre edhe Gjermanina me Italinë. Kështu nga njëra anë kemi Perandorinë Austro-Hungareze, Gjermaninë dhe Italinë, ndërsa nga ana tjetër kemi Britaninë e Madhe, Francën dhe Rusinë. Me Traktatin e Shën-Stefanit, nënshkruar më 3 mars 1878, Rusia e copëtoi Ballkanin siç deshi dhe erdhi deri para portave të Stambollit. Traktati i Shën-Stefanit donte krijimin e Bullgarisë së Madhe. Ndërhyrja e Britanis së Madhe me Austro- Hungarinë në Kongresin e Berlinit në vitin 1878 pengoi këto përpjekje ruse. Në periudhën e Luftës së Ftohtë në ekuilibrat e konkurrencës në Ballkan filloi të hyjë edhe Amerika.

Rivalitet i fuqive të mëdha në Ballkan vazhdoi dhe po vazhdon edhe sot. Shpërbërja e Jugosllavisë pas viteve 1990, Lufta në Bosnje dhe në Kosovë dhan shpresa se Perëndimi fitoi, dhe më në fund Ballkani do të ketë stabilitet. Nga ana tjetër, shpresat e vëndeve të Ballkanit Perëndimor për një integrim në Bashkimin Evropian inkurajuar ato të ecin drejt reformave demokratike, me shpresë se ato do të çojnë një ditë në përmirësimin e marrëdhënieve midis popujve të rajonit. Po kështu edhe qënja anëtare të NATO-ja e shumicës së këtyre vëndeve dhe ndjenja e sigurisë që garanton aleanca, u pa si shpresë për vendet e Ballkanit Perëndimor. E megjithatë rajoni vazhdon të jetë përsëri i trazuar.

Ideja e një Ballkani unik është hedhur që në shekullin 19-të, kur këto vende ishin nën sundimin e Perandorisë Osmane. Kjo ide është përfaqësuar më vonë edhe nga socialistet e popujve të Ballkanit. Ndoshta e tillë ishte edhe nisma ekonomike, “Open Balkan”, një alternativë momentale, por jo zëvendësuese e anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Kjo nisem e fundit u kundërshtuan nga vendet ku banojnë jo pak shqiptarë si në Kosovë, Maqedoni dhe Malin e Zi. Kjo nisem ekonomike “Ballkani i hapur” ishte e pavënd, pasi në Ballkan akoma nuk janë zgjidhur problemet themelore të disa popujve, të cilat presin zgjidhje dhe që janë shumë më parësore sesa idetë për integrime ekonomike të shteteve të rajonit.

Europa nuk është aq naive sa të mos e dijë se një “Ballkan i Hapur” për integrime ekonomike, edhe nëse pranohet nga të gjitha shtetet e Ballkanit (që në fakt ajo e dinë që është e pamundur), nuk do të ketë asnjë element federate, por është thjesht një ide, një përpjekje për të demonstruar pakënaqësinë kundër padrejtësive të BE-së, e cila ende nuk e ka të qartë se çfarë do të bëjë për integrimin e vendeve të Ballkanit. Çdo nismë e tillë, sado qëllimmirë të ketë qenë, nuk ka arritur asnjëherë të bëhet realitet, kjo jo aq shumë për shkak të popujve të Ballkanit, se sa për shkak të politikave jo të qarta nga Fuqitë e Mëdha të kohës dhe interesave të tyre gjeostrategjike, ekonomike e kolonialiste.

Që nga viti 1918, kur në Ballkan, Fuqitë e Mëdha krijuan shtetin e sllavëve të jugut, (Mbretërin Serbo-Kroato-Sllovene) ky shtet mercenar i Rusisë dhe i Francës u bë minuese e demokracis në Ballkan, duke u përkrah fuqishëm edhe nga shtetet më të mëdha të Evropës. Prandaj ideja për një Federatë ballkanike kishte dështuar gjithmonë, pasi Serbia me mbështetjen e Fuqive të Mëdha europiane dalngadalë projektonte dhe realizonte Serbinë e Madhe brenda Jugosllavisë.

Më shumë se çdo hapësirë tjetër e Evropës, Ballkani, ndodhet i lëkundur midis Lindjes dhe Perëndimit, midis të shkuarës dhe të ardhmes së tij. E shkuara e lidh me periudhat e sundimit të Perandorisë Bizantine, të Perandorisë Otomane, të sferave të ndikimit të periudhës së Luftës së Ftohtë. Këto periudha sundimesh sot lidhen me tre shtete të fuqishme, që po përpiqen të bëhen faktor në këtë botë të trazuar, Rusia, Kina dhe Turqia.

Rusia, anëtare e përhershme e Këshillit të Sigurmit, është trashëguese e Bashkimit Sovjetik, njërës nga dy supërfuqitë e Luftës së Ftohtë, ka ringjallur ambicjet sovjetike dhe të Rusisë Cariste. Po kështu ajo e mbante veten trashëguese e vërtetë e Perandorisë Bizantine të Lindjes, duke i njohur vetes të drejtën e zgjerimit në territoret e dikurshme të kësaj perandorie. Qëllimet e Moskës janë të qarta, ta shtri fuqin e ndikimin e saj me përparësi të veçantë edhe në hapësirën e dikurshme të influencës sovjetike, pra në gjithë Evropën Qendrore dhe Lindore, por edhe në vendet ku ka pasur parti të fuqishme komuniste të varura nga Moska.

Për arsye strategjike gjeopolitike, ajo e përqëndron infrastukturën e saj ushtarake, ekonomike sidomos në Ballkan, ku ka pasur një rol dhe prani të veçantë e vendimtare që nga koha e luftërave Ruso-Turke. Një prani të gjithanshme ka në Serbi. Ajo ka ruajtur terrenin e saj edhe në periudhat e marrëdhënieve më të acaruara me Jugosllavinë e kohës së Luftës së Ftohtë. Rusia, sidomos ajo e Putinit, është sfiduesja më e madhe e integrimeve evro-atlantike të rajonit të Ballkanit, duke arritur të vonojë, të pengojë dhe të vërë në pikëpyetje këto integrime nëpërmjet disa lëvizjeve populiste në kontinent.

Kina, anëtare e përhershme e Këshillit të Sigurimit, ndërkohë ekonomia e dytë më e madhe në botë krahas SHBA, faktor me peshë të madhe botërore. Në vitet ’60-’70 të shekullit të kaluar Kina e shtriu ndikimin e saj në vendet komuniste që e kundërshtuan ose i rezistuan Bashkimit Sovjetik. Në vitet ’80-’90 e zgjeroi praninë në vendet e ashtuquajtura të Botës së Tretë. Nga periudha e Luftës së Ftohtë, Kina ka trashëguar një prani të drejtpërdrejtë të fuqishme në Shqipërinë e viteve 1960-70 dhe në vitet 1970-80 në ish Jugosllavi. Në fillim të këtij shekulli Kina po e zgjeron praninë e saj shumë më përtej këtyre hapësirave.

Turqia është fuqi e madhe rajonale dhe evropiane. Ndër 20 ekonomitë më të mëdha të botës, me synime të qarta për të hyjë në 10 ekonomitë më të mëdha të botës. Është nga anëtaret më të vjetra të NATO-s. Synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Është trashëguese e drejtpërdrejtë e Perandorisë Otomane. Perandoria Otomane, nga ana e saj, ishte trashëguese e drejtpërdrejtë e Perandorisë së Bizantit. Turqia ka shfaqur interesim fill pas Luftës së Ftohtë në rajonin që ishte pjesë e Perandorisë Otomane. Dhe kjo bën pjesë edhe në interesimin e saj për të ripërtërirë praninë në hapësirën e dikurshme të kësaj perandorie. Në Ballkan, sidomos në ish Jugosllavi dhe në Shqipëri, ajo e ka shtuar praninë e saj me investime në rritje.

Nga ana tjetër Perendimi, pas mbarimit të Luftës së Ftohtë me gjithë premtimet dhe pritshmëritë e një pranie të madhe në Ballkan mbeten larg ëndrrës së popujve të rajonit të sapo dalë nga sundimi i gjatë komunistë.

Luftërat në ish Jugosllavi gjatë viteve 90 dhe përqëndrimi i Bashkimit Evropian në parandalimin e falimentimit të Greqisë nga kriza ekonomike evropiane dhe botërore që e përfshiu këtë vend më rëndë se çdo vend tjetër, ishin dy shkaqet kryesore që perendimi nuk i kushtoi rëndësi Ballkanit. Ato që mund të kishin qenë investime për integrimet perëndimore të Ballkanit u shndërruan në kredi për mbijetesën e Greqisë. Duke i shtuar këtu edhe vetë krizen që përfshiu BE-në si pasojë e zhvendosjeve të mëdha të popullsive drejt kontinentit e lanë dhe po e lënë pas dore Ballkanin. Vetëm tani Perëndimi po e kupton se prania e tij në rajon, është duke u sfiduar nga Rusia, Kina dhe Turqia, fuqi të cilat nuk nguruan të investojnë gjatë kësaj periudhe. Të tria përdorin përparësinë e traditës së marrëdhënieve me rajonin. Perëndimi mund ta fitojë sfidën, bashkë me Ballkanin, vetem duke e rritur praninë e tij të gjithanshme në rajon dhe duke e integruar, pa humbur më kohë, për asnjë arsye, në hapësirën evro-atlantike.

Po rajoni vetë? Përpos gjithë këtij kalvari të gjatë, Kosova dhe dy shtete të rajonit të Ballkanit Perëndimor që janë pjesë e Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior (NATO-s), Shqipëria dhe Kroacia, nënshkruan para disa kohëve një deklaratë për thellim të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes dhe të sigurisë. Shtetet u zotuar se do të forcojnë hapat e përbashkët për t’iu përgjigjur kërcënimeve hibride, përfshirë kërcënimeve kibernetike, fushatave të dezinformimit të cilat mund të komprometojë ose të ndikojë në sigurinë kombëtare dhe rajonale. Ato zotohen që Shqipëria, Kosova dhe Kroacia do të eksplorojnë mundësitë e reagimit për një sërë kërcënimesh të mundshme ndaj infrastrukturës së tyre kritike. Pika e fundit e marrëveshjes është për mbështetjen që shtetet do të ofrojnë për integrimin euroatlantik. Këtu përfshihet përafrimi i politikave me institucionet dhe strukturat euroatlantike të sigurisë dhe mbrojtjes, si dhe për integrimin e plotë të Kosovës në nismat rajonale të sigurisë dhe mbrojtjes në Programin për Partneritet për Paqe të NATO-s. Shpresojmë që kjo të mos ngelet vetëm në letra si shumë nisma të tjera.

Serbia ka shfaqur haptas synimin e saj për të ripërtërirë praninë e saj në vendet e ish Jugosllavisë. Kjo është tejet e dukshme në Kosovë e në Bosnjë (sidomos Republikën Serbe), ishte e dukshme edhe në Maqedoninë e periudhës së Gruevskit. Parada ushtarake e organizuar në shkallë të gjerë në kryeqytetin Beograd, duke shfaqur tanke, sisteme raketash dhe avionë luftarakë në atë që zyrtarët e përshkruan si shfaqja më e madhe e forcës ushtarake të vendit në historinë e saj, shfaqi hapur këto synime. Presidenti Aleksandar Vuçiç mori pjesë në paradën, e cila përfshinte rreth 10,000 trupa, duke thënë se shfaqja e forcës nënvizoi aftësinë e Serbisë për të mbrojtur pavarësinë dhe sovranitetin e saj dhe për të vepruar si një pengesë kundër çdo agresori të huaj. Në aktivitet u demostruan si armë të prodhuara në vend, ashtu edhe raketahedhës nga Izraeli, dronë të blerë nga Emiratet e Bashkuara Arabe, tanke të furnizuara nga Rusia dhe sisteme kundërajrore nga Kina.

Po shqiptarët? Rreziqet që u kanosen shqiptarëve janë realisht të mëdha.

Mjedisi ndërkombëtar karakterizohet nga një konkurrencë e pandalshme midis shteteve, shumica dërrmuese e të cilave janë shtete kombëtare. Në këtë mjedis, ku “i forti e ha të dobëtin”, forcimi dhe legjitimiteti i shtetit janë aspekte themelore për mbijetesën e tij. Kombëtarizmi parashikon një politikë të brendshme idealiste dhe një politikë të jashtme realiste në mënyrë që shteti të konsolidohet dhe kombi të forcojë pozitat. Duhet kuptuar qartë se kjo nuk është zgjedhje, por domosdoshmëri, e cila rrjedh edhe nga natyra e sistemit ndërkombëtar. Askush nuk duhet të ketë frikë të thot të vërteten se e ardhmja e shqipëtarëve varet vetëm nga ata dhe askush tjetër.

Nga Keze Kozeta Zylo/

Këshilli i marrëdhënieve shqiptaro-amerikane AARC mblodhi qindra shqiptare në një mbrëmje gala në Gotham Hall që ka hapësira ikonike për ngjarje elegante sociale si dhe për mysafirë tepër special. Kjo godinë dikur perdorej nga Banka e famshme e Kursimeve Greenwich. Mbrëmjen gala e moderoi plot kulturë, pasion dhe atdhetari presidenti i AARC-së z. Martin Vulaj një përfaqësues i denjë i Diasporës në Amerike dhe më gjerë. Fjala e tij mbresëlënëse në këtë mbrëmje madhështore shërbeu si frymëzim për gjithë shqiptarët që duan të punojnë fort për çështjen kombëtare, politikanët, por njëkohësisht ishte dhe si një nderim për të gjithë ata që kanë shërbyer pa u ndalur për Kombin.

Mbrëmja filloi me intepretimet e dy Himneve Kombëtare Amerikane dhe shqiptare kënduar plot talent nga Ilsi Ademi dhe Fiorela Miria. Me duartrokitje janë mirëpritur dy presidentët e Shqipërisë dhe të Kosovës Dr. Vjosa Osmani, Z. Bajram Begaj i cili shoqërohej nga Ambasadore Dr. Suela Janina në UN, Ambasador në Washington z. Ervin Bushati. Fjala e tyre në podium ndezi zemrat e shqiptarëve pjesëmarrës për mirënjohjen që ata shprehën për Mergatën Shqiptare si dhe respektin reciprok që treguan midis njeri tjetrit. Mbrëmjen e bekoi Dom Pjeter Popaj Famullitari i Kishës Katolike “Zoja e Shkodrës”, Imam Tahir Kukaj dhe në krah tyre ishte Imam Edin Gjoni.

Këta klerikë të komunitetit punojnë pa u lodhur për të gjallëruar jetën në Amerikë dhe jemi te bekuar t’i kemi midis nesh në komunitet duke sjellë vetëm bashkimin dhe shkuarjen vëllazërore midis nesh. Fjalen kryesore e mbajti Kongresisti z.Keith Self, një mbështetës i përkushtuar i çështjeve të Kosovës dhe shqiptarëve, ku fjala e tij u mirëprit me plot dashuri dhe duartrokitje.

Kongresisti Self është një përkrahes i madh i rrugës së Kosovës drejt anëtarësimit në NATO. Fjalë miradie u folën për filantropistin e madh, manjat i bizneseve Sal Rusi i cili ka nje kontribut të vyer në çështjen kombëtare bashkë me vëllain e tij të nderuar Ilir Rusi.

Nëpërmjet një video mesazhi përshëndeti të pranishmit Kongresisti z. Mike Lawler si dhe ndihmësi i Presidentit Bill Clinton Christopher Hyland.

Emociounese dhe e dhimbshme ishte kur z. Vulaj iu kërkoi të pranishmëve të nderonim me heshtje të ndjerin Charlie Kirk, aktivistin e shquar politik kombëtar dhe ndërkombëtar i cili vdiq pasi u qëllua në një aktivitet para studenteve në mëngjesin e së mërkurës në Universitetin e Utah Valley. Ai bashkëthemeloi organizatën konservatore Turning Point USA (TPUSA) në vitin 2012 dhe ishte drejtori ekzekutiv i saj. Në këtë mbrëmje u nderua me çmimin “Nënë Tereza” Kryetari i Bashkisë së Nju Jorkut Eric Adams i cili me fjalën e tij rrëmbeu zemrat e pjesëmarrësve duke thënë se unë jam vëllai i shqiptarëve. Z. Adams u prezantua nga z. Mark Gjonaj Kryetari i Këshillitt të Diasporës emëruar nga shteti shqiptar me kryeministër Edi Rama. Çmimin “Kalorësi i Skënderbeut” iu dha z. Xhim Xhema nje aktivist dhe patriot i madh i çështjes kombëtare, çmim që e mori në emër të tij Kryetari i Federatës Pan Shqiptare “Vatra” Dr. Elmi Berisha i cili tha se ai është një Konica i dytë koheve të sotme.

Z. Martin Vulaj e vlerësoi si modelin më të mirë se si duhet të punojmë. Ishte kënaqësi të takonim figura të shquara të komunitetit si Harry Bajraktari “Nderi i Kombit”, Vehbi Bajrami botues i gazetës “Illyria, me bashkëshorten e tij Gena Morina Bajrami, menaxhere, Dr. Shpresa Xhakli, etj. Ne ishim në një tavolinë me pjesëmarrës në këtë aktivitet dinjitoz së bashku me diplomaten Vlera Thaqi ish mësuese në Alba Life, S.I., Themeluese e “Staten Island Learning Center” një aktiviste e palodhur, grua plot kulturë dhe bamirësi, me znj. Edit Shkreli, Gjyqtarja e parë shqiptare në Nju Jork e cila është një profesioniste e njohur ligjore dhe u betua si gjyqtare në Gjykatën Civile të Bronx-it, më 1 janar 2024, zonjushen Vanesa Limani një vajzë e integruar plot kulturë dhe me të ardhme pranë kabinetit të Kryetaritt ë Bashkisë së NY, Erik Adams, diplomatin në karrierë plot sukses Arian Spasse bashkë me bashkëshorten e tij fisnike Elda Spasse, Klodiana Zylo CPA, Finance Director, Manager Global Pensions and Corporate Investments at The Estée Lauder Companies Inc. kontribuese e Shkollave Shqipe “Alba Life” dhe drejtuese ne disa aktivitete.

Në Bordin e AARC-së janë Martin Vulaj, President, Eli Rusi Kryetar i Bordit, Burim Regjaj Sekretar, Tony Marke zv/kryetar dhe Sokol Anadolli për llogarinë financiare.

Të pranishmit u argëtuan me muzikë nën interpretimin e artistëve Riad Ymeri, Marsela Çibukaj, Mira Konci, Faton Macula ku një performancë të shkëlqyer dha mjeshtri Igli Tuga.

Udhë të mbarë AARC!

Autorja e shkrimit mban titullin e lartë: Kalorës i Urdhrit të Flamurit nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Medaljen e Meritës Presidenciale dhënë nga Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani. Është publiciste, shkrimtare, autore e tetë librave, mësuese dhe bashkëthemeluese e Shkollave Shqipe “Alba Life” në New York, Ambasador i Kombit, Gruaja e Vitit 2022, NY dhënë nga Motrat “Qiriazi”.