Konferencë shtypi e Jurisë së Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”.

Poeti italo/arbëresh nga Kalabria, Pierfranko Bruni, është fitues i çmimit të madh “Naim Frashëri” të Edicionit Jubilar të 27-të të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”. Ky është vendimi i Jurisë së Festivalit i përbërë nga studjuesit e letërsisë, Prof. Dr. Ymer Çiraku (kryetar), Prof. Dr.  Vebi Bexheti dhe Mr. Ndue Ukaj (anëtarë). Më 2004, Drejtoria e Festivalit poetin Pierfranko Bruni e ka pasë shpall Anëtar Nderi të Festivalit. Festivali Ndërkombëtar i Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 19 – 21 tetor 2023, në qytetin e Tetovës dhe në Kosovë.

Kjo u bë e ditur në një Konferencë shtypi të mbajtur më 23 shtator, nga drejtori i FNP “Ditët e Naimit”, Shaip Emërllahu dhe nga anëtari i Jurisë, Prof. Dr. Vebi Bexheti. Më herët, me këtë çmim letrar janë lauruar emra të njohur të letërsisë, si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Ali Podrimja (Kosovë), Fatos Arapi (Shqipëri), Lionel Ray (Francë), Abdelatif Laabi (Marok), Eva Lipska (Poloni), Tua Forstrom (Finlandë), Peter Poulsen (Danimarkë), Athanase de Thracy (Bullgari), Kuei shien Lee (Taivan), George Wallace (SHBA), Visar Zhiti (Shqipëri), Fiona Sampson (Angli), Kama Kamanda (Kongo), Kristoffer Leandoer (Suedi)  etj.

Anëtari i Jurisë së Festivalit, Prof. Dr. Vebi Bexheti, paraqiti arsyetimin për dhënien e çmimit letrar “Naim Frashëri”. Ai në mes terash tha se, “Pierfranco Bruni është një personalitet shumëdimensional. Përveçse studiues në fushë të arkeologjisë dhe drejtor në Ministrinë e Trashëgimisë Kulturore të Italisë, ai është mjaft i njohur për lexuesin italian e më gjerë si poet, kritik letrar dhe eseist.

Ka botuar disa përmbledhje me poezi. Kontributi i tij është i vlerësuar edhe në një sërë studimesh mbi letërsinë italiane, europiane dhe mesdhetare të shekullit të njëzetë, ku shquajnë shkrimet për autorë të shquar të përmasave botërore si Pirandelo, Kuazimodo, D`Annunzio, Ungareti e Pavese. 

Veçmas poezia e tij, përmes sistemit të pasur figurativ dhe ideor, mbart një vlagë të fuqishme humanizmi dhe besimi të palëkundur në vlerat egzistenciale të njerëzimit. Ai beson se edhe në natën më të thellë,  duhet gjetur një yll i vogël, që do të ndriçojë udhëtimin e njeriut. Kredo e tij si shkrimtar përmblidhet në sentencën aq kuptimplotë se të shkruash, në fakt, është të jetosh brenda fjalës. Pra, misioni i shkrimtarit është që ai të identifikohet e mishërohet me gjithëshka – në veprën e tij. Si të thuash, të ketë pra një besëlidhje të pandashme në raportin shkrimtar e vepër, ku të mbizotërojë veç sinqeriteti dhe e vërteta pa kushte. 

Pra, tek ky poet, prozator dhe eseist letrar, është tipar i dukshëm qasja estetike nëpër një rrjet të dendur referencash filozofike, çka u sjell këtyre krijimeve një dimension mjaft sintetizues e universal.

Më tej në motivimin e Jurisë u tha se, “Si një krijues i lindur në mjediset kalabreze të Italisë së Jugut, janë të pranishme në këtë poezi edhe disa motive me kujtesën për Teutën ilire, apo me shpendin simbolik të shqiponjës. Sipas pikëvështrimit të tij, legjenda është një mister, që jeton tek e vërteta, prandaj edhe i drejtohet pa mëdyshje mbretëreshës së lavdisë ilire, kur sheh aq ngjajshmërisht: “sytë e tu me ngjyrën e grave të Shkodrës”.

Në vlerësimet që i janë bërë kësaj krijimtarie, dy janë segmentet themelore që karakterizojnë rrugëtimin e tij letrar: kujtesa dhe nostalgjia. Pra, poetika e veprës së tij, endet dhe merr vlera në këto hapësira letrare dhe estetike”.

Drejtori i Festivalit Shaip Emërllahu, tha se këtë vit janë ftuar 20 poetë nga vende të ndryshme të botës, si: SHBA, Argjentinë, Porto Riko, Itali, Palestinë, Zvicër Francë, Meksikë, Korea e Jugut, Irak, Belgjikë, Kroaci, Greqi etj., dhe poetë të shumtë nga e gjitha hapsira shqiptare dhe daspora. Edhe programi i këtij edicioni do të jetë i larmishëm për nga përmbajtja. Në kudër të tij, do të mbahet disa orë letrare, do të promovohen libra të Sh.b.”Ditët e Naimit”, do të vizitohen lokalitete kulturore dhe historike, etj.

 Tetovë, 23 shtator 2023 

D. Hadri

Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, mori pjesë në tryezën ​me temën “Gjuha e urrejtjes në diskursin publik”, organizuar nga Zyra e Këshillit të Evropës në Kosovë.

Gjatë fjalës së tij Kryetari Konjufca tha se sot gjuha e urrejtjes është një fenomen global i cili po sfidon secilin shtet të botës, pavarësisht nivelit të zhvillimit demokratik. Ai tha se Kosova si shtet i ri dhe demokratik është duke u përballur me përhapje të hovshme të gjuhës që nxit urrejtje dhe që cenon dinjitetin njerëzor dhe integritetin e tij.

Me këtë rast kreu i Kuvendit potencoi se ka raste kur edhe politikanët nuk kanë arritur te jenë shembull i mirë i luftimit të gjuhës së urrejtjes.

“Konsideroj se përgjegjësia bie mbi çdo përfaqësues politik, që jo vetëm ta dënojmë gjuhën e cila nxit urrejtje, por edhe t’i ftojmë mbështetësit dhe qytetarët për tolerancë dhe mirëkuptim, pavarësisht dallimeve që kemi në mendime, në qëndrime dhe në përfaqësimin e vlerave të ndryshme”, tha kryetari Konjufca.

Edhe pse Kosova sipas kryetarit Konjufca në përgjithësi ka legjislacion të avancuar në këtë drejtim, përvoja e deritashme ka dëshmuar nevojën për t’i përforcuar mekanizmat.

“Kuvendi i Kosovës aktualisht është në procedurë të hartimit të Kodit të Etikës, dhe do t’u ndihmojë përfaqësuesve të popullit në krijimin e praktikave demokratike të komunikimit, në mënyrë që ato të jenë me të kontrolluara, më të standardizuara dhe të mos lejojnë përdorimin e shprehjeve të tilla, që më vjen keq që ndonjëherë do të mund t’i keni dëgjuar edhe në Kuvendin e Kosovës”, u shpreh kryetari Glauk Konjufca.

Kryetari Konjufca u bëri thirrje të gjitha shtyllave të shtetit që bashkërisht të krijojnë klimë të përshtatshme për secilin qytetar të Kosovës e sidomos për ata që kanë qenë viktima të gjuhës së urrejtjes, që t’u ofrohet mundësia e raportimit sa më të shpejtë të rasteve në organet e drejtësisë.

Në lidhje me këtë temë në tryezë foli edhe shefi i Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë, Frank Power, shefi i Zyrës së BE-së në Kosovë, Tomas Szunyog, Avokati i Popullit Naim Qelaj, deputetë të Kuvendit të Kosovës dhe aktivistë të shoqërisë civile.

Sylë Ukshini/

Pikërisht në shtatorin e vitit 2013 MPJ kishte arrinte të mospnte se Britania e Madhe dhe Gjermania kishin përgatitur një non-paper lidhur me kornizën negociuese të BE-së me Serbinë (diskutuar në takimin COELA – grupit punues për zgjerim dhe vendet negociatore – “EU Enlargement and Negotiation Countries”). Fokusi kryesor i dokumentit të përbashkët të Britanisë së Madhe dhe Gjermanisë, i cili përmbante 10, ishte kushtëzimi i jashtëzakonshëm për Serbinë, ishte te procesi i normalizimit të raporteve Kosovë-Serbi dhe ku përdorej termi “full normalisation”. Në dokumentin e tyre UK dhe DE shpjegojnë më mirë se më këtë term duhet të nënkuptohet që normalizimi i plotë duhet të formësohet në një marrëveshje ligjore të detyrueshme për të dyja palët dhe e cila do t’u garantonte Kosovës dhe Serbisë të vazhdojnë rrugëtimet e tyre drejt BE -së, bashkë me të gjitha të drejtat dhe përgjegjësit që kjo tërheq me vete. E gjithë kjo do të duhej të jetësohej si kushtëzim final i Kapitullit 35.

10 vjet më pas, nëse shohim dokumentin e propozuar dje nga BE-ja dhe nëse e shohim sjelljen e vendeve mosnjëhëse (përjashto këtu Greqinë) e kuptojnë nivelin ku ka degraduar ky dialog dhe sa jo serioze është oferta e Brukselit, që për heqje të fusnotës të Kosova të pranojë jo integrimin e strukturave paralel në institucionet e Kosovës, por të bëjë legalizimin e tyre si institucione autonome.

Po kështu, non paper- i mësipërme tregon sesa është dobësuar tani pozicioni i Kosovës pas largimit të Britanisë së Madhe nga BE-ja, dhe sa është thelluar asimetria e BE-së ndaj Kosovës për shkak të 5 vendeve mosnjohëse. Si ka mundësi që me 1991/1992 Bashkësia Evropian, kur akoma nuk kishte ndodhur Traktati i Mastrichtit respektonte opinionet juridike të Komisionit (ad hoc) të Badinerit, ndërsa tani kur flitet për institucione unik dhe politike unike të jashtme dhe të sigurisë së BE-së, në vend se të bëhet thirrje për respektimit të vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), Kosovë i ofrohet si “bonus” largimin e asteriksit të vendosur 11 vjet më parë.

Për më tepër, përfshirja e Asoacionit dhe aranzhmaneve të tjera në Dokumentin e Ahtisaarit nënkupton njohje të Kosovës nga Serbia dhe pranim të këtij dokumenti edhe nga Rusia në Këshillin e Sigurimit, që de jure nënkuptonte futjen e Kosovës brenda OKB-së. Dhe pikërisht, aleanca e Rusi-Serbi bëri që ky skenar të dështojë. Tanu shtrohet pyetja, çfarë kuptimi ka Asoacioni pa njohje? Nëse Serbai shpreh hapur qëllime territoriale ndaj Kosovës dhe nuk e njeh pavarësinë, atëherë ky asoacion do të përgfaëqsoj qëndrimin e Republiksë së Ksoovës apo të Serbisë. Kjo tregon se me këtë formë dialogu nuk ka as normalizimin dhe as raporte të mira fqinjësore, pos një zgjatje dhe konservim të status quo-së në Kosovë, e cila është vetëm në interesin e Serbisë, e cila llogarit në ndonjë rrethanë më të favorshme ndërkombëtare.

Edhe diçka, tani Qeveria e Kosovës duhet të bëjë bilancin ku është gabuar në hapa, a ja vlejti intervenimi policor për çështjen e targave në shtatorin e vitit 2021, kur Vuçiç pranoi të tërhiqte barrikadat vetëm nëse Brukseli do ta vendoste si prioritet çështjen e asoacionin (https://www.eeas.europa.eu/…/belgrade-pristina-dialogue…)

Nga ky moment Beogradi fitoi tempo, ndërsa Kosova filloji të rrëshqas. Tek ne pak kush u morë me simbolika dhe pak kush i analizoi gjërat deri në detaje. Si në të kaluarën, pozicionet tona ishin divergjente dhe në vend se të dobësonim pozitën e kundërshtarit, ato hap pas hapi e dobësuan pozicionin e Kosovës edhe për shkak të mosbesimit brutal dhe rivalitetit ekstrem politik për çështje që kanë të bëjnë fatin e Kosovës. Prandaj, ka qenë e pritshme, e kam përsëritur disa herë edhe në biseda private dhe me gazetar, se konkluzionet e 30 shtatorit 2021 do të kenë pasoja. Një gazetar më pati thënë kjo është vetëm komunikatë. Ndoshta, ai edhe kishte të drejtë, sepse mendonte se bëhej fjalë thjeshtë për një komunikatë. Por, kjo është diplomacia, të cilën nuk e kupton çdo njeri!

Tani e kuptojë po ashtu, përse Vuçiç u kërkoi serbëve në veri të braktisin të gjitha institucionet e Kosovës në administratë, gjyqësi dhe polici dhe përse ai pengoi pjesëmarrjen e tyre në zgjedhjet e organizuara menjëherë pas (Mos) Marrëveshjes së Ohrit, të cilën Serbia ka bërë të qartë se nuk do ta respektojë. Edhe po ta thoshte të kundërtën, të gjithë e dimë se Beogradi është i njohur me shkeljen e marrëveshjeve në këto tri dekada.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, e cila po qëndron në New York ku po mbahet Sesioni i 78 i Asamblesë së Kombeve të Bashkuara, mori pjesë në një ceremoni në të cilën u shënua 10 vjetori i Grave Lidere në Politikë.

Në një adresim para grave tjera lidere, Presidentja Osmani foli për angazhimin dhe rolin e shquar të grave në epoka të ndryshme të historisë së zhvillimit të vendit. Ajo theksoi se Kosova, në 15 vjetët e pavarësisë së saj, shquhet për lidership të grave në politikë, teksa potencoi rëndësinë e bashkëpunimit dhe rrjetëzimit të vazhdueshëm me qëllim të fuqizimit të grave në jetën publike.

Presidentja Osmani në adresimin e saj, theksoi se Kosova po dëshmohet si vend lider në udhëheqjen e Agjendës për Gratë, Paqen dhe Sigurinë dhe potencoi se fuqizimi i grave në fushën e sigurisë, si dhe në fusha të tjera, është mundësia më e mirë për ta avancuar shoqërinë në tërësi.

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, bashkë me ministren e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Rozeta Hajdari, ka vizituar gjatë pasdites së sotme festivalin “Ulpiana Fest”.

Festivali dyditor i cili ka karakter historik dhe kulturor, po mbahet në lokalitetin arkeologjik të Ulpianës. Ai është i pari i llojit të tillë në gjithë Kosovën. Përmes tij synohet që të ngritët vetëdija dhe kureshtja e qytetarëve mbi rëndësinë e trashëgimisë kulturore në përgjithësi dhe lokaliteteve tona arkeologjike në veçanti.

Me manifestimin e këtij festivali, shikuesve dhe pjesëmarrësve u ofrohen përjetime të copëzave nga antikiteti duke përfshirë veshjet, recetat ushqimore, lojërat, si dhe zejet artizanale.

“Ulpiana Fest” që po mbahet me 16 dhe 17 shtator, organizohet nga OJQ “ET-G” në bashkëpunim me Departamentin e Antropologjisë në Universitetin e Prishtinës, dhe financohet nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit.